มา : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 518 / 1051

…พุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) เทพเจ้าชั้นดาวดึงส์สวรรค์ ๒๖๐ ได้กล่าวสรรเสริญนรชนนั้นผู้เป็นคนเลี้ยงมารดาบิดา สัมมาคารวะแก่ ผู้ใหญ่ในตระกูล มีวาจาละเอียด เจรจาแต่ถ้อยคำอันจะนำให้เกิดมิตรสันถวะเว้นคำส่อเ…

บทความนี้เสนอแนวทางเกี่ยวกับวุฒิบุคคลตามหลักพระพุทธศาสนา โดยกล่าวถึงการเคารพผู้มีคุณความดีทั้ง 3 ประเภท ได้แก่ ชาติวุฑโฒ วยวุฑโฒ และคุณวุฑโฒ ที่ถูกชูไว้ว่าสมควรได้รับการนบนอบและระลึกถึงการปฏิบัติที่เป

…้ใด ท่านผู้นั้นย่อมเข้าใจที่จะ ประกอบกิจไม่ให้อากูล ยังประโยชน์ตนประโยชน์ท่านให้สำเร็จบริบูรณ์ด้วยสามารถ แม้เมื่อมีภัยที่ น่าหวั่นหวาดตั้งอยู่รอบด้าน ยังอาจดำริการผ่อนปรน ทำตนแลผู้อื่นให้รอดจากภยันตรายโ…

…ยพระนครทันที โดยมีการแบ่งปันเป็นสี่ส่วนเพื่อป้องกันการทำสงคราม และสร้างความสามัคคีในกลุ่ม เพื่อให้สามารถป้องกันข้าศึกได้อย่างมีประสิทธิภาพ การเลือกทำตามอุบายที่ชาญฉลาดช่วยให้อาณาจักรสามารถอยู่รอดและห่าง…

…งจัดกกองทัพส่งไประงับ พวกโยธีผู้ถูกเกณฑ์ไม่สมัครไป พากันหลบหนีเข้าบวช ในสำนักพระภิกษุทั้งหลายเป็นอันมาก ความทราบถึงพระเจ้าพิมพิสาร ตรัสถามเหล่าโวหาริกอ มาตย์ถึงโทษผู้รับบวชคนหลวงเช่นนี้ อมาตย์ผู้วินิจฉั…

…รับบวชบุคคลจากราษฎรเพื่อรักษาความสงบในแคว้นมคธ โดยยืนยันว่าความสงบเป็นปัจจัยสำคัญในการทำให้ประชาชนสามารถทำมาหากินและประกอบกิจกรรมตามหน้าที่ได้อย่างมีประสิทธิภาพ. เนื้อหาเกี่ยวข้องกับความสำคัญของการรักษา…

…ร้อมทั้งเหตุผล รักษาตนแลป้องกันประเทศระงับ เหตุจลาจลทั้งภายนอกทั้งภายใน ไม่ให้เกิดขึ้นบีฑา ข้อนี้อุปมาด้วยข้าวของตัดมูลรกต้นไม้มีพิษ นั้นให้สาบสูญอันตรธาน เป็นอาการของปเคราะห์ยกย่องสนับสนุนประการหนึ่ง ท…

…นการปกครองประชาชนอย่างมีธรรม เพื่อหลีกเลี่ยงความไม่สงบทั้งภายในและภายนอก โดยเปรียบเทียบพระราชาเสมือนมารดาและบิดาที่ดูแลบุตร พร้อมด้วยตัวอย่างการใช้ยุทธศาสตร์ในการต่อสู้ และการดูแลสุขภาพของประชาชนดุจแพทย…

…ผู้มีปัญญา คาดเหตุผลประจักษ์ ย่อมยังตนให้ตั้งขึ้นได้ในยศศักดิ์ศฤงคาร ด้ว ทรัพย์ที่เป็นต้นทุนแม้มีประมาณน้อย ดุจชนก่อไฟนิดเดียวให้เป็นกองโตขึ้นได้ฉะนั้น ทีฆาวุกุมาร พระราชโอรสพระเจ้าที่มีติผู้ครองโกศลรัฐ…

…ดถึงความสำคัญของบุคคลผู้มีปัญญาและการใช้ความเพียรเพื่อสร้างฐานะในชีวิต ขอยกตัวอย่างเรื่องของทีฆาวุกุมารที่มีความสามารถในการสร้างโอกาส จากการทำงานและแสดงออกถึงความภักดี จนได้รับการไว้วางใจจากพระเจ้าพรหมท…

…ข้าตามกำลังของแผ่นดินที่จะทำได้ พระราชทรัพย์ที่จะได้เท่าไรที่ จะจ่ายเท่าไร ในปี ๆ ก็ทรงจัดให้มีงบประมาณ ถ้าไม่ใช่การจำเป็นสมบัติของแผ่นดินที่ควรรักษา ทั้งที่เป็นสวิญญาณกทรัพย์แลอวิญญาณกทรัพย์ เป็นต้นว่า…

เนื้อหาเกี่ยวกับความสำคัญของการศึกษาและการมีสติในการบริหารราชการ โดยเฉพาะการให้ความสำคัญกับการศึกษาของพระราชบุตร ซึ่งมีพระราชบิดาทรงสั่งให้มีการประชุมปราชญ์เพื่อนำเสนอการศึกษาให้แก่พระราชบุตร เพื่อสร้

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) พระราชบุตรเหล่านั้นให้เกิดความนิยมในการศึกษา สามารถในกรณียะกิจสมพระราชประสงค์ของพระราชบิดา อรรถธรรม ២៨២ รับความฝึกหัดได้ปรีชารอบรู้ในนิติศาสตร์ ทรง ใ…

เนื้อหาเกี่ยวกับการศึกษาในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะความสำคัญของพหุสัจจะซึ่งเป็นคุณสมบัติสำคัญในการเจริญเติบโตในทางธรรมและการเป็นที่พำพึ่งของผู้อื่น การบูชาพระธรรมรัตนะผ่านการปฏิบัติสำหรับภิกษุพหุสุต และกล

…่ง มีหน้าที่สำหรับต่อสู้ปรปักษ์ ครั้งโบราณเรียกว่า พวกกษัตริย์มีพระราชาเป็น ประธาน ด้วยเหตุนี้ ราชกุมารผู้สืบสายจากพระราชาผู้มีหน้าที่ในทางนี้ จึงมีนามว่ากษัตริย์ด้วย ตามกัน บริวารของพวกกษัตริย์เหล่านั้…

บทความนี้เสนอความสำคัญของการเตรียมพร้อมในการรบของชาติไทย โดยมีการยกตัวอย่างประวัติศาสตร์จากคำสอนของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ การจัดการป้องกันศัตรูและยุทธวิธีที่ใช้ การพัฒนาและการบำรุงกองทัพในระยะต่าง การ

…นราตรี อนึ่ง การสอดส่องทุกข์ของราษฎร์ ก็เป็นรัฏฐาภิบาลโนบายประการหนึ่ง อันโบราณ กษัตริย์ได้ทรงบำเพ็ญมา บางเวลาเสด็จประทักษิณเลียบพระนครโดยพระราชอิสริยยศ ลางคราว ก็ปรากฏว่าเสด็จโดยอัญญาตกเพศปลอมพระองค์มิ…

…รองเพื่อความเป็นระเบียบ การรักษาศีลธรรม และความมั่นคงของพระราชอาณาจักร การนำหลักคำสอนทางพระพุทธศาสนามาประยุกต์ใช้ในการปกครองเพื่อความอยู่ดีมีสุขของประชาชน รวมถึงการยกย่องสมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้าในฐ…

…รมของเก่าก็ที่ได้บัญญัติไว้แล้วอย่างไร แลให้พวกวัชซีเคารพนับถือท่านผู้ใหญ่กว่า อย่าฉุดคร่าภรรยา แลกุมารีในตระกูลของเขาด้วย พลการมาเป็นภรรยา แลเจดียสถานเหล่าใด ซึ่งเป็นที่นับถือของชาววัชชีอันมีในภายในแล …

…นในกลุ่มคน การรักษาประโยชน์แก่กันและกันจะก่อให้เกิดพหุปปิยตา โดยที่ผู้ใหญ่จะค้ำชูผู้มีน้อยและทำให้สามารถประสบความสำเร็จได้ในความร่วมมือกัน ในท้ายที่สุดได้กล่าวถึงความสำคัญของการทำสักการะเกื้อกูลต่อพ่อแม…

…นบาลีว่า นฏฐ์ คเวสนฺติ แสวงหาพัสดุที่หายแล้ว อีกประการหนึ่ง ทรงตั้งพระราชหฤทัยบำรุงรักษาข้าขอบขัณฑสีมาให้อยู่ เย็นเป็นสุข จึงทรงป้องกันเหตุภายใน คือทรงเพิ่มเติมแก้ไขพระราชบัญญัติ ประมวลกฎหมาย แพ่งแลพาณิ…

…าเกี่ยวกับการบริหารราชการในสมัยของสมเด็จพระบรมชนกาธิราช โดยเน้นถึงการพัฒนาและบำรุงรักษา ข้าขอบขัณฑสีมา รวมถึงการปรับปรุงกฎหมาย เพื่อป้องกันความผิดและลดรายจ่ายภาครัฐ พร้อมการตั้งระบบการบริหารที่มีประสิทธ…

…(เจริญ ญาณวรเถร) ๒๙๗ ก็นิยมนับถืออวยชัยพระพรทั่วไป สมเด็จพระบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า ทรงเลือกได้มุขอ มาตยาธิบดี ที่สามารถให้เป็นประธาน ก็อาจวิจารณ์ราชกรณียกิจให้ลุล่วงไม่อากูล เป็นพระกำลัง เพิ่มพูนพระราช…

เนื้อหาเกี่ยวกับการปกครองระบอบพระราชาและพระราชกรณียกิจภายใต้การดูแลของสมเด็จพระบรมบพิตร ที่มีบทบาทในการสร้างพระเกียรติและเพิ่มพูนพระราชอำนาจ โดยเน้นความสำคัญของการเลือกตั้งบุคคลที่มีศีลธรรมในการปฏิบัต

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) พ. ศ. ๒๔๗๑ ๒๙๘ ในปีนี้ ( พ.ศ. ๒๔๗๑ ) จะเลือกธรรมมารับพระราชทานถวายวิสัชนา ๔ ประการ คือ อัตถกามตา ธิติ พหุปปิยตา และ รัฏฐาภิบาลโนบาย พอเป็น นิทัศนนัย อ…

ในปี พ.ศ. 2471, สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ได้เลือกธรรมมารับพระราชทานถวายวิสัชนา 4 ประการ โดยอัตถกามตา สอนให้ผู้อื่นสนใจประโยชน์แก่สังคม และมีแนวทางในการประพ…

…ั่น ท่านผู้เป็นมหาบุรุษเป็นผู้ประกอบด้วยธิติ อัน ใคร ๆ ไม่อาจให้คลอนแคลน ย่อมได้ความสรรเสริญว่า ทฬหสมาทาโน อวฏฐิตสมาทาโน เป็นผู้มีสมาทานอันมั่น เป็นผู้มีสมาทานอันตั้งลง ในเรื่องนั้นเล่าถึง ท้าวสักรินทรเ…

บทความนี้เน้นความสำคัญของคุณสมบัติธิติในการเผชิญกับอันตราย โดยยกตัวอย่างเรื่องราวของท้าวสักรินทรเทวราชและพระเจ้าตักศิลา ที่แสดงถึงความสำเร็จจากความมั่นคงและความไม่หวั่นไหว ซึ่งเป็นสิ่งที่ทุกคนควรมีเพื

…ต้น ย่อมเป็นที่นับ ถือของอเนกชนนิกร ด้วยพระชาติสมบัติ ดังพระองค์ตรัสไว้ในบาลีประเทศว่า อุปโน สุขาโต มาติ โต จ ปิติโต จ มีพระชาติอันดี ทั้งฝ่ายสมเด็จพระชนนี ทั้งฝ่ายสมเด็จพระชนกนาถ เป็นอุภัยปักษ์ สํสุทธค…

…าชการและการตั้งธรรมเนียมในพระราชวงศ์ ซึ่งมีทั้งการแสดงความเคารพต่อผู้สูงวัยและการสนับสนุนผู้มีความสามารถให้ได้รับเกียรติยศตามฐานะ

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) พ. ศ. ๒๔๗๒ ២០៨ ในปีนี้ (พ.ศ. ๒๔๗๒) จะเลือกธรรมารับพระราชทานถวายวิสัชนา ๓ ประการ คือ สหกรณ์ สันติ ๑ ๑ รัฏฐาภิปาลโนบาย ๑ พอเป็นนิทัศนนัย. สหกรณ์ นั้น…

เนื้อหาในปี พ.ศ. 2472 กล่าวถึงการเลือกธรรมารับพระราชทานที่เกี่ยวข้องกับแนวคิดสหกรณ์ใน พระพุทธศาสนา โดยนำเสนอหลักการที่สำคัญเกี่ยวกับความสำคัญขอ…

…กรณียะของพระมหากษัตริยเจ้า ชื่อว่า ปุริสเมธ์ อีก ประการหนึ่ง พณิชยกรรมการค้าขาย ย่อมเป็นสิ่งที่มุ่งหมายอันสำคัญของประเทศส่วนหนึ่ง คู่กับ กสิกรรม เมื่อพวกพาณิชประกอบกิจค้าขายมีผล รัฐมณฑลย่อมมั่งคั่งด้วยท…

…ิผ่านการดำเนินการด้านเกษตรกรรมและพาณิชยกรรม พระมหากษัตริย์มีบทบาทสำคัญในการสนับสนุนราษฎร์ให้มีความสามารถเลี้ยงชีพ ส่งผลให้ประเทศสงบและเจริญรุ่งเรือง การพูดจาและการสนับสนุนพาณิชยกรรมมีความสำคัญต่อการสร้า…

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) พ.ศ. ๒๔๗๓ ๓๑๗ ในปีนี้ ( ๒๔๗๓ ) จักเลือกมาถวายวิสัชนา ๒ ประการ คือ ปฏิรูปเทสวาสะ การอยู่ ในถิ่นอันสมควร ปฏิรูปการิตา ความเป็นผู้ทำให้เหมาะ ๑. …

ในปี พ.ศ. ๒๔๗๓ สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ได้เสนอแนวคิดเกี่ยวกับการปฏิรูปเทสวาสะ ซึ่งหมายถึงการเลือกอยู่ในถิ่นที่เหมาะสมต่อกิจการต่างๆ ของบุคคลและคณะ โดยมีการยกตัวอย่างประวัติศาสตร์ของการย…

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ៧២០ ประหยัดทรัพย์จับจ่ายแต่พอเหมาะพอดี เป็นสำคัญของประเทศเท่ากับของสกุลวงศ์แลของบุคคล เป็นมูลแห่งผล คือ ความเจริญรุ่งเรืองสถาพรมั่นคง…

…เจริญ ญาณวรเถร) ได้กล่าวถึงการประหยัดทรัพย์เป็นสิ่งสำคัญต่อประเทศและบุคคล การกระทำตามอำนาจแห่งเหตุสามารถนำไปสู่ความเจริญรุ่งเรือง สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ทรงแสดงให้เห็นความสำคัญของการปฏิรูปการในพระพ…

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) พ. ศ. ๒๔๗๔ ๓๒๔ ในปีนี้ (พ. ศ. ๒๔๗๔) จะเลือกธรรมมารับพระราชทานถวายวิสัชนา ๑ อุบายโกศล ๑ สติปัฏฐาน ๑ รัฏฐาภิบาลโนบาย ๑ พอเป็นนิทัสนนัย (อุบายโกศล ถวายซ…

ในปี พ.ศ. ๒๔๗๔ สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ได้กล่าวถึงความสำคัญของอุบายโกศลและสติปัฏฐานที่เป็นหลักในการปกครองประชาชนให้มีความร่มเย็น โดยการใช้เหตุผลที่ถูกต้องและการควบคุมอารมณ์อย่างมีสติจากพระคุณ ซึ่งการสอน