อภิ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 201 / 354

…นี้ ศีลเป็น ๒ อย่าง โดยเป็นจาริตศีลและวาริตศีล [ ทุกะที่ ๒ ] วินิจฉัยในทุกะที่ ๒ มรรยาทอย่างสูง ชื่ออภิสมาจาร อภิ สมาจารนั่นแล เรียกว่าอภิสมาจาร ชื่ออภิสมาจาริกะ อีกอย่างหนึ่ง สิกขาบทที่ทรง บัญญัติปรารภอ…

…ลที่สำเร็จด้วยศรัทธาและวิริยะ กับ วาริตศีลที่สำเร็จด้วยศรัทธาเพียงอย่างเดียว นอกจากนี้ยังมีการพูดถึงอภิสมาจารและอาทิพรหมจริยก ซึ่งทำให้เราเข้าใจถึงกรอบการประพฤติปฏิบัติในมรรคที่นำไปสู่การบรรลุธรรมชั้นสูง…

…รคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - ๑ - หน้าที่ 24 ในอุภโตวิภังค์ เป็นอาทิพรหมจริยกศีล ที่นับเนื่องในขันธกวัตร เป็น อภิสมาจารศีล อาทิพรหมจริยกศีลย่อมถึงความพร้อมเพราะความถึงพร้อม แห่งอภิสมาจารศีลนั้น เพราะเหตุนั้นนั่นแล…

ในบทนี้ได้นำเสนอเกี่ยวกับศีลในพระพุทธศาสนาแบ่งออกเป็น ๒ ประเภทคืออภิสมาจารศีลและอาทิพรหมจริยกศีล โดยแสดงให้เห็นความสำคัญของการทำธรรมที่เป็นอภิสมาจาริกะก่อนที่จะทำธรรมที…

…] ส่วนศีลใดที่ตรัสไว้ว่า "ภิกษุนั้นเห็นรูปด้วยจักษุแล้ว เป็นผู้ไม่ ถือเอานิมิต ไม่ถือเอาอนุพยัญชนะ” อภิชฌาโทมนัสทั้งหลาย ธรรม ทั้งหลายอันเป็นบาปเป็นกุศล จะพึงไหลไปตามภิกษุผู้ไม่สำรวม จักขุนทรีย์อยู่ เพรา…

ในบทนี้มีการอธิบายถึงศีล ๔ ประเภท เช่น ปาฏิโมกขสังวรศีล ซึ่งเน้นการสำรวมของภิกษุไม่ให้ละเมิดศีลและการรักษาวินัย อาทิเช่น การไม่ถือเอานิมิตและอนุพยัญชนะ โดยมีการยกตัวอย่างการรักษาจักขุนทรีย์และอารมณ์ที

…นั้น อนาจาระทางกายเป็นไฉน ? ภิกษุลางรูป Q. อิสวาตปฏิวาตาน มหาฎีกาแก้ว่า ตระกูลเช่นนั้น ย่อมมีพวกฤษคือภิกษุภิกษุณีเข้าออกกัน อยู่เสมอ จึงมีลมจีวรและลมสรีระที่เกิดแต่การกู้แขนเหยียดแขนเป็นต้น ของท่านพวกฤษี…

…งพระพุทธศาสนา โดยชี้ให้เห็นความสำคัญของการเข้าถึงธรรมและการปฏิบัติที่ถูกต้องเพื่อให้เกิดความเกษม การอภิปรายเกี่ยวกับอนาจาระทั้งทางกายและทางวาจายังถูกนำเสนอ โดยเฉพาะการบรรยายถึงกลิ่นอายของพระฤษี การสังเกต…

…ในที่โน้นมาในที่นี้ การใฝ่หา เสาะหา แสวงหา อามิสด้วยอามิสเห็นปานนี้ นี้เรียกว่า "การหาลาภด้วยลาภ" * อภิ, วิ. ๒๕/๔๗๕, บาปธรรม ๕ ประการ คือ กุหนา ลปนา เนมิตติกตา นิปเปสิกตา ลาเภน ลาภ นิชิลีสนตา มีจุดประสงค…

ในวิสุทธิมรรคซึ่งสำรวจการกระทำของภิกษุที่เห็นแก่ลาภและความสรรเสริญ มีการพูดถึงความปรารถนาลามกที่นำไปสู่การบีบบังคับและการหาลาภด้วยลาภ โดยการด่า การข่มขู่ และการพูดให้เขาเกรงใจเป็นต้น การกระทำเหล่านี้เ

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - มีธุตศัพท์เป็นต้น ๑ โดยย่อและโดยพิสดารอีก ๑. [ วินิจฉัยโดยกุศลติกะ ] - หน้าที่ 174 ส่วนผู้ใด ในบทเหล่านั้น บทว่า โดยกุศลติกะ ความว่า ก็ธุดงค์ทั้งหมด เป็นกุศลก็มี

…ุทธิมรรค โดยเน้นที่ความหมายของคำว่า 'ธุตะ' และคำอธิบายเกี่ยวกับสภาพจิตของภิกษุที่เวียนว่ายอยู่ในป่า อภิปรายความสัมพันธ์ระหว่างธุดงค์ กุศล และอกุศล พร้อมเจาะลึกถึงหลักธรรมที่เกี่ยวข้อง เช่น การกำจัดกิเลสแ…

…ที่ศัพท์หลัง คือ อิมา เสีย และไม่ต้องทีฆะ อุ ที่ศัพท์หน้า, นิคคหิต อยู่หน้า ลบสระหลังบ้างก็ได้ เช่น อภินนท์ = อิติ เป็น อภินนฺทุนุติ นี้ ลบ อิ ที่ศัพท์หลัง คือ อิติ แล้วแปลง นิคคหิตเป็น น. อุ Bฬอาเทโส มี…

เนื้อหาอธิบายเกี่ยวกับหลักการและกฎเกณฑ์ในการลบสระในบาลีไวยากรณ์ เช่น ข้อกำหนดสำหรับสระด้านหน้าและด้านหลังที่ต้องมีรูปไม่เสมอกัน รวมถึงวิธีการจัดการกับสระเพื่อสร้างคำใหม่ โดยสรุปแล้ว หากท่านต้องการทำกา

…๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 8 ส่วนปัญญาอันเป็นไปตั้งแต่อุปาจารจนถึงอัปปนา ท่านเรียกว่า อภิญญา ก็แลปฏิปทานี้นั้น ย่อมเป็นการลำบาก คือเป็นการยาก หมายความว่า เจริญไม่สะดวกสำหรับคนบางคน เพราะธรร…

บทความนี้นำเสนอความเข้าใจเกี่ยวกับอภิญญาและปฏิปทา โดยเน้นการพิจารณาถึงความยากง่ายในการเจริญปฏิปทาและอภิญญาในผู้ฝึกฝน ในขณะที่การเสพสิ่งสั…

…ตอน ๒ - - หน้าที่ 9 ย่อมเป็นช้า ของผู้ทำอัปปนาโกศลให้ถึงพร้อม ย่อมเป็นเร็ว อนึ่ง ประเภทแห่งปฏิปทาและอภิญญาเหล่านั้น พึงทราบด้วยอำนาจแห่ง ตัณหาและอวิชชา และแม้ด้วยสามารถแห่งความสั่งสมที่เคยทำมา ในสมถะและว…

บทความนี้พูดถึงความสัมพันธ์ระหว่างปฏิปทาและอภิญญาในหลักธรรมของวิสุทธิมรรค และวิธีการที่ความสั่งสมในสมถะและวิปัสสนาส่งผลต่อการพัฒนาทางธรรม. นอกจากน…

…่ ๖] ถ้าภิกษุทำฉันทะให้เป็นใหญ่ ได้สมาธิ ได้ความที่จิตมีอารมณ์ คือว่าเข้าถึงทุติยฌาน ปัญจกนัย ด. ๒. อภิ, วิ. ๔๑๕

เนื้อหาในวิสุทธิมรรคนี้ชี้แจงเกี่ยวกับวิธีการพัฒนาสมาธิและปัญญาในระดับต่างๆ โดยมีการแบ่งประเภทของสมาธิออกเป็น ๔ ประเภท ตามภูมิและลักษณะการทรงตัว เช่น กามาวจรสมาธิ และรูปาวจรจิต ทำให้ผู้อ่านเข้าใจถึงคว

…ภาคิยธรรม (ธรรมอันเป็นไป ทางฝ่ายวิเศษขึ้น ) ชื่อว่าความผ่องแผ้ว ดังนี้ ในธรรม ๒ 1) ๑. อภ. ๒๕/๒๕๖ ๒. อภิ.วี ๓๕/๔๖๕

บทความนี้นำเสนอการแบ่งประเภทของสมาธิในวิสุทธิมรรค เช่น ฉันทสมาธิ, วิริยสมาธิ และจิตตสมาธิ พร้อมทั้งอธิบายถึงความเศร้าหมองและความผ่องแผ้วแห่งสมาธิ รวมทั้งแหล่งข้อมูลที่เกี่ยวข้องในวิภังค์เพื่อให้ผู้สนใ

…น ๔๐ ข้อใดข้อหนึ่ง ซึ่งอนุกูลแก่จริยาของตน ละวิหารอันไม่เหมาะสมแก่การเจริญสมาธิเสีย ๑. อภ.๓๕/๔๔๗ ๒. อภิ.วิ๓๕/๔๔๘

บทนี้สื่อถึงการเข้าใจและเจริญสมาธิตามหลักของวิสุทธิมรรค โดยการเชื่อมโยงสมาธิกับการเจริญปัญญา ทั้งยังอธิบายถึงลักษณะเฉพาะของสมาธิที่ถูกต้องและผลกระทบต่อการเจริญธรรมในระดับต่างๆ ของผู้ปฏิบัติ เพื่อให้ได

…โยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 128 กำหนดกาลในสถาน ) หามีไม่ คือในปฐมอัปปนา (๑) ในโลกีย อภิญญาทั้งหลาย ( ๑ ) ลาย (๑) ในมรรคสี่ (๑) ในผลอันเป็นลำดับแห่ง มรรค (๑) ในภวังคฌานในรูปารูปภพ (๑) ในเน…

เนื้อหาในหน้านี้กล่าวถึงการกำหนดกาลในสถานที่ต่างๆ และหลักการปฏิบัติฌานตามวิสุทธิมรรค โดยเน้นว่าผลทางจิตที่เกิดขึ้นกับผู้ปฏิบัติที่เข้าถึงฌาน ปฐมฌาน รวมถึงการเข้าใจในตำแหน่งและความสำคัญของฌานในกระบวนกา

…ที่ ๒ หรือว่าในธรรมทั้งหลาย มีโอฆะเป็นต้น ความสงัดด้วยข่มไว้ได้ซึ่งกาโมฆะ กามโยคะ กามาสวะ กามุปาทาน อภิชฌากายคันถะ และกามราคสังโยชน์ เป็นอันกล่าว ด้วยบทแรก ความสงัดด้วยข่มไว้ได้ซึ่งโอฆะ โยคะอาสวะ อุปาทาน…

เนื้อหานี้พูดถึงความสำคัญของการทำความสงัดในจิตใจจากโลภะ โทสะ และโมหะ ตามหลักการในวิสุทธิมรรค โดยมีการแสดงอารมณ์ต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับความสงัด เช่น กามราคสังโยชน์ และความติดอยู่ในตัณหา การเข้าใจว่าความ

…ามปราโมทย์แห่งสาธุชน ดังนี้ ทัพพชาติกะ มหาฎีกาแก้ว่า ผู้เป็นภัพพบุคคล ควรจะบรรลุอุติมนุสสธรรมได้ ใน อภิธานัปปทีปิกาเอนกัตถวรรค กล่าวอรรถทัพพศัพท์ไว้ ๕ คือ เป็นภัพพบุคคล เป็นผู้ ทรงคุณ เป็นบัณฑิต ทรัพย์ เ…

ในบทนี้มีการพูดถึงบทบาทของบุคคลในฐานะภิกษุผู้เป็นทัพพชาติ และการทำกรรมฐานให้ถึงอัปปนา โดยเน้นย้ำถึงอาการแห่งอสุภในสรีระ รวมถึงการบรรลุอุติมนุสสธรรมสำหรับผู้ที่เป็นภัพพบุคคล ซึ่งส่งเสริมความเข้าใจในด้า

…ัยที่ ๓ ผู้ทำลายซึ่งกำสังสารจักร อนึ่ง สังสารจักร ( ล้อคือสังสาร ) อันมีคุมทำด้วยอวิชชา และ ภวตัณหา อภิสังขารมีบุญญาภิสังขารเป็นต้นเป็นกำ ชรามรณะ เป็นกง สอดด้วยเพลาทำด้วยอาสวสมุทัย ประกอบเข้าไว้ในตัวรถ ค…

ในบทนี้กล่าวถึงการทำลายสังสารจักรซึ่งเกิดจากอวิชชาและภวตัณหา โดยพระองค์ทรงทำลายสังสารจักรอันเป็นผลแห่งการสั่งสมบุญ ด้วยพระญาณและศรัทธาเพื่อนำไปสู่การสิ้นกรรม พระอรหันต์ทรงวิเคราะห์โครงสร้างของสังสารจั

…ิงอย่างนั้น พระองค์ ทรงรู้โดยชอบด้วย โดยพระองค์เองด้วย ซึ่งธรรมทั้งปวง คือ ทรงรู้ธรรมทั้งหลายที่เป็นอภิญไญย โดยความเป็นธรรมที่พึงรู้ยิ่ง๒ ทรงรู้ธรรมทั้งหลายที่เป็นปริญไญย โดยความเป็นธรรมที่พึงกำหนดรู้ ทร…

…องจากไม่ทำบาปในที่ลับ พร้อมอธิบายความหมายและลักษณะของการรู้ธรรมทั้งหลายของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า รวมถึงอภิญญาธรรมและความสำคัญของอริยสัจ ๔ โดยมหาฎีกา และความคิดต่างๆ ที่ท่านนำเสนอ.

…ณหา ) ๔ ประเภท เจโตปีละ (ตาปูตรึงจิต )๕ ประเภทวินิพันธะ (เครื่องผูกจิต ) ๕ ประเภท นิวรณ์ ๕ และประเภทอภินันทนะ ( เครื่องเพลิดเพลิน ) ๕ ประเภท วิวาทมูล ( มูลแห่งการวิวาท ) ๖ และประเภทตัณหากาย ( หมู่ตัณหา )…

เนื้อหานี้กล่าวถึงประเภทต่างๆ ของอุปกุศลซึ่งรวมถึงโลภะ โทสะ โมหะ และประเภทอื่นๆ ที่มีผลต่อการปฏิบัติธรรม โดยเฉพาะการจำแนกประเภทของมารทั้ง 5 ที่ยังคงส่งผลกระทบต่อผู้ปฏิบัติ ซึ่งรวมถึง กิเลสมาร ขันธมาร

…รรมที่พึ่งอาศัยอยู่ของพระ โสดาบัน ) ก็ทรงแสดงไปโดยแนวนิสสัยวิหารด้วยกัน ความในบท อชุฌาวสามิ นั้นว่า อภิภวิตวา วสาม เราอยู่ครอบครอง (เรือน) บทว่า มุตฺตจาโค แปลว่า มีการสละปล่อยเลย บทว่า ปยุตปาณี หมายความว…

บทนี้กล่าวถึงความสำคัญของการให้และการแบ่งปันในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะอย่างยิ่งการเอาชนะความตระหนี่ ซึ่งเป็นมลทินที่ขัดขวางความผ่องใสของจิต การที่สัตว์ทั้งหลายถูกมลทินครอบงำนั้น เป็นสาเหตุให้ไม่สามารถให้

…ระโยค - อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ ปุริโส เทสนฺตร์ ตณฺหารชุชุมา พนธ์ สตฺตสนฺตานํ อภิสงฺขาโณ ภวนฺตร์ เสิ อาตายาติ ภูวเนตติ อภิสังขาร ย่อมนำสันดานแห่งสัตว์ ที่ตนผูกไว้ด้วยเชือกคือตัณหาไป…

บทความนี้มีเนื้อหาเกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์ที่มุ่งเน้นไปที่การอธิบายนามและอัพยยศัพท์ โดยยกตัวอย่างการใช้งานของคำว่า 'ปุริโส' และ 'ปุริสา' เพื่ออธิบายหลักการของเอกวจนะและพหุวจนะ ซึ่งเพื่อให้ผู้ฟังเข้าใจควา