อัต : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 37 / 70

…ารมุมณานิ โหนติ อุทธาวเสน ปจฺจุปปันนารมฺมณฑิตา ฯ เอการมฺมณ เตปิ จ อิทธิจิตตเมว ปรสฺส จิตต์ ชานาติ น อัตรานิ ยถา จกฺขุทวาร จกฺขุวิญญาณเมว รูป ปสฺสติ น อิตรานีติ ฯ อิติ อิท สนฺตติปจฺจุปฺปนฺนสฺส เจว อทธาปจฺ…

ในบทนี้พูดถึงหลักการของอภิญญานิทเทโสที่เกี่ยวข้องกับการรับรู้และจิตใจ โดยนำเสนอว่าอารมณ์ต่างๆ ที่เกิดจากการรับรู้ทำให้เกิดความหลากหลายของอารมณ์ในจิตใจ ซึ่งสามารถแบ่งเป็นอารมณ์ที่ดีกับไม่ดีตามประเภทต่า

…า วทนฺติ เอเตนาติ วาโท อุปาทิยนติ เอเตนาปิ อุปาทาน ก วทนฺติ อุปาทิยนุติ วา อตฺตานํ อตฺตโน วาทุปาทาน อัตตวาทุปาทาน ฯ อตฺตวาทมาตเมว วา อตฺตาติ อุปาทิยนฺติ เอเตนาติ อตฺตวาทุปาทาน ฯ อย ตาว เตสํ อตฺถวิภาโค ฯ …

เนื้อหานี้เน้นการวิเคราะห์คำสอนเกี่ยวกับวิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณืวิเสสสฺว ซึ่งพูดถึงความสัมพันธ์ระหว่างเวทนากับอุปาทานในบริบทของธรรมะ พระพุทธเจ้าสอนให้เห็นว่าเวทนาเกิดขึ้นอย่างไรและส่งผลต่อการดำรงอยู่ข

… อฏฐจิตตสมุปโยคา อปฺปวิสยานิ อิตรานิ จตุจิตฺตสมฺปโยคาฯ เยฮุยเยน จ อาลัยรามตาย ปชาย ปากฏ กามุปาทาน น อัตรานิ ฯ กามุปาทานวา กามาน สมธิคมตฺถิ โกตุหลมงฺคลาทิพหุโล โหติ น สสสตทิฏฐิติ ตอนนตร์ ทิฏฐปาทาน ฯ ติ ภิ…

ในบทนี้จะมีการอธิบายเกี่ยวกับปัญญาภูมินิทฺเทโส และอุปปาติกฺกโม โดยกล่าวถึงคำว่า อตฺตวาทุปาทาน และกามุปาทาน ที่มีความสำคัญในพุทธศาสนา อธิบายเนื้อหาที่เกี่ยวข้องกับการเข้าถึงและการตัดขาดจากอุปาทาน เพื่อ

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 3 อัตภาพของตนและอัตภาพของผู้อื่น ทั้งในอายตนะภายใน และ อายตนะภายนอก ประชาชนอันชัฏ (คือตัณหา) ที่เกิดขึ้นอ…

บทนี้อธิบายถึงอัตภาพของตนและผู้อื่น ทั้งในอายตนะภายในและภายนอก สื่อถึงความเกี่ยวข้องของสรรพสัตว์ที่อยู่ภายใต้ตัณหาหรื…

…นติกะที่ ๒ ต่อไป ศีลที่บุคคลผู้หนักในตน มุ่งจะละกรรมที่ไม่ควรแก่ตน ประพฤติด้วยความเคารพในตน ชื่อว่า อัตตาธิปไตยยศีล (ศีลมีตนเป็นใหญ่) ศีลที่บุคคลผู้หนักในโลก มุ่งจะหลีกคำติเตียนของชาวโลก ประพฤติด้วยความเ…

…และแรงจูงใจของแต่ละบุคคล การเข้าใจศีลทั้งสามเป็นสิ่งจำเป็นสำหรับการพัฒนาจิตใจและการปฏิบัติธรรม โดยมีอัตตาธิปไตยยศีลและโลกาธิปไตยยศีลที่ต้องพิจารณาเพื่อการหลุดพ้น

…มใส และทรงดำเนินไป ( เป็นมัชฌิมา ) ไม่เข้าใกล้อันตะ ( ๒ คู่ ) คือ สัสสตะ และอุจเฉทะ (คู่ ๑) กามสุขะ อัตตกิลมถะ (คู่ ๑) เหตุนั้น จึงทรงพระนามว่า สุคโต เพราะความ ที่เสด็จไปโดยชอบ ( ดังนี้ ) ประการ ๑ [นัยที…

เนื้อหานี้กล่าวถึงการเสด็จไปของพระองค์โดยไม่กลับมาสู่กิเลสที่ทรงละไว้และการตรัสโดยชอบ โดยอธิบายว่าพระองค์ไม่ทรงหวนกลับมาสู่กิเลสและทำประโยชน์แก่โลกผ่านพระสัมมาปฏิบัติ ทั้งการเป็นสุคโตที่ทรงละและไม่กลั

…าง ย่อมคิดเพื่อเบียดเบียนตนและคนอื่นทั้ง ๒ ฝ่ายบ้าง ย่อมได้เสวย * อันตะ ๒ คือ กามสุขัลลิกานุโยค และ อัตตกิลมถานุโยค และอัตตกิลมถานุโยค เท่านั้น บรรดาสิ่งที่สุดโต่งไปคนละข้าง ท่านหมายเอาทั้งนั้น เช่น สัสส…

บทนี้กล่าวถึงแนวทางการปฏิบัติทางกลางที่ไม่ไปสุดโต่งของอริยมรรคซึ่งเป็นธรรมชาติอันแท้จริง มุ่งเน้นถึงการระงับกิเลสและการบรรลุพระนิพพาน สวากขาตะเป็นคำที่ใช้ในการอธิบายสภาพที่เป็นเอกลักษณ์ การพิจารณาและเ

…านุสสตินี้ ย่อมเป็นผู้มีความ เคารพในสิกขา มีความประพฤติเหมาะสมไม่ประมาทในการปฏิ สันถาร ปราศจากภัย มีอัตตานุวาทภัย (ภัยคือตนติตนเองได้) เป็นต้น มีปกติเห็นเป็นภัยในโทษทั้งหลายมาตรว่าเล็กน้อย ได้ความไพบูล แ…

ในเนื้อหาเกี่ยวกับวิสุทธิมรรค ภาค ๑ ตอน ๒ อธิบายความสำคัญของศีลและฌานที่เกิดจากการระลึกถึงคุณของศีล โดยจิตที่มีศีลไม่ขาดจะสามารถหลุดพ้นจากราคะ โทสะ และโมหะ และยังทำให้เกิดฌานที่เป็นอุปจารซึ่งเชื่อมโยง

…หล่านั้นเป็นส่วนได้ของเราแน่นอน " ข้อว่า สุทธ์ วต เม (เราได้ดีแล้วหนอ ) ความว่า พระ ศาสนานี้ หรือว่าอัตภาพมนุษย์นี้ใดที่เราได้แล้ว พระศาสนาหรือ อัตภาพมนุษย์นั้น ชื่อว่าเราได้ดีแล้วหนอ ถามว่า เพราะอะไร แก…

…มในการเสียสละและไม่หวังผลตอบแทน. เชื่อว่ากลุ่มคนที่มีใจไม่ตระหนี่จะได้รางวัลเป็นความสำเร็จในชีวิตและอัตภาพที่ดีขึ้น.

…จักเป็น ในขณะจิตอันเป็นปัจจุบัน สัตว์ก็มิใช่เป็นแล้ว (แต่) ชื่อว่าเป็นอยู่ (และ) มิใช่จักเป็น ชีวิต อัตภาพ และสุขทุกข์ ทั้งมวล ประกอบอยู่ ด้วยจิตดวงเดียว ขณะ (แห่งชีวิตเป็นต้นนั้น) ย่อมเป็นไปเร็ว ขันธิเห…

เนื้อหานี้กล่าวถึงการนำคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเกี่ยวกับมรณสติและความสั้นของชีวิต เพื่อเตือนสติให้พิจารณาความตายว่าเป็นสิ่งที่ไม่แน่นอน โดยอุปมาเปรียบเทียบชีวิตกับล้อรถที่หมุน ด้วยการเน้นว่าชีวิตเป

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 192 ร่างกาย เรียกอัตภาพ อีกนัยหนึ่ง อัตภาพ ก็คือขันธ์ ๕ นั่นเอง คำว่าอัตภาพนี้ ก็เป็นแต่คำที่หมายเอาขันธ์ ๕ บัญญัติขึ้นโ…

ในเนื้อหานี้ได้มีการวิเคราะห์คำว่าอัตภาพซึ่งหมายถึงขันธ์ ๕ และการทำความเข้าใจสัตว์ทั้งหลายในแง่มุมต่าง ๆ คำเหล่านี้ช่วยชี้ให้เห็นถึงความส…

…งกันและกัน อันเนื้อ (นั้น) เป็นโกฏฐาสแผนก หนึ่งในร่างกายนี้ ไม่มีความคิด เป็นอัพยากฤต ว่างเปล่า (จากอัตตา) หาสัตว์ (คือวิญญาณ) มิได้ เป็นของแข้นแข็ง เป็นปฐวีธาตุ ด้วย ประการฉะนี้ " นฺหารู - เอ็นทั้งหลาย …

… ทั้งหมดนี้ไม่มีความคิดหรือการไตร่ตรองเกี่ยวกับกันและกัน อันเป็นการแสดงให้เห็นว่าเรานั้นว่างเปล่าจากอัตตาและไม่มีวิญญาณที่แท้จริง ซึ่งทั้งหมดนี้นำมาจากแนวคิดในวิสุทธิมรรคที่มุ่งเน้นให้เราเห็นความจริงในธร…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 41 อัตตา) หาสัตว์ (คือวิญญาณ) มิได้ เป็นของแข้นแข็ง เป็นปฐวีธาตุ ด้วยประการฉะนี้ " ปปผาสํ - ปอด ว่า "ปอด ห…

…ารถมีต่อกันได้ ร่างกายได้แก่ ปอดและไส้ใหญ่ ซึ่งได้แก่สาธารณะแห่งธรรมที่แสดงให้เห็นถึงความไม่ยึดติดในอัตตาและปัญญาในการรับรู้ความจริง และไม่มีความคิดอันเป็นอุปกุศล รับรู้ถึงสิ่งที่อยู่ภายในค่ะ

…ันและกัน อันไส้ใหญ่ (นั่น) เป็นโกฏฐาสแผนกหนึ่งในร่างกายนี้ ไม่มีความคิด เป็นอัพยา กฤต ว่างเปล่า (จากอัตตา) หาสัตว์ (คือวิญญาณ) มิได้ เป็นของ แข้นแข็ง เป็นปฐวีธาตุ ด้วยประการฉะนี้ " อนุตคุณ - ไส้น้อย ว่า …

…่และไส้น้อย โดยอธิบายว่าความคิดของอวัยวะเหล่านี้ปราศจากการคิดคำนึงถึงกัน ซึ่งสื่อถึงความเป็นอิสระจากอัตตาและการไม่มีวิญญาณที่แฝงอยู่ อาหารใหม่ถูกอธิบายว่าเป็นสิ่งที่เข้าไปในร่างกายหลังจากการบริโภค ซึ่งเป…

…่ตรองถึงกันและกัน อันโลหิตเป็นโกฏฐาส แผนกหนึ่งในร่างกายนี้ ไม่มีความคิด เป็นอัพยากฤต ว่างเปล่า (จาก อัตตา) หาสัตว์ (คือวิญญาณ) มิได้ เป็นของเหลว มีอาการซึมซาบ ได้ เป็นอาโปธาตุ ด้วยประการฉะนี้ ๑. ท่านอธิบ…

ในโลหิตมีชนิดที่เรียกว่า สังสรณโลหิต ซึ่งเคลื่อนที่ไปทั่วร่างกาย และ สันนิจิตโลหิต ที่ขังอยู่ในส่วนล่างของตับและอวัยวะอื่น ๆ โลหิตทำให้ร่างกายชุ่มชื้นแต่ไร้ความคิดหรือการคำนึงถึงโลหิตนั้น อธิบายถึงควา

…รองถึงกันและกัน อันมันข้น เป็นโกฏฐาส แผนกหนึ่งในร่างกายนี้ ไม่มีความคิด เป็นอัพยากฤต ว่างเปล่า (จาก อัตตา) หาสัตว์ (คือวิญญาณ) มิได้ เป็นของเหลวข้น ๆ มีอาการ ซึมซาบได้ เป็นอาโปธาตุ ด้วยประการฉะนี้" อสฺสุ…

การวิเคราะห์ว่าอุปกรณ์ต่างๆ ในร่างกาย เช่น น้ำตาและธาตุศาสตร์ ไร้อัตตาและการคิดไตร่ตรอง น้ำตาที่อยู่ในเบ้าตาก็ไม่ตระหนักถึงตัวเรา ในขณะที่เราก็ไม่รู้ว่าน้ำตาอยู่ภายใน ก…

…รองถึงกันและกัน อันน้ำมูก เป็นโกฏฐาส แผนกหนึ่งในร่างกายนี้ ไม่มีความคิด เป็นอัพยากฤต ว่างเปล่า (จาก อัตตา) หาสัตว์ (คือวิญญาณ) มิได้ เป็นของเหลว มีอาการซึมซาบ ได้ เป็นอาโปรธาตุ ด้วยประการฉะนี้ " ลสิกา - …

…ปลือกหอยโข่งที่มีนมส้มอยู่ด้านใน กล่าวถึงว่าเป็นธรรมซึ่งไม่มีการคิดหรือรู้สึกตัว เป็นอำนาจที่ว่างจากอัตตา อธิบายแนวคิดพุทธศาสนาเกี่ยวกับสิ่งที่ปราศจากวิญญาณหรือความคิด

…"อันลมขึ้นเบื้องบนทั้งหลาย เป็นโกฏฐาสแผนกหนึ่งในร่างกาย นี้ ไม่มีความคิด เป็นอัพยากฤต ว่างเปล่า (จากอัตตา) หาสัตว์ (คือวิญญาณ) มิได้ มีอาการกระพือไปมา เป็นวาโยธาตุ " ว่า "อันลมลงเบื้องล่างทั้งหลาน เป็นโก…

ในบทนี้กล่าวถึงการสำรวจลมในร่างกายที่มีความสำคัญในแนวทางวิสุทธิมรรค โดยอธิบายลมต่างๆ ที่เกิดขึ้นในร่างกาย เช่น ลมเบื้องบน ลมเบื้องล่าง ลมในท้องและลำไส้ รวมถึงการหายใจเข้าออก ซึ่งทั้งหมดนี้ล้วนเป็นโกฏฐ

…ุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 55 แผนกหนึ่งในร่างกายนี้ ไม่มีความคิด เป็นอัพยากฤต ว่างเปล่า (จาก อัตตตา) หาสัตว์ (คือวิญญาณ) มิได้ มีอาการกระพือไปมา เป็น วาโยธาตุ" ธาตุทั้งหลายย่อมจะปรากฏแก่พระโยคาวจร…

เนื้อหานี้อธิบายถึงร่างกายและธาตุต่างๆ ที่มีอยู่ในนั้น ซึ่งไม่มีความคิดและเป็นอัพยากฤต เพื่อให้พระโยคาวจรเจริญกรรมฐานได้อย่างถูกต้อง โดยใช้การกำหนดลักษณะของธาตุทั้งสี่ในโกฏฐาสเพื่อช่วยในการฝึกปฏิบัติ

…น โดย (ปรากฏแห่ง) สรีระของปลาเต่า เทวดา และทานพ เป็นต้น สม พระบาลีว่า "ดูกรภิกษุทั้งหลาย ในมหาสมุทร อัตภาพ (ลำตัวของ สัตว์) ทั้งหลาย ยาวตั้ง ๑๐๐ โยชน์ก็มี" ดังนี้เป็นอาทิ [ความเสมอด้วยมหาภูต] บทว่า "เพรา…

บทความนี้กล่าวถึงแนวคิดในสัทธรรมของวิสุทธิมรรค โดยเฉพาะเรื่องอุปาทินนสันดานและการเปรียบเทียบว่าสิ่งต่าง ๆ ในจักรวาลนั้นได้แก่ธาตุที่มีการแสดงออกในลักษณะต่าง ๆ แม้จะไม่มีสีหรือรูปแบบตามที่ปรากฏ โดยแสดง