หน้าหนังสือทั้งหมด

แนวคิดเกี่ยวกับวาทศาสตร์ในพระไตรปิฎก
246
แนวคิดเกี่ยวกับวาทศาสตร์ในพระไตรปิฎก
…โยชน์ พูดด้วยจิตเมตตา และพูดถูกกาลเทศะ 2. อานิสงส์แห่งวาจาสุภาษิตมีดังนี้ คือ หากสร้างบารมีเพื่อเป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ก็จะได้ลักษณะมหาบุรุษดังนี้ เช่น มีพระทนต์ 40 องค์ เป็นต้น หากสร้างบารมีเพื่อเป็นพระสาวก อา…
…โทษของวาจาทุพภาษิต ที่สำคัญยังมีองค์แห่งธรรมกถึกหลักการแสดงธรรมที่มีประสิทธิภาพและหลักการตอบปัญหาของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ซึ่งมุ่งให้พุทธบริษัททั้ง 4 ฝึกปฏิบัติและป้องกันคำสอนในพระพุทธศาสนา VDO ต่างๆ สามารถพบได้ที…
วาจาสุภาษิตในพระพุทธศาสนา
248
วาจาสุภาษิตในพระพุทธศาสนา
ส่วนการโต้วาทธรรมของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าและพุทธบริษัทนั้นได้ชี้ให้เห็นความ สำคัญของการศึกษาธรรมะให้แตกฉานทั้งปริยัติ ปฏิบัติ และปฏิเ…
บทความนี้กล่าวถึงการโต้วาทธรรมของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าที่เน้นความสำคัญในการศึกษาธรรมะ เพื่อต่อต้านการจาบจ้วงคำสอนของพระพุทธศาสนา โดยยกตัวอย่างถึงเ…
พระนางปฏาจาราภิกษุณีและพระสุรเสียงของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
249
พระนางปฏาจาราภิกษุณีและพระสุรเสียงของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
…เราก็ตายเสียที่หนทาง มารดาบิดาและพี่ชาย เขาก็เผาที่เชิงตะกอนเดียวกัน” ต่อมาเมื่อนางได้ฟังพระดำรัสของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าว่า “จงกลับได้สติเถิด น้องหญิง” เพราะ สดับพระพุทธดำรัส เพียงแค่นี้สติของนางก็กลับคืนมา ได้ผ้…
หญิงคนหนึ่งเผชิญกับความสูญเสีย พบกับความเศร้าโศก จนเกือบจะบ้า แต่เมื่อฟังพระดำรัสของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า เธอได้รับสติและบรรลุโสดาปัตติผลจนกลายเป็นพระอรหันต์ในฐานะปฏาจาราภิกษุณี เรื่องนี้แสดงถึงมหั…
อานิสงส์การกล่าววาจาสุภาษิต
252
อานิสงส์การกล่าววาจาสุภาษิต
…สงส์การกล่าววาจาสุภาษิต อานิสงส์การกล่าววาจาสุภาษิตนั้นมีหลายประการกล่าว คือ หากสร้างบารมีเพื่อเป็น พระสัมมาสัมพุทธเจ้าก็จะทำให้ได้ลักษณะมหาบุรุษดังนี้ คือ มีพระทนต์ (ฟัน) 40 องค์(ซี่) มี พระทนต์ไม่ห่าง มีพระสุร…
การกล่าววาจาสุภาษิตมีอานิสงส์มากมาย เช่น ทำให้ได้รับลักษณะมหาบุรุษ เช่น พระทนต์ 40 องค์ เสียงดุจพรหม และช่วยปิดประตูอบายภูมิ เสริมสร้างบารมีให้เกิดในตระกูลสูง พร้อมกับเสียงที่ไพเราะเป็นที่รักของมหาชน
โทษการกล่าววาจาทุพภาษิต
255
โทษการกล่าววาจาทุพภาษิต
…ด้วย เหตุ ที่เป็นกรรมที่ทำง่ายนี้เองจึงมีคนทำผิดพลาดในเรื่องวาจากันมาก แม้แต่พระโพธิสัตว์ก็ เช่นกัน พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสถึงอกุศลกรรมหลักๆ ในอดีตของพระองค์ไว้ 13 ข้อ ในจำนวนนี้มีวจี กรรมอยู่ถึง 6 ข้อ หรือเกือบ…
บทความนี้กล่าวถึงโทษของการกล่าววาจาทุพภาษิต ซึ่งเป็นกรรมที่ทำได้ง่ายและมีโทษมาก พระโพธิสัตว์เองก็ได้ประสบกับกรรมจากวาจาเหล่านี้ โดยแสดงตัวอย่างที่ชัดเจนของกรรมทางวาจาจากอดีตที่เกิดขึ้นกับพระโพธิสัตว์
วิบากกรรมและการแสดงธรรมในพระพุทธศาสนา
256
วิบากกรรมและการแสดงธรรมในพระพุทธศาสนา
…โพธิสัตว์ที่กล่าวมาข้างต้นจะเห็นว่า แม้แต่พระโพธิสัตว์เองซึ่ง สั่งสมบุญบารมีมามากและจะได้ตรัสรู้เป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้าในอนาคต แต่ในเส้นทางการ สร้างบารมีนั้นพระองค์ก็ทรงเคยทำผิดพลาดมาไม่น้อยเหมือนกันโดยเฉพาะเรื่…
…จวิบากกรรมของพระโพธิสัตว์ที่แม้จะมีบุญบารมี ยังเคยทำผิดพลาดเรื่องวจีกรรม และคำเตือนในการกล่าวคำเท็จ พระสัมมาสัมพุทธเจ้ายังได้ตรัสถึงหลักการในการแสดงธรรมแก่ผู้อื่นอย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งประกอบด้วยธรรม 5 ประการที่…
หลักการแสดงธรรมให้มีประสิทธิภาพและประสิทธิผล
257
หลักการแสดงธรรมให้มีประสิทธิภาพและประสิทธิผล
…มายที่วางไว้ หลักการแสดงธรรมให้มีประสิทธิภาพและประสิทธิผลที่ปรากฏในพระไตรปิฎกโดย เฉพาะการแสดงธรรมของพระสัมมาสัมพุทธเจ้านั้น หมายถึง การแสดงธรรมให้สำเร็จผล คือ ผู้ฟังเข้าใจเลื่อมใสศรัทธา หรือบรรลุธรรม โดยใช้ทรัพย…
บทความนี้สำรวจหลักการแสดงธรรมที่มีประสิทธิภาพและประสิทธิผลตามพระไตรปิฎก โดยเน้นการทำให้ผู้ฟังเข้าใจและเลื่อมใส มีการใช้ทรัพยากรอย่างเหมาะสม และคำสอนยึดผู้ฟังเป็นศูนย์กลาง เพื่อให้เหมาะสมกับความสามารถแ
ภาษาบาลีและศาสนาพุทธในแคว้นมคธ
258
ภาษาบาลีและศาสนาพุทธในแคว้นมคธ
…ดิ์สิทธิ์ ไม่สาธารณะแก่ชนทั่วไปสงวนไว้เฉพาะพวก พราหมณ์เท่านั้น ด้วยเหตุนี้ภาษาสันสกฤตจึงไม่แพร่หลาย พระสัมมาสัมพุทธเจ้าจึงใช้ภาษาบาลี ซึ่งเป็ภาษาถิ่นของแคว้นมคธ เป็นภาษาหลักในการเล่าเรียนและเทศน์สอนพระธรรมวินัย …
ภาษาบาลีถือเป็นภาษาพื้นฐานที่ใช้ในแคว้นมคธซึ่งพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเลือกใช้เป็นภาษาหลักในการเผยแผ่พระธรรมวินัย โดยมีการยึดถือการใช้ภาษาท้องถิ่นเพื่อให้เข้าใจง่…
การสื่อสารของพระพุทธองค์กับผู้ฟัง
259
การสื่อสารของพระพุทธองค์กับผู้ฟัง
…รมมีศีลเป็นท่า” หมายถึง ไตรสิกขา อันประกอบด้วย ศีล สมาธิ ปัญญา นั่นเอง เพราะไตรสิกขาเริ่มต้นด้วยศีล พระสัมมาสัมพุทธเจ้าจึงตรัสว่า “มีศีลเป็นท่า” คือ เป็น ทางลงในห้วงน้ำคือธรรมของพระผู้มีพระภาคเจ้า และไตรสิกขานี้…
พระพุทธองค์ทรงใช้ภาษาที่เหมาะสมกับแต่ละกลุ่มผู้ฟัง เช่น สมาคมพราหมณ์ที่สนใจเรื่องการอาบน้ำล้างบาป พระองค์ก็ทรงสอบถามและอธิบายโดยใช้แนวคิดที่เข้าใจง่าย เพื่อให้พราหมณ์เข้าใจว่าห้วงน้ำคือธรรมมีศีลเป็นท่
การฝึกบุรุษในพุทธศาสนา
261
การฝึกบุรุษในพุทธศาสนา
…ม่สำคัญบุรุษนั้นว่า ควรว่ากล่าว ควรสั่งสอน นี้เป็นการฆ่าอย่างดีในวินัยของพระอริยะ เรื่องนี้ก็เช่นกันพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงเปรียบการฝึกคนของพระองค์เหมือนกับ การฝึกม้า จึงทำให้นายเกสีผู้เชี่ยวชาญในการฝึกม้าเข้าใจธ…
บทสนทนานี้สะท้อนถึงวิธีการฝึกบุรุษที่เหมาะสมตามที่พระพุทธเจ้าตรัส พุทธองค์ได้ใช้การเปรียบเทียบกับการฝึกม้าเพื่อนำธรรมะมาถ่ายทอด นายเกสีเห็นความเข้าใจที่ลึกซึ้งในธรรมข้อนี้ นอกจากนี้ยังแสดงถึงวิธีการสอ
การสอนและเทศน์ของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
262
การสอนและเทศน์ของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
…อการปล่อยตนให้ หลงใหลในกาม จนท่านอัญญาโกณฑัญญะได้บรรลุเป็นพระโสดาบัน หรือกรณีพระนันทะผู้มี ราคะจริต พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงนำท่านไปสู่ภพดาวดึงส์ เพื่อไปดูเทพนารีทั้งหลาย และ ทรงรับประกันว่าหากพระนันทะตั้งใจบำเพ็ญ…
การสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้านั้น มุ่งเน้นการสร้างประสบการณ์และการเข้าใจหลักธรรมในชีวิตจริง ผ่านการยกตัวอย่างแนวทางการปฏิ…
การสร้างบารมีและผลของกรรมในพุทธประวัติ
263
การสร้างบารมีและผลของกรรมในพุทธประวัติ
พระสัมมาสัมพุทธเจ้า ประวัติการสร้างบารมีของพระอริยสาวกสาวิกาทั้งหลาย และเรื่องการ ส่งผลของบุญและบาปที่มนุษย์ เท…
บทความนี้เสนอเรื่องราวเกี่ยวกับประวัติการสร้างบารมีของพระอริยสาวกและแนวทางการสร้างบุญ โดยอ้างอิงถึงวิมานวัตถุ 85 เรื่อง เพื่อเป็นแรงบันดาลใจในการทำความดี พร้อมการจัดตั้งตำแหน่งเอตทัคคะที่ช่วยกระตุ้นผู
การแสดงธรรมโดยใช้อุปมาอุปไมย
264
การแสดงธรรมโดยใช้อุปมาอุปไมย
…ทิตย์ขึ้นจนถึงพระอาทิตย์ตกว่าเป็น “กลางวัน” เพราะมันต่างจากตอน ”กลางคืน” ที่ไม่มีแสงอาทิตย์ เป็นต้น พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสว่า “ธรรมที่เราได้บรรลุแล้วนี้ลึกซึ้ง เห็นได้ยาก รู้ตามได้ยาก สงบ ประณีต ไม่เป็นวิสัยแห่…
…มี การใช้ตัวอย่างที่ใกล้เคียงจะทำให้เข้าใจได้ง่ายขึ้น เช่น ความดีและความชั่ว สำหรับคำสอนในพุทธศาสนา พระสัมมาสัมพุทธเจ้าจึงใช้วิธีนี้ในการสอนธรรมที่เกี่ยวกับจิตใจและสิ่งที่ต้องการให้ผู้เรียนตระหนักถึง วิธีการนี้ม…
การศึกษาเรื่องกามคุณและการใช้ปัญญาในพระพุทธศาสนา
268
การศึกษาเรื่องกามคุณและการใช้ปัญญาในพระพุทธศาสนา
…้าใจเพราะพื้นฐานความรู้ต่างกับพระกุมารกัสสปะ มาก แต่โดยภาพรวมแล้วจะชี้ให้เห็นว่า ลักษณะการสอนธรรมของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าและ พุทธสาวกเป็นแบบนี้คือ อุปมาสิ่งที่ยากด้วยภาษาพื้นบ้าน 9.6.4 แสดงธรรมโดยใช้สื่อการสอนประก…
…ญญาในการละกามคุณและการศึกษาผ่านสื่อการสอน เช่น ภาพและอุปกรณ์ต่างๆ ที่ช่วยให้การสื่อสารชัดเจนขึ้น โดยพระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ทรงใช้สื่อต่างๆ ในการเทศน์เพื่อให้คนเข้าใจได้ง่ายขึ้น
การใช้สื่อการสอนในธรรมะของพระพุทธเจ้า
269
การใช้สื่อการสอนในธรรมะของพระพุทธเจ้า
…ย่างไร การถูกอมนุษย์เข้าสิงเป็นอย่างไร การถูกเกลียวน้ำวนดูดไว้เป็นอย่างไร ความเน่าภายในเป็นอย่างไร” พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสว่า คำว่า “ฝั่งนี้” เป็นชื่อของ “อายตนะภายใน 6” คือ ตา หู จมูก ลิ้น กาย และใจ คำว่า “ฝั่…
บทความนี้นำเสนอการใช้สื่อการสอนในธรรมะของพระพุทธเจ้าผ่านตัวอย่างต่าง ๆ เช่น ขอนไม้ที่ลอยตามแม่น้ำ ด้วยการตั้งคำถามและการอธิบายความหมายของแต่ละสิ่ง โดยเชื่อมโยงกับแนวทางการพาไปสู่นิพพาน การเปรียบเทียบร
คำสอนธรรมจากพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
271
คำสอนธรรมจากพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
…้าข้า” ภ. “ราหุล ความเป็นสมณะของบุคคลที่กล่าวเท็จทั้งที่รู้ ก็เหมือนภาชนะน้ำที่คว่ำนี้” จากเรื่องนี้พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงเปรียบความเป็นสมณะด้วยปริมาณน้ำในภาชนะ กล่าวคือ หากน้ำมีมากก็แสดงว่าความเป็นสมณะมีมากแต่ถ…
ในบทสนทนานี้ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าใช้สือน้ำและก้อนหินเพื่อสอนพระราหุลเกี่ยวกับความเป็นสมณะและการทำความดี โดยการใช้อุปมาอุปไมยเ…
พระพุทธเจ้ากับทุกข์ในนรก
272
พระพุทธเจ้ากับทุกข์ในนรก
…น้อยนัก เปรียบเทียบกับขุนเขา หิมพานต์แล้ว ไม่ถึงแม้ส่วนแห่งเสี้ยว ไม่อาจเทียบกันได้ พระพุทธเจ้าข้า” พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสว่า “ภิกษุทั้งหลาย ความทุกข์ที่บุรุษนั้นถูกประหารด้วย หอก 300 เล่มนั้น เมื่อเปรียบเทียบก…
พระพุทธเจ้าเปรียบเทียบความทุกข์ของบุรุษที่ถูกประหารด้วย 300 เล่มหอกกับความทุกข์ในนรก โดยชี้ให้เห็นว่าความทุกข์ในนรกมีความรุนแรงกว่ามาก นอกจากนี้ยังแสดงให้เห็นถึงหลักการตอบปัญหาที่ชัดเจนและการตรวจดูสาเ
บทสนทนาระหว่างพระเจ้าอชาตศัตรูและพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
276
บทสนทนาระหว่างพระเจ้าอชาตศัตรูและพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
…สามัญญผลที่เห็นประจักษ์ในปัจจุบันประการที่สอง จากนั้นพระเจ้าอชาตศัตรูทรงทูลถามสามัญญผลยิ่ง ๆ ขึ้นไป พระสัมมาสัมพุทธเจ้าก็ ทรงแสดงสามัญญผลไปตามลำดับ ตั้งแต่เรื่องศีล สมาธิ และปัญญาจนถึงการได้บรรลุธรรม เป็น พระอรห…
…ทสนทนานี้ พระเจ้าอชาตศัตรูได้ถามถึงสถานะของผู้ที่ได้บวชเป็นบรรพชิต ว่าจะต้องกลับมาเป็นทาสอีกหรือไม่ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตอบว่าควรเคารพและบำรุงเขาอย่างเต็มที่ นอกจากนี้ยังได้พูดถึงสามัญญผลในปัจจุบัน เช่น การเก็บภา…
พระโคดมและคำถามในพระธรรม
278
พระโคดมและคำถามในพระธรรม
…่ากระไร จะเรียกว่าพี่หรือน้อง เวรัญชพราหมณ์กล่าวตอบว่า ควรเรียกว่าพี่ เพราะมันแก่กว่าเขา หลังจากนั้นพระสัมมาสัมพุทธเจ้าจึงทรงเปรียบเทียบว่า พระองค์เป็นผู้ทำลายอวิชชา สู่ ความรู้แจ้งก่อนบุคคลอื่น จึงเป็นเสมือนไก่…
เนื้อหานี้พูดถึงการสนทนาระหว่างพระโคดมและพราหมณ์ โดยเน้นการเปรียบเทียบลูกไก่และกระเปาะฟองเพื่ออธิบายความรู้แจ้ง การเกิดใหม่ และการทำลายอวิชชา นอกจากนั้นยังพูดถึงปัญหาที่จะต้องจำแนกความหมายที่พระพุทธเจ
การโต้วาทธรรมของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าและพุทธบริษัท
280
การโต้วาทธรรมของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าและพุทธบริษัท
9.8 การโต้วาทธรรมของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าและพุทธบริษัท การโต้วาทธรรมนั้นเป็นสิ่งที่สำคัญและจำเป็นมาก ในกรณีที่มีการจาบจ้วงคำสอนใน พระ…
การโต้วาทธรรมในพระพุทธศาสนามีความสำคัญเพื่อปกป้องคำสอนและป้องกันการบิดเบือนจากผู้อื่น พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ตรัสไว้ในมหาปรินิพพานสูตรถึง 2 ภารกิจหลัก คือ การฝึกพุทธบริษัทให้มีความรู้ความเห็นที่ถูกต…