พระภาค : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 11 / 23

…ันเป็นเหตุผ่องแผ้วแห่งศีลมีประการดังกล่าว แล้วให้ถึงพร้อมต่อไป แท้จริง ธุดงค์ (ถึง) ๑๓ ข้อ พระผู้มี พระภาคเจ้าได้ทรงอนุญาตไว้สำหรับกุลบุตรทั้งหลาย ผู้สละโลกามิสได้ ไม่อาลัยในร่างกายและชีวิต ใคร่จะยังอนุโลมป…

…เจ้าในวิสุทธิมรรค ซึ่งได้กล่าวถึงคุณสมบัติของพระสงฆ์ที่ควรบรรลุอริยวงศ์ และธุดงค์ ๑๓ ข้อ ที่พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ทรงอนุญาตสำหรับผู้ที่สละโลกามิส โดยมีการอธิบายถึงบทบาทและความสำคัญของแต่ละธุดงค์ ได้แก่ ปังสุ…

… ๕ บท มีบทว่า โดยการสมาทานและวิธี (ปฏิบัติ) เป็นต้น พึงทราบต่อไป :- ธุดงค์ทั้งหมดนั่น เมื่อพระผู้มี พระภาคเจ้ายังทรงพระชนม์อยู่ พึงสมาทานในสำนักของพระผู้มีพระภาค เจ้า เมื่อพระองค์เสด็จปรินิพพานแล้ว พึงสมาทา…

เนื้อหานี้กล่าวถึงการธุดงค์และสมาทานเจตนาในพิธีกรรมที่พระพุทธเจ้าทรงแนะนำ รวมถึงการวินิจฉัยเกี่ยวกับธุดงค์ต่างๆ ที่มีความสำคัญในการปฏิบัติธรรม หลังจากมรณภาพของพระพุทธเจ้า การสมาทานควรเกิดขึ้นในสำนักขอ

…่า สโต เพราะระลึกได้ ชื่อว่า สมฺปชาโน เพราะรู้ตัวโดยชอบ ( สองบทนั้นก็คือ ) สติและสัมปชัญญะ พระผู้มี พระภาคเจ้าตรัสโดยเป็นบุคคลใน ๒ อย่างนั้น สติ มีความระลึกได้ เป็นลักษณะ มีความไม่ลืมเป็นรส มีความระวังรักษา…

บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับความแตกต่างของอุเบกขาในปฐมฌานและทุติยฌาน ว่าทำไมจึงไม่มีการกล่าวถึงอุเบกขาในฌานทั้งสองนั้น รวมถึงการพิจารณาถึงบทบาทของสติและสัมปชัญญะ. การวิเคราะห์นี้ช่วยให้เข้าใจถึงความชัดเจน

…ธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 189 เพราะเหตุนั้น บัณฑิตพึงทราบเถิดว่า จตุตถฌานนี้เท่านั้น พระผู้มี พระภาคเจ้าตรัสว่า อุเปกฺขาสติปาริสุทฺธิ บทว่า จตุตถ์ คือฌานนี้เป็นที่ ๔ เพราะมีลำดับแห่งจำนวน บ้างว่าชื่อ …

บทความนี้กล่าวถึงจตุตถฌานที่เป็นฌานที่ 4 ตามคำสอนของพระผู้มีพระภาคเจ้า โดยมีการอธิบายถึงองค์ประกอบต่างๆ ของจตุตถฌาน และความสัมพันธ์ระหว่างจตุตถฌานกับปัญจกฌาน รวมถึงกา…

…ยโปรยปรายพระอนุสาสนี้ไปถึงข้าง สัตว์ดิรัจฉานเหล่านั้นเล่า ได้อุปนิสัยสมบัติด้วยการฟังธรรมแต่พระผู้มีพระภาคเจ้าแล้ว ด้วย อุปนิสัยสมบัตินั้นเอง จะเป็นผู้มีส่วนแห่งมรรคผลในชาติที่ ๒ หรือ ที่ ๓ จริงอยู่ ผู้ได้อ…

ในเนื้อหานี้กล่าวถึงการที่สัตว์ดิรัจฉานได้อุปนิสัยสมบัติจากการฟังธรรม โดยมีมัณฑุกเทพบุตรเป็นตัวอย่างสำคัญของการฟังธรรมจนทำให้เกิดในภพดาวดึงส์ โดยเรื่องเล่าถึงการเกิดขึ้นในวิมานทองหลังจากที่กบได้รับฟัง

…ศัพท์มี ปิโสทรศัพท์เป็นอาทิ (คือทำอย่างปิโสทรศัพท์เป็นต้น) ตามนัยแห่ง ศัพทศาสตร์ เมื่อน่าจะเรียกว่า พระภาคุยวา เพราะพระองค์ทรงมี พระภาคยะ คือ พระบารมี มีทานและศีลเป็นต้น อย่างเยี่ยมยอด อันสามารถยังความสุขทั…

เนื้อหาส่วนนี้พูดถึงรายละเอียดเกี่ยวกับคำศัพท์ในวิสุทธิมรรคและการอธิบายถึงพระภาคุยวา ซึ่งถือเป็นลักษณะที่ทำให้พระองค์เป็นที่เคารพนับถือ ในขณะเดียวกันก็มีการวิเคราะห์ในเรื่องของนิรุ…

…ะโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 281 ในความข้อนี้ ท่านกล่าว ( เป็นคาถา ) ไว้ว่า พระผู้มีพระภาคเจ้าเป็น ( ภคฺคราโค ) ผู้ทรง หักราคะ ( ภคฺคโทโส ) ผู้ทรงหักโทสะ ( ภคฺคโมโห ) ผู้ทรงหักโมหะ เป็นผู้หา…

ในวิสุทธิมรรค ภาค ๑ ตอน ๒ ท่านได้ชี้ให้เห็นถึงคุณสมบัติของพระผู้มีพระภาคเจ้า โดยพระองค์ทรงสามารถหักราคะ โทสะ และโมหะได้ ทำให้พระองค์ไม่สามารถมีอาสวะได้ บัณฑิตจึงตั้งพระนามใ…

… ฉะนั้นแล [พุทธานุสสติญาณ] เมื่อพระโยคาวจรนั้น ระลึกถึงพระพุทธคุณว่า " เพรา " เพราะเหตุนี้ๆ พระผู้มีพระภาคเจ้านั้น เป็นพระอรห์ ฯลฯ เพราะเหตุนี้ ๆ พระผู้มี พระภาคเจ้านั้น เป็นพระภควา " ดังนี้อยู่ ในสมัยนั้น …

ในเนื้อหานี้มีการกล่าวถึงความหมายและการใช้คำว่า 'พระภควา' และความสำคัญของการระลึกถึงพระพุทธคุณในจิตของผู้ฝึกฝน พระโยคาวจรมีจิตที่ปราศจากราคะ โทสะ และโมหะ โดยมุ่งเน้นที่พระตถาคตเจ้า การตกลงในพระกรรมฐาน

…ธรรมแห่งอริยสาวกนั่นเอง อย่างนี้ว่า " ดูกรอาวุโส ย์ ดูกรอาวุโส ข้อนี้ไม่เคยมี มามีแล้ว ซึ่งพระผู้มี พระภาคเจ้าผู้รู้ผู้เห็นผู้เป็นพระอรหันตสัมมาสัมพุทธะ ได้ตรัสรู้ธรรม ข้อนีเป็นอัศจรรย์ เครื่องได้ช่องว่างใน…

เนื้อหานี้นำเสนอเกี่ยวกับหลักธรรมที่มีความสำคัญในพุทธศาสนา โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ปรมัตถวิสุทธิ ซึ่งเป็นธรรมที่สำคัญสำหรับอริยสาวก และการระลึกถึงพระตถาคตเพื่อความหมดจดของจิต โดยมีการอธิบายอนุสตติฐาน 5 และ

…ห่งอานาปานสตินั้น มีพรรณนาว่า ความที่อานา ปานสตินั้นมีนิสงส์มาก บัณฑิตพึงทราบโดยเป็นธรรมที่พระผู้มี พระภาคเจ้าทรงสรรเสริญ มีความเป็นธรรมละเมียดเป็นต้น ตาม พระพุทธพจน์ว่า "ภิกษุทั้งหลาย แม้อานาปานสติสมาธินี้…

อานาปานสติเป็นการเจริญสติในการหายใจ การฝึกนี้มีผลยิ่งใหญ่และอานิสงส์มาก โดยทั่วไปแล้วจะช่วยให้จิตสงบ ลดการพล่านไปมาของจิตที่เป็นอันตรายต่อสมาธิ โดยพระพุทธเจ้าทรงชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการฝึกอานาปานส

…มีอานิสงส์มาก บัณฑิตพึงทราบโดย ความเป็นมูลแห่งการทำวิชชาและวิมุติให้บริบูรณ์ก็ได้ จริงอยู่ พระผู้มี พระภาคเจ้าก็ได้ตรัสคำนี้ไว้ว่า "ดูกรภิกษุทั้งหลาย อานาปานสติ ภิกษุเจริญทำให้มากแล้ว ย่อมยังสติปัฏฐาน ๔ ให้…

บทความนี้อธิบายความสำคัญของอานาปานสติที่พระพุทธเจ้าได้ตรัสไว้ โดยยกตัวอย่างคำสอนเกี่ยวกับการเจริญสติปัฏฐาน ๔ และอานิสงส์ที่สำคัญ ซึ่งรวมถึงการรู้จักลมอัสสาสะปัสสาสะที่เป็นจริมกะและความดับของลมหายใจ ตา

…้น ส่วนลำดับแห่ง ๑. แปลอีกนัยว่า เพราะเหตุนั้น พึงทราบลำดับของอัปปมัญญาเหล่านั้น ดังนี้ว่า พระผู้มี พระภาคเจ้าตรัสเมตตาก่อน แล้วจึงตรัสกรุณา มุทิตา และอุเบกขา ในลำดับ เพราะ อำนาจแห่งอาการมีอันนำเข้าไปซึ่งปร…

เนื้อหาเกี่ยวกับการปฏิบัติโดยมุ่งความบันเทิงแห่งจิตในเมตตา การแสดงอาการที่เป็นกลางซึ่งเกี่ยวข้องกับการภาวนา เช่น หยุดยั้งความคิดและอุเบกขา นอกจากนี้ยังมีการกล่าวถึงลำดับของอัปปมัญญาทั้งสี่อย่างชัดเจน

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 132 พระภาคเจ้าที่นั่น (ทุกวัน ?) พระผู้มีพระภาคเจ้าโปรดประทานนยะแก่ พระเถระว่า "วันนี้เราแสดงธรรมเท่านี้" พระอ…

ในช่วงเข้าพรรษาที่ดาวดึงส์ พระผู้มีพระภาคเจ้าประทานนยะแก่พระเถระตลอด ๓ เดือน โดยมีผู้ฟังถึง ๘๐ โกฏิ และนายจุลอนาถได้ช่วยเหลือคนกลุ่มนั้น พระอ…

…็น (เขา) บ้าง ก็ ไม่เห็น (ได้เหมือนกัน) ถามว่า ก็ติโรภาวนาปาฏิหาริย์นั่น ใครเคยทำ ? ตอบว่า พระผู้มี พระภาคเจ้า จริงอยู่ พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงกระทำยศกุลบุตรซึ่งนั่ง อยู่ใกล้ ๆ นั่นเอง ให้เป็นอย่างที่บิดา (ขอ…

บทความนี้พูดถึงวิสุทธิมรรคในภาค ๒ ตอน ๒ โดยเน้นถึงการทำติโรภาวปาฏิหาริย์ที่สามารถทำให้ผู้มีฤทธิ์เดินทางบนทางธรรมและมีอำนาจในการทำให้สิ่งต่าง ๆ กลายเป็นที่มองไม่เห็นได้ ซึ่งเป็นส่วนที่สำคัญในการปฏิบัติ

ปราสาทไพชยนต์" ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 152 พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสบอกว่า "ดูกรรัฏฐปาละ นี่ นาคราช ชื่อนันโทปนันทะ ขัดเคืองท่านทั้งหลาย พันโอบเขาสิเนรุด้วยขนด …

เนื้อหาเกี่ยวข้องกับการตรัสของพระผู้มีพระภาคเจ้าที่สื่อสารกับรัฏฐปาละเกี่ยวกับนาคราชนันโทปนันทะ ท่านได้อนุญาตให้พระมหาโมคคัลลานทรมานนาคราชนี้ โด…

…วาย) นี้เข้า จักไม่อาจเข้าสมาบัติ เป็นขิปปนิสันติ (เข้าได้ฉับพลัน) อย่างนั้น เพราะเหตุนั้น พระผู้มี พระภาคเจ้าจึงไม่ทรงอนุญาตการทรมานนาคราชแก่ภิกษุเหล่านั้น นาคราชคิด (ท้อใจ) ว่า "เราไม่อาจทำแม้แต่เส้นขนขอ …

ในเรื่องนี้แสดงให้เห็นถึงการต่อสู้ระหว่างพระเถระกับนาคราช โดยนาคราชพยายามที่จะทำร้ายพระเถระ แต่กลับพบว่าพระเถระมีฤทธิ์มากมายที่สามารถป้องกันตัวเองได้อย่างง่ายดาย นอกจากนี้ยังมีการเปลี่ยนร่างเป็นครุฑเพ

…ระศาสดาก็เสด็จ มา (ด้วย) มา เราจักไป (เฝ้ากัน) ทรมานนาคราชทำให้หมดพิษ แล้ว ก็พาไปสู่สำนักของพระผู้มีพระภาคเจ้า นาคราชบังคมพระผู้มี พระภาคเจ้ากล่าวว่า "ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ข้าพระองค์ของถึง พระองค์เป็นที่พึ…

เนื้อหาที่นำเสนอในวิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ กล่าวถึงการเสด็จมาของพระบรมศาสดาและการที่นาคราชสนทนากับพระเถระ โดยเฉพาะตอนหนึ่งที่พระพุทธเจ้าได้ประทานพรให้แก่นาคราชพร้อมกับกล่าวถึงสงครามระหว่างโมคคัลลานะ

…วอย่างบ้างต้น คือ :- ปวดติก็ ปรารมมุกก็ เยน โละ=ปวดตัดปรารมมุกโศก (จกอ)- จักคือธรรรมอันบวร อันพระผู้พระภาคใด ให้เป็นไปแล้ว พระผู้ม พระภาคนั้น ถือว่าจักรคือธรรมอันบวรอันให้เป็นไปแล้ว. ตดายพทพพ พิพิ มี อว. กั…

บทนี้เสนอเรื่องการอภิปรายบาลไวยากรณ์เกี่ยวกับสมาธิ โดยเฉพาะการรวมคำและการใช้ชื่อเฉพาะ ในการเข้าใจธรรมชาติของคำและการแปลตามลำดับ นับตั้งแต่การรวมคำสองบทขึ้นไป โดยต้องมีวิธีการห่อรวมและแปลคำตามลำดับ ในก

…เป็นทุกข์ เกิดแต่ความแห้งผากแห้ง คอ ริมฝีปากและเพดาน ปากเหลือจะทาน เหตุใด เพราะเหตุนี้นั่น พระผู้มี พระภาคเจ้าฯตรัสเปรียบเทียบว่าเป็นทุกข์ นี้เป็นวิชชิมรรคในปริวรร [ทุกขะ] ความทุกข์นั้นเป็นไปในกาย치ชื่อว่า…

ในส่วนนี้ของวิชชิมรรคเปล่าภาค ๓ ผู้เขียนได้พูดถึงความทุกข์ว่ามีอยู่ทั้งทางกายและทางใจ โดยเฉพาะเรียกว่าทุกขะและโทมนัส ทุกขะคือความบีบคั้นทางกาย ที่ส่งผลต่อผู้มีปัญญา โดยนำไปสู่อารมณ์โทมนัส ความโทมนัสเป

…อสมุทัยและมรรค) พึง เป็นทุกข์ก็ได้ เพราะไม่เที่ยง แต่อย่าเพราะโยคาวอยู่ (ประพฤติ) พรหมธรรมในพระผู้มีพระภาคเจ้าซึ่งพินเพื่อกำหนดคู่ทุกข์มีใช่เป็น ทุกข์โดยความเป็นทุกข์ย่อมบ่ง (คือว่าเป็นทุกข์เพราะไม่เที่ยง ม…

ในบทความนี้ได้กล่าวถึงความหมายของทุกข์ตามหลักอริยสัจในพระพุทธศาสนา ผ่านการศึกษาความเข้าใจในธรรมที่ไม่เที่ยงซึ่งถือว่าเป็นทุกข์ ตามคติพระบาลีว่าด้วยอริยสัจและความสัมพันธ์ระหว่างทุกข์กับธรรมชาติของการดำ