หน้าหนังสือทั้งหมด

วิจารและปีติในสมาธิ
41
วิจารและปีติในสมาธิ
…สงสัย วิจารนี้ย่อมทำให้ผู้ปฏิบัติไม่เกิดความสงสัยในสภาวธรรมที่ปรากฏ ว่าใช่นิมิตหรือไม่ใช่นิมิต แต่จะรู้ได้ด้วยตนเอง ว่าสิ่งที่ปรากฏนั้นเป็นสภาวธรรมภายในจริงๆ วิตกและวิจารนี้มีส่วนสนับสนุนกันในการยกจิตให้…
เนื้อหานี้พูดถึงการทำสมาธิผ่านการวิจารและปีติ โดยวิจารหมายถึงการประคองจิตไม่ให้ลังเล และปีติคือความรู้สึกปลาบปลื้มจากการทำสมาธิ อธิบายความสัมพันธ์ของวิตกและวิจาร เช่น เสียงระฆังและการบินของนก ให้ความเข้…
วิปัสสนาและทิพพญาณ
45
วิปัสสนาและทิพพญาณ
…งที่เบาหรืออยู่ห่างไกลได้ โดยที่คนปกติ ไม่สามารถได้ยิน 3) เจโตปริยญาณ หรือปรจิตตวิชานนญาณ คือ สามารถรู้จิตใจของผู้อื่นว่าเขากำลังคิดอะไรอยู่ 4) ปุพเพนิวาสานุสติญาณ คือการระลึกชาติได้ว่าชาติที่แล้วเคยเกิด…
บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับทิพพญาณที่ช่วยในการรับรู้สภาวะต่าง ๆ เช่น ทิพพโสตญาณ ที่ทำให้ได้ยินสิ่งที่คนทั่วไปไม่ได้ยิน, เจโตปริยญาณ ที่รู้ความคิดของผู้อ…
การเจริญสมาธิและวิปัสสนาในพระพุทธศาสนา
50
การเจริญสมาธิและวิปัสสนาในพระพุทธศาสนา
…ราสอนแล้วเราก็มาพิจารณา มาใคร่ครวญกัน ตามที่เรายินได้ฟังโดยใช้จินตมยปัญญา เกิดความคิด แล้วก็เกิดความรู้สึก เรา มักจะเหมาว่าอันนี้คือวิปัสสนา แต่ความจริงยังไม่ใช่ ยังเป็นวิปัสสนึก คือ นึกคิดพิจารณาเอา ทบท…
การเจริญวิปัสสนาเริ่มจากการปล่อยวางอารมณ์ที่ยึดติด เมื่อจิตสงบย่อมทำให้เกิดสมาธิและวิปัสสนาอย่างแจ่มแจ้ง ผู้ฝึกสมาธิต้องมีปัญญาและการพิจารณาตามคำสอนที่ศึกษา หากไม่มีสมาธิย่อมไม่สามารถบรรลุวิปัสสนาได้
หลักการสมถะและวิปัสสนาจากพระมงคลเทพมุนี
56
หลักการสมถะและวิปัสสนาจากพระมงคลเทพมุนี
…ีได้อธิบายลักษณะของสมถะไว้ว่า หมายถึง การทำใจให้หยุด มีวิธีการคือการ รวมความเห็น ความจำ ความคิด ความรู้ ไว้ที่ศูนย์กลางกายให้ได้ โดยมีบริกรรมนิมิตเป็นดวงแก้วใส และบริกรรมภาวนาว่า สัมมา อะระหัง เข้าช่วย ผ…
บทนี้นำเสนอแนวคิดเกี่ยวกับสมถะและวิปัสสนากัมมัฏฐานตามหลักคำสอนของพระมงคลเทพมุนี อธิบายถึงการทำใจให้หยุด โดยการรวมความคิดไว้ที่ศูนย์กลางกาย เพื่อเข้าถึงปฐมฌานและบรรลุธรรมกาย รวมถึงการใช้ญาณในการพิจารณา
สมถะและวิปัสสนาตามหลักคำสอนของพระมงคลเทพมุนี
57
สมถะและวิปัสสนาตามหลักคำสอนของพระมงคลเทพมุนี
…ำสอนของพระมงคลเทพมุนี ในทางพระพุทธศาสนามีวิชชาหลายอย่างด้วยกัน คือ วิชชา 3 วิชชา 8 วิชชา แปลว่า ความรู้แจ้ง ที่เมื่อบุคคลใดได้เข้ามาศึกษาแล้ว ย่อมรู้แจ้ง รู้แจ้งในอะไร รู้แจ้งในชีวิตของเราว่า เราเกิดมาเพ…
บทที่ 3 นี้เสนอความเข้าใจเกี่ยวกับสมถะและวิปัสสนา ซึ่งเป็นวิชชาที่สำคัญในพระพุทธศาสนา โดยชี้ให้เห็นถึงความหมายและความสำคัญของคำสอนของพระมงคลเทพมุนี ในการปฏิบัติธรรมเพื่อค้นหาความหมายที่แท้จริงของชีวิต
วิปัสสนากัมมัฏฐานและความหมายของวิปัสสนา
65
วิปัสสนากัมมัฏฐานและความหมายของวิปัสสนา
…ธรรมกาย พระมงคลเทพมุนีได้อธิบายถึงการเห็นด้วยตาธรรมกายจึงถือว่าเป็นวิปัสสนาเพราะว่า ดวงวิญญาณหรือดวงรู้ในกายมนุษย์เล็กเท่ากับดวงตาดำข้างใน ใสเกินใสอยู่ในกลางดวงจิต ดวงจิตอยู่ใน เบาะน้ำเลี้ยงหัวใจ ดวงจิตอ…
…ธิบายว่าหมายถึงการเห็นความจริงของสิ่งทั้งหลาย เช่น อนิจจัง ทุกขัง อนัตตา การเห็นด้วยตาธรรมกายเป็นการรู้ที่ตรงตามความจริง แล้วกล่าวถึงวิธีการศึกษาที่มี 6 ภูมิ ได้แก่ ขันธ์ 5 อายตนะ 12 ธาตุ 18 อินทรีย์ 22 …
การพิจารณาไตรลักษณ์ในพระพุทธศาสนา
67
การพิจารณาไตรลักษณ์ในพระพุทธศาสนา
…รณาไตรลักษณ์ การพิจารณาเห็นไตรลักษณ์ของพระมงคลเทพมุนี เป็นการเห็นด้วยธรรมจักขุ หรือตาของ พระธรรมกาย รู้ด้วยญาณของพระธรรมกาย คือ ใช้ธรรมจักขุและญาณของพระธรรมกายพิจารณาดู ขันธ์ 5 ให้เห็นถึงความไม่เที่ยง เป…
…เป็นตัวตนได้ อุปาทานเป็นเหตุที่ทำให้เรายึดมั่นในสิ่งที่ไม่เที่ยงนี้ พระปัญจวัคคีย์ได้ให้ข้อคิดการรับรู้ถึงความไม่เที่ยงซึ่งเป็นธรรมดาของขันธ์ 5 ว่า ขันธ์ 5 จึงไม่สามารถที่จะถือว่าเป็นของเที่ยง.
ความทุกข์และการปล่อยอุปาทานในพุทธธรรม
68
ความทุกข์และการปล่อยอุปาทานในพุทธธรรม
…บให้เป็นสุข ไม่ให้เป็นทุกข์บังไม่ได้ ไม่อยู่ในบัญชา ของใคร การเห็นนี้เป็นการเห็นด้วยตาของพระธรรมกาย รู้ด้วยญาณ เมื่อเห็นด้วยตาธรรมกายแล้วว่า กายมนุษย์ ไม่เที่ยง เป็นทุกข์ เป็นอนัตตาแล้ว ก็รู้เห็นเหตุให้เ…
เนื้อหานี้กล่าวถึงความทุกข์และการถืออุปาทานตามหลักพุทธศาสนา โดยระบุถึงสาเหตุของทุกข์ที่เกิดจากตัณหา ทั้งกามตัณหา ภวตัณหา และวิภวตัณหา การเข้าถึงพระธรรมกายที่ช่วยให้เห็นธรรมะและเปลี่ยนแปลงจากทุกข์สู่นิ
การเห็นในกายทิพย์และอรูปพรหม
71
การเห็นในกายทิพย์และอรูปพรหม
…หลับตาของมนุษย์ แล้วส่งใจไปจดจ่อ อยู่ที่ศูนย์ดวงปฐมมรรค ในชั้นกายทิพย์ เมื่อถอดกายไป ยังที่ต่างๆ ได้รู้เห็นเหตุการณ์ เหมือนตาเห็น คล้ายกับนอนหลับฝัน เห็นทั้งๆ ตื่นอยู่ คนธรรมดาทั่วไป เวลานอนหลับย่อมไม่รู…
การเห็นในกายทิพย์ชี้ให้เห็นถึงพลังการมองเห็นที่เหนือกว่าด้วยตาของมนุษย์ เมื่อเข้าสู่ชั้นกายทิพย์สามารถเห็นเหตุการณ์ได้ขณะหลับตา และสามารถควบคุมการนอนหลับได้เหมือนฤาษีที่บำเพ็ญฌาน ในการบำเพ็ญฌานถึงระดั
จิตวิทยาและการทำงานที่สะอาดเรียบร้อย
102
จิตวิทยาและการทำงานที่สะอาดเรียบร้อย
…บทำอะไร ถ้าไม่ถูกใครหรือสิ่งใดมาบังคับ ก็สามารถนั่งเฉยๆ ได้ เป็นวันๆ เมื่อจำเป็นจะต้องคิดหรือทำอะไร รู้สึกว่ายากไปหมด รู้สึกเกินความสามารถ พลังกายพลังใจ ไม่ค่อยมี ทำอะไรก็จะรู้สึกเบื่อก่อนที่งานนั้นจะสำเ…
…่น ราคจริตที่มีความละเอียดในการทำงานและโทสจริตที่มักจะทำงานอย่างรีบร้อน และโมหจริตที่ไม่ชอบทำงานหรือรู้สึกเบื่อในการทำงานแต่ละอย่าง โดยการเปรียบเทียบการกวาดที่อยู่อาศัยแต่ละประเภทจริตแสดงให้เห็นถึงวิธีกา…
โทสจริตและโมหจริตในจิตใจมนุษย์
105
โทสจริตและโมหจริตในจิตใจมนุษย์
… ซึ่งจำต้องใช้ปัญญาพิจารณาหาเหตุผล คนโมหจริตผู้มีจิตใจที่ไม่ค่อยจะสนใจในสิ่งทั้งปวงมักเกิดความรำคาญ รู้สึกว่าเป็นการทรมานในการที่จะแสดงหรือฟังความคิดเห็นนั้นๆ ทั้งนี้ ก็เพราะว่า มีโมหะเข้ามาบดบังปัญญา เป…
บทนี้สำรวจลักษณะของคนที่มีโทสจริตและโมหจริต โดยโทสจริตคือผู้มีจิตใจต่ำ โกรธง่าย และไม่มีความเคารพผู้อื่น ขณะที่โมหจริตหมายถึงคนง่วงเหงาหาวนอน ตื่นตระหนก และขาดความมั่นใจในตนเอง พฤติกรรมเหล่านี้ส่งผลต่
สัทธาจริตและพุทธิจริตในพระพุทธศาสนา
107
สัทธาจริตและพุทธิจริตในพระพุทธศาสนา
…แล้วก็ยอมรับเอาเป็นมิตรของ ตนได้ในทันที โดยไม่มีการเลือกชั้นวรรณะว่าเป็นไพร่หรือผู้ดี เป็นคนมีปัญญา รู้จักประมาณในการรับอาหารที่เขาให้ และรู้จัก ประมาณในการบริโภค ไม่มีความประมาท ไม่มีความปรารถนา ใหญ่จนเ…
…่งไม่เพียงแต่เชื่อมั่นในหลักการของพระพุทธศาสนา แต่ยังมีจิตใจที่เปิดกว้างต่อการรับฟังคำสอนและการเรียนรู้จากพระอริยเจ้า โดยมีความปรารถนาที่จะหลุดพ้นจากทุกข์และเข้าถึงพระนิพพาน นอกจากนี้ พุทธิจริตสะท้อนถึงค…
จริตและการปฏิบัติในกัมมัฏฐาน
113
จริตและการปฏิบัติในกัมมัฏฐาน
… อุปสมานุสติ และเป็น พอกลมกล่อม พิเคราะห์ พุทธิจริต มีความเพียร อาหาเรปฏิกูล ประโยชน์ด้วย ไม่งัดนัก รู้เร็ว จตุธาตุ ภูตกสิณ อาโลกกสิณ อากาสกสิน นักศึกษาควรศึกษารายละเอียดของจริตทั้ง 6 ประเภท และวิเคราะห์…
…ษาควรเข้าใจคุณลักษณะเฉพาะของจริตแต่ละประเภทเพื่อความสำเร็จในการปฏิบัติที่รวดเร็วและมีประสิทธิภาพ การรู้จริตของผู้รับกัมมัฏฐานเป็นสิ่งสำคัญสำหรับอาจารย์ในการสอนและแนะนำให้ตรงกับความสามารถและลักษณะนิสัยของ…
การฝึกสมาธิด้วยกสิณในพระพุทธศาสนา
16
การฝึกสมาธิด้วยกสิณในพระพุทธศาสนา
…ป็นความสงบแห่งหทัย เราชนะเสนา คือ กิเลสอันมีรูปเป็นที่รัก เป็นที่ชื่นใจแล้ว เป็นผู้เดียวเพ่งอยู่ ได้รู้โดยลำดับซึ่งความสุข เพราะฉะนั้น เราจึงไม่ทำความ เป็นเพื่อน กับด้วยชน ความเป็นเพื่อนกับด้วยใคร ๆ ย่อม…
…้ให้เห็นว่าการบรรลุฌานนั้นต้องการความเข้าใจที่ถูกต้อง และการปลดเปลื้องความสุขที่ไม่สมบูรณ์ ผู้มีความรู้จะเห็นทางที่ถูกและทางที่ผิดในการปฏิบัติสมาธิ โดยต้องเข้าใจว่าแม้จะบรรลุฌานจากการเพ่งกสิณต่าง ๆ แต่ยั…
ปัญญาและสัมปชัญญะในธรรมวินัย
29
ปัญญาและสัมปชัญญะในธรรมวินัย
ฉันนั้นเหมือนกัน ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุบางรูปในธรรมวินัยนี้เป็นผู้เขลา ไม่ฉลาด เฉียบแหลม ย่อมพิจารณาเห็นกายในกายอยู่ มีความเพียร มีสัมปชัญญะ มีสติ กำจัดอภิชฌา และโทมนัสในโลกเสีย เมื่อเธอพิจารณาเห็นกายในก
…ษุในธรรมวินัย ซึ่งเน้นการพิจารณากายในกาย เวทนาในเวทนา และธรรมในธรรม โดยเปรียบเทียบกับพ่อครัวผู้ฉลาด รู้จักตรวจสอบรสชาติของอาหาร ส่งผลให้ภิกษุผู้มีปัญญาและความเข้าใจสามารถละอุปกิเลสได้ ทำให้เกิดความสุขในป…
พระสัมมาสัมพุทธเจ้ากับการบรรลุธรรมกาย
49
พระสัมมาสัมพุทธเจ้ากับการบรรลุธรรมกาย
ทรงบรรลุธรรมกาย ทรงหยั่งรู้ด้วยญาณของธรรมกาย ซึ่งจัดเป็นโลกุตตระ และทรงได้บรรลุ พระสัมมาสัมโพธิญาณ เป็นองค์อรหันตสัมมาสัมพุทธเจ…
…ธิมรรคยังอธิบายว่าพระองค์มีการดำเนินที่ถูกต้อง เชื่อมโยงไปสู่พระธรรมกายซึ่งส่งผลให้พระองค์ได้รับความรู้และปัญญาที่ลึกซึ้ง สู่การมีพระจิตที่บริสุทธิ์และหยุดนิ่งด้วยสมาธิอย่างแท้จริง
การเสด็จไปสู่ฐานะอันประเสริฐในพระพุทธศาสนา
50
การเสด็จไปสู่ฐานะอันประเสริฐในพระพุทธศาสนา
…งงงันพากันหยุดนิ่งตะลึงไปหมด อย่างนี้เรียกว่าทรงพระดำเนินงาม หรือเสด็จไปงาม 2.3.5 โลกวิทู ทรงเป็นผู้รู้แจ้งโลก ทรงพระนามว่า “โลกวิทู” เพราะทรงเป็นผู้รู้แจ้งโลก คือทรงเข้าพระหฤทัยปรุโปร่งซึ่ง โลกโดยประการ…
…มื่อครั้งพระองค์เสด็จไปโปรดปัญจวัคคีย์ในการทำความเข้าใจเกี่ยวกับโลกและสังขาร โดยเฉพาะอย่างยิ่งการทรงรู้แจ้งโลกทั้งสาม คือ สัตวโลก สังขารโลก และโอกาสโลก ที่ช่วยให้เข้าใจถึงเหตุเกิดของโลกและทางปฏิบัติสู่ธร…
แนวคิดการเจริญมรณานุสติ
73
แนวคิดการเจริญมรณานุสติ
…ทั่งเกิดธรรมสังเวช และสงบหยุดนิ่งเป็นสมาธิ โดยมรณสัญญาที่ เกิดขึ้นนั้นจะเกิดขึ้นในลำดับขั้นที่มีความรู้สึกว่าจะมีชีวิตเพียงแค่วันหนึ่งคืนหนึ่ง จนกระทั่ง รู้สึกเพียงแค่ลมหายใจเข้าออก 3. การเจริญสมาธิโดยใช…
…ธีการ และขั้นตอนของการปฏิบัติ พร้อมทั้งอานิสงส์ที่ได้รับจากการปฏิบัตินี้ นอกจากนี้ยังทำให้ผู้ปฏิบัติรู้สึกไม่ประมาทในกุศลธรรมด้วย
ความตายและการเกิดในพระพุทธศาสนา
78
ความตายและการเกิดในพระพุทธศาสนา
…สัตว์ทั้งหลายย่อม สิ้นไป เหมือนน้ำในแม่น้ำน้อย” “ชีวิตของสัตว์ทั้งหลายในโลกนี้ไม่มีเครื่องหมาย ใครๆ รู้ไม่ได้ทั้งลำบาก 1 ขุททกนิกาย เถรคาถา, มก. เล่มที่ 51 หน้า 61 68 DOU สมาธิ 6 ส ม ก กั ม ม ฏ ฐ า น 4 0…
บทความนี้พูดถึงความตายที่เกิดขึ้นพร้อมกับการเกิดและความแก่ของสัตว์ ตั้งแต่การเริ่มต้นของชีวิตที่เกี่ยวข้องกับการตาย พระพุทธเจ้าทรงสอนว่า ชีวิตไม่สามารถย้อนกลับได้เหมือนดวงอาทิตย์และลำธารที่ไหล น้ำในลำ
การระลึกถึงความตาย
81
การระลึกถึงความตาย
…ยีเสียซึ่งศัตรูคือสรรพกิเลส ด้วยพละคือญาณและวิริยะ” ของตนๆ จนได้บรรลุปัจเจกสัมโพธิญาณเป็นพระสยัมภู (รู้ได้ด้วย ตัวเอง) มีจริยาเยี่ยงนอแรด แม้พุทธบุคคลเหล่านั้น ก็มิได้พ้นความตาย ก็ที่ไหน ตัวเราจักพ้นเล่า…
บทความนี้นำเสนอการระลึกถึงความตายว่าเป็นสิ่งที่ไม่สามารถหลีกเลี่ยงได้แม้แต่ผู้มีบุญหรือผู้มีเรี่ยวแรงมาก เช่น พระมหาโมคคัลลานะและพระสารีบุตร ซึ่งแม้จะมีความสามารถเช่นไร ก็ยังคงต้องเผชิญกับความตาย และป