พระ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 410 / 1859

…วย หรือไม่สวย หรือสวยน้อย สวยมาก แต่ถ้าสำรวมไม่ได้ คือหยุดความคิดไม่ได้ ใจก็จะเศร้าหมองตามมา ดังที่ พระพุทธองค์ตรัสไว้ว่า อกุศลกรรมอันลามก คือ อภิชฌาและโทมนัส จะเข้าครอบงำได้ ของตัวเอง “อภิชฌา” แปลว่า โล…

เนื้อหาเน้นการสำรวมใจไม่ให้ถูกอนุพยัญชนะและกิเลสเข้าครอบงำ โดยยกกล่าวถึงข้อสอนจากพระพุทธองค์เรื่องอภิชฌาและโทมนัสซึ่งส่งผลต่อความทุกข์ใจ ใจที่ไม่สำรวมย่อมมีโอกาสเผชิญกับความทุกข์หลายรู…

ดังนั้น พระภิกษุจึงต้องสำรวมระวังใจของตนเองไว้ให้ดี อย่าเปิดโอกาสให้กิเลสแม้สักเล็กน้อยเข้ามา มีอำนาจบังคับใจ ไ…

พระภิกษุควรสำรวมระวังใจจากกิเลสที่อาจนำไปสู่อันตรายตามคำสอนของพระพุทธเจ้า โดยใช้เรื่องราวจากสิคาลชาดกเป…

…งความโลภ ขึ้นชื่อว่า ซากช้างละก็ เราจะไม่ขอเข้าไปอีก” ครั้นกล่าวอย่างนี้แล้ว ก็หนีไปจากที่นั้นทันที พระสัมมาสัมพุทธเจ้าครั้นตรัสสิกาลชาดกนี้แล้ว จึงตรัสเตือนพระภิกษุทั้งหลายอีกว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ขึ…

…แต่เมื่อได้รับน้ำก็มีโอกาสรอดชีวิต และได้ตระหนักรู้ว่า ความทุกข์นั้นเกิดจากความโลภที่ตนเองสร้างขึ้น พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้สอนว่า ต้องไม่ให้กิเลสนั้นพอกพูน ควรระวังกิเลสในใจ การคุ้มครองอินทรีย์ต่าง ๆ จะช่…

…กุศลกรรมเพิ่มขึ้น สิ่งนั้น “ไม่ควร” คิด พูด หรือกระทำ 2.3.3 ขั้นตอนที่ 3 “รู้จักประมาณในโภชนะ” เมื่อพระภิกษุสามารถฝึกฝนอบรมตนเองจนเป็นผู้คุ้มครองทวารในอินทรีย์ทั้งหลายได้ดีแล้วพระพุทธ องค์จะทรงแนะนำให้ยิ…

บทนี้อภิปรายเกี่ยวกับการเสพธรรมารมณ์ในพระพุทธศาสนา โดยมีการแบ่งแยกระหว่างธรรมารมณ์ที่ส่งเสริมกุศลและอกุศลธรรม ภิกษุควรเรียนรู้ที่จะคิด พูด หร…

…ิดจากความหิว วัตถุประสงค์ที่ 4 เพื่ออนุเคราะห์พรหมจรรย์ คือเพื่อจะได้มีเรี่ยวแรงไปสร้างความดี การที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าให้หลักการฝึกฝนพระภิกษุผ่านทางการบริโภคอาหาร โดยให้รู้จักหลัก การพิจารณาในการบริโภคอ…

บทความนี้กล่าวถึงลักษณะการบริโภคที่ควรหลีกเลี่ยงตามหลักคำสอนของพระพุทธเจ้า เช่น การบริโภคเพื่อเล่นสนุก, มัวเมาในรสชาติ, การตกแต่งให้สวยงาม รวมถึงวัตถุประสงค์ที่ถูกต้อ…

สุกชาดก ในอดีตกาล สมัยพระเจ้าพรหมทัตครองราชสมบัติในพระนครพาราณสี พระโพธิสัตว์เกิดเป็น พญานกแขกเต้า มีบริวารหลายพันตัว อาศัยอย…

ในอดีตสมัยพระเจ้าพรหมทัต มีพญานกแขกเต้ากับลูกที่บอด ลูกนกไปหามะม่วงและไม่เชื่อฟังบิดามารดา ทำให้เกิดผลร้าย และสิ่…

…้รู้จัก ประมาณแล ย่อมไม่จมลงในอบาย4” 2.3.4 ขั้นตอนที่ 4 “ประกอบเนืองๆ ซึ่งความเป็นผู้ตื่นอยู่” เมื่อพระภิกษุสามารถฝึกฝนอบรมตนเองจนเป็นผู้รู้จักประมาณในโภชนะดีแล้ว พระพุทธองค์จะทรง แนะนำให้ยิ่งขึ้นไปว่า ด…

บทนำเรื่องการฝึกธรรมของพระภิกษุมีความสำคัญในการพัฒนาจิตใจและรู้จักประมาณในโภชนะ เพื่อไม่ให้หลงติดอยู่ในอบายทั้ง 4 ซึ่งมีความก้…

ลักษณะของการเป็นผู้ตื่นอยู่นั้นก็คือไม่ให้พระภิกษุเห็นแก่การนอน แต่ให้ใช้เวลาไปกับการทำสมาธิ ภาวนา ชำระจิตของตนให้ผ่องใสอยู่เสมอ โดยเฉพาะในช่วงกล…

ข้อความนี้กล่าวถึงลักษณะของการเป็นผู้ตื่นในพระพุทธศาสนา โดยชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการทำสมาธิและการไม่เห็นแก่การนอนเพื่อทำให้จิตใจผ่องใส พร้อมทั้…

นุ่ม จักสำเร็จการนอนบนที่นอนมีฟูกและหมอนหนาอันอ่อนนุ่ม จนกว่า พระอาทิตย์ขึ้น มารผู้มีบาปย่อมได้ช่อง ได้โอกาสแต่พวกเธอเหล่านั้น เพราะเหตุดังนี้นั้น เธอทั้งหลายพึงศึกษ…

เนื้อหาเกี่ยวกับการฝึกสติสัมปชัญญะในพระพุทธศาสนา อธิบายความสำคัญของสติที่ช่วยไม่ให้เราหลงลืมและมีความเพียรในชีวิต รวมถึงความรู้สึกตัวในขณะท…

การนอน การพูด การนิ่งไม่พูด หรือการกระทำใดๆ นอกเหนือจากนี้ พระภิกษุจะต้องกระทำด้วยความรู้สึกตัว เสมอ ไม่ลืม หรือเผลอสติเลย การหมั่นฝึกให้ตัวเองมีสติสัมปชัญญะ ย่อม…

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของการมีสติสัมปชัญญะในทุกกิจกรรมของพระภิกษุ เพื่อไม่ให้ตกเป็นทาสของกิเลส เช่น ความโกรธและความหลงมัวเมา โดยอิงจากพระธรรมเทศนาของพระมงคลเทพม…

…านทำเช่นนี้เป็นเวลาถึง 19 พรรษา จนชาวบ้านทั้งหลายทั้งที่กำลังไถ กำลังหว่านกำลังนวดทำงาน กันอยู่ เห็นพระเถระผู้เดินมามีอาการอย่างนั้น ก็คุยกันว่า พระเถระรูปนี้เดินกลับไปกลับมา คงจะหลงทาง หรือไม่ก็คงลืมอะไ…

…าเกี่ยวกับการเจริญวิปัสสนาและการรักษาสติสัมปชัญญะเป็นเวลานาน อธิบายขั้นตอนการเสพเสนาสนะอันสงัดสำหรับพระภิกษุ เพื่อการฝึกฝนเพิ่มความสงบสุขและการทำสมาธิอย่างมีประสิทธิภาพ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงสรรเสริญการอ…

เรื่องพระมหากัสสปเถระ ในสมัยพุทธกาล เมื่อพระสัมมาสัมพุทธเจ้าประทับอยู่ ณ พระเวฬุวัน ครั้งนั้น ท่านพระมหากัสสป…

ในสมัยพุทธกาล พระมหากัสสปเถระได้เข้าเฝ้าพระพุทธองค์และได้รับการชวนให้นุ่งห่มจีวรและบริโภคโภชนะที่คฤหบดีถวาย แต่ท่านเล…

ดังนั้น หากพระภิกษุละเลยต่อการอยู่ในเสนาสนะอันสงัด ก็ย่อมหมายถึง การปิดโอกาสในการ ใช้เวลาเพื่อพิจารณาตนเอง หรือเพื…

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของการมีเสนาสนะสงัดสำหรับพระภิกษุในการพิจารณาตนเองและทบทวนข้อวัตรปฏิบัติ ทั้งยังนำเสนอ 6 ขั้นตอนที่ช่วยให้ใจหยุดนิ่งและเกิดปัญญา…

…็นผู้ตื่นอยู่” เมื่อร่างกายมีความเบาสบาย พอเหมาะแก่การทำความเพียรอย่างเต็มที่ได้แล้ว ในขั้นตอนต่อไป พระภิกษุต้องทำความเพียรพยายามให้ยิ่งขึ้นไป ด้วยการนำใจที่เคยซัดส่ายไปในอารมณ์ต่างๆ ภายนอกตัว ให้กลับมาอ…

…ให้พร้อม หากไม่มีการฝึกปฏิบัติต่อเนื่อง ใจก็จะเสี่ยงต่อการไม่สามารถหลุดพ้นจากอาสวะและกิเลสได้ ดังที่พระพุทธองค์ตรัสว่า เวลาที่ไม่ตั้งใจภาวนา ใจก็จะไม่สามารถหลุดพ้นได้เหมือนแม่ไก่ที่ไม่อบอุ่นไข่

…วใจก็ย่อมได้รับการประคับประคอง มาอย่างดี วนเวียนใกล้ศูนย์กลางกายได้นาน เป็นสมาธิมากขึ้น ในขั้นต่อไป พระสัมมาสัมพุทธเจ้าจึงแนะนำให้ มีสติสัมปชัญญะ คือ มีความระลึกได้ และรู้ตัวในอิริยาบถต่างๆ อยู่ตลอดเวลา …

…บการประกอบด้วยสติสัมปชัญญะ โดยทำให้มีสติอยู่ที่ศูนย์กลางกายในทุกอิริยาบถ ทำให้จิตใจสงบและมั่นคง ซึ่งพระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้เสนอแนวทางให้กับเราว่าต้องฝึกรักษาจิตใจให้หยุดนิ่งอย่างต่อเนื่อง หลังจากนั้นในขั้…

…ิ่ง ไม่เป็นสมาธิ 5. วิจิกิจฉา คือ ความลังเลสงสัย ไม่แน่ใจ จึงเกิดคำถามขึ้นในใจตลอดเวลา เช่น สงสัยใน พระรัตนตรัย ก็ย่อมไม่สามารถทำใจให้หยุดนิ่งได้ เพราะ (1) “กามฉันทะ” อยากได้ในกามคุณทั้งหลายตามที่ตนปรารถ…

บทความนี้พูดถึงนิวรณ์ 5 ได้แก่ กามฉันทะ, พยาบาท, ถีนมิทธะ, อุทธัจจกุกกุจจะ, และวิจิกิจฉา ซึ่งเป็นอุปสรรคในการพัฒนาจิตสำนึกและการเจริญภาวนา การละนิวรณ์เหล่านี้จะช่วยให้จิตใจสงบและบริสุทธิ์ขึ้น สามารถนำ

…ละขั้นตอน คือ ฝึกจากขั้น ตอนที่ 1 ไป 2 ไป 3 ไป 4 เรื่อยไป จึงทำให้ธัมมัญญูสูตรเป็นแม่บทการฝึกอบรมที่พระภิกษุสามารถปฏิบัติ ตามได้ง่าย จนอาจจะกล่าวได้ว่า “ธัมมัญญสูตร” คือแม่บทการฝึกที่ดีที่สุดพระสูตรหนึ่ง…

บทที่ 3 กล่าวถึงขั้นตอนการฝึกตามธัมมัญญูสูตร ซึ่งเป็นแม่บทการฝึกอบรมในพระพุทธศาสนา โดยแบ่งการฝึกเป็น 7 ขั้นตอนเพื่อเพิ่มพูนวิชาความรู้และคุณธรรมในตนเอง ได้แก่ การรู้จักธรรม …

3.1.1 อานิสงส์ที่ได้จากการฝึกตามธัมมัญญูสูตร พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสยืนยันไว้ว่า หากพระภิกษุฝึกตามวิธีการที่เป็นขั้นเป็นตอนเหล่านี้ได้ ก็จะ ได้รับอา…

อานิสงส์จากการฝึกตามธัมมัญญูสูตรรวมถึงการเป็นผู้ควรของคำนับ ต้อนรับ ทำบุญ อัญชลี และเป็นนาบุญของโลก โดยมีธรรม 7 ประการที่เป็นหัวใจสำคัญในการฝึกปฏิบัติ เพื่อให้เป็นที่เคารพและได้รับการต้อนรับอย่างเหมาะ

… อมตธรรม จนสามารถน้อมนำใจให้บรรลุธรรมได้ง่าย หรือถ้าไม่ได้ อย่างน้อยก็เป็นเหตุให้เกิดศรัทธามั่นคง ในพระรัตนตรัยให้แก่ตนเอง 5. เป็นนาบุญของโลก ไม่มีนาบุญอื่นยิ่งกว่า (อนุตตรัง ปุญญักเขตตัง โลกัสสะ) หมายถึ…

…บุญอุทิศส่วนกุศลแก่ผู้ที่ล่วงลับเป็นการสร้างบุญที่ยิ่งใหญ่ และเป็นการเปิดใจตนเองให้บรรลุธรรมได้ง่าย พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้กล่าวถึงคุณสมบัติของพระอริยบุคคลที่มีอานิสงส์ทั้ง 5 ประการ ซึ่งเป็นตำแหน่งที่ควรไ…

…ีวิตเป็นเดิมพันในธรรมที่ปฏิบัติได้โดยยาก และเพราะการปฏิบัติอย่างนั้น ผลคือทำให้ท่านได้บรรลุธรรม เป็นพระอริยบุคคล ซึ่งก็คือบุคคลที่ พระองค์ตรัสเรียกว่า “อริยบุคคล 4 คู่ 8 จำพวก” อันได้แก่ผู้เข้าถึง (1) ธร…

…เป็นผู้ปฏิบัติเพื่อญายธรรมและการปฏิบัติชอบตามธรรมวินัย เพื่อให้หลุดพ้นจากทุกข์และบรรลุธรรมขั้นต่างๆ。พระอริยบุคคล 4 คู่ 8 จำพวก เป็นบุคคลที่บรรลุธรรมตามลำดับ การปฏิบัติตามธัมมัญญูสูตรช่วยให้พระภิกษุสามารถ…