สัตว์ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 69 / 121

… โดยนิโรธบาย (วิธีเข้าถึงนิโรธ) ดังที่ตรัส ( แก่โรหิตัสส เทพบุตร ) ว่า " ดูกรอาวุโส ในที่สุดโลกใดแล สัตว์ไม่เกิด ไม่แก่ไม่ตาย ไม่จุติ ไม่อุปปัติ เราไม่กล่าวที่สุดโลกนั้นว่า เป็นที่จะพึงรู้พึงเห็นจึง ไปถึงด…

ในเนื้อหาเกี่ยวกับวิสุทธิมรรค แสดงให้เห็นถึงความหมายของโลกวิทูและการเข้าใจในสามโลก ได้แก่ สังขารโลก สัตวโลก และโอกาสโลก ผ่านคำสอนของพระพุทธเจ้า ความรู้ในโลกทั้ง ๓ นี้จะช่วยให้พุทธศาสนิกชนสามารถเข้าถึง

…[แก้อรรถบท สตฺถา เทวมนุสฺสานํ] พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงพระนามว่า สตฺถา (ศาสดา) เพราะทรง พร่ำสอน ( เวไนยสัตว์ ) ด้วยประโยชน์โลกนี้ ประโยชน์โลกหน้า และ ประโยชน์อย่างยิ่ง (คือ พระนิพพาน ) ตามสมควร อีกนัยหนึ่ง พร…

ในเนื้อหานี้กล่าวถึงพระผู้มีพระภาคเจ้าทรงมีพระนามว่าสัตถา (ศาสดา) เนื่องจากทรงสอนเวไนยสัตว์ให้เข้าถึงประโยชน์ทั้งในโลกนี้และโลกหน้า โดยเปรียบเทียบถึงการนำของสัตถวาหะ (นายกองเกวียน) ที่นำหมู่เ…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 274 แท้ โดยโปรยปรายพระอนุสาสนี้ไปถึงข้าง สัตว์ดิรัจฉานเหล่านั้นเล่า ได้อุปนิสัยสมบัติด้วยการฟังธรรมแต่พระผู้มีพระภาคเจ้าแล้ว ด้วย อุปนิสัยสมบัตินั…

ในเนื้อหานี้กล่าวถึงการที่สัตว์ดิรัจฉานได้อุปนิสัยสมบัติจากการฟังธรรม โดยมีมัณฑุกเทพบุตรเป็นตัวอย่างสำคัญของการฟังธรรมจนทำให้เกิดใน…

…รงพระนามว่า พุทฺโธ เพราะตรัสรู้สัจจะทั้งหลาย โพเธตา ปชายาติ พุทโธ ทรงพระนามว่า พุทโธ เพราะทรงยังหมู่สัตว์ให้รู้ ดังนี้เป็นต้น บัณฑิตพึง (นำมากล่าว) ให้พิสดาร เทอญ [แก้อรรถบท ภควา] ส่วนคำว่า ภควา นี้ เป็นคำ…

บทนี้อธิบายความหมายของชื่อ 'พุทโธ' ซึ่งหมายถึงผู้ที่ตรัสรู้สัจจะและนำสัตว์ให้รู้ ส่วนคำว่า 'ภควา' เป็นคำเรียกพระผู้มีพระภาคเจ้า ผู้มีพระคุณสูงสุด เป็นครูผู้สั่งสอนจากอุดมการณ…

…้น ชื่อว่า อาวัตถิกนาม ชื่อเช่นว่า ทณฑี ( คนถือไม้เท้า = คนแก่) จตฺตี (ผู้มีฉัตร = พระราชา ) สิขี ( สัตว์มีหงอน = นกยูง ) กรี ( สัตว์มีงวง = ช้าง ) ดังนี้ เป็นต้น ชื่อว่าลิงคิกนาม ชื่อเช่นว่า เตวิชโช (ผู้ไ…

ในเนื้อหานี้กล่าวถึงประเภทของชื่อที่ใช้ในพุทธศาสนา ได้แก่ อาวัตถิกนาม คือลักษณะของการตั้งชื่อที่เกี่ยวข้องกับสิ่งที่มีอยู่จริง, ลิงคิกนาม ที่แสดงถึงลักษณะหรือความสามารถเฉพาะ และ เนมิตติกนาม ซึ่งมักถูก

…ความตระหนี่กลุ้มรุม ) หมายความว่า ถูกมลทินคือความตระหนี่ ครอบงำ บทว่า ปชาย ( เมื่อประชาชน ) ความว่า สัตว์ทั้งหลาย ท่านเรียก ปชา โดยความที่ได้กำเนิดมา (ตามกรรมของตน) เพราะ ฉะนั้น ในข้อนี้จึงมีเนื้อความ (ดัง…

…นในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะอย่างยิ่งการเอาชนะความตระหนี่ ซึ่งเป็นมลทินที่ขัดขวางความผ่องใสของจิต การที่สัตว์ทั้งหลายถูกมลทินครอบงำนั้น เป็นสาเหตุให้ไม่สามารถให้สิ่งดีๆ แก่ผู้อื่นได้ ในทางกลับกัน การมีจิตที่บร…

…กไปจากเคธะ (ด้วยวิกขัมภนวิมุติ ) ภิกษุทั้งหลาย คำว่า เคธะ นั้นแลเป็นชื่อแห่ง กามคุณ ๕ ภิกษุทั้งหลาย สัตว์ลางพวกในโลกนี้ ทำอนุสสติฌานนี้ ให้เป็นอารมณ์แล้ว ย่อมหมดจดได้อย่างนี้ประการหนึ่ง " ดังนี้เป็นต้น แม้…

อนุสสติ ๖ จะสำเร็จแก่ท่านอริยสาวกทั้งหลาย เพื่อทำให้จิตของท่านหมดจดจากกามคุณและเข้าถึงปรมัตถวิสุทธิ์ พระพุทธเจ้าตรัสถึงอนุสสติ ๖ เฉพาะในธรรมวินัยของพระโสดาบัน เช่น ในมหานามสูตรและเคธสูตร เพื่อแสดงถึงว

…รหันตสัมมาสัมพุทธะ ได้ตรัสรู้ธรรม ข้อนีเป็นอัศจรรย์ เครื่องได้ช่องว่างในที่คับแคบ เพื่อความหมดจดแห่งสัตว์ทั้งหลายฯลฯ เพื่อทำให้แจ้งซึ่งพระนิพพาน ธรรมเครื่องได้ช่องว่างในที่คับแคบนี้คือ อะไร คือ อนุสตติฐาน …

เนื้อหานี้นำเสนอเกี่ยวกับหลักธรรมที่มีความสำคัญในพุทธศาสนา โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ปรมัตถวิสุทธิ ซึ่งเป็นธรรมที่สำคัญสำหรับอริยสาวก และการระลึกถึงพระตถาคตเพื่อความหมดจดของจิต โดยมีการอธิบายอนุสตติฐาน 5 และ

…ิวาส เรียบเรียง บรรดาสภาพทั้งมวล ทั้งที่มีวิญญาณและหาวิญญาณมิได้ ซึ่งได้ อุบัติขึ้นมาในโลก จะเป็นคน สัตว์ ภูเขา ต้นไม้ อย่างใดอย่างหนึ่ง ก็ดี เมื่อยังไม่มีใครสมมติเรียกชื่อว่าอย่างหนึ่งอย่างนี้ สักแต่ว่ามี…

บทความนี้อธิบายความหมายและการใช้งานของนามและศัพท์ในภาษาบาลี โดยเริ่มต้นจากการให้คำนิยามของสิ่งต่าง ๆ ที่มีอยู่ในโลกว่าเป็นนามหรือชื่อ และการจำแนกประเภทของศัพท์ รวมถึงการแบ่งประเภทของคำพูดในภาษามคธ ซึ่

…ระเภทออกไปอีก คือเป็นนามที่ทั่วไปแก่ สิ่งอื่นได้อย่าง ๑ เป็นนามที่ไม่ทั่วไปอย่าง ๑ นามที่ทั่วไปแก่คนสัตว์ ที่ อื่นได้ เหมือนคำว่า มนุสฺโส มนุษย์ ติรจฺฉาโน สัตว์ดิรัจฉาน นคร เมือง เป็นต้น เรียก สาธารณนาม แป…

บทนี้กล่าวถึงการอธิบายบาลีไวยากรณ์ โดยเฉพาะในส่วนของนามและอัพยยศัพท์ โดยมีการแยกประเภทนามออกเป็นสองประเภทหลัก คือ สาธารณนามที่เป็นชื่อทั่วไป เช่น มนุษย์ และอสาธารณนามที่เป็นชื่อเฉพาะ เช่น ประเทศไทย กา

…หนดเนื้อความ โดยย่อ ๆ ว่า สัพพนามนั้นแบ่งออกเป็น ๒ คือ ปุริสสัพพนาม ๑ วิเสสนสัพพนาม ๑, คำแทนชื่อคน, สัตว์, ที่, สิ่งของ, โดยตรงเช่น เขา, เจ้า, ท่าน, สู, เอง, มึง, ตามคำสูงและต่ำ จัดเป็นปุริสสัพพนาม คำแทนชื…

ในเอกสารนี้เราจะพูดถึงอธิบายบาลีไวยากรณ์ในด้านนาม, คุณนาม, และสัพพนาม ซึ่งมีบทบาทสำคัญในการสร้างประโยคที่ถูกต้องตามหลักไวยากรณ์บาลี พร้อมทั้งยกตัวอย่างการใช้คำต่างๆ เพื่อให้เกิดความเข้าใจที่ชัดเจนขึ้น

…าด จะพูดแต่คุณนามอย่างเดียว ไม่พูดหมายถึงนามนามลงข้างหลังคุณนาม เพื่อบ่งให้คำพูดชัดขึ้น เช่น คนอ้วน สัตว์ผอม ดังนี้ ก็จะรู้ได้ทันที คำว่า คน สัตว์ นั้นเป็นนามนาม อ้วน ผอม เป็นคุณนาม หรือคำพูดใด ๆ ก็ตาม เมื…

บทความนี้ให้ความรู้เกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์ โดยเน้นที่การใช้และการเข้าใจนามและอัพยยศัพท์ รวมถึงการนับจำนวนที่ใช้ในประโยคต่างๆ การศึกษาควรเริ่มจากการท่องศัพท์ให้แน่นอน เพื่อช่วยในการสร้างประโยคที่ถูกต้อง

…นาม คง ทวิ ไว้ตามเดิม เช่น ทุวสต์ ๒๐๐ เป็นต้น เมื่อเข้ากับ ย้ากับนามนามคง ทวิ ไว้บ้าง เช่น ทุวิปาทา สัตว์ ๒ เท้า แปลง ทุวิ เป็น ทิ บ้าง เช่น ทิโช สัตว์เกิด ๒ หน (พวกนก) แปลง ทวิ เป็น ทุ บ้าง เช่น ทุ ทุปฏิ …

บทความนี้นำเสนอเกี่ยวกับการศึกษาบาลีไวยากรณ์ โดยเน้นที่นามและอัพยยศัพท์อย่างละเอียด มีการอธิบายการใช้ศัพท์ต่าง ๆ และการแปลงไปใช้ในบริบทต่างๆ เช่น การเข้ากับสังขยานามญาติ โดยมีการยกตัวอย่างประกอบด้วย เ

…คร หรือ คนพวกหนึ่ง พวกใด แต่มุ่งจะกล่าวสอนหรือ ตักเตือนเป็นเบื้องหน้า ก็มักจะยกคำว่า บุรุษ บุคคล ชน สัตว์ ขึ้น กล่าวเป็นประธานแห่งเนื้อความนั้น ๆ ต่อไปนี้จะยกพระพุทธภาษิตที่มี เฉพาะแต่คำว่า ปุริโส หรือบุรุ…

การศึกษาเกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์ที่เน้นถึงการใช้คำว่า 'บุรุษ' เป็นประธานในการกล่าวอ้างในสำนวนภาษาบาลี มุ่งเป้าหมายการสอนหรือเตือนผู้อื่น โดยมีตัวอย่างพระพุทธภาษิต 4 ข้อที่แสดงการใช้เนื้อหาที่เกี่ยวข้องกั

…ต ๑, ตุมห ๑, อมุห์ ๑. ต (ปุริสสัพพนาม) ต ศัพท์จัดเป็น ปฐมปุริส หรือ ประถมบุรุษ สำหรับใช้ แทนชื่อ คน สัตว์ ที่ สิ่งของ ที่กล่าวมาแล้ว ท่านบัญญัติ แปลเป็นไทยว่า ท่าน เธอ เขา มัน เป็นต้น เปลี่ยนให้ถูกตาม ฐานะ…

เนื้อหานี้กล่าวถึงการใช้คำในภาษาบาลี โดยเฉพาะคำว่า 'ปุริโส' ซึ่งเป็นสาธารณะโวหารที่ไม่จำกัดเพศและฐานะ อธิบายถึงการแบ่งประเภทบุรุษในไวยากรณ์บาลี รวมถึงการใช้ปุริสสัพพนามที่มีการจัดแบ่งตามหลักทางไวยากรณ

…ดาเป็นต้น ผู้ที่ยกย่อง ผู้เสมอกัน หรือ ผู้ที่ไม่สนิทสนมกัน คนแก่ ผู้ที่ไม่ใช่อยู่ในเกณฑ์เคารพนับถือ สัตว์ดิรัจฉาน สิ่งของ สถานที่ ๑. ดัดแปลงมาจาก สนามไวยากรณ์ วิจีวิภาค

…ษาไทย ซึ่งแตกต่างกันตามชั้นเชิงของบุคคล เช่น การเรียกราชาและเจ้านายชั้นสูง การใช้ท่าน เธอ เขา แก และสัตว์ชนิดต่างๆ ในบริบทที่เหมาะสม รวมถึงการยกย่องและการเคารพในภาษาไทย เช่นเดียวกับที่แสดงไว้ในเล่มนามข้อ 8…

…กเป็นต้นนั้นทั้งหมดนั่น ย่อมมีแก่บุคคลผู้ไร้ สติ และสังเวคะ และญาณ เพร เพราะเหตุนั้น พระโยคาวจรจึงดูสัตว์ ที่ถูกฆ่าและที่ตาย (เอง) ในที่นั้น ๆ แล้วคำนึงถึงความตายของพวก สัตว์ที่ตายซึ่ง (มัน) มีสมบัติ (คือค…

บทความนี้เน้นถึงการพิจารณาเรื่องความตายด้วยสติ โดยให้ผู้ศึกษาได้ตรวจสอบว่า การมีสติในการรับรู้ถึงความตายจะช่วยลดความโศกเศร้าจากการมองเห็นการตายของบุคคลที่รักหรือเป็นเวร การมีสติส่งผลให้เกิดการยอมรับแล

…นมาพร้อมกับความเกิด และเพราะมันคร่าเอาชีวิตไป อุปมาเหมือนดอกเห็ด ย่อมพาเอาฝุ่นติดตัวขึ้นมาด้วยฉันใด สัตว์ ทั้งหลายก็พาเอาความแก่และความตายเกิดมาด้วยฉันนั้น จริงอย่างนั้น ปฏิสนธิจิตของสัตว์เหล่านั้นก็ถึงซึ่…

เนื้อหาพูดถึงความตายที่มาพร้อมกับความเกิด และประวิสัยของสัตว์ต่อการเป็นและดับ ในบริบทของธรรมะ จากการเปรียบเปรยถึงดอกเห็ดและเส้นทางของดวงอาทิตย์ที่ไม่สามารถย้อนกล…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ "สัตว์เผ่ามนุษย์ (เข้า) อยู่ในครรภ์ ในตอน กลางคืน ๆ หนึ่ง ในขณะแรก (ปฏิสนธิ) ใด (จำเดิมแต่ขณะแรกนั้นไป) สั…

ในพระพุทธศาสนา วิสุทธิมรรคชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการรู้จักความตายที่ใกล้เข้ามาในชีวิตเรา เหมือนกับน้ำที่เหือดหายไปในฤดูร้อน หรือผลไม้ที่สุกแล้ว ซึ่งมีความไม่ถาวร ความตายเป็นเรื่องที่ไม่อาจหลีกหนีได้

…ธิครอบงำ มรณะทำลายล้าง เพราะเหตุนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงตรัสว่า ภูเขาหินใหญ่ (สูง) จดฟ้า กลิ้งบด (สัตว์) มาทั้งสี่ทิศโดยรอบ (ไม่เว้นใคร) ฉันใดก็ดี ความแก่และความตาย ก็ฉันนั้น ย่อมครอบงำสัตว์ ทั้งหลาย คือ…

เนื้อหานี้สื่อถึงสัจธรรมที่พระพุทธเจ้าตรัสเกี่ยวกับความแก่ ความเจ็บ และความตาย ซึ่งเป็นสิ่งที่ทุกชีวิตต้องเผชิญไม่ว่าจะเป็นผู้มีอำนาจหรือคนธรรมดา ในพระสูตรบัญญัติไว้ว่า ชีวิตทั้งหมดต้องเผชิญกับความทุก