หน้าหนังสือทั้งหมด

ปัญญาและสัมปชัญญะในธรรมวินัย
29
ปัญญาและสัมปชัญญะในธรรมวินัย
ฉันนั้นเหมือนกัน ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุบางรูปในธรรมวินัยนี้เป็นผู้เขลา ไม่ฉลาด เฉียบแหลม ย่อมพิจารณาเห็นกายในกายอยู่ มีความเพียร มีสัมปชัญญะ มีสติ กำจัดอภิชฌา และโทมนัสในโลกเสีย เมื่อเธอพิจารณาเห็นกายในก
…ษุในธรรมวินัย ซึ่งเน้นการพิจารณากายในกาย เวทนาในเวทนา และธรรมในธรรม โดยเปรียบเทียบกับพ่อครัวผู้ฉลาด รู้จักตรวจสอบรสชาติของอาหาร ส่งผลให้ภิกษุผู้มีปัญญาและความเข้าใจสามารถละอุปกิเลสได้ ทำให้เกิดความสุขในป…
พระสัมมาสัมพุทธเจ้ากับการบรรลุธรรมกาย
49
พระสัมมาสัมพุทธเจ้ากับการบรรลุธรรมกาย
ทรงบรรลุธรรมกาย ทรงหยั่งรู้ด้วยญาณของธรรมกาย ซึ่งจัดเป็นโลกุตตระ และทรงได้บรรลุ พระสัมมาสัมโพธิญาณ เป็นองค์อรหันตสัมมาสัมพุทธเจ…
…ธิมรรคยังอธิบายว่าพระองค์มีการดำเนินที่ถูกต้อง เชื่อมโยงไปสู่พระธรรมกายซึ่งส่งผลให้พระองค์ได้รับความรู้และปัญญาที่ลึกซึ้ง สู่การมีพระจิตที่บริสุทธิ์และหยุดนิ่งด้วยสมาธิอย่างแท้จริง
การเสด็จไปสู่ฐานะอันประเสริฐในพระพุทธศาสนา
50
การเสด็จไปสู่ฐานะอันประเสริฐในพระพุทธศาสนา
…งงงันพากันหยุดนิ่งตะลึงไปหมด อย่างนี้เรียกว่าทรงพระดำเนินงาม หรือเสด็จไปงาม 2.3.5 โลกวิทู ทรงเป็นผู้รู้แจ้งโลก ทรงพระนามว่า “โลกวิทู” เพราะทรงเป็นผู้รู้แจ้งโลก คือทรงเข้าพระหฤทัยปรุโปร่งซึ่ง โลกโดยประการ…
…มื่อครั้งพระองค์เสด็จไปโปรดปัญจวัคคีย์ในการทำความเข้าใจเกี่ยวกับโลกและสังขาร โดยเฉพาะอย่างยิ่งการทรงรู้แจ้งโลกทั้งสาม คือ สัตวโลก สังขารโลก และโอกาสโลก ที่ช่วยให้เข้าใจถึงเหตุเกิดของโลกและทางปฏิบัติสู่ธร…
แนวคิดการเจริญมรณานุสติ
73
แนวคิดการเจริญมรณานุสติ
…ทั่งเกิดธรรมสังเวช และสงบหยุดนิ่งเป็นสมาธิ โดยมรณสัญญาที่ เกิดขึ้นนั้นจะเกิดขึ้นในลำดับขั้นที่มีความรู้สึกว่าจะมีชีวิตเพียงแค่วันหนึ่งคืนหนึ่ง จนกระทั่ง รู้สึกเพียงแค่ลมหายใจเข้าออก 3. การเจริญสมาธิโดยใช…
…ธีการ และขั้นตอนของการปฏิบัติ พร้อมทั้งอานิสงส์ที่ได้รับจากการปฏิบัตินี้ นอกจากนี้ยังทำให้ผู้ปฏิบัติรู้สึกไม่ประมาทในกุศลธรรมด้วย
ความตายและการเกิดในพระพุทธศาสนา
78
ความตายและการเกิดในพระพุทธศาสนา
…สัตว์ทั้งหลายย่อม สิ้นไป เหมือนน้ำในแม่น้ำน้อย” “ชีวิตของสัตว์ทั้งหลายในโลกนี้ไม่มีเครื่องหมาย ใครๆ รู้ไม่ได้ทั้งลำบาก 1 ขุททกนิกาย เถรคาถา, มก. เล่มที่ 51 หน้า 61 68 DOU สมาธิ 6 ส ม ก กั ม ม ฏ ฐ า น 4 0…
บทความนี้พูดถึงความตายที่เกิดขึ้นพร้อมกับการเกิดและความแก่ของสัตว์ ตั้งแต่การเริ่มต้นของชีวิตที่เกี่ยวข้องกับการตาย พระพุทธเจ้าทรงสอนว่า ชีวิตไม่สามารถย้อนกลับได้เหมือนดวงอาทิตย์และลำธารที่ไหล น้ำในลำ
การระลึกถึงความตาย
81
การระลึกถึงความตาย
…ยีเสียซึ่งศัตรูคือสรรพกิเลส ด้วยพละคือญาณและวิริยะ” ของตนๆ จนได้บรรลุปัจเจกสัมโพธิญาณเป็นพระสยัมภู (รู้ได้ด้วย ตัวเอง) มีจริยาเยี่ยงนอแรด แม้พุทธบุคคลเหล่านั้น ก็มิได้พ้นความตาย ก็ที่ไหน ตัวเราจักพ้นเล่า…
บทความนี้นำเสนอการระลึกถึงความตายว่าเป็นสิ่งที่ไม่สามารถหลีกเลี่ยงได้แม้แต่ผู้มีบุญหรือผู้มีเรี่ยวแรงมาก เช่น พระมหาโมคคัลลานะและพระสารีบุตร ซึ่งแม้จะมีความสามารถเช่นไร ก็ยังคงต้องเผชิญกับความตาย และป
หลักการดำรงชีวิตและสภาพของความตาย
84
หลักการดำรงชีวิตและสภาพของความตาย
…อยู่ ธรรม 5 ประการนี้ คือ ชีวิต พยาธิ กาล สถานที่ทอดร่าง และคติ ของสัตว์ทั้งหลายในโลกนี้ ไม่มีนิมิต รู้ไม่ได้ในธรรม 5 ประการนั้น ชีวิตชื่อว่าไม่มีนิมิต เพราะไม่กำหนดว่า จะพึงเป็นอยู่เพียงเท่านี้ ไม่เป็นอ…
บทความนี้สำรวจถึงการที่ชีวิตต้องได้รับความร้อนและความเย็นในระดับที่พอเหมาะเพื่อดำรงอยู่ คนที่ได้รับอิทธิพลจากความร้อนหรือความเย็นมากเกินไปอาจมีผลกระทบร้ายแรงต่อร่างกายและนำไปสูความตาย นอกจากนี้ยังพูดถ
การรู้ลมหายใจและปฏิบัติการทางจิต
140
การรู้ลมหายใจและปฏิบัติการทางจิต
…ายใจของช้างหรืองู บางคนก็หายใจออกหายใจเข้าสั้น เหมือนการหายใจของสุนัข หรือกระต่าย ลมยาวหรือลมสั้นจึงรู้ได้ด้วยระยะเวลาของการหายใจนั่นเอง ในทางปฏิบัติ ให้เรากำหนดรู้ลมหายใจที่เข้าออกตามปกติ ไม่ต้องไปฝืนหร…
…วิตต่างๆ เช่น ช้าง งู สุนัข และกระต่าย ลมหายใจยาวหรือสั้นสามารถจำแนกได้จากเวลาในการหายใจ การฝึกกำหนดรู้อย่างมีสติในลมหายใจจะช่วยให้การหายใจเข้าและออกเกิดขึ้นด้วยจิตที่มีสติตลอดเวลาจนเกิดการรู้แจ้งในลมหาย…
การฝึกอานาปานสติเพื่อความสงบ
143
การฝึกอานาปานสติเพื่อความสงบ
16. ย่อมศึกษาว่าเราเห็นการสละคืนกิเลสหายใจเข้าออก คือ รู้ชัดทุกข์โทษภัย ตามความเป็นจริง คิดว่าสิ่งเหล่านี้ไม่เที่ยง แล้วทำตัวเองให้พ้นจากทุกข์โทษภัยไปอยู่ใน …
การเจริญอานาปานสติเพื่อให้จิตสงบถึงระดับอัปปนาสมาธิ จำเป็นต้องเลือกสถานที่ที่สงบและหลีกเลี่ยงเสียงรบกวน ในระหว่างการนั่งสมาธิควรตั้งกายให้ตรงและหายใจอย่างช้า ๆ ตระหนักถึงลมหายใจเข้าออก การนับลมหายใจแล
การเจริญอานาปานสติกับการเข้าถึงสมาธิ
147
การเจริญอานาปานสติกับการเข้าถึงสมาธิ
…กระสับกระส่าย เป็นกายที่เบา ฉันใด เมื่อลมหายใจละเอียดมากขึ้น ความกระวนกระวายทางกายก็สงบไป จึงมี ความรู้สึกว่ากายเบาเหมือนลอยอยู่บนอากาศ ๆ ง. ฐปนานัย คือ ลมหยุด ขั้นนี้ใจรวม ลมหายใจเริ่มหยุด เมื่อปฏิบัติต…
เนื้อหาเกี่ยวกับการฝึกอานาปานสติ ซึ่งนำไปสู่อาการของร่างกายที่เบา รู้สึกเหมือนลอย และหยุดหายใจขณะปฏิบัติภาวนา สิ่งเหล่านี้เป็นส่วนหนึ่งของการพัฒนาจิตใจ และสามารถพาไปสู่ร…
แรงบันดาลใจจากคุณยาย
10
แรงบันดาลใจจากคุณยาย
…ณยาย เนื่องจากได้ยินกิตติศัพท์ ของท่านว่า เป็นผู้ที่มีคุณธรรมสูง มีธรรมะ ละเอียดมาก สามารถระลึกชาติ รู้วาระจิตคน ได้ ฟังแล้วอยากไปเรียนธรรมะ อยากไปกราบ คุณยายเป็นที่สุด เมื่อไปถึง เห็นคุณยายยืนอยู่บนบ้าน…
…งความประทับใจและแรงบันดาลใจในการพบคุณยายที่มีคุณธรรมสูง ณ บ้านธรรมประสิทธิ์ ผู้ที่สามารถระลึกชาติและรู้วาระจิตคนได้ ขณะที่ผู้เขียนเรียนอยู่ในมหาวิทยาลัยปีที่ ๒ การได้กราบคุณยายทำให้ผู้เขียนรู้สึกซาบซึ้งแ…
อรูปกัมมัฏฐานและผลของการเข้าฌาน
110
อรูปกัมมัฏฐานและผลของการเข้าฌาน
ใจธรรมกายน้อมไปในรู้ ใน “เหตุว่างของทุติยฌาน” อากาสานัญจายตนฌานก็จางหายไป เกิดวิญญานัญจายตนฌาน (ใสยิ่งกว่านั้น) ธรรมกายน…
…การเข้าฌานทั้ง 8 โดยสามารถย้อนกลับได้ ในที่สุดส่งผลสู่อภิญญา 6 ซึ่งรวมถึงการกำจัดกิเลส นักศึกษาเรียนรู้วิธีการปฏิบัติขั้นสูงนี้เพื่อประยุกต์ใช้ในธรรมกายและเตรียมพร้อมสำหรับบทเรียนถัดไป กรุณาทำแบบประเมินต…
อาหารเรปฏิกูลสัญญาและอานิสงส์
116
อาหารเรปฏิกูลสัญญาและอานิสงส์
…อียดลึกซึ้งเป็นอารมณ์ที่ต้องใช้ปัญญา ในการพิจารณา ดังนั้น กัมมัฏฐานจึงเหมาะสำหรับคนที่เป็นพุทธิจริต รู้จักคิดวิเคราะห์ถึง ความเป็นจริงของสรรพสิ่ง 4.2 ความหมายของอาหารเรปฏิกูลสัญญา คำว่า อาหาร หมายถึง สิ่…
อาหารเรปฏิกูลสัญญาเป็นกัมมัฏฐานที่มีความละเอียดลึกซึ้ง ที่ต้องใช้ปัญญาในการพิจารณา โดยพระพุทธเจ้าทรงสอนว่าอาหารมี 4 ประเภท ได้แก่ กวฬิงการาหาร, ผัสสาหาร, มโนสัญเจตนาหาร, และวิญญาณาหาร ซึ่งแต่ละประเภทม
การต้องได้มาซึ่งผัสสาหารและการพิจารณาธรรม
122
การต้องได้มาซึ่งผัสสาหารและการพิจารณาธรรม
…ีอาการดังโคนั้นระวังรักษาตน สำหรับมโนสัญเจตนาหาร คือกุศลกรรม อกุศลกรรมอันทำหน้าที่ส่งผลให้เกิดตายไม่รู้ สิ้นสุดในภพทั้ง 3 ต้องพิจารณาให้เห็นเป็นประดุจหลุมถ่านเพลิงอันใหญ่ มีเปลวไฟลุกโพลง สรรพสัตว์ทั้งหลา…
บทความนี้เสนอการพิจารณาผัสสาหารที่เข้ามากระทบทางตา หู จมูก ลิ้น กาย ดุจโคที่ไม่มีหนังหุ้มร่าง ซึ่งต้องมีความระมัดระวังจากภัยต่าง ๆ เพื่อไม่ให้ตกไปในทุกข์ เหมือนหลุมเพลิงที่คุกรุ่นที่ทุกชีวิตต้องเผชิญ
การเจริญอาหาเรปฏิกูลสัญญาเพื่อเข้าถึงพระธรรมกาย
123
การเจริญอาหาเรปฏิกูลสัญญาเพื่อเข้าถึงพระธรรมกาย
…ริโภค 4. เจริญกายคตาสติไปในขณะนั้นด้วย คือ พิจารณาความเป็นปฏิกูลโดยเลือด น้ำเหลือง เสมหะ เป็นต้น 5. รู้ลักษณะของคำข้าว 6. อยู่เป็นสุข 7. เข้าถึงอมตภาพ (พระนิพพาน) นักศึกษาได้ศึกษาเรื่องราวของอาหาเรปฏิกูล…
ในคัมภีร์วิสุทธิมรรคได้อธิบายวิธีการเจริญอาหาเรปฏิกูลสัญญาเพื่อให้เข้าถึงพระธรรมกาย โดยเริ่มจากการพิจารณาความเป็นปฏิกูลของอาหารจนจิตสงบไปยังอุปจารสมาธิ จากนั้นน้อมอาหารเป็นบริกรรมนิมิตเพื่อเข้าถึงอัปป
การศึกษาวิเคราะห์อวัยวะภายในร่างกาย
135
การศึกษาวิเคราะห์อวัยวะภายในร่างกาย
…กระดูกอก ตั้งอยู่ เปรียบเหมือนในชิ้นเนื้อที่คนวางแอบไว้ภายในกรุงคานหามเก่าๆ ภายในซี่กรง คานหามเก่าหารู้ไม่ว่าชิ้นเนื้อเขาวางแอบเราไว้ชิ้นเนื้อเล่าก็หารู้ไม่ว่าเราถูกเขาวางแอบไว้ภายใน ซี่กรงคานหามเก่า สิ่…
บทความนี้นำเสนอการวิเคราะห์โครงสร้างและหน้าที่ของอวัยวะภายใน เช่น หัวใจ, ตับ และม้าม ด้วยการเปรียบเปรยถึงการตั้งอยู่และความสัมพันธ์ระหว่างอวัยวะต่างๆ ในร่างกาย ผ่านการสื่อสารเชิงเปรียบเทียบเพื่อให้เห็
การพิจารณาธาตุในโกฏฐาส 42
143
การพิจารณาธาตุในโกฏฐาส 42
…ี่มีอยู่ในร่างกาย โดยความเป็นธาตุดิน ธาตุน้ำ ธาตุไฟ ธาตุลม และ สี กลิ่น รส โอชา แล้ว ผู้ปฏิบัติก็พึงรู้ได้ดังนี้ คือ ความเป็นธาตุดิน ธาตุไฟ ธาตุลม รวม 3 นี้ รู้ได้โดยอาศัยการสัมผัสทางกาย ความเป็นธาตุน้ำร…
…าธิ นักปฏิบัติต้องทำการพิจารณาอย่างสม่ำเสมอเพื่อเข้าใจอาการต่างๆ ของธาตุในร่างกายและสามารถเข้าถึงการรู้ในธรรมชาติของธาตุได้อย่างแท้จริง
แนวคิดเกี่ยวกับสมถะและวิปัสสนา
13
แนวคิดเกี่ยวกับสมถะและวิปัสสนา
แนวคิด 1. การปฏิบัติสมถะ คือ การทำให้ใจหยุด โดยทำให้เห็นจำคิด รู้มารวมเป็นหนึ่งเดียวกัน ที่ศูนย์กลางกาย จนกระทั่งถูกส่วนใจก็ตกศูนย์เข้าถึงดวงธรรมภายใน และเข้าถึงกายต…
การปฏิบัติสมถะคือการทำให้ใจหยุดและรวมเป็นหนึ่งเดียวที่ศูนย์กลางกาย ซึ่งนำไปสู่การเข้าถึงดวงธรรมและพระธรรมกาย การเจริญวิปัสสนาเกี่ยวกับการพิจารณาไตรลักษณ์ของสังขาร มีภูมิวิปัสสนาหกประการ เช่น ขันธ์ 5 แ
ความหมายและภูมิของวิปัสสนา
22
ความหมายและภูมิของวิปัสสนา
…เห็นแค่นี้ พระอรหัต อรหัตละเอียด เห็นแค่นี้ หนักขึ้นไปไม่มีที่สุด นับอสงไขย ไม่ถ้วน เห็นไม่มีที่สุด รู้ไม่มีที่สุด เห็น จำ คิด รู้เท่ากัน เห็นไปแค่ไหน รู้ไปแค่นั้น จำไปแค่ไหน รู้ไปแค่นั้น คิดไปแค่ไหน รู้
วิปัสสนาเป็นการเห็นแจ้งในเรื่องอริยสัจ 4 และอุปกรณ์ต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง ซึ่งอธิบายโดยพระมงคลเทพมุนี วิปัสสนาเป็นเครื่องมือที่ใช้ในการเจริญภาวนาเพื่อขจัดกิเลสและความทุกข์ การเจริญวิปัสสนาต้องอาศัยเข้าใ
ความเข้าใจในวงจรชีวิตและการปฏิบัติปัญญา
26
ความเข้าใจในวงจรชีวิตและการปฏิบัติปัญญา
…นสังสารวัฏแล้ว นักศึกษาจะมองเห็น ภาพในการที่เกิดแล้วตาย ตายแล้วเกิดหมุนเวียนไปในภพภูมิต่างๆ อย่างไม่รู้จักจบสิ้น ตาม อำนาจของกรรม ที่ตนได้กระทำไว้นั้น นับเป็นวัฏฏทุกข์อันยาวนานไม่มีวันสิ้นสุด การกระทำ ให…
บทนี้เน้นการทำความเข้าใจในวงจรชีวิตภายในสังสารวัฏ รวมถึงความสำคัญของการปฏิบัติธรรมเพื่อให้เกิดความรู้แจ้งในสภาวะชีวิต นักศึกษาเรียนรู้ถึงการเกิดและตาย การกระทำกรรม และผลของกรรมที่ผูกพันตนไว้ในวัฏฏทุกข์…