มา : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 540 / 1051

…ฏฐาน (การวิเคราะห์ดู ธาตุ ๔) โดยความก็อันเดียวกัน (จตุธาตุวัฏฐาน ๒ อย่าง จตุธาตุววัฏฐานนี้นั้น (มี) มา ๒ อย่าง คือ อย่างสังเขป ๑ อย่างพิสดาร ๑ จตุธาตุววัฏฐานอย่างสังเขปนั้นมาในมหาสติปัฏฐาน สูตร อย่างพิส…

บทความนี้กล่าวถึงการวิเคราะห์จตุธาตุววัฏฐานซึ่งมีลักษณะเป็นทั้งแบบสังเขปและพิสดาร โดยเฉพาะในมหาสติปัฏฐานสูตรและสูตรอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง การอธิบายธาตุทั้ง 4 และกระบวนการพิจารณาดูกาย พร้อมคำแนะนำสำหรับภ

… " ถามว่า พุทธาธิบายมีอยู่อย่างไร ? ตอบว่า พุทธาธิบายมีอยู่ว่า เมื่อโคฆาตก์ปรน โคอยู่ก็ดี จูง (มัน) มาสู่โรงฆ่าก็ดี จูงมาถึงแล้วผูกพักไว้ กไว้ที่โรงฆ่านั้นก็ดี กำลัง ฆ่าก็ดี เห็นมันถูกฆ่า มันตายก็ดี ควา…

ในส่วนนี้ของวิสุทธิมรรค แสดงถึงการเข้าใจธาตุในร่างกาย โดยเปรียบเทียบถึงกรรมวิธีการฆ่าโคและการชำแหละ โดยมีความสัมพันธ์กับการพิจารณาอาการของกาย อธิบายในบันทึกว่า ภิกษุควรพิจารณาให้เห็นถึงธรรมชาติและอิริ

…ฉันนั้นเหมือนกัน พิจารณาดูกายนี้นี่แหละ ฯลฯ ธาตุดิน ธาตุน้ำ ธาตุไฟ ธาตุลม " ส่วนในมหาหัตถิปทุปมสูตร มาอย่างพิสดาร โดยเป็นธรรมสำหรับ ผู้เจริญธาตุกรรมฐานที่มิใช่ผู้มีปัญญากล้านัก ดังนี้ว่า "ดูกรอาวุโสทั้ง…

…ศาสนาเกี่ยวกับธาตุดิน ธาตุน้ำ และอื่น ๆ เพื่อช่วยให้บุคคลมีความเข้าใจในธรรมชาตินี้ ผลงานดังกล่าวจะเหมาะสำหรับผู้สนใจในพระธรรมและการปฏิบัติธรรมเพื่อการเจริญขึ้นทางจิตใจ สามารถศึกษาเพิ่มเติมได้ที่ dmc.tv

…้มีปัญญากล้า การกำหนดธาตุโดยพิสดาร (แจก ไปตามอาการ ๔๒ ) ว่า "เกสา ปฐวีธาตุ ผมทั้งหลายเป็นธาตุ ดิน โลมา ปฐวีธาตุ - ขนทั้งหลายเป็นธาตุดิน " ดังนี้เป็นต้น จะ ปรากฏเป็นชักช้าไป แต่เมื่อเธอมนสิการ (แต่โดยลัก…

…าน โดยมีการแยกประเภทธาตุตามลักษณะเช่น ธาตุดิน น้ำ ไฟ ลม สำหรับภิกษุที่มีปัญญากล้า การปฏิบัติจะชัดเจนมากขึ้น โดยยกตัวอย่างการสวดภาษาบาลีเป็นอุปมาเพื่อเปรียบเทียบกลยุทธ์การภาวนาให้แตกต่างตามพลังการเข้าใจข…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 44 มาถลุงค์ - มันในสมอง ว่า "มันสมอง อยู่ในภายในของกระโหลกศีรษะ ในภายใน ของกระโหลกศีรษะกับมันสมองนั้น ภาย…

บทความนี้นำเสนอการตั้งคำถามเกี่ยวกับมันสมองในร่างกายมนุษย์ เปรียบเทียบกับก้อนแป้งในกระโหลกน้ำเต้า และกล่าวถึงปิตติว่ามีลักษณะเป็นดีที่ไม่ติดที่ และเนื่องอยู่กับชีวิตินทรีย์ นอกจากนี้ยังอธิบายถึงความสั

…โกฏฐาส] พระโยคาวจร ครั้นยังมนสิการให้เป็นไปในปฐวีโกฏฐาส และ อาโปโกฏฐาสทั้งหลาย มีผมเป็นอาทิ ดังกล่าวมานี้แล้ว จึงยังมนสิการ ให้เป็นไปในเตโชโกฏฐาสทั้งหลายอย่างนี้ว่า "ร่างกายย่อมเร่าร้อนเพราะไฟใด ไฟ (อัน…

…หลุมโสโครก แสดงให้เห็นว่าธาตุทั้งหลายไม่มีความคิดหรือการรับรู้เกี่ยวกัน จึงไม่มีวิญญาณอยู่ในร่างกาย มาพร้อมกับการอธิบายอาโปธาตุและเตโชโกฏฐาสที่ส่งผลต่อร่างกายและอารมณ์.

…แต่ก็คงนับว่า เป็นปฐวีธาตุ อาโปธาตุ โดย อำนาจแห่งลักษณะที่เด่น พระโยคาวจรจึงมนสิการ โดยกลาปดังกล่าว มาฉะนี้ [โดย (ย่อยให้) เป็นจุณ] ข้อว่า "โดยเป็นจุณ" มีพรรณนาว่า ก็และปฐวีธาตุที่ย่อยจนเป็น ชนิดปรมาณู …

บทความนี้พูดถึงอาการ ๑๒ ตามแนวคิดของวิสุทธิมรรค ซึ่งอธิบายถึงธรรม ๘ ที่รวมกันเพื่อสร้างความสมมติในคำว่า "ผม" และการทำงานของธาตุทั้ง ๔ ในสรีระมนุษย์ โดยเน้นเรื่องการทำงานร่วมกันระหว่างปฐวีธาตุ อาโปธาตุ

…ามที่ต้องการบริหารใหญ่ บทว่า "เพราะต้องบริหารใหญ่" ความว่า เพราะต้องบริหาร ด้วยปัจจัยทั้งหลายเป็นอันมาก จริงอยู่ ภูตธาตุทั้งหลายนั้นเป็นแล้ว คือเป็นไปได้ด้วยปัจจัยทั้งหลาย มีของกินและเครื่องนุ่งห่มเป็นต…

…ยเฉพาะในเรื่องของการนำเข้าของกินและเครื่องนุ่งห่มที่เกิดเป็นปัจจัยที่สำคัญในการดำรงชีวิตของภูต โดยสามารถให้ความเข้าใจเกี่ยวกับความแตกต่างเพื่อหลีกเลี่ยงการถูกหลอกลวงจากสิ่งที่มีรูปลักษณ์ภายนอกที่น่าดึงด…

…ีได้ ไม่ถึงซึ่งความฟูขึ้นและความยุบลง ในเพราะอิฏฐารมณ์และอนิฏฐารมณ์ทั้งหลาย อีกทั้งจะเป็นผู้มีปัญญา มาก มีพระอมตะ (นิพพาน) เป็นที่สุด หรือมิฉะนั้นก็จะมีสุคติเป็น ที่ไปในเบื้องหน้าแล ผู้มีปัญญาพึงเสพธาตุ…

บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับอานิสงส์ของการปฏิบัติโดยเน้นที่ธาตุววัฏฐาน ซึ่งช่วยให้ผู้ปฏิบัติสามารถถอนสัตตสัญญา และมีความเข้าใจในความว่างจากตัวตน รวมถึงการบรรลุถึงพระอมตะหรือสุคติในอนาคต โดยเสนอว่า…

…ำเนิดที่ไหน ? ตอบว่า ได้กำเนินร่วมกับพวกเทพเหล่าพรหมปาริสัชชา " ดังนี้เป็นอาทิ" ส่วน การเจริญอุปจารสมาธิเหล่า ก็นำภพวิเศษคือสุคติชั้นกามาวจร ๖ มาให้ เหมือนกัน [มีนิโรธเป็นอานิสงส์] (๕) ส่วนว่าพระอริยะเห…

ในบทนี้พูดถึงการเจริญอุปจารสมาธิและอานิสงส์ของนิโรธสมาบัติในเหล่าพระอริยะ โดยเฉพาะการเข้าถึงนิโรธนิพพานที่มีผลต่อจิตใจและการดำรงอย…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - อิทธิวิธนิเทศ - หน้าที่ 85 เพราะเหตุที่การเจริญสมาธินี้ ข้าพเจ้าได้กล่าวไว้ว่า มีอภิญญา เป็นอานิสงส์ ด้วยอำนาจแห่งโลกิยอภิญญาทั้งหลายใด พระโยคีผู้ได้ …

ในบทนี้กล่าวถึงการเจริญสมาธิซึ่งเสริมสร้างอภิญญาและอานิสงส์จากการทำโยคะ เพื่อให้ผู้ปฏิบัติสามารถเข้าถึงจตุตถฌานและอบรมปัญญาได้…

…ในปฐวีกสิณนั้นเหมือนกัน ชื่อว่า อังคสังกันติกะ (เลื่อนองค์) ๑. มหาฎีกาอธิบายว่า นึกหน่วงเอาโลหิตกสิณมาไว้เฉพาะหน้า เมื่อโลหิตกสิณเพิก ปรากฏมีกสิณุคฆาฎิมากาส (อากาศตรงที่ดวงกสิณเพิก) ไม่ทำในใจกสิณุคฆาฎิ …

…ิ่มจากการเข้าปฐวีกสิณและเลื่อนไปยังเตโชกสิณ รวมถึงการข้ามกสิณต่าง ๆ ด้วยการควบคุมจิตใจ เพื่อให้เกิดสมาธิและอ่านเข้าใจความหมายของฌานต่าง ๆ ให้ดีขึ้น สู่การปฏิบัติที่มีประสิทธิภาพในวิถีทางธรรม รวมทั้งการเ…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 94 ในอากาศ ป้องกันฝนถ่านเพลิง (มิให้ตกลงมาถูกคน) ได้ ฉะนั้น [ผู้มีบุพโยคะกล้าไม่ต้องฝึกฝนตามนี้ก็ทำฤทธิ์ได้] แต่สำหรับท่านผู้มีบุพโยคะ (ความเพ…

บทนี้กล่าวถึงการฝึกฝนจิตและการพัฒนาคุณธรรมที่ช่วยให้เกิดอิทธิวิธะ โดยเน้นว่าผู้มีบุพโยคะสามารถทำได้แม้ไม่ต้องฝึกตามลำดับ การควรฝึกฝนจิตตามอาการ ๑๔ และการทำให้จิตอ่อน ซึ่งจะนำไปสู่อิทธิวิธีที่แ…

… อันวิริยะจับแล้วย่อมไม่หวั่นไหวด้วยความเกียจคร้าน อันสติจับแล้วย่อมไม่หวั่นไหวด้วยความเลินเล่อ อันสมาธิจับแล้วย่อม ไม่หวั่นไหวด้วยความฟุ้งซ่าน อันปัญญาจับแล้วย่อมไม่หวั่นไหวด้วย ความไม่รู้ ไปกับแสงสว่า…

ข้อความนี้พูดถึงความไม่หวั่นไหวของจิตที่เกิดจากวิริยะ, สติ, สมาธิ, และปัญญา ที่ช่วยให้เข้าถึงความรู้ยิ่งและอภิญญา ซึ่งเป็นสิ่งสำคัญในทางธรรม. จิตที่ไม่หวั่นไหวนี้ป…

…ทธิ์อธิฏฐาน วิกุพฺพนาอิทฺธิ ฤทธิ์บิดเบือน มโนมยาอิทฺธิ ฤทธิ์มโนมัย ญาณวิปฺผาราอิทฺธิ ฤทธิ์ญาณปกแผ่ สมาธิวิปฺผาราอิทฺธิ ฤทธิ์สมาธิปกแผ่ อริยอิทธิ ฤทธิ์ของพระอริยะ กมฺมวิปากชาอิทฺธิ ฤทธิ์เกิดด้วยวิบากกรรม…

…ิ, ฤทธิ์บิดเบือน, มโนมยาอิทธิ, ญาณวิปฺผาราอิทธิ, และอื่นๆ ซึ่งอธิบายถึงการสำเร็จต่างๆ โดยเฉพาะความสามารถในการอธิฏฐานให้เกิดขึ้น โดยยกตัวอย่างพระโยคีที่ใช้ญาณในการอธิฏฐานเพื่อเปลี่ยนแปลงตัวเองหรือประจุกั…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 101 [๒ วิกุพฺพนาอิทธิ] ฤทธิ์ที่ (กล่าว) มาโดยพระบาลีว่า "พระโยคีนั้น ละเพศปกติ (ของตน) แล้ว แสดง (เป็น) เพศเด็กก็ดี แสดง (เป็น) เพศนาค ก็ดี ฯล…

…่พระบาลีบรรยายถึง โดยเฉพาะวิกุพฺพนาอิทธิ ซึ่งรวมถึงการเปลี่ยนแปลงร่างกายและการแสดงเพศต่างๆ ที่โยคีสามารถกระทำได้ นอกจากนี้ยังมีมโนมยาอิทธิ ที่เกี่ยวข้องกับการสร้างร่างกายในรูปแบบใหม่อันเป็นไปตามใจ รวมถึ…

…อน ๒ - หน้าที่ 103 [ญาญวิปผาราอิทธิของท่านสังกิจจะ อีกเรื่องหนึ่ง เมื่อพระสังกิจจเถระยังอยู่ในครรภ์ มารดาทำกาล กิริยา (คนทั้งหลายเข้าใจว่าตายทั้งกลม) ครั้น (ศพ) นาง อันสัปเหร่อ ยกขึ้นเชิงตะกอน แทง (เจาะ…

เนื้อเรื่องพูดถึงอิทธิของท่านสังกิจจเถระในขณะที่ยังอยู่ในครรภ์ของมารดา รวมถึงเหตุการณ์ที่ทารกยังมีชีวิตหลังจากที่ถูกประหารในครรภ์และการเลี้ยงดูโดยยายจนเติบใหญ่และบรรลุ…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 105 [สมาธิวิปผาราอิทธิของท่านสารีบุตร] ในท่านเหล่านั้น เมื่อครั้งท่านสารีบุตรพักอยู่ที่วิหาร ชื่อ กโปตกันทรา…

ในบทนี้กล่าวถึงสมาธิวิปผาราอิทธิของท่านสารีบุตรและท่านสัญชีวะ โดยท่านสารีบุตรขณะนั่งอยู่กลางแจ้งนับว่าเป็นพระเถระที่มี…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 106 [สมาธิวิปฺผาราอิทธิของท่านขาโกณฑัญญะ] ฝ่ายพระขาณุ โกณฑัญญเถระ ท่านเป็นผู้มากไปด้วย (การเข้า) สมาบัติอยู่…

เรื่องราวของพระขาณุโกณฑัญญะซึ่งมีอิทธิฤทธิ์จากสมาธิวิปผารา เมื่อพวกโจร 500 คนมาที่ที่ท่านนั่งอยู่ แต่ท่านไม่มีความกลัว จนได้ทำให้โจรเหล่านั้นเลื่อมใส…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 107 ของนาง นางอุตตราเข้าเมตตา (สมาบัติ) ในทันทีนั้น น้ำมันก็กลอก (ตก) ไป เหมือนหยาดน้ำกลอก (ตก) ไปจากใบบัวฉะนั้น นี้เป็น สมาธิวิปฺผารา…

ในบทนี้พูดถึงรายละเอียดเกี่ยวกับสมาธิวิปฺผาราอิทธิของพระนางอุตตราอุบาสิกาและเหตุการณ์รอบพระนางสามาวดีที่ต้องเผชิญกับพระเจ้าอุเทน เมื่อพ…