พระ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 462 / 1859

…้ผ่องใส มาจากภาษาบาลีว่า สจิตฺตปริโยทปนํ หมายถึง ทำ จิตใจของตนให้ผ่องใส สจิตฺตปริโยทปน์ นี้ ครอบคลุมพระอภิธรรมปิฎกทั้งหมด หากจัดเข้าใน ไตรสิกขาก็จะตรงกับ “ปัญญาสิกขา” 4.5 มรรคมีองค์ 8 มรรค แปลว่า ทาง, หน…

…ิตของตนให้ผ่องใส อันมีรากฐานจากภาษาบาลี สจิตฺตปริโยทปนํ ซึ่งหมายถึงการทำจิตใจให้บริสุทธิ์และครอบคลุมพระอภิธรรมปิฎก ที่เชื่อมโยงกับอริยสัจ 4 โดยเฉพาะมรรคมีองค์ 8 ซึ่งเป็นหนทางปฏิบัติที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้า…

…ส่วนเป็นปกติ จนกระทั่งเกิดความสว่างขึ้นในใจที่ นำไปสู่การเห็นธรรมะที่เป็นธรรมชาติบริสุทธิ์อยู่ในตัว พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสไว้ในปริกขารสูตรว่า องค์แห่งมรรค 7 ประการคือ ตั้งแต่ สัมมาทิฏฐิถึงสัมมาสติ เป็นอ…

…ิเป็นการตั้งใจมั่นอยู่ในภาวนาตามหลักธรรม 7 ข้อ ซึ่งช่วยให้เกิดความสว่างในใจและเห็นธรรมะที่บริสุทธิ์ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ตรัสว่าการมีจิตเป็นหนึ่งเดียวเป็นสิ่งสำคัญ ซึ่งรวมถึงสัมมาทิฏฐาน, สัมมาสังกัปปะ, …

…ยิ่ง เกิน หรือ ล่วง หมายถึง ไตรสิกขา ที่ ยิ่งกว่า หรือเกินกว่า หรือล่วงพ้นจากไตรสิกขาในระดับต้น 4.7 พระไตรปิฎก พระธรรมคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า เมื่อขยายความแล้วจะได้มากถึง 84,000 ข้อ หรือ 84,000 พระธร…

…อการเข้าใจว่ามีอะไรบ้างและปฏิบัติตาม จนถึงระดับสูงที่เห็นได้ด้วยตนเองว่ามีคุณสมบัติของศีลสมาธิปัญญา พระไตรปิฎกซึ่งมีหลักธรรมที่สำคัญจำนวนมากนี้เชื่อมโยงกันกับไตรสิกขา โดยพระวินัยปิฎกคือศีลสิกขา, สุตตันตป…

นิยาม หมายถึง ความแน่นอน” หรือหากใช้ในภาษาร่วมสมัยที่เข้าใจได้ง่ายๆ นิยามก็ อาจแปลว่า “กฎ” พระอรรถกถาจารย์ได้จำแนกนิยามไว้ 5 ประการคือ พืชนิยาม อุตุนิยาม จิตตนิยาม กรรมนิยาม และ ธรรมนิยาม กฎทั้ง…

บทความนี้อธิบายถึงการจำแนกนิยาม 5 ประการในพุทธศาสนา ซึ่งได้แก่ พืชนิยาม, อุตุนิยาม, กรรมนิยาม, จิตตนิยาม, และ ธรรมนิยาม กฎต่างๆนี้เป็นหลักการสำคัญที่ควบคุมสิ่งต่างๆ ทั้งในโลกและอนันตจักรวาล โดยแต่ละกฎ

…บทุกข์) เป็นต้น ส่วนนัยที่ 2 หมายถึง ความสัมพันธ์กันของนิยามทั้ง 4 ประการข้างต้น เช่น การ ประสูติของพระโพธิสัตว์ เป็นเหตุให้แผ่นดินไหว หรือเมื่อมนุษย์ไม่ควบคุมกิเลสในใจ ก็จะเป็น เหตุให้ทำผิดศีลธรรมและจะท…

…ู่ในศีลธรรม การศึกษาในเรื่องนี้ช่วยให้เห็นถึงการดำเนินชีวิตที่ทรงคุณค่าต่อสิ่งแวดล้อมและจิตใจมนุษย์ พระองค์ตรัสสอนเกี่ยวกับการควบคุมจิตใจเพื่อให้เข้าถึงความดับทุกข์ และอธิบายความสัมพันธ์ระหว่างธรรมชาติแล…

…ฏิหาริย์ต่าง ๆ ได้ เช่น เดินบนน้ำได้ ดำดินได้ เหาะได้ เนรมิตวัตถุสิ่งของขึ้นจากที่ว่างๆ ได้ เป็นต้น พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสถึงความประพฤติของมนุษย์ ว่ามีผลต่อสิ่งแวดล้อมไว้อย่าง ชัดเจนในธรรมิกสูตร 'ความว่…

พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสว่า ความประพฤติของมนุษย์ส่งผลต่อทุกสิ่งรอบตัวจากสมัยของพระราชาที่ตั้งอยู่ในธรรมห…

บทที่ 5 มนุษยศาสตร์ในพระไตรปิฎก คำสอนในพระไตรปิฎกเน้นเรื่องมนุษยศาสตร์เป็นหลัก เพราะจากที่กล่าวในบทที่ 4 นั้น จะเห็นว่า โดยส…

บทที่ 5 นี้เน้นการศึกษามนุษยศาสตร์ในพระไตรปิฎก โดยอธิบายภาพรวมของประวัติศาสตร์โลกและมนุษย์จากอัคคัญญสูตรและจักกวัตติสูตร เพื่อทำความเข้าใจถ…

…และเมื่อสั่งสมบุญ มากเข้าจนบุญในตัวกลั่นเป็นบารมีที่เต็มเปี่ยมแล้ว ก็จะขจัดกิเลสในตัวได้หมดสิ้นบรรลุพระ นิพพานอันเป็นเป้าหมายชีวิตสูงสุดของมนุษย์และสรรพสัตว์ทั้งหลาย การได้เกิดเป็นมนุษย์มีความสำคัญมากในฐ…

บทความพูดถึงนิสัยเป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้มนุษย์ทำกรรมดีหรือกรรมชั่ว การบ่มเพาะนิสัยที่ดีเกี่ยวข้องกับการใช้ชีวิตใน 5 ห้อง ได้แก่ ห้องนอน ห้องน้ำ ห้องครัว ห้องแต่งตัว และห้องทำงาน นอกจากนี้ยังเน้นบทบาทข

…และมนุษย์ในยุคแรก โลกและมนุษย์ในยุคกลาง และโลก และมนุษย์ในยุคสุดท้ายดังนี้ 1.) โลกและมนุษย์ในยุคแรก พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสว่า โลกที่เราอาศัยอยู่นี้จะไม่ตั้งอยู่ดังเดิมตลอดไป แต่จะมี การเกิดขึ้น ตั้งอยู่…

…ิศาสตร์โลกและมนุษยชาติซึ่งแบ่งออกเป็นสามยุค ได้แก่ ยุคแรก ยุคกลาง และยุคสุดท้าย โดยเน้นที่ยุคแรกซึ่งพระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสว่าโลกมีการเกิดขึ้น ตั้งอยู่ และพินาศ ตามสัจธรรมของธรรมชาติ ก่อนหน้าที่จะมีการปร…

…อกจากเรือนมาบวชเป็นบรรพชิต ด้วยประสงค์ว่า เราจักเป็นสมณะ คำว่า สมณะ จึงเกิดขึ้นตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสถึงประวัติความเป็นมาของโลกและมนุษยชาติไว้ใน อัคคัญญสูตรเพียงเท่านี้ ซึ่งที่กล่าว…

เนื้อหาในอัคคัญญสูตรพระสัมมาสัมพุทธเจ้ากล่าวถึงการอุบัติขึ้นของมนุษย์ในยุคแรก และการลดลงของอายุขัยเมื่อมีการทำอกุศลกรรม รวม…

จักรแก้วก็จักปรากฏขึ้นอีกครั้ง” จักรวรรดิวัตรธรรมสำหรับผู้ปกครอง พระราชฤาษีจึงตรัสบอกจักรวรรดิวัตรแก่พระราชาองค์ใหม่ว่า “ลูกจงอาศัยธรรม สักการะธรรม เคารพธรรม นับถือธรรม…

เนื้อหาเกี่ยวกับการให้คำแนะนำจากพระราชฤาษีแก่พระราชาองค์ใหม่เกี่ยวกับการปกครองตามธรรม โดยการรักษาศีล 5 และการให้ความเป็นธรรมแก่ประชาชน …

ย่างเข้าสู่วัยชราจึงมอบราชสมบัติให้แก่พระราชโอรสองค์ใหญ่ ส่วนพระองค์ก็ออกบวชเป็น บรรพชิต เมื่อพระราชาผนวชได้ 7 วัน จักรแก้วก็ได้อันตรธานไป คว…

เรื่องราวเกี่ยวกับการมอบราชสมบัติให้พระราชโอรสและการปรับปรุงการปกครองในสมัยพระราชาองค์ที่ 8 เมื่อการปกครองไม่เป็นไปตามจักรวรรดิวัตรทำให้เกิ…

…้อื่นบ้าง 4.4) ความผิดพลาดทางการปกครองเป็นเหตุให้มนุษย์ทำอกุศลธรรม จากจักกวัตติสูตรจะเห็นว่าในยุคของพระเจ้าจักรพรรดิพระองค์ที่ 1-7 ทรงยึดมั่นใน ธรรม คือ จักรวรรดิวัตร เป็นเหตุให้บ้านเมืองสงบสุขและเจริญรุ…

เนื้อหาอภิปรายเกี่ยวกับปัจจัยที่กระตุ้นให้มนุษย์ทำอกุศลธรรม เช่น ความแตกต่างระหว่างเพศและผิวพรรณที่ส่งผลต่อทัศนคติของคนในสังคม ความผิดพลาดทางการปกครองที่ส่งผลให้เกิดความไม่สงบและความยากจนซึ่งทำให้คนใช

… ชั้นดัง ภาพข้างต้น เมื่อใจรวมกันจะมีที่ตั้งอยู่ที่ศูนย์กลางกายฐานที่ 6 กล่าวคือ หากนำเส้นด้ายมา 2 'พระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร) (2537). มรดกธรรมของหลวงพ่อวัดปากน้ำ กัณฑ์ที่ 46 “มหาสติปัฏฐาน สูตร” หน้า 53…

เนื้อหานี้มีการกล่าวถึงความสัมพันธ์ระหว่างจิตกับใจ โดยทำให้ชัดเจนว่าจิตเป็นส่วนหนึ่งของใจ ซึ่งประกอบด้วย เวทนา (จุดรู้สึก), สัญญา (การจำ), สังขาร (ความคิด) และ วิญญาณ (การรับรู้) โดยจิตหรือสังขารถือว่

…ก จะเกิดมาในมนุษย์โลก ก็ต้องเกิดที่ศูนย์นั้น จะไปนิพพานก็ต้องเข้า ศูนย์นั้นไปเหมือนกัน แบบเดียวกัน” พระสัมมาสัมพุทธเจ้าและพระอรหันต์ทั้งหลายในอดีตก็ นำใจมารวมหยุดอยู่ในตำแหน่งนี้แหละจึงสามารถตรัสรู้ธรรมไ…

เรื่องราวเกี่ยวกับการยึดมั่นในศูนย์กลางกายฐานที่ 7 เพื่อฝึกสมาธิและบรรลุถึงนิพพาน โดยมีความสําคัญของใจที่เป็นศูนย์กลางการบังคับบัญชาความคิด คำพูด และการกระทำ ตามที่หลวงปู่วัดปากน้ำได้กล่าวไว้ว่า ใจเป็

…วิบากที่มีอยู่ในใจของตนและคนอื่นได้ ทั้งกรรมที่มีมาแต่อดีต และวิบากกรรมที่จะส่งผลต่อไปในอนาคต ดังที่พระผู้มีพระภาคตรัสไว้ว่า “เรานั้น เมื่อจิตเป็นสมาธิ บริสุทธิ์ ผุดผ่อง ไม่มีกิเลส ปราศจากอุปกิเลส อ่อนคว…

เนื้อหาเกี่ยวกับบาปและวิบากในพระไตรปิฎก ระบุว่าบาปเป็นสาเหตุของทุกข์และการเกิด ชรา มรณะ มีผลต่ออนาคตอย่างไม่สิ้นสุด บทความอธิบายว่า …

…ินคำว่า “อุปนิสัย” ซึ่งหมายถึง ความประพฤติที่เคยชินเป็นพื้นมาในสันดาน หรือติดตัวมาข้ามชาตินั่นเอง ในพระไตรปิฎกมีตัวอย่างเรื่องอุปนิสัยที่ติดตัวมาข้ามชาติมากมายเช่นพระปิลินทวัจฉ เถระ เป็นต้น แม้จะเป็นพระอ…

…ดีอย่างต่อเนื่อง แต่หากมีนิสัยไม่ดีเราจะสร้างกรรมชั่ว การปรับปรุงนิสัยจึงสำคัญกว่าเพียงแค่มีความรู้ พระภาวนาวิริยคุณได้กล่าวถึงความสำคัญของนิสัยว่า "นิสัยสำคัญกว่า ความรู้" ซึ่งสะท้อนถึงความหมายว่าแม้เรา…

…กซ์เวลล์ ที่ว่า “หากทำอะไรก็ตามต่อเนื่องกัน 21 วันก็จะเกิดเป็นนิสัย” 5.6.3 ห้าห้องแหล่งบ่มเพาะนิสัย พระเดชพระคุณพระภาวนาวิริยคุณได้ศึกษาพระไตรปิฎกอย่างละเอียดลึกซึ้งและนำมา ใช้ฝึกอบรมศิษยานุศิษย์นับล้านค…

…ก่ ห้องนอน, ห้องน้ำ, ห้องครัว, ห้องแต่งตัว และห้องทำงาน ซึ่งแต่ละห้องมีผลต่อการพัฒนานิสัยดีและไม่ดี พระภาวนาวิริยคุณแนะนำให้ปลูกนิสัยดีเพราะมันต้องการความตั้งใจในการสร้าง ขณะที่นิสัยไม่ดีมักจะเกิดขึ้นตาม…

…นที่สุดเราก็จะทำสิ่งที่ไม่ดีนั้นเป็นประจำด้วย นั่นหมายถึงเราติดนิสัยที่ไม่ดีจากทิศทั้ง 6 นั้นมาแล้ว พระสัมมาสัมพุทธเจ้าจึงตรัสสอนว่า “บุคคลคบคนเช่นใดย่อมเป็นเหมือนคนเช่นนั้น” ด้วยเหตุนี้จึงควรคบแต่คนดีแล…

บทนี้กล่าวถึงความสำคัญของการคบคนดีและหลีกเลี่ยงคนที่ไม่ดี โดยเฉพาะในกรณีที่เป็นผู้มีพระคุณ เช่น บิดามารดา สามารถช่วยกันทำบุญและฟังธรรมเพื่อลดนิสัยไม่ดี นอกจากนี้ยังมีวิธีการใช้ห้องนอนที่ถ…

…่าเป็นเพราะพรหมลิขิตบ้างหรือฟ้าลิขิตบ้าง มนุษย์โดยมากมีความเชื่ออย่างนี้เพราะว่าไม่มีทิพยจักษุเหมือนพระสัมมาสัมพุทธเจ้า และพระอรหันต์ทั้งหลาย ถ้าหากว่ามีทิพยจักษุก็จะรู้ว่าจริง ๆ แล้วชีวิตของมนุษย์ขึ้นอย…

…ำชั่ว การทำความดีในชีวิตต้องอาศัยเวลาเพื่อให้เห็นผลซึ่งแตกต่างจากการทำชั่วที่บางครั้งอาจเห็นผลทันที พระภาวนาวิริยคุณได้กล่าวถึงการฝึกใจในการทำดีที่อาจไม่เห็นผลทันที เพื่อสร้างนิสัยที่ดีในอนาคต การมีสติใน…