อา : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 333 / 1557

วิธีการหาเลี้ยงชีวิตด้วยเล่ห์เพทุบายของพระภิกษุ ดังได้กล่าวมาทั้ง 5 ประการนี้ ซึ่งอาจมีราย ละเอียดพิสดารมากกว่าอุทาหรณ์ที่ยกมา ล้วนถือว่าเป็นมิจฉาอาชีวะของพระภิกษุทั้งสิ้น พระภิกษุรูปใ…

พระพุทธเจ้าทรงบัญญัติสิกขาบทเพื่อป้องกันมิจฉาอาชีวะที่พระภิกษุอาจประพฤติ โดยการมีอาชีพบริสุทธิ์จำเป็นต้องหลีกเลี่ยงการขออาหารและการกระทำที่ไม่เหมาะ…

ก็ถือว่าบริสุทธิ์อย่างยิ่ง ส่วนพระภิกษุผู้รักษาธุดงค์นั้น ปัจจัยอาจเกิดขึ้นจากการเที่ยวบิณฑบาต หรือเกิดจาก ผู้เลื่อมใสศรัทธาในธุดงค์คุณของพระภิกษุนั้นนำมาถวายก็ได้ จา…

เนื้อหาเกี่ยวกับอาชีพบริสุทธิ์ของพระภิกษุซึ่งเกิดจากการบิณฑบาตหรือการได้รับจากผู้เลื่อมใส ศีลที่เกี่ยวข้องกับการบริโภค…

จะเห็นได้ว่า จุดมุ่งหมายที่แยบคายของ 2 แนวทางหลังนี้ ก็เพื่อป้องกันอาสวะอันจะบังเกิดขึ้น ในตนรวมทั้งผู้อื่นด้วย เมื่อตรัสสอนในเชิงให้ละและป้องกันกิเลสแล้ว พระสัมมาสัมพุท…

เนื้อหาอธิบายถึงจุดมุ่งหมายในการบริโภคอาหารของพระภิกษุที่มุ่งหวังเพื่อยังชีวิตและการศึกษาไตรสิกขา รวมถึงการใช้เสนาสนะเพื่อบำบัดความร้อนหนาวแ…

…หมด 10 ข้อ ดังต่อไปนี้ 1. เว้นขาดจากการพรากพืชคามและภูตคาม คือ จะไม่ทำตนดังเช่นนักบวชบางจำพวก ที่ฉันอาหาร ซึ่งชาวบ้านถวายด้วยความศรัทธาแล้วยังโลภมาก เก็บพืชผักของชาวบ้าน ไม่ว่าจะเป็นส่วนเหง้า ต้น ผล ยอด…

บทความนี้กล่าวถึงศีลที่พระภิกษุต้องปฏิบัติเพื่อหลีกเลี่ยงบาปอกุศลและเสริมสร้างความไว้วางใจจากชาวบ้าน รวมถึงมัชฌิมศีลซึ่งเป็นการขยายความของจุลศีลที่ชัดเจนขึ้น โดยมีข้อห้ามต่างๆ เช่น การปรักปรำ การสะสมข

…งสัตว์อันอ่อนนุ่มราคาแพง เป็นต้น 6. เว้นขาดจากการประกอบการตกแต่งร่างกายให้งดงามวิจิตร เช่น การอบตัว อาบน้ำหอม อาบ น้ำแร่แช่น้ำนม การนวดหน้า ส่องกระจก เขียนคิ้ว ทาปาก ผัดหน้า ทัดดอกไม้ ประทินผิว สวม สร้อ…

เนื้อหาเกี่ยวกับการปฏิบัติตนของภิกษุซึ่งรวมถึงการหลีกเลี่ยงการตกแต่งร่างกายให้งดงาม, การหลีกเลี่ยงการพูดคุยเรื่องไร้สาระ, และการหลีกเลี่ยงท่าทีโอ้อวดหรือการทำการงานรับใช้ผู้อื่น นอกจากนี้ยังมีมาตรการใ

…ล จากพระดำรัสที่ยกมานี้ มีคำศัพท์ที่พึงทำความเข้าใจอยู่หลายคำ คือ “ทวารในอินทรีย์ทั้งหลาย” หมายถึง “อายตนะภายใน 6” เหตุที่ใช้คำว่า “ทวาร” ซึ่งแปลว่า ประตู ก็เพราะอายตนะภายในทั้ง 6 คือ ตา หู จมูก ลิ้น กา…

…ฏิบัติธรรมที่เกี่ยวข้องกับอินทรียสังวรศีล ซึ่งพระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ให้คำแนะนำเกี่ยวกับการสำรวมระวังอายตนะทั้ง 6 ได้แก่ ตา หู จมูก ลิ้น กาย และใจ โดยมีการเปิดรับอารมณ์ภายนอก และการรักษาความบริสุทธิ์ในจิ…

…มทุศีลของตนเองอยู่ร่ำไป อนึ่ง เมื่อพระภิกษุบำเพ็ญอินทรียสังวรศีลได้บริบูรณ์แล้ว อภิชฌาและโทมนัสก็ไม่อาจเข้าครอบงำ ใจได้ ยังผลให้สามารถบำเพ็ญปาฏิโมกขสังวรศีลได้บริสุทธิ์บริบูรณ์ด้วย เพราะมีสติเป็นตัวกำกั…

การเจริญสมาธิภาวนาถือเป็นเครื่องมือที่สำคัญในการควบคุมจิตใจ เพื่อไม่ให้จิตคิดฟุ้งซ่านและถูกอภิชฌาและโทมนัสเข้าครอบงำ กล่าวได้ว่าความสำเร็จในด้านศีลอยู่ที่การมีศรัทธาและสติ การที่จิตควรมีความสงบไม่ให้ค

…ะกอบด้วยสติสัมปชัญญะ ด้วย ประการดังกล่าวมานี้แล ตามรูปศัพท์ คำว่า “สติ” หมายถึง ความระลึกได้ นึกได้ อาการที่จิตฉุกคิดขึ้นได้ เช่นฉุกคิด ขึ้นได้ว่า ถึงเวลาสวดมนต์แล้วเป็นต้น ดังนั้น “สติ” จึงเป็นอาการที่…

เนื้อหาเกี่ยวกับสติสัมปชัญญะในพระพุทธศาสนา แสดงให้เห็นว่าภิกษุที่ประกอบด้วยสติสัมปชัญญะจะทำความรู้สึกตัวในทุกการกระทำ รวมถึงการพูด คิด และทำต่างๆ ซึ่งมีความสำคัญมากในการไม่ให้เกิดความเสียหาย และเป็นพื

… พระภิกษุที่ย่อหย่อนในธรรมทั้ง 2 ประการ คือ สติและสัมปชัญญะย่อมไม่สามารถสำรวมอินทรีย์ได้ ไม่สามารถมีอาชีพบริสุทธิ์ ถึงพร้อมด้วยศีลได้ หรือไม่สามารถสำรวมระวังในเรื่องโคจรและอโคจรได้ ซึ่ง นอกจากเป็นทางก่อ…

…ที่ช่วยให้พระภิกษุไม่หลงผิดและสามารถสร้างเกียรติคุณให้กับสังคมได้ นอกจากนี้ยังกล่าวถึงความเสียหายที่อาจเกิดจากการขาดสติซึ่งส่งผลต่อชีวิตและทรัพย์สินของทั้งตัวเองและผู้อื่น พระสัมมาสัมพุทธเจ้ายืนยันว่าภิ…

“สันโดษ” คือ ความยินดีในของของตน พอใจด้วยปัจจัย 4 คือ ผ้านุ่งห่ม อาหาร ที่นอน ที่นั่ง และ ยา ตามมีตามได้ การมีความสุขความพอใจด้วยเครื่องเลี้ยงชีพที่หามาได้ ด้วยความเพี…

เรื่องราวเกี่ยวกับคำว่า 'สันโดษ' ซึ่งหมายถึง ความยินดีในของของตน พร้อมอธิบายถึงความแตกต่างระหว่าง 'สันโดษ' และ 'อัปปิจฉา' ที่หลายคนเข้าใจผิดว่าเหมือนกัน นอกจากนี้ยังยกตัวอย่างความรักในครอบครัวและสถาบั

…าพลสันโดษในจีวร คือ ความยินดีตามกำลังในจีวรหรือเครื่องนุ่งห่มของตน เช่น หาก ภิกษุเป็นผู้มีกำลังน้อย อาพาธ หรือชราภาพ ควรที่จะนุ่งห่มจีวรเบา ก็ยินดีใช้สอยจีวรเช่นนั้น แม้จะได้รับ จีวรอย่างหนา คุณภาพดี ก็…

สันโดษในพระพุทธศาสนาแบ่งออกเป็น 3 ประเภทหลัก ได้แก่ ยถาลาภสันโดษ (ยินดีตามที่ได้), ยถาพลสันโดษ (ยินดีตามกำลัง) และยถาสารุปปสันโดษ (ยินดีตามสมควร) ซึ่งในชีวิตประจำวัน ภิกษุจะใช้แนวทางนี้ในการรับจีวร บิ

บทที่ 7 สามัญญผลเบื้องกลาง 7.1 สามัญญผลเบี้องกลาง สามัญญผลเบื้องกลาง คือ อานิสงส์หรือผลดีที่ภิกษุได้รับจากการเจริญภาวนา เมื่อภิกษุเป็นผู้ถึง พร้อมด้วยศีล คุ้มครอง ทวารในอินทรี…

บทที่ 7 แสดงถึงความสำคัญของสามัญญผลเบื้องกลาง ซึ่งเป็นผลดีที่ภิกษุได้รับจากการปฏิบัติภาวนา โดยการรักษาศีล ความมีสติสัมปชัญญะ และการเป็นผู้สันโดษ รวมถึงการบรรลุฌานที่นำไปสู่การชำระจิตใจจากนิวรณ์ 5 ประก

7.4 ความหมายของสมาธิ “สมาธิ” อาจให้คําจํากัดความได้หลายอย่าง เช่น 1) สมาธิ คือ สภาวะที่ใจปราศจากนิวรณ์ 5 2) สมาธิ คือ อาการที่ใจตั้…

บทความนี้นำเสนอความหมายของสมาธิที่มีความหลากหลาย รวมถึงอาการของใจและลักษณะของใจที่เป็นดวงกลมใส การปฏิบัติภาวนาในการเข้าถึงธรรมกายเพื่อการเห็นความบริสุทธิ์ของ…

…ยงที่ได้ยินทางหู รู้กลิ่นที่ได้สูดทางจมูก รู้รสที่ได้ลิ้มทางลิ้น รู้สัมผัสที่ได้แตะต้องทางกาย และรู้อารมณ์ที่คิดด้วยจิต เพื่อให้เข้าใจง่ายขึ้น เนื้อของดวงใจทั้ง 4 ชั้น ซึ่งประกอบกันขึ้นเป็นดวงใจนี้ อาจเ…

บทความนี้กล่าวถึงโครงสร้างของดวงใจที่ประกอบด้วย 4 ชั้น คือ ดวงเห็น, ดวงจำ, ดวงคิด, และดวงรู้ ในการสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับการคิดและรู้ของจิตใจ นอกจากนี้ยังอธิบายความหมายที่สมบูรณ์ของสมาธิที่ทำให้จิตใจ

…(ความตรึกหรือคิด) วิจาร (ความตรองหรือพิจารณา) ปีติ (ความอิ่มใจ) สุข (ความสบายใจ) และเอกัคคตา (ความมีอารมณ์เป็นหนึ่ง หรือสมาธิ) เมื่อผู้ปฏิบัติมีใจตั้งมั่นอยู่ด้วยองค์ 5 เช่นนั้นนานเข้า จนใจผ่องใสยิ่งขึ้…

…ตุตถฌาน. ทั้งนี้ อุเบกขาที่มีอยู่ในทุกระดับฌานจะเด่นชัดในจตุตถฌาน. การศึกษาแบ่งเป็นตารางสำหรับเข้าใจอารมณ์ในแต่ละระดับฌาน.

…พระเจ้าอชาตศัตรูนั้น ล้วนเป็น สามัญญผลอันเกิดจากการเจริญสมาธิภาวนาของพระภิกษุเอง สมาธิในพระพุทธศาสนาอาจแบ่งออกได้เป็น 2 ระดับ คือ 1. สมาธิเบื้องต่ำ “สมาธิเบื้องต่ำ” คือ สภาวะที่ใจสงบ ปราศจากอารมณ์ทั้ง 6…

ในพระพุทธศาสนา สมาธิสามารถแบ่งออกเป็นสองระดับ คือ สมาธิเบื้องต่ำซึ่งหมายถึงการทำใจให้สงบและปราศจากอารมณ์ที่เกี่ยวข้องกับอายตนะ 6 และสมาธิเบื้องสูงซึ่งเป็นสภาวะที่เกิดจากการบรรลฌานทั้ง 4 ขั้นตอนในการปฏ…

…า 2 ดวงที่ผ่านมา แต่ใสกว่า ดีกว่า วิเศษกว่า ดวงนี้คือ “ตติยฌาน” มี กายรูปพรหมนั่งอยู่กลางดวงฌาน ด้วยอาศัยกายรูปพรหมนี้ กายรูปพรหมละเอียดก็เข้าฌาน นั่งนิ่งอยู่กลาง ดวงของตติยฌาน ในนี้ไม่มีปีติ มีแต่ “สุข…

ในบทความนี้กล่าวถึงการเข้าถึงฌานสี่ระดับในพุทธศาสนา ประกอบด้วยปฐมฌาน, ทุติยฌาน, ตติยฌาน, และจตุตถฌาน โดยการปฏิบัติตามขั้นตอนที่ระบุง่ายขึ้นถึงการเข้าใจและรับรู้ประสบการณ์ที่เกิดจากการมุ่งมั่นในสมาธิเบ

…ลังคิดอะไรอยู่ รู้ว่าบุคคลใดมีภูมิหรือชั้นแห่งจิตอยู่ในระดับใด มีสมาธิหรือไม่ ดังมีเรื่องปรากฏอยู่ในอาฬวกสูตรว่า “สมัยหนึ่ง อาฬวกยักษ์ไปเฝ้าพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเพื่อถามปัญหา ยักษ์คิด อยู่ในใจว่า ถ้าพระพุ…

…ามารถรับรู้ความคิดและสภาวะจิตของผู้อื่นได้ เช่น การเข้าใจถึงความรู้สึกของสัตว์และบุคคลอื่นเมื่อจิตสะอาดไร้ซึ่งกิเลส นอกจากนี้ยังมีการเปรียบเทียบการรู้สึกของจิตกับหญิงสาวที่มองดูเงาตนในกระจกที่สะอาด บทคว…

…ม่มีกิเลส ปราศจากอุปกิเลส นุ่มนวล ควรแก่การงาน ตั้งมั่น ไม่หวั่นไหว อย่างนี้ ย่อมโน้มน้อมจิตไปเพื่อ อาสวักขยญาณ ย่อมรู้ชัดตามเป็นจริงว่า นี้ทุกข์ นี้ทุกขสมุทัย (เหตุแห่งทุกข์) นี้ทุกขนิโรธ (ความดับทุกข์…

บทความนี้กล่าวถึงการเจริญภาวนาเพื่อให้จิตใจบริสุทธิ์และหลุดพ้นจากอาสวะที่ทำให้เกิดทุกข์ อธิบายถึงการเข้าถึงอาสวักขยญาณซึ่งคือความรู้ที่สามารถทำให้เห็นตามความเป็นจริงแล…

…ต หรือ หูทิพย์ 5. เจโตปริยญาณ 6. ปุพเพนิวาสานุสสติญาณ 7. ทิพพจักขุ หรือ ตาทิพย์ หรือ จุตูปปาตญาณ 8. อาสวักขยญาณ จากพระพุทธดำรัสของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเกี่ยวกับวิชชา 8 นี้ จะเห็นว่าหลักสำคัญในการ ปฏิบัติเ…

บทความนี้กล่าวถึงวิชชา 8 ซึ่งประกอบด้วยอิทธิวิธีต่างๆ และการบรรลุธรรมนั้นโดยการตั้งจิตที่ศูนย์กลางกายฐานที่ 7 เพื่อเข้าถึงวิปัสสนาญาณและธรรมกายในระดับต่างๆ รวมถึงการสามารถรู้เห็นการเกิดและการตายของสัต