ว่า : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 157 / 573

…สมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส) พุทธภาษิตตรัสประทานโอวาทแก่อนาถบิณฑิกคฤหบดี โสดาบันอริยสาวกว่า ปญฺจิเม คหปติ ธมฺมา อิฏฺฐา กนฺตา มนาป ทุลลภา โลกสุม มีความว่า ดูก่อนคฤหบดี ธรรมเหล่านี้ ๕ ประการ คื…

…ถบิณฑิกคฤหบดี โดยเน้นถึงธรรม 5 ประการที่มนุษย์ปรารถนา ได้แก่ อายุ วรรณ สุข ยศ และสวรรค์ ซึ่งกล่าวถึงว่าความปรารถนาเหล่านี้ไม่ได้มาเพียงจากการอ้อนวอน แต่ต้องการการปฏิบัติและความไม่ประมาทเพื่อให้ได้มาซึ่งช…

…วย่อมสามารถ ในกิจใหญ่ ๆ ให้เสร็จได้โดยไม่ยาก ได้อาศัยชาติสมบัติแล้ว ก็อาจชักนำผู้อื่นที่เสมอหรือต่ำกว่าโดย ชาติและตระกูล สำคัญเพื่อจะประพฤติตามโดยง่าย กิจใด ๆ จะต้องอาศัยอานุภาพอันใหญ่หลวงจึง อาจสำเร็จ ก…

บทความนี้กล่าวถึงสมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส โดยเน้นถึงความสำคัญของปุพเพกตปุญญตาและการบำเพ็ญสมบัติ ๔ ประการ ได้แก่ พระชาติสมบัติ, อิสริยสมบัติ, โภคสมบัติ และพระญาณสมบัติ ซึ่งเป็นองค์ประกอบ

…ญฺเญสํ อโจรหรโณ นิธิ กยิราถ ธีโร ปุญญานิ เอส เทวมนุสฺสานํ โย นิธิ อนุคามิโก สพฺพกามทโท นิธิ ។ มีความว่า บุญนิธินี้ไม่สาธารณะแก่คนเหล่านี้ โจรก็ไม่แย่งชิงนำไปได้ ผู้มีปัญญาจึงควร บำเพ็ญบุญนิธิ อันจะติดตาม…

…สงค์ และการอุทิศตัวในการปฏิบัติธรรมเพื่อผลที่ดี ประกอบด้วย มนุษยสมบัติ, สวรรคสมบัติ และนิพพานสมบัติ ว่าบุญสามารถนำไปสู่ความสำเร็จได้ในชีวิตและการพ้นทุกข์.

១២ (สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส) จาตุทิศสงฆ์นี้ ท่านกล่าวสรรเสริญในกฏทันตสูตร ว่า มีผลานิสงส์ยิ่งกว่ามหายัญของพระเจ้ามหา วิชิตราชในอดีตนอกพุทธุปบาทกาลที่ทรงบำเพ็ญเป็นการใหญ่ บริจาคท…

บทความนี้กล่าวถึงอานิสงส์ของการทานในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะในกฏทันตสูตรที่มีความสำคัญมากกว่าการบริจาคอื่นๆ เห็นได้ว่า การบริจาคธรรมทานเป็นสิ่งที่มีค่าที่สุดในการสนับสนุนและส่งเสริมพระพุทธศาสนา…

…บุญกิริยาวัตถุเกิดแต่ความขวนขวาย ในกิจที่ชอบ เป็นเครื่องเจริญบุญราศีแก่ผู้ประกอบ ดังแสดงในกาลทานสูตรว่า ความว่า เย ตตฺถ อนุโมทนฺติ น เตน ทักขิณา โอนา เวยยาวจจ์ กโรติ วา เตปิ ปุญฺญสฺส ภาคิโน ชนทั้งหลายได้…

บทความนี้นำเสนอพระราชกรณียกิจของสมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส ในการพัฒนาและดูแลพระอาราม ตลอดจนการเสด็จพระราชดำเนินเพื่อสำรวจงานต่าง ๆ ในต่างประเทศ เพื่อให้เกิดประโยชน์แก่รัฐและประชาชน โดยเฉพ

…ด้วยหมู่หนึ่ง จะต้องกล่าวอะไรถึงชน สามัญ บุคคลใดละเมิดวงศ์ญาติ ของขนเสียไม่แลเหลียว บุคคลนั้นได้ชื่อว่าตัดทอน กำลังของ ตนเอง ข้อนี้เป็นทางมาแห่งความเสื่อม สมด้วยพุทธภาษิตในปราภวสูตรว่า ชาติถทโธ ธนฤทฺโธ โ…

บทความนี้สนทนาเกี่ยวกับความสำคัญของญาติและมิตรในชีวิตมนุษย์ตามหลักพุทธศาสนา โดยระบุว่าหากบุคคลมีการคบหากับมิตรที่ดี เช่น กัลยาณมิตร จะส่งผลให้เกิดความเจริญ ในขณะที่การมีมิตรที่ไม่ดีอาจนำ…

…ฏฐาภิบาลโนบาย วิธีประกอบการบำรุงรักษาพระราชอาณาจักร ๑ พอเป็นนิทัสสนนัย เมตตาปุเรจารึกตานั้น มีพรรณนาว่า เจตนาคิดสนิทสนม ชื่อว่า เมตตา, เมื่อกล่าวโดย ความเมตตานั้น ได้แก่ เจตนาหวังความดีความงามให้แก่กัน ห…

…ให้กับผู้อื่น รวมถึงการบ่งบอกถึงกุศลกรรมที่ทุกๆ คนควรทำเพื่อพาไปสู่ความสุขและเป็นสุขในภพหน้า เราหวังว่าสัตว์ทุกตัวที่ได้รับการบำเพ็ญกุศลนั้นจะมีส่วนได้เสวยผลบุญที่เราทำอย่างตั้งใจ ถ่ายทอดความคิดสำคัญเกี่…

…แต่ตน ถึงจะเผื่อแผ่แก่บุคคลผู้เกี่ยวกัน โดยฉันธรรมดาแต่งมาต่อผู้มีปรีชา เล็งเห็นความปรารถนาของสัตว์ ว่าเป็นอันเดียวกัน คือ รักสุขเกลียดทุกข์ ถึงเช่นนั้น ก็ยังเป็นต่าง ๆ กัน ได้สุขบ้างก็มี ได้ทุกข์บ้างก็ม…

บทความนี้พูดถึงความสำคัญของเมตตาในพระพุทธศาสนา โดยเชื่อว่าเมตตาเป็นคุณธรรมที่สามารถนำไปสู่การช่วยเหลือและเสริมสร้างความสุขให้แก่ผู้คน เมตตาจิตช่วยให้มนุษย์มีค…

…นี้ แม้สมเด็จพระผู้มีพระภาคเจ้า ก็ได้ทรงพระปรารภความคลาดจากประโยชน์เพราะคลาดจากเวลาทรงภาษิตคาถา (๑) ว่า อุฏฺฐานการมุติ อนุฏฐหาโน ยุวา พลี อาลย์ อุเปโต ชายผู้ยังหนุ่ม มีกำลังว่องไว แต่เข้าไปถึงความคร้าน ไ…

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของการทำกิจในเวลาที่เหมาะสม โดยมีการอ้างอิงพระพุทธภาษิตที่เตือนใจผู้คนในการใช้ชีวิตที่มีคุณค่า เพื่อไม่ให้พลาดโอกาสทั้งทางโลกและทางธรรม ผู้ที่ไม่รู้จักกาลอาจพลาดโอกาสและประสบ

…คราวนิยม สั่งสมโภคทรัพย์เป็นอันมากขึ้นได้ในไม่ช้า ต่อมาก็ได้รับตำแหน่งเป็นเศรษฐีใหญ่ ให้สมคาถานิพนธ์ว่า อปุปเกนปิ เมธาว ปากเฏน วิจกฺขโณ อณ์ อคคิ้ว สนธ สมุฏฺฐาเปติ อตฺตานํ บุคคลผู้มีปัญญาคาดเห็นเหตุผลประจ…

เนื้อหาเกี่ยวกับการพัฒนาจิตใจและการใช้ทรัพย์สินอย่างชาญฉลาด โดยมีการยกตัวอย่างจากประวัติศาสตร์และคำสอนของพระพุทธเจ้า เรื่อง การตั้งตัวในยศศักดิ์จากการทำงานหนักและการประกอบกิจธุระอย่างมีระเบียบ ทั้งยัง

…มั่นคงในฝ่ายราชกิจ ก็ยังทรงเป็นพระราชธุระโดยราชธรรม ดังมีแจ้ในคัมภีร์มหาวรรคพระวินัย ตอนบรรพชาขันธกะว่า คราวหนึ่งปัจจันตชนบทปลาพระราชอาณาเขตแคว้นมคธ เกิดจลาจล กำเริบขึ้น ต้องจัดกองทัพส่งไประงับ พวกโยธีผู…

เนื้อหาพูดถึงบทบาทของพระมหากษัตริย์ในการปกครองประชาชนด้วยราชธรรมและการรักษาความสงบในยุคพุทธกาล โดยยกตัวอย่างกรณีของพระเจ้าพิมพิสารที่ดำเนินการห้ามไม่ให้ผู้รับบวชหลีกเลี่ยงจากการเป็นราชภัฏ เพื่อไม่ให้ก

…รถมที่หรือก่อทำนบกั้นห้วงน้ำอันจะท่วมถึง และคอยระวังรักษาแก้ไขด้วยความไม่ประมาทฉะนั้น ดังนี้ ได้ชื่อว่าทำเกาะไม่ให้ห้วงน้ำท่วมได้ ในพระพุทธภาษิตนี้โดยพยัญชนะ, โดยอรรถนั้น กุศลธรรมได้ชื่อว่าเกาะเป็นที่พึ่…

ในพระพุทธภาษิต สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ได้เผยเเพร่แนวทางการป้องกันและรักษาความดี โดยเปรียบเปรยถึงการทำเกาะไม่ให้ห้วงน้ำท่วม โดยอธิบายถึง 4 องค์สมบัติที่จำเป็นในการรักษาใจและอารมณ์ของต

…ขัดข้องเสียได้เป็นลำดับมา บำเพ็ญราชธรรมส่วนรัฏฐาภิบาลนาย สะดวกพระราชหฤทัยยิ่งขึ้นเป็นผล พระคุณนี้นับว่า เป็นมงคลวิเสสประการหนึ่ง บุคคลัญญุตานั้น คือความรู้จักเลือกบุคคล มีวิภาคจะพึงแสดงได้ทั่วไปสำหรับชนท…

…ช่น การเชิญพระพุทธเจ้าจากพระบิดา และเหตุการณ์ของพระเจ้าอโศกในการจัดการพระสงฆ์ที่ไม่ปรองดอง โดยนำเสนอว่า การเลือกใช้คนที่ไม่เหมาะสมอาจทำให้เกิดผลลัพธ์ที่ไม่ดีได้

…ระองค์ทรงทราบประวัตติเหตุแล้วก็ตกพระ แต่นั้นจึงทรงเสาะหาท่านผู้สามารถจะวินิจฉัยความนี้ให้ หฤทัย เกรงว่าบาปจะมีแก่พระองค์ กระจ่าง ข้อนี้เป็นทางที่ทรงอาราธนาพระโมคคัลลีบุตรติสสเถระ มาสู่กรุงปาตลีบุตรจากเหน…

บทความนี้พูดถึงความสำคัญของการเลือกบุคคลที่เหมาะสมในการเผยแผ่พระธรรม โดยยกตัวอย่างการเลือกพระภิกษุสำหรับปฐมเทศนาและการเลือกผู้ที่จะสร้างศาสนาในสังคม เพื่อให้การทำงานและการเผยแผ่มีประสิทธิภาพสูงสุด การ

…งเกิดขึ้นอีก โดยใจความก็คือเพื่อรักษาความสงบ ในท้ายพระปาฏิโมกข์อันสงฆ์สวดทุกกึ่งเดือนสำแดงความข้อนี้ว่า “ตตฺถ สัพเพเหว สมคเคริ สมุโมทนาเนหิ อวิวทมาเนหิ สิกขิตพพ์ แปลว่า อันภิกษุทั้งหลายทั้งมวลแลจึงเป็นผู…

เนื้อหาสำรวจความสงบในพุทธศาสนา อธิบายถึงสิกขาบทต่างๆ ที่มุ่งรักษาความสงบ และการบำเพ็ญจิตเพื่อเข้าถึงสันติสุขที่แท้จริง นอกจากนี้ยังพูดถึงบทบาทของพระมหากษัตริย์ในการสร้างความสงบให้กับประเทศ การบำรุงการ

…คล ។ ๑๔๗ ลำดับนี้ จักรับพระราชทานเลือกสรรคุณสมบัติที่ตั้งแห่งสวัสดิมงคลอันเป็นพิเศษยิ่ง ซึ่ง ได้ชื่อว่ามงคลวิเสส มารับพระราชทานถวายวิสัชนา เพื่อประดับพระปัญญาบารมีได้ทรงสดับแล้ว ทรงพระปัจจเวกขณ์ด้วยพระกำ…

เนื้อหาวิเคราะห์และแสดงให้เห็นถึงความสำคัญของสุขวัฑฒนธรรมและมงคลวิเสสตามแนวทางของพระพุทธศาสนา อธิบายถึงแนวทางการดำเนินชีวิตที่มีพระธรรมเป็นเกาะ เป็นที่พึ่งพิง ซึ่งนำมาซึ่งสุขและความเจริญในหลายด้าน ทั้

…ต ผู้ประสงค์สำเร็จสิ่งที่ประสงค์ซึ่งไม่ เหลือวิสัยทั้งทางคดีโลกทั้งทางคดีธรรม ในข้ออายุตามที่ตรัสไว้ว่า กัปป์ ๑ หรือเกินกัปป์ นั้น พระอาจารย์แสดงว่า หมายถึงอายุกัปปะ คือกำหนด อายุ ๑๐๐ ปี กัปป์ ก็คือ ๑๐๐ …

เนื้อหานี้กล่าวถึงอายุวัฑฒนธรรมและวรรณวัฑฒนธรรม ที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติตนในชีวิตประจำวัน ทั้งสำหรับบุคคลทั่วไปและภิกษุ ซึ่งมีพื้นฐานอยู่บนศีลธรรมและการทำความดี นอกจากนี้ยังได้กล่าวถึงการปกครองที่มี

…คล ។ ๑๗๑ ลำดับนี้ จักรับพระราชทานเลือกสรรคุณสมบัติที่ตั้งแห่งสวัสดิมงคลอันเป็นพิเศษยิ่ง ซึ่ง ได้ชื่อว่ามงคลวิเสส มารับพระราชทานถวายวิสัชนา เพื่อประดับพระปัญญาบารมีได้ทรงสดับแล้ว ทรงพระปัจจเวกขณ์ด้วยกำลัง…

…พื่อประดับพระปัญญาบารมี นอกจากนี้ยังกล่าวถึงความสำคัญของธรรมและวินัยในชีวิต โดยเน้นที่ความแตกต่างระหว่างกุศลธรรมกับอกุศลธรรม และการเข้าถึงอริยสัจ 4 ซึ่งจะนำไปสู่การดับทุกข์ โดยมีการอธิบายถึงแนวทางในการปฏ…

… วรรณะ สุข ยศ สวรรค์ สมด้วยนิคมคาถา ประพันธ์แห่งพระสูตรพุทธภาษิต ตรัสประทานโอวาทแก่อนาถบิณฑิกคฤหบดี ว่า อาย วัณณ์ ยส์ กิตติ รติโย ปตฺถายาเนน สค์ อุจจากุลีนต์ อุฬารา อปราปรา ។ เป็นต้น มีความว่า เมื่อนรชนป…

บทความนี้เน้นการศึกษาหลักการบำเพ็ญพระราชกุศลในพระพุทธศาสนา เพื่อสร้างความเจริญสุขในทั้งพระราชวงศ์และประชาชน โดยมีการอ้างอิงถึงการแผ่พระราชกุศล การทำบุญเพื่ออายุ วรรณะ และความสำเร็จในชีวิต โดยใช้หลักธร

ไม่ผิดทั้งนั้น คือเป็น จากปกติเดิมก็ดี ดังนี้จัดเป็นอวิโรธนะไม่ผิดเมื่อพิจารณาดูแล้วก็จะเป็นว่า เป็นข้อรวมของทุก ๆ ข้อได้ ด้วยพระธรรมทุก ๆ ข้อที่เป็นราชธรรมนั้นล้วนเป็นข้อปฏิบัติที่ ข้อปฏิบัติที่…

เนื้อหานี้พูดถึงความสำคัญของความไม่ผิดในทศพิธราชธรรม ซึ่งรวมถึงการปฏิบัติอุเบกขา เพื่อให้ผู้ปฏิบัติสามารถปฏิบัติได้อย่างถูกต้องตามหลักธรรม. โดยยกตัวอย่างสมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้าที่ทรงแสดงพระราชปณ