หน้าหนังสือทั้งหมด

สมถะและวิปัสสนากัมมัฏฐานในคัมภีร์ทางพระพุทธศาสนา
39
สมถะและวิปัสสนากัมมัฏฐานในคัมภีร์ทางพระพุทธศาสนา
บทที่ 2 สมถะและวิปัสสนากัมมัฏฐานในคัมภีร์ทางพระพุทธศาสนา ดังได้กล่าวไว้แล้วในบทที่ 1 ว่า กัมมัฏฐานเป็นเรื่องที่เกี่ยวข้องกับการฝึกอบรมจิต เพื่อพัฒนา จิตใจให้สูงส่งขึ้น และกัมมัฏฐานนั้นเมื่อจัดแบ่งออกเ
บทที่ 2 นี้เน้นการศึกษาเกี่ยวกับสมถะและวิปัสสนากัมมัฏฐาน ซึ่งเป็นการฝึกจิตเพื่อพัฒนาให้สูงส่งขึ้น โดยเฉพาะสมถกัมมัฏฐานซึ่งเน้นถึงความสงบของจิต การทำให้จิตไม่ฟุ้งซ่านและตั้งมั่น โดยการฝึกนี้มีวิธีการแล
การแสดงพระธรรมเทศนาของพระพุทธเจ้า
51
การแสดงพระธรรมเทศนาของพระพุทธเจ้า
ในการแสดงพระธรรมเทศนาของพระพุทธเจ้า ก็มีผลแห่งการปฏิบัติของผู้ฟังธรรมที่ชี้ให้เห็นถึง ลักษณะของการปฏิบัติที่เป็นไปตามขั้นตอนคือ ได้ผลคือใจหยุดนิ่งเป็นสมาธิแล้ว จึงใช้สมถะเป็นบาทเพื่อ เจริญวิปัสสนาต่อไ
ในการแสดงพระธรรมเทศนาของพระพุทธเจ้า มีผลของการปฏิบัติของผู้ฟัง ธรรมที่ถูกแสดงมีความเชื่อมโยงกับการปฏิบัติทั้งสมถะและวิปัสสนา โดยมีประสบการณ์จากพระยสกุลบุตรที่แสดงให้เห็นถึงการเจริญสมาธิและการเห็นอริยส
สมาธิและฌานตามหลักคำสอนของพระมงคลเทพมุนี
62
สมาธิและฌานตามหลักคำสอนของพระมงคลเทพมุนี
และเมื่อใจหยุดเข้ากลางต่อไป ก็จะเข้าถึงกายมนุษย์ละเอียด เมื่อเอาใจหยุดเข้ากลางดวงธรรม ที่ทำให้เป็นกายมนุษย์ละเอียดขนาดเท่าฟองไข่แดงของไก่ จนเกิดดวงปฐมมรรคของกายมนุษย์ละเอียด เข้า กลางต่อไป ก็จะเข้าถึง
ในบทนี้อธิบายการเข้าถึงกายมนุษย์ละเอียดและกายทิพย์ โดยเริ่มจากการหยุดใจที่กลางดวงธรรม จนมีการสร้างดวงปฐมมรรคของกายละเอียดขนาดเท่าฟองไข่แดง การปฏิบัติต่อไปจะนำไปสู่การเข้าถึงฌานต่าง ๆ ประกอบไปด้วยฌาน 1
กายธรรมและวิปัสสนาในพระพุทธศาสนา
66
กายธรรมและวิปัสสนาในพระพุทธศาสนา
พระอรหัต เมื่อจิตของเราเข้าถึงขั้นใด ก็อาศัยศึกษาจากภูมิจิตชั้นนั้นๆ ท่านใช้คำว่า เอากายนั้นๆ เป็นแบบ เข้าถึงกายธรรมยึดกายธรรมเป็นแบบ รูปเหมือนกับพระปฏิมากร ที่เขาปั้นไว้ในโบสถ์วิหาร การเปรียญ เขาทำแบ
บทนี้นำเสนอการเข้าถึงกายธรรมในระดับต่าง ๆ ตั้งแต่พระโสดาไปจนถึงพระอรหัต อีกทั้งยังพูดถึงความสำคัญของวิปัสสนาในการปฏิบัติ ตามคำสอนของพระมงคลเทพมุนี ที่ชี้ให้เห็นว่าการเข้าถึงพระอรหัตคือจุดหมายสูงสุดที่
การพิจารณาไตรลักษณ์ในพระพุทธศาสนา
67
การพิจารณาไตรลักษณ์ในพระพุทธศาสนา
(1) การพิจารณาไตรลักษณ์ การพิจารณาเห็นไตรลักษณ์ของพระมงคลเทพมุนี เป็นการเห็นด้วยธรรมจักขุ หรือตาของ พระธรรมกาย รู้ด้วยญาณของพระธรรมกาย คือ ใช้ธรรมจักขุและญาณของพระธรรมกายพิจารณาดู ขันธ์ 5 ให้เห็นถึงคว
การพิจารณาไตรลักษณ์เป็นการเห็นด้วยธรรมจักขุ เพื่อเข้าใจขันธ์ 5 และความไม่เที่ยงของชีวิต โดยพระมงคลเทพมุนีเสนอว่าขันธ์ 5 ประกอบด้วย รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ ซึ่งมีลักษณะไม่เที่ยง โดยฐานะของขันธ์ 5
การใช้กสิณในการเจริญสมาธิ
22
การใช้กสิณในการเจริญสมาธิ
ให้ถูกสิณเหมือนการมองส่องกระจกดูใบหน้าของตนเอง โดยที่ไม่ต้องพิจารณาสี ไม่ต้องใส่ใจ ถึงลักษณะแห่งปฐวีนิมิตนั้น แต่ว่าจะทิ้งสีเสียก็ไม่ได้ นึกเสียว่าสีนั้นเป็นอันเดียวกับดินซึ่งเป็น ที่อาศัยของมัน แยกกั
เนื้อหานี้กล่าวถึงการใช้กสิณในการเจริญสมาธิ ซึ่งประกอบด้วยการเริ่มต้นจากปฐวีกสิณและอาโปกสิณ ผู้ปฏิบัติควรทบทวนวิธีการพิจารณาและเพ่งดูสภาวะต่างๆ อย่างไม่ลำเอียง จนเกิดอุคคหนิมิตที่ชัดเจนและใจที่สงบ โดย
โอทาตกสิณและกสิณแสงสว่างในธรรมะ
25
โอทาตกสิณและกสิณแสงสว่างในธรรมะ
1.4.8 โอทาตกสิณ (กสิณสีขาว) ผู้มีบารมีที่ได้สั่งสมไว้ในชาติปางก่อน เพียงได้เห็นดอกไม้สีขาว ดอกบัวขาว ผ้าขาว เป็นต้น ก็สามารถสำเร็จอุคคหนิมิตและปฏิภาคนิมิต สำหรับผู้จะจัดทำองค์กสิณสีขาว การจัด ทำองค์กส
เนื้อหาเกี่ยวกับการทำกสิณสีขาวและกสิณแสงสว่าง สำหรับผู้ที่มีบารมีในชาติปางก่อน การเพ่งมองสิ่งต่างๆ เช่น ดอกไม้ สีขาว แสงสว่าง และที่ว่าง เพื่อสำเร็จอุคคหนิมิตและปฏิภาคนิมิตจนเข้าถึงดวงปฐมมรรค ข้อมูลเห
การเจริญอนุสติ 6 เพื่อการพัฒนาจิตใจ
39
การเจริญอนุสติ 6 เพื่อการพัฒนาจิตใจ
1. เป็นแนวทางที่ใช้สำหรับทำจิตให้มีความยินดีในเมื่อจิตตกเป็นเหยื่อของความทุกข์ และเพื่อที่จะก่อให้เกิดวิปัสสนาเมื่อปฏิบัติก้าวหน้ายิ่งขึ้นไป 2. เป็นเครื่องป้องกันอันตรายต่าง ๆ ซึ่งอาจเกิดขึ้นเมื่อนักป
อนุสติ 6 ประการเป็นแนวทางที่ช่วยให้จิตใจมีความยินดีและสามารถป้องกันอันตราย นอกจากนี้ยังช่วยส่งเสริมศรัทธาและทำให้จิตใจสงบ ยิ่งไปกว่านั้น พระอริยสาวกที่เจริญอนุสตินี้จะสามารถรู้จักอรรถธรรมได้อย่างชัดเจ
การบริจาคทานและจาคานุสติ
65
การบริจาคทานและจาคานุสติ
ในภายภาคหน้าเราก็จะได้รับแต่อานิสงส์ที่ดีงาม มีอายุ วรรณะ สุขะ พละ ประกอบไปด้วย โสมนัสอย่างยอดยิ่ง การคำนึงนึกถึงอย่างนี้แหละได้ชื่อว่า จาคานุสติ ต่อแต่นั้นก็เริ่มต้นภาวนาว่า มนุสฺสตฺติ สุลทธ์ เม ยุวา
ในภายภาคหน้า การมีอายุ วรรณะ สุขะ พละ จะเกิดจากอานิสงส์ของการบริจาคทานที่ดี โดยไม่มีมัจฉริยะ การบริจาคทานต้องทำด้วยใจต้องการช่วยเหลือ ไม่หวังสิ่งตอบแทน จะนำไปสู่การพัฒนาบารมีและการชำระจิต บรรพชิตควรปฏ
ความตายและธรรมชาติของชีวิต
80
ความตายและธรรมชาติของชีวิต
อีกนัยหนึ่ง ความไม่มีโรคแม้ทั้งปวง ย่อมมีความเจ็บไข้เป็นที่สุด ความเป็นหนุ่มสาว ทั้งปวงมีความแก่เป็นที่สุด ความเป็นอยู่ทั้งปวงมีความตายเป็นที่สุด โลกสันนิวาสทั้งปวง ถูกความเกิดติดตาม ถูกความแก่ชราไล่ต
ในบทนี้มีการพูดถึงความไม่มีโรค ความแก่ และความตายที่ทุกชีวิตต้องเผชิญ พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถึงความตายว่าเป็นวิบัติสูงสุด ซึ่งไม่มีใครหลีกหนีได้ แม้พระเจ้าหรือเศรษฐีก็ย่อมประสบอำนาจของความตาย การเตือน
มูตรและการพิจารณาความปฏิกูลในร่างกาย
124
มูตรและการพิจารณาความปฏิกูลในร่างกาย
32. มูตร (มุตต์) โดยสี : มีสีดังสีเหมือนน้ำด่างถั่วราชมาส โดยสัณฐาน : มีสัณฐานเหมือนน้ำที่อยู่ในหม้อน้ำซึ่งเขาวางคว่ำไว้ โดยทิศ : เกิดในทิศเบื้องล่าง โดยโอกาส : อยู่ภายในหัวไส้ หรือกระเพาะปัสสาวะ เวลา
เนื้อหาเกี่ยวกับมูตรหรือปัสสาวะ ในรูปแบบและสัณฐานที่เกิดขึ้นในร่างกายมนุษย์ การพิจารณาเห็นถึงความเป็นปฏิกูลแห่งกาย และการฝึกจิตให้สงบผ่านการมองเห็นความไม่งดงามของร่างกาย เพื่อลดการยึดติดต่อสิ่งที่เป็น
การแผ่เมตตาและพรหมวิหาร 4
36
การแผ่เมตตาและพรหมวิหาร 4
ไม่มีจำกัด ผู้เจริญจะต้องกำหนดใจแผ่ให้ตลอดทั่วไปในสัตว์ทั้งหลายอย่างไม่มีจำกัด ไม่มีกำหนด จึงจะเป็นการแผ่ที่เรียกว่า อัปปมัญญา ถ้าแผ่ชนิดจำกัดบุคคล จำกัดสถานที่ เรียกว่า เป็นการ แผ่พรหมวิหารธรรมดา ไม่
เนื้อหาเกี่ยวกับการแผ่เมตตาอย่างไม่มีขีดจำกัด ซึ่งถือว่าเป็นอัปปมัญญา และการระบุข้าศึกใกล้และไกลของพรหมวิหารทั้ง 4 โดยมีการอธิบายถึงข้าศึกที่เป็นอุปสรรคต่อการพัฒนาเมตตาและกรุณา ผู้ปฏิบัติควรรักษาเมตตา
ข้าศึกของมุทิตาและอุเบกขา
37
ข้าศึกของมุทิตาและอุเบกขา
3. ข้าศึกของมุทิตา โสมนัส ความดีใจ,ความสุขใจ ความปลาบปลื้มที่อาศัยกามคุณ เป็นข้าศึกใกล้ของมุทิตา เพราะมีส่วนเข้ากันได้โดยมองแต่ส่วนได้เหมือนกัน โสมนัสอาศัยกามคุณมีในมัชฌิมนิกาย อุปริปัณณาสก์ ว่า บุคคล
เนื้อหาในบทนี้ชี้ให้เห็นถึงข้าศึกของมุทิตา ได้แก่ โสมนัสและอรติ โดยมีการอธิบายถึงโสมนัสที่เกิดขึ้นจากความหมายทัศน์ที่เกิดจากกามคุณ ในทางกลับกัน อรติก็ถูกกล่าวถึงในแง่ของความไม่ยินดี ควบคู่กับอุเบกขาที
การเจริญอุเบกขาและฌาน
85
การเจริญอุเบกขาและฌาน
ให้สำเร็จถึงขั้นฌานได้เพราะเป็นอารมณ์กัมมัฏฐานคนละชนิดอีกทั้งมีสภาพไม่ถูกกัน (วิสภาคะ) นั่นคือ กสิณบัญญัติ หรือ อานาปานสติบัญญัติ เป็นอารมณ์ที่เน้นให้เห็นความไม่มีตัวตน เป็น ของจำแนกแยกแยะ ส่วนสัตว์บั
เป็นการพูดถึงการพัฒนาความเข้าใจในด้านการเจริญอุเบกขา โดยเริ่มจากการเข้าสู่ฌานและพิจารณาถึงผลดีของอุเบกขา การพิจารณาความทุกข์และสภาพของสัตว์ และอานิสงส์จากการทำความดี โดยอยู่ในกรอบของกรรมและการปล่อยให้
วิธีการเจริญอรูปกัมมัฏฐาน
102
วิธีการเจริญอรูปกัมมัฏฐาน
3.3 วิธีการเจริญอรูปกัมมัฏฐาน ผู้ปฏิบัติเมื่อเห็นโทษในรูปว่ารูปนี้ถูกโรคภัยไข้เจ็บเบียดเบียนก่อให้เกิดการทะเลาะวิวาท จับศัสตราอยู่แย่งชิงกันอยู่ จึงเกิดความเบื่อหน่าย บำเพ็ญฌานด้วยอำนาจกสิณทั้ง 9 (เว้
ผู้ปฏิบัติต้องมีความเข้าใจในโทษของรูปและออกจากกสิณเพื่อเข้าถึงอากาสานัญจายตนฌาน โดยทำการเพิกกสิณทั้ง 9 เพื่อเข้าใจในอากาศที่ไม่สิ้นสุด ซึ่งไม่มีจุดเริ่มต้นหรือจุดสิ้นสุด มิลินทปัญหาได้อธิบายถึงคุณของอ
การเจริญอรูปกัมมัฏฐานในวิชชาธรรมกาย
109
การเจริญอรูปกัมมัฏฐานในวิชชาธรรมกาย
3.5 การเจริญอรูปกัมมัฏฐานในวิชชาธรรมกาย การเจริญอรูปกัมมัฏฐานได้ ต้องเข้าถึงกายอรูปพรหมเสียก่อน แล้วอาศัยกายอรูปพรหม นั้นเจริญอรูปกัมมัฏฐานตามที่ได้กล่าวมา ทั้งรูปฌานและอรูปฌานที่อยู่ในกายต่าง ๆ ถ้าใช
การเจริญอรูปกัมมัฏฐานเริ่มต้นด้วยการเข้าถึงกายอรูปพรหมและใช้กายธรรมในการเข้าฌาน โดยแบ่งออกเป็นรูปฌานและอรูปฌาน ผ่านการนั่งสมาบัติและการเพ่งดูดวงธรรมในศูนย์กลางกาย เพื่อเข้าถึงฌานต่าง ๆ จนถึงอากาสานัญจ
สาเหตุแห่งความทุกข์จากกิเลส
50
สาเหตุแห่งความทุกข์จากกิเลส
ปกคลุม ครอบงำ ชำแรก กัดกร่อน บังคับบัญชา บีบคั้นจิตใจ ให้คิดแต่เรื่องร้ายๆ อันเป็นสาเหตุให้ คนเราแสดงพฤติกรรมชั่วร้าย และทำร้ายตัวเราเองในที่สุด ในพระไตรปิฎก ปรากฏพระพุทธพจน์ที่พระผู้มีพระภาคตรัสถึงทุ
เนื้อหากล่าวถึงการครอบงำของกิเลสที่ทำให้มนุษย์แสดงพฤติกรรมชั่วร้ายจากความโลภ ความโกรธ และโมหะ ซึ่งนำมาซึ่งทุกข์และความลำบากจากการเป็นทาสของตัณหาและกิเลส พระพุทธเจ้าสอนไว้ว่า ผู้มีจิตผ่องใสและปราศจากกิ
ดวงบุญ ดวงบาป และกรรมในชีวิต
69
ดวงบุญ ดวงบาป และกรรมในชีวิต
ดวงบุญ ดวงบาป และดวงไม่บุญไม่บาปนี้ มีขนาดของดวงไม่คงที่ บางคนก็มีดวงบาปโต บางคนก็มีดวงบุญโต ส่วนผู้ที่ไม่นิยมทำบุญทำบาป ก็มีดวงไม่บุญไม่บาปโต มีบุญมาก บาปและ ไม่บุญไม่บาปก็มีน้อย ถ้ามีบาปมาก บุญและไม
บทความนี้กล่าวถึงแนวคิดของดวงบุญ ดวงบาป และดวงไม่บุญไม่บาป ซึ่งมีขนาดและผลที่แตกต่างกันไปในตัวบุคคล โดยอธิบายว่าความดีและความชั่วนั้นจะถูกบันทึกในดวงและมีส่วนของกรรมและวิบากแยกจากกัน ผลของกรรมจะถูกกำห
การเปลี่ยนแปลงจากมนุษย์ธรรมดาเป็นมนุษย์เทวดา
118
การเปลี่ยนแปลงจากมนุษย์ธรรมดาเป็นมนุษย์เทวดา
จากมนุษย์ธรรมดา กลายเป็นมนุษย์เหมือนเทวดา เหมือนพรหม เหมือนพระ ถ้าบวชเป็นพระก็จะเป็นพระที่บริสุทธิ์ เท่าที่ตาเนื้อเห็น ส่วนที่มองไม่เห็นมีอีกอยู่ข้างใน คือ 2.1 กายมนุษย์ละเอียด ผู้มีศีล 5 บริสุทธิ์ กา
บทความนี้กล่าวถึงการเปลี่ยนแปลงจากมนุษย์ธรรมดาไปสู่การเป็นมนุษย์เทวดา โดยการบวชหรือรักษาศีล เพื่อเข้าถึงกายมนุษย์ละเอียดและกายทิพย์ รวมถึงการปฏิบัติธรรมเพื่อปล่อยขันธ์ 5 ซึ่งเป็นการลดการยึดมั่นถือมั่น
อายตนะ 12 และวิถีจิต
125
อายตนะ 12 และวิถีจิต
จะทำให้วิถีจิตเกิดขึ้น ในวิถีหนึ่งก็จะมีจิตเกิดขึ้นหลายชนิด จิตที่เป็นกุศลบ้าง อกุศลบ้าง วิบากบ้าง กิริยาบ้าง เกิดขึ้นหลายๆ ชนิด แล้ววิถีจิตนี้เกิดขึ้นวนเวียนหลายๆ รอบ ฉะนั้นจิตก็ เกิดขึ้นมากมาย เมื่อ
บทความนี้พูดถึงอายตนะ 12 ซึ่งมีผลกระทบต่อการเกิดขึ้นของจิตและเจตสิกที่หลากหลาย ปรากฏการณ์นี้เกิดขึ้นเมื่ออายตนะกระทบกัน ส่งผลให้เกิดจิตกุศลและอกุศลอย่างต่อเนื่อง ทำให้เกิดกำลังและคุณธรรมที่เข้มแข็งขึ้