อย่างนี้ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 84 / 179

…กับด้วยกายปัจจุบัน คือเกี่ยวประสานไว้ให้เปลื้องได้โดยมากฯ การยึด ถือโดยประการอื่น คือโดยไม่เป็นจริง อย่างนี้ว่า ความบริสุทธิ์มีได้ ด้วยศีลและด้วยวัตร มีศีลวัตรอย่างโคเป็นต้น และด้วยทั้ง ๒ อย่าง ชื่อว่า ปรามาส…

ในบทนี้ มีการอธิบายเกี่ยวกับการยึดมั่นและการถือศีลวัตรในทางพระพุทธศาสนา ซึ่งการยึดถือเหล่านี้ส่งผลต่อกรรมและวัฏฏะของสัตว์. คำว่า กามุปาทาน และ สีลัพพตุปาทาน ถูกกล่าวถึงเพื่อชี้ให้เห็นถึงการมีอยู่ของคว

…ทั้งโดยอำนาจพระอภิธรรม ฯ ข้าพเจ้า ได้กล่าวการสงเคราะห์ (ประมวล) พวกบาปคืออกุศลไว้ ๕ อย่าง ด้วยประการอย่างนี้แล ฯ ก็บรรดาธรรม ๑๔ อย่าง มีโลภะเป็นต้น เหล่านี้ มีสังคหะ ๕ อย่างนี้ คือ โลภะและทิฏฐิสงเคราะห์ ลงใน …

บทความนี้นำเสนอการสงเคราะห์บาปในอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยมีการแบ่งหมวดธรรม 14 อย่าง รวมถึงการอธิบายองค์ฌานและองค์มรรคอย่างละเอียด ข้าพเจ้าได้กล่าวถึงประเภทของบาป ตั้งแต่โลภะ อวิชชา และปฏิฆะ ซึ่งมีการจัด

…ตนทรีย์ ๒ อย่าง ด้วยอำนาจรูป ชีวิตนทรีย์และอรูปชีวิตนทรีย์ ฯ อินทรีย์ของบุคคลผู้ปฏิบัติด้วยอัธยาศัย อย่างนี้ว่า เรารู้จักรู้อมตบท หรือจตุสัจจธรรมที่ยังไม่เคยรู้เลยในสงสาร อันมีเบื้องต้นและที่สุดรู้ไม่ได้ ชื่อ…

เนื้อหานี้กล่าวถึงความสำคัญของธรรมที่เกิดจากความสุขและความเชื่อในชีวิต โดยเฉพาะในขณะที่มีพัฒนาการทางความรู้ อธิบายถึงการปฏิบัติและความรู้เกี่ยวกับจตุสัจจธรรมและชิ้นส่วนของอินทรีย์ที่เกี่ยวข้องในสภาวะต

…ัยที่ต่างออกไป ฯ แต่ท่านอาจารย์ทั้งหลาย อธิบายทั้ง ๒ นัยให้พิสดารระคนปนกันไป ฯ ในนัยทั้ง ๒ นั้น นัย อย่างนี้ว่า เพราะอวิชชาเป็นปัจจัยจึงเกิดสังขาร เพราะสังขารเป็นปัจจัย จึงเกิดวิญญาณ เพราะวิญญาณเป็นปัจจัยจึงเ…

บทความนี้เสนอการวิเคราะห์เกี่ยวกับธรรมที่เป็นปัจจัยแก่สังขตธรรม โดยแบ่งออกเป็นปฏิจจสมุปบาทนัยและปัฏฐานนัย ทั้งสองนัยมีอิทธิพลต่อการเกิดขึ้นของสังขารและวิญญาณ ข้าพเจ้าได้อธิบายถึงมาตรฐานที่ใช้ในการกำหน

…่าปัญญาภิสังขาร อกุศลเจตนา ๑๒ ชื่อว่าอปุญญาภิสังขาร, อรูปเจตนา ๔ ชื่อว่าอเนญ ชาภิสังขาร รวมเจตนา ๒๕ อย่างนี้นั่นแล ชื่อว่าสังขาร ฯ วิบากจิต ๑๕ ด้วยอำนาจแห่งปฏิสนธิกาล, ๓ ด้วยอำนาจแห่งปวัติกาล ชื่อว่า วิญญาณ ฯ…

เนื้อหาในหน้า 359 ของอภิธัมมัตถสังคหบาลีนี้อธิบายเกี่ยวกับสังขาร รวมถึงประเด็นสำคัญเช่น อวิชชาเป็นปัจจัย และการแบ่งประเภทของสังขารออกเป็น 3 ประเภท ได้แก่ ปุญญาภิสังขาร, อปุญญาภิสังขาร และอเนญชาภิสังขา

…ราศจาก เบื้องต้น ชื่อว่าเตภูมิกะ (เป็นไปในภูมิ ๓) เพราะนับเนื่องใน ๓ ภูมิว่า ปฏิจจสมุปบาท ด้วยประการอย่างนี้ คือโดยนัยที่กล่าวแล้ว อย่างนี้ ฯ ค [อธิบายปัฏฐานนัยปัจจัย ๒๔ มีเหตุปัจจัยเป็นต้น] ท่านอาจารย์ครั้นแ…

ในหน้าที่ 368 ของอภิธัมมัตถสังคหบาลี, พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดงถึงปฏิจจสมุปบาทที่เกี่ยวข้องกับธรรมชาติและกิเลส ซึ่งแสดงถึงการเชื่อมโยงของเหตุและผลทางจิตใจ โดยการอธิบายถึงการดำรงอยู่ของธรรมที่มีปัจจัย

…อุปถัมภ์ ดุจไม้ ๓ อัน ซึ่งยันกันและ กันไว้ฉะนั้น ชื่ออัญญมัญญปัจจัย ฯ ปัจจัยทั้ง ๒ นี้มีความแปลกกัน อย่างนี้ คือความเป็นธรรมค้ำจุน โดยอำนาจแห่งอัญญมัญญภาพนั่นแล (ความเป็นธรรมอุดหนุนกันและกัน) ชื่อว่าเป็นอัญญม…

เนื้อหานี้เกี่ยวข้องกับอธิบายถึงนิโรธและจุติจิต โดยชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของธรรมที่มีความเกี่ยวข้องกันในการเกิดขึ้นของสิ่งต่างๆ นอกจากนี้ยังกล่าวถึงสหชาตปัจจัยซึ่งแสดงถึงธรรมที่เกิดร่วมกัน และอัญญามัญ

…ัย ฯ แม้เมื่อ ไม่มีความแปลกกันแห่งธรรมของปัจจัยทั้ง ๒ นั้น บัณฑิตก็พึงทราบ ความเป็นปัจจัยที่แปลกกัน อย่างนี้คือ ความเป็นธรรมที่อุปการะด้วย อาการมาตรว่าความคงสภาพอยู่ ชื่อว่าความเป็นอัตถิปัจจัย ความเป็น ธรรมที…

เนื้อหาในหน้านี้นำเสนอความเข้าใจในธรรมและปัจจัยที่มีความแตกต่างกัน โดยเฉพาะการมีอัตถิปัจจัยและอวิคตปัจจัย บัณฑิตต้องทำให้เกิดสุตมยญาณและภาวนายญาณ เพื่อเข้าใจความพิเศษในปัจจัยที่ตรัสไว้ในพระธรรม ่การพั

…เพราะฉะนั้น พระนิพพานนั้น จึงไม่ถึงความเป็นอัตถิปัจจัยและอวิคตปัจจัยนั้น ๆ ก็บรรดาอัตถิปัจจัยทั้ง ๕ อย่างนี้ รูปชีวิตนทรีย์ พระผู้มีพระภาคไม่ทรง ถือเอาในพวกสหชาตปัจจัย เพราะเป็นธรรมชาติค้ำจุนเพราะในฐิติขณะ

ในหน้านี้มีการวิเคราะห์อัตถิปัจจัยและอวิคตปัจจัย โดยอธิบายความหมายและบทบาทของนามรูปและอารมณ์ที่เกิดจากวัตถุ ในการสัมประโยค ธรรมต่างๆ ที่ไม่มีการรังเกียจ หากมีอัตถิปัจจัยและอวิคตปัจจัยระบุเอาไว้ ถึงแม้

… ได้แก่โดยอาการคือส่วนเปรียบ ฯ [อธิบายนามบัญญัติเป็นต้น] คำว่า นามนามกมุมาทินาเมน ความว่า โดยชื่อ ๖ อย่างนี้ คือ นาม นามกรรม นามไธย นิรุตติ พยัญชนะ และอภิลาป ฯ บรรดานามเป็นต้นนั้น สัททรูปที่ชื่อว่านาม เพราะอร…

เนื้อหาพูดถึงการบัญญัติทางพระพุทธศาสนาเกี่ยวกับทิศต่างๆ และกาลเวลาที่สัมพันธ์กับสิ่งต่างๆ เช่น เดือนและฤดู โดยมีการอธิบายความหมายและอาการของนิมิตที่ปรากฏให้เห็นในปฏิบัติของพระโยคี เช่น กสิณนิมิตและอสุ

…เลสที่ยังเหลือ พิจารณาก็มี ไม่พิจารณา ก็มี ฯ มรรคทั้ง ๔ ที่พระอริยาบุคคลเจริญ ตามลำดับแห่งวิสุทธิ ๖ อย่างนี้ ท่านเรียก ชื่อว่าญาณทัสสนาวิสุทธิ ฯ [ประเภทแห่งวิโมกข์] อนัตตนุปัสสนา (การพิจารณาเห็นว่าไม่ใช่ตน) ท…

ในเนื้อหานี้พูดถึงการพิจารณาจิตและวิโมกข์ในอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยยกตัวอย่างการละสมุทยสัจและการเข้าใจในภาวะจิตเพื่อไปสู่นิพพาน พุทธศาสนาพิจารณาอีกทั้งการละกิเลสที่ยังเหลือ ผ่านกรรมและความเป็นจริงในจิต

…ด ฯ ก็ในคำนี้ มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้ มีความประพฤติ ๑๔ ประการ เพราะไม่เอาหมวดจริต ๓ ทั้ง ๒ หมวดคละกัน อย่างนี้คือ ในหมวด จริต ๓ มีราคจริตเป็นต้น มีหมวด ๒ แห่งจริตหมวดเดียวอย่างนี้ ได้แก่ ราคจริต โทสจริต โมหจริต…

ในเนื้อหานี้กล่าวถึงจริตที่มีทั้งหมด ๓ หมวด โดยมีจริตที่แตกต่างกันคือราคจริต, โทสจริต, และโมหจริต พร้อมด้วยการแบ่งประเภทและตัวอย่างของจริตแต่ละประเภท ซึ่งเป็นส่วนสำคัญในหลักอภิธรรม อภิธัมมัตถสังคหบาลี

…ความเป็นผู้มีความตระหนี่ อันเป็นมลทินไปปราศแล้ว) ชื่อว่าจาคานุสสติ ฯ การตั้งเทวดาไว้ใน “ที่เป็นพยาน อย่างนี้ว่า พวกเทพประกอบด้วยคุณมีศรัทธาเป็นต้น เหล่าใด ได้ถึงความเป็นเทวดา คุณทั้งหลายเช่นนั้น มีอยู่ในเรา

เนื้อหานี้กล่าวถึงประเภทของซากศพต่าง ๆ ที่มีการกัดกินหรือมีการทำลาย รวมถึงคำอธิบายเกี่ยวกับการระลึกถึงคุณของพระพุทธเจ้าหรือ จาคานุสสติ โดยมีการแบ่งประเภทการระลึกถึงเป็นหลายลักษณะ เช่น อนุสสติที่เกี่ยว

…ให้เข้าไป ตั้งไว้ซึ่งวัตถุอันจะให้เกิดสุขบ้าง ซึ่งอุบายอันจะให้ได้สุขวัตถุนั้นบ้างตามอัธยาศัย เมตตา อย่างนี้แล เป็นเค้ามูลให้บุคคลประพฤติหิตานุหิตประโยชน์แก่กัน ในกิจการนั้น ๆ ดุจผู้เชิดชักสาย หุ่นให้กระดิก ไ…

บทความนี้พูดถึงความสำคัญของเมตตาในพระพุทธศาสนา โดยเชื่อว่าเมตตาเป็นคุณธรรมที่สามารถนำไปสู่การช่วยเหลือและเสริมสร้างความสุขให้แก่ผู้คน เมตตาจิตช่วยให้มนุษย์มีความปรารถนาดีต่อกันและปฏิบัติตนเพื่อประโยชน

…และเพราะ เราเป็นผู้ขลาดแต่ภัย เราจึงมิได้ถึงอำนาจแห่งนางยักขินีทั้งหลาย เราจึงมีสวัสดีรอดจากภัยใหญ่ อย่างนี้ เรื่องนี้พระโบราณาจารย์แสดงไว้ เปรียบความเป็นไปของกุลบุตรผู้รักษาตตลอดมาแต่ เยาว์จนได้เป็นอธิบดี คร…

เนื้อหาเกี่ยวกับการวิเคราะห์และศึกษาความเป็นไปของพระราชาในมุมมองทางศาสนา โดยเฉพาะเรื่องราวของพระโสดาปัตติผลและการเผชิญกับอุปสรรคในชีวิต การเน้นย้ำถึงความสำคัญของมิตรภาพและการสมัครสมานของพระราชาและพระเ

…ออกเสีย ราชการจึงเจริญเป็นลำดับมา สมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า ทรงประกอบด้วยพระคุณอันเป็นมงคลวิเสส อย่างนี้ และอย่างอื่น ๆ อีก เช่นได้ถวายวิสัชนามาแล้วในศึกหลัง ๆ จึงทรงบำเพ็ญราชธรรม ส่วนรัฏฐาภิบาลโนบายลุล่ว…

สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ได้ทรงทำพระพุทธกิจสำเร็จและป้องกันรักษาพระราชอาณาจักรด้วยการจัดสรรบุคคลที่เหมาะสมในการปฏิบัติงาน เพื่อให้การบริหารรัฐประสบความสำเร็จอย่างมั่นคง นอกจากนี้ยังมีก

…งนั้น ๓. จิตตะ เอาใจฝักใฝ่ในสิ่งนั้นไม่วางธุระ ๔. วิมังสา หมั่นตริตรองพิจารณาเหตุผลในสิ่งนั้น คุณ ๔ อย่างนี้ มีบริบูรณ์แล้วอาจชักนำบุคคลให้ถึงสิ่งที่ต้องประสงค์ซึ่งไม่เหลือวิสัย สิ่ง ที่ต้องประสงค์นั้นก็ไม่จำ…

เนื้อหากล่าวถึงการเจริญอิทธิบาท ๔ ประการ ซึ่งรวมถึง ฉันทะ (ความพอใจ), วิริยะ (ความเพียร), จิตตะ (ความตั้งใจ) และ วิมังสา (การพิจารณา) ที่ช่วยนำไปสู่ความสำเร็จในชีวิตตามธรรมวินัย นอกจากนี้ยังได้มีการกล

…ัยชนะศัตรูหรือรอดจากอันตราย, ชนผู้ประกอบด้วยธิติเป็นหัวหน้าอยู่ในหมู่ ใด ย่อมทำความอุ่นใจแก่หมู่นั้นอย่างนี้ ได้ในพระพุทธภาษิตว่า ธีโร จ สุขสวาโส ชนผู้มีธิติ มีอันอยู่ร่วมด้วยเป็นสุข, พระคันถรจนาจารย์ปรารถนาจ…

บทความนี้เน้นความสำคัญของคุณสมบัติธิติในการเผชิญกับอันตราย โดยยกตัวอย่างเรื่องราวของท้าวสักรินทรเทวราชและพระเจ้าตักศิลา ที่แสดงถึงความสำเร็จจากความมั่นคงและความไม่หวั่นไหว ซึ่งเป็นสิ่งที่ทุกคนควรมีเพื

…ด้รับความร่มเย็นแห่งการปกครองเสมอหน้ากันแลป้องกัน ๓๖๑ ศัตรูภายนอก ไม่ให้มาย่ำยีดีฑา, ธรรมะแลอธรรม ๒ อย่างนี้ ปฏิปักษ์ต่อกันดุจขาวกับดำต่างต่อสู้กันมาแต่ครั้ง ดึกดำบรรพ์ แต่ชะตาของโลกยังดีอยู่ ธรรมะจึงยังมีชัย…

ข้อความนี้ส่งเสริมให้ผู้คนสนใจในการปฏิบัติธรรมและสร้างความดี โดยอ้างอิงจากธรรมชาดก เอกาทส นิบาต เป็นมุมมองที่ให้ความหมายถึงการต่อสู้ระหว่างธรรมะและอธรรมะ ที่มีมาแต่โบราณ และการเชื่อมโยงกับชีวิตประจำวั

…ติก ช้าง ด้วย ม้า ด้วย รถ ด้วย คนเดิน ด้วย ៩ ๑ ๒ က ๔ ๕ ๖ ชื่อช้างและม้าและรถและคนเดิน ៩ ක ៨ อสมาหาระอย่างนี้ " จนฺทิมา จ สุริโย จ จนฺทิมสุริยา พระจันทร์ ด ๒ ๓ ๔ ๕ ด้วย พระอาทิตย์ ด้วย พระจันทร์และพระอาทิตย์ ท…

เนื้อหาเกี่ยวกับบาลีไวยกรณ์ที่สำคัญ รวมถึงการศึกษาเรื่องสมาสและตัทธิตในบริบทของคำภาษา. กล่าวถึงตัวอย่างการใช้คำต่างๆ เช่น ชื่อบาตรและจีวร, ช้างและม้า, พระจันทร์และพระอาทิตย์ และยังมีตัวอย่างอื่นๆ การส