ว่า : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 158 / 573

… วรรณะ สุข ยศ สวรรค์ สมด้วยนิคมคาถา ประพันธ์แห่งพระสูตรพุทธภาษิต ตรัสประทานโอวาทแก่อนาถบิณฑิกคฤหบดี ว่า อายุ วัณณ์ ยส์ กิตติ รติโย ปตฺถายาเนน สค์ อุจจากุลีนต์ อุฬารา อปราปรา ។ เป็นต้น มีความว่า เมื่อนรชน…

เนื้อหานี้กล่าวถึงการบำเพ็ญพระราชกุศลของพระมหากษัตริย์ที่มีต่อพระพุทธศาสนา และความสำคัญของการทำบุญเพื่อให้เกิดประโยชน์ในทั้งสองภพ รวมถึงการกระทำต่างๆ ที่ถือเป็นการทำความดีในทุกภพ โดยอิงจากหลักแห่งพระส

…ยแก้ไขปัญหาพื้นฐาน ๆ เพื่อยกฐานะความเป็นอยู่ของพสกนิกรที่ยากไร้ในชนทบแม้แต่ชาวต่างประเทศก็นึกไม่ถึง ว่า ในโลกปัจจุบันยังมีพระมหากษัตริย์อยู่พระองค์หนึ่งผู้ทรงอุทิศพระองค์ทรงงานหนักถึงเพียงนี้ เหตุผลของพร…

บทความนี้พูดถึงบทบาทของสมเด็จพระญาณสังวรสมเด็จพระสังฆราชสกลมหาสังฆปริณายกที่ได้ช่วยแก้ไขปัญหาพื้นฐานเพื่อยกฐานะความเป็นอยู่ของประชาชนที่ยากไร้ นอกจากนี้ ยังเน้นความสำคัญของการมีพระมหากษัตริย์ที่ทรงดูแ

… วรรณะ สุข ยศ สวรรค์ สมด้วยนิคมคาถา ประพันธ์แห่งพระสูตรพุทธภาษิต ตรัสประทานโอวาทแก่อนาถบิณฑิกคฤหบดี ว่า อายุ วัณณ์ ยส์ กิตติ รติโย ปตฺถายาเนน สค์ อุจจากุลีนต์ อุฬารา อปราปรา ។ เป็นต้น มีความว่า เมื่อนรชน…

…์ เพื่อให้พระราชวงศ์และประชาชนได้รับความเป็นสุข และสุขภาพดี นอกจากนี้ยังกล่าวถึงความไม่ประมาทในชีวิตว่าเป็นแนวทางที่สามารถนำไปสู่การบรรลุผลในทางคุณงามความดี รวมถึงการส่งเสริมอายุ วรรณะ และยศที่สูงขึ้น กา…

…ับกาลิกกิจ คือ ธุระอันจะพึงทำ เป็นคราวเป็นสมัย อีกบรรยายหนึ่ง ความเป็นผู้รู้จักใช้เวลาในวัน ๆ ก็ชื่อว่ากาลัญญุตา เป็นคุณที่จะพึง ปรารถนาในนิพัทธกิจ คือธุระอันจะพึงทำเนื่องไป ความปล่อยให้เวลาเสียไปเพียงใด…

เนื้อหาเกี่ยวกับความสำคัญของกาลัญญุตา ซึ่งหมายถึงการรู้จักใช้เวลาในชีวิตให้เกิดประโยชน์ ตามคำสอนของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ แสดงให้เห็นถึงวิธีคิดและการปฏิบัติที่เหมาะสมในการใช้เวลาและทำกิจกรรมต่าง ๆ โดย

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ๒๕๒ ก็ด้วยความมุ่งหมาย ว่า จะได้ใช้เวลาให้จธุระ เป็นที่ตั้ง ความประพฤติแม่นยำในเวลา ยังเป็นธรรมเนียมที่จำเป็น ก็ด้วยความประสงค…

เนื้อหาในส่วนนี้กล่าวถึงความสำคัญของการรู้จักเวลาและการประพฤติที่แม่นยำในงานต่าง ๆ โดยเฉพาะในบริบทของพระพุทธศาสนา ซึ่งตั้งอยู่บนหลักการของกาลัญญุตา บุคคลที่ไม่รู้จักเวลานั้นไม่เพียงแต่สร้างผลเสียให้ตน

…นทำนบกั้นกันห่วงชลาลัยอันจะท่วมถึง แลคอยพินิจ คำนึงระวังรักษาแก้ไข้ด้วยควาไม่ประมาทฉะนั้น ดังนี้ชื่อว่าทำเกาะไม่ให้ห้วงน้ำท่วมท้นได้ในพระ พุทธนิพนธ์นี้โดยพยัญชนะ โดยอรรถนั้นกุสลธรรมได้ชื่อว่าเกาะ เพราะเป…

บทความนี้กล่าวถึงการป้องกันอันตรายที่จะเกิดขึ้นแก่ถิ่นฐาน ผ่านการนำเสนอคำสอนจากสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ โดยเน้นถึงความสำคัญในการรักษาคุณธรรม 4 ประการ ได้แก่ อุฏฐานะ, อัปปมาทะ, สัญญมะ และ ทมะ เพื่อป้องกั

…มเป็นผู้รู้จักประมาณ คือ รู้จักความพอดี มัตตัญญุตานี้มีทางที่ เป็นไปจะพึงพรรณนาได้หลายประการ เป็นต้นว่าความรู้จักประมาณใน โภคทรัพย์ ใน กิจการ ในบริหารอัตภาพ ในบุคคล และในธรรม เมื่อรวมกล่าว ความประกอบทุกอ…

เนื้อหานี้พูดถึงหลักการมัตตัญญุตา หรือตารางรู้จักประมาณ ซึ่งเป็นคุณธรรมที่สำคัญในการดำเนินชีวิต โดยเฉพาะในเรื่องของโภคทรัพย์ การรู้จักประมาณใน การแสวงหา การถือครอง และการใช้จ่ายจะทำให้บุคคลสามารถอยู่ใ

…ารับพระราชทานถวายวิสัชนา ๒ ประการ คือ สมานัตตตา ๑ รัฏฐิปาลโนบาย ๑ พอเป็นนิทัศนนัย สมานัตตตา นั้น แปลว่า ความเป็นผู้มีสมานัตตตานั้นแปลว่า ความเป็นผู้มีตนเสมอ อธิบายว่า ความประพฤติสม่ำเสมอในธรรมทั้งหลายที่…

…ใจถึงความประพฤติตนที่มีความสม่ำเสมอในธรรม ซึ่งเป็นศาสตร์ที่มีความสำคัญในการสร้างความสัมพันธ์ที่ดีระหว่างญาติธรรม การประพฤติตนสม่ำเสมอนั้นมีความสำคัญต่อทั้งคฤหัสถ์และบรรพชิตในการใช้จ่ายโภคทรัพย์และสร้างคว…

…สนนัยครั้งโบราณกาล ได้ตรัสเทศนาถึงเรื่องพระเจ้ามหาวิชิตราชในกูฏทันสูตร ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค มีใจความว่า พระเจ้ามหาวิชิตราชดำเนินพระราโชบาย เพื่อระงับการเบียดเบียน กันและกัน อันเป็นเสี้ยนหนามแห่งแผ่นดินกล…

…โดยเฉพาะการที่พระมหาวิชิตราชใช้สหกรณ์ในการสนับสนุนการทำงานและสร้างความแข็งแกร่งในรัฐ พร้อมทั้งอธิบายว่าแม้กระทั่งในการประพฤติธรรม สหกรณ์เป็นสิ่งจำเป็นที่ให้เกิดร่วมกันในกิจกรรมทางศีลธรรม อันสามารถนำไปสู่…

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ๓๓๙ จึงเป็นกิจสำคัญของบ้านเมือง โบราณบัณฑิตย่อมสำคัญเห็นข้าวว่าเป็นทรัพย์อันประเสริฐของบ้าง เมือง ดังภาษิตว่า นตฺถิ ธัญญสมิก ธน์ ทรัพย์เสมอด้วยธัญชาติไม่มีดังนี้ เ…

การบำรุงกสิกรรมเป็นภารกิจสำคัญของพระราชาที่แสดงถึงพระราชอำนาจและความรับผิดชอบต่อประชาราษฎร์ ซึ่งท่านได้ทรงทำกิจกรรมต่างๆ เช่น เทศกาลวัปปมงคล การจัดตั้งคลังออมสิน และการตั้งสหกรณ์กสิกรรม เพื่อพัฒนาภาคเ

…้อกูลแก่ฆราวาส เป็นเครื่องรักษาสามัคคีในหมู่ สมเด็จพระผู้มีพระภาคตรัสสรรเสริญไว้ในอาฬ วกสูตร โดยชื่อว่า ธิติ คือ ความหยุดใจไว้ได้ดังนี้ว่า ๑ ยสุเสเต จตุโร ธมฺมา สัจจ์ ทโม ธิติ จาโค สทฺธสฺส ฆรเมริโส ส เว …

…รือการกระทำที่อาจทำให้เกิดความไม่พอใจ ขันติจึงเป็นธรรมที่สำคัญที่ช่วยเพิ่มพูนความสัมพันธ์และไมตรีระหว่างกัน ในขณะที่ความใจร้ายและความขัดแย้งมักทำให้ความสัมพันธ์หลุดพ้นไป หัวใจสำคัญของขันติคือการมีใจเปิดก…

…ก โรคจึงจะระงับ ขันติก็มีอุปไมยฉันนั้นให้เป็นไปผิดทาง ลางที่ก็จะเป็นเช่นคำของอสุรินทร์เวปจิตติ กล่าวว่า ยทา นํ มญญัติ พาโล อชฌารูหติ ทุมเมโธ ภยา มยาย ติกฺขติ โคว ภัยโย ปลายน คนพาลย่อมสำคัญเสียว่า คนนี้อด…

…ิดที่เกี่ยวข้องกับการประพฤติปฏิบัติที่ถูกต้องตามหลักธรรม ซึ่งจะส่งผลดีต่อทั้งตนเองและผู้อื่น สรุปได้ว่าการมีขันติและการอดทนเป็นผลดีต่อการดำเนินชีวิตและการรักษาความสัมพันธ์กับผู้อื่น

…ภิปาลโนบาย ๑ (ไมตรีถวาย พ. ศ. ๒๔๘๑) สัจจะนั้น ได้แก่ความซื่อตรงในกันแลกัน เป็นธรรมผูกพันสามัคคีในระหว่างมิตรให้สนิท สนมมั่นคง ขาดสัจจะแล้ว สามัคคีย่อมไม่เป็นไปได้, สามีกับภรรยาวางใจกันลงไปไม่ได้ ยากเพื่อ…

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของสัจจะในความสัมพันธ์ทั้งในด้านมิตรภาพและครอบครัว แสดงให้เห็นว่าสัจจะเป็นธรรมที่ช่วยสร้างความสามัคคีโดยเฉพาะในชุมนุมชนในพระศาสนา ซึ่งสัจจะจัดเป็นพระบารมีที่สำคัญ ทำ…

…ารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ๓๗๐ ด้วยอาการต่าง ๆ เพื่อนำไปสู่อำนาจย่อมไม่สามารถจะผูกพันพระองค์ถูกทรงตัดเสียว่า ยสฺส ชิต นาวชีวติ เป็นต้นมีความว่า ความชำนะของท่านผู้ใดย่อมไม่กลับแพ้ ใครในโลกย่อมเอาชะ นะท่านมิได้…

เนื้อหาเกี่ยวกับหลักธรรมของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ที่เน้นความสำคัญของการมีอาการคงที่ในการพัฒนาอริยะธรรม และการหลุดพ้นจากกิเลส เมื่อพระพุทธเจ้าแสดงอาการยืนหยัดต่อมารและการไม่แสดงวิการ เป็นธรรมที่สูงส่งส

ประโยค - บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต - หน้าที่ 124 ของทหาร [คนรบ] ใด ทหาร นั้น ชื่อว่ามีดาบในมือ အ ๖ ๔ ๕ ฉัตต์ ปาณิมหิ ยสฺส โส จตฺตปาณี ปุริโส ร่ม [มี] ในมือ ๒ ๔ & ๖ ของบุรุษใด บุรุษ นั้…

…ัทธิต ผ่านตัวอย่างต่าง ๆ เช่น การเปรียบเทียบคำที่มีความหมายแตกต่างกันในรูปเอกวจนะและพหุวจนะ การใช้คำว่า 'มี' ในบริบทต่าง ๆ เช่น 'มีดาบในมือ' และ 'มีอาวุธในมือ' นอกจากนี้ยังอธิบายการใช้สมาสและวิธีการตีควา…

…ในพหุลตัทธิต ลง อายุ ปัจจัย อย่างนี้ อภิชฌา อสฺส ปกติ อภิชฌา อภิชฌา เป็นปกติ ของชนนั้น [ชนนั้น] ชื่อว่ามีอภิชฌาเป็นปกติ, อภิชฌา อสฺส พหุลา วา อภิชฌา อีกอย่างหนึ่ง อภิชฌา ของชนนั้นมาก [ ชนนั้น] ชื่อว่ามีอ…

ในหนังสือเล่มนี้ กล่าวถึงอุปาทานียะและพหุลตัทธิต รวมถึงการใช้คำว่า อภิชฌา สีติ และ ทยา ในการแสดงความปกติและความมากในแต่ละชนหรือประเทศ นอกจากนี้ยังได้อธิบายเกี่ยวกับปั…

…์ที่ลง มนฺตุ ปัจจัย อย่างนี้ อายุ อสฺส อตฺถีติ อายสฺมา อายุ ของชนนั้น มีอยู่ เหตุนั้น [ ชนนั้น] ชื่อว่า มีอายุ. สติ อสฺส อตฺถีติ [ ชนนั้น] ชื่อว่า มีสติ. สติมา สติ ของชนนั้น มีอยู่ เหตุนั้น จกฺขุ อสฺส อต…

บทเรียนนี้อธิบายเกี่ยวกับศัพท์ในภาษาบาลีที่ประกอบด้วยปัจจัยต่างๆ เช่น มนฺตุ และ ณ รวมถึงการวิเคราะห์ความหมายของคำและประโยคในบริบทต่างๆ เพื่อเสริมสร้างความรู้ด้านภาษาและไวยกรณ์ของบาลี บทเรียนสำรวจคำศัพ

…ยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต - หน้าที่ 155 อุทาหรณ์เหล่านี้ แสดงพอเป็นตัวอย่าง ให้ผู้ศึกษาสังเกตได้ ว่า แม้ศัพท์ที่มีได้แสดงไว้ในที่นี้ ก็คงเปลี่ยนลิงค์ไปตามแบบนี้ทั้งสิ้น จะแสดงให้สิ้นเชิง ก็กลัวจะเป็นก…

…่าง ๆ โดยมีคำถามและตัวอย่างที่เกี่ยวข้องกับตัทธิตและปัจจัยที่เป็นส่วนหนึ่งของการเรียนรู้ อาทิเช่น คำว่า "วาสโว" ที่อธิบายถึงผู้คนในเหล่ากอแห่งวาสวะ และคำอื่น ๆ ที่แสดงให้เห็นความหมายต่าง ๆ ที่สำคัญต่อการ…

ว่า ลูเทน ประโยค๑ - บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์ - หน้าที่ 167 โอทโน ปจิยเต ข้าวสุก …

…ื้อหานี้นำเสนอการศึกษาในด้านบาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค โดยโฟกัสที่อาขยาตและกิตก์ โดยเน้นการอธิบายการใช้คำว่า 'โอทโน ปจิยเต' ซึ่งแสดงให้เห็นถึงการทำงานของพ่อครัวที่มีส่วนในการหุงข้าว โดยใช้กฎของไวยากรณ์บาลีเป็…

…า จะเป็นพหุวจนะและบุรุษอื่นก็ได้ ไม่ห้าม [เหตุกัตตุวาจก] กิริยาศัพท์ใดกล่าวผู้ใช้ให้คนอื่นทำ คือแสดงว่า เป็นกิริยา ของผู้ใช้ให้ผู้อื่นทำนั้น, กิริยาศัพท์นั้นชื่อ เหตุกัตตุวาจก : มีอุทาหรณ์ ว่า สามิโก สูท…

…วามหมายของคำและการสร้างประโยค เช่น การใช้ประธานและกรรม รวมถึงตัวกัตตา ด้วยการยกตัวอย่างเช่น การใช้คำว่า 'สามิโก' เป็นผู้ใช้ในการทำให้คนอื่นทำการหุงข้าว