สอง : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 39 / 82

…นปรีชาสามารถ หรือซ้ำยังเป็นทาสแห่งกิเลส ก็ยิ่งจะมีผิดมากกว่าถูก แม้ จะว่าในทางเป็นหลักฐานมั่นคงเล่า สองหูสองตาใจเดียวที่ไหนจะสู้หลายหูหลายตามากใจได้ พระศาสนานี้จะ มั่งคงยั่งยืนไป มิใช่ด้วยอำนาจบุคคลผู้ใด…

การบวชในพระพุทธศาสนาเป็นกิจกรรมที่สำคัญซึ่งต้องการความพยายามจากทั้งอาจารย์และศิษย์ อาจารย์ต้องมีวิธีการเผยแผ่คำสอนที่ไม่เพียง แต่เพื่อต้องการให้นิยมกัน แต่ยังต้องการให้เกิดความสะดวกในการปฏิบัติด้วย ระ

ประโยค๘ - วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสุล (ปฐโม ภาโค) - หน้าที่ 281 ฉอนุสสตินิทฺเทโส โหนติ ฯ เอตฺถ จ ปุริโสติ วา บุคคโลติ วา เอกฎฐาเนตานิ ปทานิ ฯ เวเนซุยวเสน ปเนติ วุตต์ ฯ เอส ภควโต สาวกสังโฆติ ยานิ อ

ในประโยคที่ 8 ของวิสุทธิมรรคมีการอธิบายเรื่องของอาหุเนยโยและปาหุเนยโย สองแนวคิดที่สำคัญในพระพุทธศาสนา โดยอาหุเนยโยหมายถึงผู้ที่ควรนำมาบูชา และปาหุเนยโยเกี่ยวข้องกับการให้ของ…

…ะโยค - บาลีไวยากรณ์ วากยสัมพันธ์ - หน้าที่ 251 หตุเถ ก็ดี ปาเท ก็ดี อุปสิเลสิกาธาร ใน คุณหิสสติ, วา สองศัพท์ วิกัปปะ ใน หตฺเถ ใน ปาเท. โกจิ ทาโส วา กมฺมกโร วา สยกัตตา ใน นตฺถิ, นตฺถิ อาขยาตบท กัตตุ วาจก,…

เนื้อหานี้ศึกษาเกี่ยวกับความหมายและการใช้งานหลักของศัพท์ในบาลีไวยากรณ์ โดยมุ่งเน้นที่วากยสัมพันธ์และความสัมพันธ์ระหว่างคำในประโยค เช่น การใช้ศัพทที่มีความหมายร่วม เช่น 'โกจิ ทาโส' และ 'กมฺมกโร'. การศึ

…กลาง ของท่าน ร้อย แห่งภิกษุ ท. สาม, ของพระคยากัสสปเถระ ผู้น้องน้อย ที่สุด ของท่าน ร้อย แห่งภิกษุ ท. สอง, เพราะรวม ซึ่งร้อย ท. นั้น ทั้งหมด เป็น พันแห่งภิกษุ ๔๕๑. ในก่อน แต่กาล แห่งท่าน บวชแล้ว ในธรรมวินั…

บทเรียนนี้เน้นการแปลประโยคภาษาไทยเป็นมคธและแสดงถึงประวัติศาสตร์และวรรณกรรมที่เกี่ยวข้อง โดยมีตัวอย่างจากพระเถระและการบริหารราชกิจในเมืองพาราณสี รวมถึงการสนทนาระหว่างศิษย์และอาจารย์เพื่อสร้างความเข้าใจ

…้ ตรัสเพื่อกันความ ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - - หน้าที่ 66 เกิดขึ้นแห่งสังโยชน์สำหรับตน สองบทว่า น มณฑนาย น วิภูสนาย รัสเพื่อกันความเกิดขึ้นแห่งสังโยชน์สำหรับคนอื่นด้วย อนึ่ง การ ละอโยนิโสปฏิ…

ข้อความนี้อธิบายถึงความหมายและการประยุกต์ใช้ของคำว่า 'สังโยชน์' ในวิสุทธิมรรค โดยการแสดงถึงเหตุผลและผลกระทบของการเสพบิณฑบาตเพื่อตั้งอยู่แห่งกาย รวมทั้งการยกตัวอย่างเพื่อเปรียบเทียบการทำงานของชีวินทรีย

…ี ความเป็นไปเนื่องด้วยปัจจัยนี้ด้วย" ดังนี้แล้วเสพ (บิณฑบาต) เหมือนคนมีโรคเรื้อรังเสพยาแก้โรคฉะนั้น สองบทว่า อนวช- * คือ ปุราณญจ เวทน์ ปฏิหงขาม ข้อ ๑ นวญจ เวทน์ น อุปปาเทสสามิ ข้อ ๑ บ้าง ก็รวมเอา วิหึสุป…

เนื้อหาในวิสุทธิมรรคนี้พูดถึงแนวทางในการเข้าใจเวทนาเก่าและใหม่ การใช้การบริโภคอย่างถูกต้องเพื่อกำจัดเวทนาเก่า การเสริมสร้างสุขภาพด้วยการเลือกสรรอาหารที่เป็นประโยชน์ ซึ่งเป็นแนวทางในการดำรงชีวิตที่มีคว

… ชื่อว่าเสนาสนะ ภิกษุย่อมนั่ง คือย่อมนั่งพักอยู่ในที่ใด ๆ (ดัง กล่าวแล้ว) ที่นั้น ๆ ชื่อว่าอาสนะ รวมสองคำนั้นเข้าด้วยกันเรียกว่า "เสนาสนะ" สองบทว่า อุตุปริสสยวิโนทน์ ปฏิสลุลานารามตฺถิ อธิบายว่า "ฤดูนั่นเ…

บทความนี้วิเคราะห์ความหมายและความสำคัญของคำว่า 'เสนาสนะ' ซึ่งรวมถึงที่นอนและที่นั่งของภิกษุ ในการบรรเทาอุตุปริสสยะซึ่งหมายถึงฤดูที่อาจทำให้เกิดอันตรายต่อร่างกายและจิตใจ กล่าวถึงการใช้เสนาสนะเพื่อบรรเท

…ได้อธิปัญญาธัมมวิปัสสนา ก็มี ผู้ได้อธิปัญญาธัมมวิปัสสนา แต่ไม่ได้อัชฌัตตังเจโตสมถะก็มี ผู้ไม่ได้ทั้งสองอย่างก็มี ผู้ได้ทั้ง สอง อย่างก็มี. ๕. สัมโมหาภินิเวส มหาฎีกาว่า หมายเอาความปักใจเชื่อ โดยความงมงาย …

เอกสารนี้แสดงถึงการละทิฏฐิผิดในหลักพระพุทธศาสนา ผ่านการอธิบายการละความปักใจมั่นและความงมงายด้วยแนวคิดต่างๆ เช่น อัปปณิหิตานุปัสสนาและอธิปัญญาธัมมวิปัสสนา นอกจากนี้ยังมีการอ้างอิงถึงธรรมะแห่งโสดาปัตติม

…อเข้าไปนอนเคล้าซึ่งนางกษัตริย์ นางพราหมณ์ หรือนาง คฤหบดี ผู้มีฝ่ามือและฝ่าเท้านุ่มเหมือนปุยนุ่นก็ดี สองข้อนี้ข้อไหน เล่าหนอประเสริฐกว่ากัน ?" ภิกษุทั้งหลายกราบทูลว่า "ข้าแต่พระองค์ ผู้เจริญ ข้อที่บุคคลพึ…

ในพระธรรมเทศนานี้ พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถึงความนับถือโดยการเปรียบเทียบระหว่างกองไฟและความสุข ท่านนำเสนอให้เห็นว่าการที่บุคคลจะเข้าไปนั่งหรือกอดกองไฟนั้น บ่งบอกถึงทุกข์ที่อาจเกิดขึ้น จากการมีธรรมลามกแล

…ึงชื่อว่า ปลิโพธ เพราะเหตุนั้น จึงตัดมันเสียด้วยการทำเภสัช แต่ถ้า แม้เมื่อภิกษุทำเภสัช ( รักษาอยู่) สองสามวัน อาพาธไม่สงบไซร้ ก็พึง ติเตียนอัตภาพว่า ข้าไม่ใช้บ่าว ไม่ใช่ลูกจ้างของเจ้า ก็ข้าเลี้ยงเจ้า นี้…

ในเนื้อหานี้ กล่าวถึงการให้ยาของภิกษุแก่ญาติและการดูแลผู้ป่วยโดยอิงตามหลักพระธรรม ซึ่งเน้นการช่วยเหลือและเข้าใจการเจ็บป่วยในชีวิตประจำวัน การใช้ยาและการดูแลภายใต้บรรทัดฐานของศีลธรรม รวมถึงการดูแลครอบค

… ) แท้จริง พระโยคาวจรผู้จำกัดเอาสัตว์ทั้งหลาย ในทิศ ๑ ภาวนา (เมตตา) ไปโดยลำดับ (หมู่) เช่น วัดหนึ่ง สองวัด (นั่นแหละ ) พระบาลีเรียกว่า " ผู้.. แผ่ไปตลอดทิศ ๑ " หาใช่ขยาย นิมิตไม่ ด้วยปฏิภาคนิมิตซึ่งพระโย…

เนื้อหานี้อธิบายถึงการจำกัดอารมณ์ในพรหมวิหาร โดยยกตัวอย่างการแผ่เมตตาไปยังทิศต่างๆ ซึ่งเป็นการทำทางจิตใจของภิกษุ เพื่อให้เกิดความเมตตาโดยไม่ขยายออกไปมากเกินกว่าที่ควร และแสดงให้เห็นว่าถ้าขยายมากเกินไป

…นใด ฯลฯ สัมมาสมาธิอันใด อันนั้นชื่อ เจตโส เอโกทิภาวะ" ดังนี้เท่านั้น ก็แลคำพรรณนาความ (แห่งปาฐะทั้ง สองนี้) อย่างใดไม่ผิด เทียบเคียงกันได้ และลงกันได้แน่ ๆ กับวิภังค ปาฐะที่กล่าวมาดังนี้นั้น ก็พึงทราบอย่…

…คิดและความนึกคิดได้อย่างไร ในส่วนนี้มีการตอบโจทย์เกี่ยวกับคำประกาศนี้ว่าเป็นความสำเร็จอยู่ในปาฐะทั้งสองที่อธิบายถึงอวิตกฺก์ อวิจารอย่างประณีตเพื่อให้ผู้อ่านได้เข้าใจขั้นตอนในการพัฒนาฌานอย่างลึกซึ้ง

…กฺขโก จ วิหรติ ดังนี้ ไว้ในปฐมฌานและ ทุติยฌานนั้นบ้าง เหตุไฉนอุเบกขานั้นจึงไม่ได้ตรัสไว้ (ในฌานทั้ง สองนั้น )"มีคำแก้ว่า " เพราะอุเบกขาในฌานทั้งสองนั้นมีกิจยัง ไม่ชัดเจน แท้จริง กิจแห่งอุเบกขาในฌานทั้งสอ…

…ี้อธิบายเกี่ยวกับความแตกต่างของอุเบกขาในปฐมฌานและทุติยฌาน ว่าทำไมจึงไม่มีการกล่าวถึงอุเบกขาในฌานทั้งสองนั้น รวมถึงการพิจารณาถึงบทบาทของสติและสัมปชัญญะ. การวิเคราะห์นี้ช่วยให้เข้าใจถึงความชัดเจนของกิจแห่ง…

…็นต้น ก็ชื่อว่าทรงฝึกผู้ที่ได้ฝึกแล้ว ด้วยแท้ [แก้อรรถบท อนุตฺตโร ปุริสทมฺมสารถ รวมกัน] อีกนัยหนึ่ง สองบทว่า อนุตฺตโร ปุริสทมฺมสารถ นี้ เป็นอรรถบท ( บทแสดงความ ) อันเดียวกัน เพราะพระผู้มีพระภาคเจ้าทรงขับ…

บทที่ ๒ ของวิสุทธิมรรคนี้กล่าวถึงคุณวิเศษของปฐมฌานและการฝึกฝนบุคคลที่มีศีลหมดจด โดยมีการอธิบายว่าบัณฑิตจะอธิบายเพิ่มเติมเกี่ยวกับการขับบุรุษที่พึงฝึก และเกี่ยวกับสมาบัติทั้ง ๘ รวมถึงอธิบายทิศทั้ง ๘ ที

…ีลอย่างนั้น สุตะอย่างนั้นจาคะอย่างนั้น ปัญญาอย่างนั้น แม้ของเรา ก็มีอยู่ " ดังนี้ แต่ในพระสูตรตรัส (สองฝ่ายเสมอกัน ) ว่า " ดูกร มหานาม ในสมัยใด อริยสาวกระลึกถึงศรัทธา ศีล สุตะ จาคะ และ ปัญญาของตนและของเท…

บทความนี้สำรวจความหมายและวิธีการเจริญเทวตานุสสติ โดยเชื่อมโยงถึงคุณธรรมที่มีอยู่ในตัวเองและในเทวดา ที่จำเป็นต้องมีศรัทธากล้าในการทำความดี บทความยังกล่าวถึงความสำคัญของการตั้งเทวดาเป็นพยาน และการระลึกถ

…, ภวนฺต, สตถุ, ปิตุ, มาตุ, มน, กมฺม, โค. บรรดาศัพท์เหล่านี้ บางศัพท์ก็เป็นลิงค์เดียว บางศัพท์ก็เป็น สองลิงค์ ในที่นี้จะแสดงแบบที่ไม่เหมือนกันแบบซึ่งแจกแล้วข้างต้น เท่านั้น ศัพท์ใดที่เป็น ๒ ลิงค์ แจกไว้แต…

…ท์ จำนวน 12 ศัพท์ เช่น อตฺต, พฺรหม, ราช เป็นต้น การแจกศัพท์นั้นมีหลากหลายรูปแบบ ทั้งแบบลิงค์เดียวและสองลิงค์ ซึ่งขึ้นอยู่กับตัวศัพท์เอง บทนี้จึงนำเสนอการแจกที่ไม่เหมือนกันและการแจกตามการันต์ พร้อมอธิบายล…

ประโยค - อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 41 สองศัพท์นี้แจกเหมือน ปิตุ ๑. ภาตุ พี่ชาย, น้องชาย ๒. ชามาตุ ลูกเขย วิธีเปลี่ยนวิภัตติและการันต์เหมือน ส…

เนื้อหาเกี่ยวกับการศึกษาและอธิบายไวยากรณ์นามและอัพยยศัพท์ในภาษาบาลี โดยระบุการแจกจ่ายคำศัพท์ เช่น ปิตุ ที่มีความหมายแตกต่างกัน รวมถึงการเปลี่ยนวิภัตติและการันต์เช่นเดียวกับศัพท์อื่น พร้อมกับตัวอย่างกา

…ลงข้างหน้า เช่นคำว่า สติ สหสฺสํ เป็นต้น เพราะมีจำนวนเดียวอย่างนี้ จึง จัดเป็นเอกวจนะ จะหมายความเป็น สองร้อย สองพัน เป็นต้นไม่ได้

บทนี้กล่าวถึงการอธิบายบาลีทางไวยากรณ์ที่เกี่ยวข้องกับการจำแนกนามและอัพยยศัพท์ โดยเฉพาะการกำหนดวจนะของสังขยา ซึ่งระบุว่า ตั้งแต่ ทวิ ถึง อฏฐารส เป็นพหุวจนะ และจาก เอกูนวีสติ ถึง อฏธนวุฒิ เป็นเอกวจนะ มี

…ำหนดด้วยสังขยาที่เป็น พหุวจนะอยู่ข้างหน้า ซึ่งเป็นเครื่องแสดงให้รู้ว่าไม่ใช่ร้อยเดียว พันเดียว เช่น สองร้อย สองพัน เป็นต้น และจำนวนพหุวจนะนี้ จึงต้องมีศัพท์สังขยาชั้นคุณนาม ตั้งแต่ ทวิ ขึ้นไป อยู่ข้างหน้…

เนื้อหาเกี่ยวกับการอธิบายบาลีไวยากรณ์ในเรื่องนามและอัพยยศัพท์ โดยเน้นการศึกษาเกี่ยวกับสังขยานามที่เป็นพหุวจนะ พร้อมระบุวิธีการใช้วิภัตติอย่างถูกต้องตามหลักการ เช่น การจำแนกพหุวจนะและเอกวจนะ รวมถึงวิธี

…นั้น ๆ ทุกจำนวนที่เหลือ กำหนดใช้ อุตฺตร อยู่ใกล้สังขยาคุณ, อธิก อยู่ ใกล้สังขยานาม, อุตฺตร อธิก ทั้งสองนี้เป็นคุณนาม เมื่อใช้ประกอบ ต้องให้เป็นคุณนามของสังขยาที่เป็นจำนวนเต็ม (คือสังขยาที่เป็นตัว ประธาน)…

เนื้อหานี้อธิบายวิธีการต่อจำนวณเศษที่เหลือจากจำนวนเต็มในบาลี โดยใช้คำว่า อุตฺตร และ อธิก เพื่อแบ่งแยกระหว่างสังขยาคุณและสังขยานาม การใช้วิภัตติและการปรับเปลี่ยนรูปเป็นสิ่งที่สำคัญในการสร้างความถูกต้อง