หน้าหนังสือทั้งหมด

อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 299
299
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 299
…ิ ฯ บทว่า ยถาห์ ความว่า โดยสมควรแก่สัตว์ผู้มีภาวรูปและ อายตนะบริบูรณ์ ฯ พวกสัตว์ที่เกิดในที่หมักหมม มีดอกบัว, มลทินครรภ์ แห่งกุมารเป็นต้น ชื่อว่าสังเสทชะ ฯ เหล่าสัตว์ที่ชื่อว่าอุปปาติกะ เพราะ อรรถว่า ควา…
บทความนี้สำรวจเกี่ยวกับกลาปและสัตว์ตามที่เสนอในอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยมีการอธิบายถึงความสอดคล้องของแต่ละประเภทของสัตว์ที่มีภาวรูปและอายตนะในบริบทของการเกิดและปฏิสนธิกาล โดยยกตัวอย่างกลาปและแนวคิดที่เก
ศึกษาพระราชธรรมและปฏิรูปเทสวาสะในสยามประเทศ
122
ศึกษาพระราชธรรมและปฏิรูปเทสวาสะในสยามประเทศ
…ปรหิตสมบัติ ด้วยรัฏฐาภิบาลโนบาย สาธกถวายด้วยพระอรหันตพอเป็นนิทัส สนนัย จักร ๔ คือ ล้อนำสู่ความเจริญ มีดังนี้ ปฏิรูปเทสวาสะ สัปปุริสปัสสยะ อัตตสัมมา ปณิธิ ปุพเพกตปุญญตา ปฏิรูปเทสวาสะ คืออยู่ในประเทศอันสมค…
บทความนี้กล่าวถึงการบรรพชาและพระราชธรรมที่เกี่ยวข้องกับความเจริญของสยามประเทศ โดยการยกตัวอย่างจักร ๔ และการปฏิบัติธรรมอันส่งเสริมให้พระพุทธศาสนามีบทบาทสำคัญในสังคมไทย พร้อมกับการมีพระมหากษัตริย์ที่ทรง
บาลีไวยกรณ์: วจีวิภาค สมาสและตัทธิต
19
บาลีไวยกรณ์: วจีวิภาค สมาสและตัทธิต
ประโยค - บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต - หน้าที่ 124 ของทหาร [คนรบ] ใด ทหาร นั้น ชื่อว่ามีดาบในมือ အ ๖ ๔ ๕ ฉัตต์ ปาณิมหิ ยสฺส โส จตฺตปาณี ปุริโส ร่ม [มี] ในมือ ๒ ๔ & ๖ ของบุรุษใด บุรุษ นั้น ช…
… การเปรียบเทียบคำที่มีความหมายแตกต่างกันในรูปเอกวจนะและพหุวจนะ การใช้คำว่า 'มี' ในบริบทต่าง ๆ เช่น 'มีดาบในมือ' และ 'มีอาวุธในมือ' นอกจากนี้ยังอธิบายการใช้สมาสและวิธีการตีความในบริบทที่ต่างกัน ซึ่งเป็นปร…
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒
40
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒
…งสิ่งนั้น เป็นต้นว่า พนฺธน์ วัตถุเป็นเครื่องผูก มีเชือกและโซ่เป็นต้น, ปหรณ์ วัตถุเป็นเครื่อง ประหาร มีดาบและง้าวเป็นต้น, วิชฌน์ วัตถุเป็นเครื่องไช มี เหล็กหมาดและสว่านเป็นต้น, ชื่อว่ากรณสาธนะ ๆ ที่เป็นกั…
เนื้อหาในบทนี้เกี่ยวกับการศึกษาความหมายของศัพท์ในภาษาบาลีที่สำคัญ เช่น ภาวสาธนะ, กรณสาธนะ, สัมปทานสาธนะ และ อปาทานสาะนะ โดยอธิบายถึงการแสดงสถานะของผู้ทำและเครื่องมือต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง ซึ่งมีความสำคั
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑
145
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑
…ดีอติเรกลาภมีสังฆภัตรเป็นต้นนั่นแล นี้เป็นความแตกในปิณฑ ปาติกังคะนี้. [ อานิสงส์แห่งปิณฑปาติกังคะ ] มีดังต่อไปนี้ คือ (๑) เกิดมีความปฏิบัติที่สมควร ส่วนอานิสงส์มีดังต่อไ แก่นิสัย ตามพระบาลี (บอกอนุศาสน์)…
ในบทความนี้ได้พูดถึงความแตกของปิณฑปาติกังคะ ซึ่งเกิดจากภิกษุทั้งสองรูปที่เสื่อมเสีย ผ่านการบิณฑบาตและการเสวยธรรมรส โดยจะนำเสนออานิสงส์ต่างๆ ที่เกิดจากปิณฑปาติกังคะ เช่น ความปฏิบัติที่สมควร, การตั้งอยู
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑
163
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑
…อน ๑ - หน้าที่ 159 ระหว่างพรมแดน ต้นไม้ที่เป็นเจดีย์ ต้นไม้มียาง ต้นไม้ (กำลัง) มีผล ต้นไม้ (กำลัง) มีดอก ต้นไม้มีค้างคาว (เกาะ) ต้นไม้มีโพรง ต้นไม้ที่อยู่กลางวัด” แล้วจองเอาต้นไม้ที่อยู่ชาย ๆ วัดเถิด นี…
เนื้อหาว่าด้วยประเภทของรุกขมูลิกภิกษุที่มี 3 พวก โดยมีวิธีการดูแลพื้นที่บริเวณวัดที่ต้องมีการทำความสะอาด และความสำคัญของต้นไม้ในวัดที่อาจมีอันตราย เช่น ต้นไม้ศักดิ์สิทธิ์ซึ่งมีคนไปบูชา ตลอดจนพรรณนาเกี
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒
26
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒
… - หน้าที่ 25 ให้เสร็จแล้ว จึงทําความขวนขวายในสมณธรรมเถิด [ญาติปลิโพธ] บุคคลทั้งหลายที่จำต้องรู้จัก มีดังนี้คือ ใน (ฝ่าย) วัด พระ อาจารย์ พระอุปัชฌายะ สัทธิวิหาริก อันเตวาสิก ภิกษุร่วม อุปัชฌายะ ภิกษุร่ว…
บทนี้กล่าวถึงความสำคัญของการดูแลบุคคลที่สำคัญในชีวิต ไม่ว่าจะเป็นพระอาจารย์หรือผู้ปกครอง การปรนนิบัติและการให้การดูแลเมื่อมีไข้เป็นหน้าที่ที่สำคัญอย่างยิ่งในศาสนา การให้ความเคารพและการดูแลเช่นนี้ส่งผล
สัปปายะและการรับประทานอาหารในพระพุทธศาสนา
58
สัปปายะและการรับประทานอาหารในพระพุทธศาสนา
…ับเพดานด้วยพวงดอกไม้ และผ้าสีวิจิตร มีเครื่องลาดและเตียงตั่งอันสะอาดน่ารื่นรมย์ใจ ที่เขา ปูลาดไว้ดี มีดอกไม้เครื่องอบและเครื่องหอม วางไว้เพื่ออบกลิ่นในที่ นั้นๆ ราวะพรหมวิมาน เสนาสนะไรเล่า เพียงแต่เห็นเท…
เนื้อหาเกี่ยวกับสัปปายะสำหรับคนราคจริตและโทสจริตแสดงถึงการเลือกอาหารและสภาพแวดล้อมที่เหมาะสม สัปปายะหมายถึงความเหมาะสมในการจัดเตรียมสิ่งต่างๆ เช่น อาหารและสถานที่เพื่อสนับสนุนการเจริญสติและการปฏิบัติธ
การเข้าใจกรรมฐานในวิสุทธิมรรค
73
การเข้าใจกรรมฐานในวิสุทธิมรรค
…เป็นวินิจฉัยในกัมมัฏฐานกถาในข้อว่า " ถือเอา กรรมฐาน " นั้น ก็คําแสดงความแห่งบทว่า " ถือเอา " า" นี้ มีดังต่อไปนี้ อัน พระโยคีนั้นจึงเข้าไปหากัลยาณมิตรผู้มีประการอันกล่าวแล้วตามนัยที่ว่า * มหาฎีกาว่า การท…
บทนี้แสดงถึงการบำเพ็ญกรรมฐาน ๔ ประการที่สำคัญในวิสุทธิมรรค โดยเน้นถึงการพัฒนาธรรมที่เกี่ยวข้องกับศรัทธา การละราคะ การเจริญเมตตา และการเข้าใจอัสมิมานะ นอกจากนี้ ยังมีการเน้นย้ำว่าฝ่ายทรงภูมิทุกคนควรทำค
อุปมาแห่งสัมมาวายามะ
125
อุปมาแห่งสัมมาวายามะ
…มาปรุงเป็นน้ำผึ้ง ก็ได้เสวยรสหวานสบายไป ฉันใด อนึ่ง อุปมาเหมือนเมื่อพวกลูกศิษย์ช่างสลักใช้ ( ปลาย ) มีดสลัก (ลวดลาย) ลงที่ใบอุบล*ที่ลอยไว้ในอ่างน้ำกันอยู่ ศิษย์คนหนึ่งฉลาดเกินไปจด มีดลงเร็ว ( ทำให้ ) ใบอ…
…ทความนี้กล่าวถึงการเปรียบเทียบการทำงานและความพยายามที่เหมาะสม เหมือนผึ้งที่เลือกดอกไม้และศิษย์ที่ใช้มีดสลักอย่างชาญฉลาด โดยมีการแสดงอุปมาที่ช่วยให้เข้าใจถึงผลลัพธ์จากการกระทำที่แตกต่างกัน ซึ่งทุกอย่างอิง…
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - การใช้กสิณ
199
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - การใช้กสิณ
ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 197 (ที่ไม่มีบุญ ) จึงถือเอาดอกไม้ มีดอกนี้ลุบล และดอกคิริกัณณิกา เป็นต้น มาเรียงเข้าให้เต็มผอบหรือเทียบเสมอขอบปากทั้งใบด้วย โดยวิธีที่เกส…
ในการสร้างกสิณมณฑล ผู้ปฏิบัติสามารถนำดอกไม้ประเภทต่างๆ มาทำให้เต็มผอบ และสามารถใช้วัสดุหลากหลายสี เช่น ผ้าสีเขียว หรือสีอื่น ๆ ในการสร้างเป็นรูปแบบต่างๆ รวมถึงการทำให้เคลื่อนที่ได้ตามที่ได้กล่าวถึงในบ
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - โลหิตกสิณ และโอทาตกสิณ
201
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - โลหิตกสิณ และโอทาตกสิณ
…(ว่า) สำหรับผู้มีบุญ มีอธิการ ได้สร้างไว้ก่อน เพียงแต่ได้เห็นกอดอกไม้อันมีสีอย่างนั้น หรือพรมดอกไม้ มีดอกมะลิซ้อน เป็นต้น หรือกองดอกบัวขาว( ที่เขา ขนจากที่บูชาไปทิ้งๆ ไว้ ) หรือผ้าขาว ธาตุสีขาวอย่างใดอย่…
เนื้อหาเกี่ยวกับการสร้างนิมิตสำหรับการทำสมาธิในโลหิตกสิณและโอทาตกสิณ โดยเฉพาะสำหรับพระโยคาวจร โดยมีการอ้างอิงถึงนิมิตที่เกิดจากสีขาวของดอกไม้และผ้าขาว ซึ่งเหมาะกับผู้มีบุญ นอกจากนี้ยังพูดถึงการใช้ธาตุ
วิสุทธิมรรคแปล: ประเภทอสุภ
241
วิสุทธิมรรคแปล: ประเภทอสุภ
…ลแห่งผิว [๓] วิปุพพกอสุภ เป็นสัปปายะแห่งบุคคลผู้กำหนัดในกลิ่นกาย ที่แต่งขึ้นด้วยอำนาจเครื่องอบกลิ่น มีดอกไม้และเครื่องหอมเป็นต้น เพราะส่อความที่สิ่งที่เนื่องด้วยกายและผิวพรรณมีกลิ่นเหม็น [๔] วิจฉัททกอสุภ…
ในเนื้อหานี้กล่าวถึงการจำแนกประเภทของอสุภตามวิสุทธิมรรค โดยแบ่งออกเป็น 10 ชนิดตามสภาพและความแตกต่างทางจิตใจของบุคคล ซึ่งได้แก่ อุทธุมาตก, วินีลก, วิปุพพก, และ วิจฉัททก เป็นต้น ทั้งนี้มีการตั้งปัญหาถึง
ขนาดและโครงสร้างของจักรวาลในวิสุทธิมรรค
271
ขนาดและโครงสร้างของจักรวาลในวิสุทธิมรรค
…า ) ก็เท่ากันนั้น ภูเขาจักรวาลนี้ตั้งล้อมโลกธาตุทั้งสิ้นนั้นอยู่ [ขนาดของภพน์และทวีป] ในโลกธาตุนั้น มีดวงจันทร์ ( ขนาดวัดรอบ?)ประมาณ ๔๕ โยชน์ ดวงอาทิตย์ประมาณ ๕๐ โยชน์ ภพดาวดึงส์ ๑๐,๐๐๐ โยชน์ ภพน์อสูร มห…
บทความนี้พูดถึงขนาดของจักรวาลตามที่อธิบายในวิสุทธิมรรค เช่น ขนาดของภูเขาจักรวาลที่มีความสูง 82,000 โยชน์และตำนานของทวีปต่าง ๆ เช่น อมรโคยานและชมพูทวีป พร้อมทั้งความสัมพันธ์ระหว่างทวีปใหญ่และทวีปเล็ก โ
ความเข้าใจเกี่ยวกับความปฏิกูลในวิสุทธิมรรค
48
ความเข้าใจเกี่ยวกับความปฏิกูลในวิสุทธิมรรค
…าะเกิดในที่ไม่สะอาด ดุจผัก ที่เกิดในที่โสมมทั้งหลายมีที่ป่าช้าและที่เทขยะเป็นต้น และดุจดอกไม้ (น้ำ) มีดอกบัวหลวงและดอกบัวสายเป็นอาทิ ที่เกิดในที่ไม่สะอาด ทั้งหลาย มีคูเมือง เป็นต้น นี้แลเป็นความปฏิกูลโดย…
เนื้อหาในวิสุทธิมรรค แสดงถึงความปฏิกูลที่เกิดจากโกฏฐาสซึ่งมีส่วนผสมหลากหลายเช่น น้ำเหลือง เลือด และน้ำดี นอกจากนี้ยังมีการเปรียบเปรยถึงการเกิดของผมว่าเป็นสิ่งน่าเกลียด เนื่องจากเกิดในที่ไม่สะอาด เช่น
วิทยาธิวรรลแปลง ภาค ๑ ตอน ๑ หน้าที่ ๔๙
50
วิทยาธิวรรลแปลง ภาค ๑ ตอน ๑ หน้าที่ ๔๙
… บริโภคามทั้งหลายดีเชื่ออ้อมคลทั้งหลายมีภูมิสงคล (สิ่งที่ได้เห็น เป็นมงคล) เป็นต้น โดยว่าเป็นสาระดี มีดอกล้าแข็งเอง มีได้ลูก (ใคร ๆ) ช่างจางเลที่เดียว ในกาลนั้น อดุลิจิตดวงที่ ๑ (คือ โสมันสสรคดี ทุจิติตส…
เนื้อหาในหน้านี้สำรวจเกี่ยวกับธรรมชาติของจิตที่มีสังขารและตัวอย่างการเข้าใจผิดเกี่ยวกับโสมันและอุปบาดาสรค โดยเน้นการเกิดขึ้นของอดุลิจิตในหลายสถานการณ์ร่วมกับการชักชวนให้คิดถึงความหมายที่ลึกซึ้งของจิตท
ความหมายของทุกข์ในพระพุทธศาสนา
211
ความหมายของทุกข์ในพระพุทธศาสนา
…โดยนัยดังกล่าวมาจะนี้ ๑. มรรคนสัมปุฏกธรรมและสามัญผล ยังคงเป็นสงสารธรรม จึงยังเป็นสังขารทุกข์ มิใช่ มีดับ แต่ไม่เป็นอริสรสง เพราะไม่เข้ากันจะเป็นปริญญาอนุญธรรม ปลาทพธรรม อังครธรรมและนิยามธรรม ตามกิจของอร…
ในบทความนี้ได้กล่าวถึงความหมายของทุกข์ตามหลักอริยสัจในพระพุทธศาสนา ผ่านการศึกษาความเข้าใจในธรรมที่ไม่เที่ยงซึ่งถือว่าเป็นทุกข์ ตามคติพระบาลีว่าด้วยอริยสัจและความสัมพันธ์ระหว่างทุกข์กับธรรมชาติของการดำ
ปัจจัยและอวิชชาในธรรม
252
ปัจจัยและอวิชชาในธรรม
…เป็นปัจจุปฐาน มีอาสะเป็นปฏิทาน ส่งสาร มีการปรุงแต่งเป็นลักษณะ มีความพยายาม (เพื่ออ่ ปฏิสนธิ) เป็นรส มีดานาเป็นปัจจุปฐาน มีอวิชชาเป็นปฏิทาน วินิชญาณ มีความรู้พิเศษเป็นลักษณะ มีความเป็นหัวหน้า (แห่ง นามรูป…
เนื้อหาพูดถึงปัจจัยที่ทำให้เกิดธรรม หลายเกิดจากวิชชาและอวิชชา รวมถึงความหมายของคำที่สำคัญในบทเรียนนี้ เช่น คำว่า 'เธอ', 'ทุกขบุญสุด', และ 'สุขโย' ที่เป็นการชี้ให้เห็นถึงสภาพของทุกข์และสุข รวมถึงการวิเ
วิถีธรรมรรเปล่า กาล ที่ ตอน ๑ หน้า ที่ 275
276
วิถีธรรมรรเปล่า กาล ที่ ตอน ๑ หน้า ที่ 275
…่า อนัฐตระที่ทำิขึ้น อย่างดี คือปฏุปนิสัย ปัจจธรรมที่บุคคลสร้างขึ้นในสันคานของตนก็ ดีป อาณายาออก มีดูและ โขนะแต้น ที่บุคคลเลยด้วยอำนาจรธาและสีลเป็นต้น ดีดี ชื่อว่าปฏะ (ทำขึ้นอย่างดี) อีกนัยหนึ่ง อนุ…
เนื้อหานี้กล่าวถึงการทำความเข้าใจเกี่ยวกับอนุตรนิสัยและปฏุปนิสัยในสัญญาแห่งจิต โดยอธิบายถึงความสำคัญของธรรมที่ทำให้เกิดจิตที่สามารถดับทุกข์ได้ การวิเคราะห์ความแตกต่างระหว่างธรรมทั้งสองนี้ทำให้เข้าใจได
วิญญาณมรรคแห่งภาค ๓ ตอนที่ ๑
302
วิญญาณมรรคแห่งภาค ๓ ตอนที่ ๑
ประโยค - วิญญาณมรรคแห่งภาค ๓ ตอนที่ ๑ หน้า 301 ส่วนอรูปวาจิตทั้งหลาย มีดถุคงตัว อามมคงตัว แต่ฐานและกิจไม่คงตัว เป็นไปแล วิญญาณทั้ง ๒ ดวง ย้อมเป็นไปเพราะสังขารปัจจัย ในส่วน…
ในบทนี้กล่าวถึงวิญญาณและการปฏิสนธิที่สัมพันธ์กับปัจจัยต่าง ๆ ในคู่มือการศึกษาทางพระพุทธศาสนา โดยแบ่งปฏิสนธิออกเป็นหลากหลายประเภท พร้อมตั้งคำถามและคำตอบเกี่ยวกับวิธีการและแนวคิดของการปฏิสนธิในงานศึกษาน