อา : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 348 / 1557

ความต้องการของผู้ชนะสงครามคืออารยัน ซึ่งเป็นกลุ่มผู้มีอำนาจในสังคม ที่ต้องการจะ แบ่งแยกกลุ่มชนที่มีชาติพันธุ์ต่างกันออกจากกันอย่างช…

เนื้อหาเกี่ยวกับการจัดระเบียบวรรณะในสังคมฮินดู โดยเฉพาะการแบ่งแยกระหว่างอารยันและดราวิเดียน การสร้างชนชั้น และความหมายของวรรณะที่มีต่อความเชื่อและการใช้ชีวิตในสังคม โดยสรุปวร…

…งถือปฏิบัติตามอย่าง เคร่งครัด ดังนั้นผู้ที่เกิดในวรรณะใดก็ต้องดำรงอยู่ในวรรณะนั้นตลอดไป และการประกอบอาชีพก็ ต้องให้เป็นไปตามหน้าที่ของตนๆ จะก้าวก่ายกันไม่ได้ และห้ามมิให้คนต่างชั้นวรรณะกัน ทำการสมรสข้าม…

…มาหาเลี้ยงชีพในสังคมอินเดียที่สัมพันธ์กับระบบวรรณะ ตั้งแต่การเกิดในวรรณะต่าง ๆ จนถึงการส่งผลกระทบต่ออาชีพและความเสมอภาค โดยเฉพาะอย่างยิ่งจากยุคอุปนิษัทที่ประกอบด้วยการค้นหาความหมายของชีวิต การบูชายัญ แล…

…นดูกล่าวว่า อุปนิษัทต้องเกิดก่อนพุทธศาสนาอย่างแน่นอน ส่วนบางท่านมีความเห็นแย้งกันว่าคัมภีร์ อุปนิษัทอาจเกิดขึ้นหลังพุทธกาล คือเป็นผลงานของพวกฮินดูซึ่งหาทางจะดำรงไว้ซึ่งศาสนา พราหมณ์ในยุคที่พุทธศาสนาและศ…

คัมภีร์อุปนิษัทเป็นการรวบรวมความคิดเกี่ยวกับปฐมเหตุของโลกและชีวิต รวมถึงเรื่องของพรหมัน ซึ่งมีความสำคัญต่อศาสนาพราหมณ์และการพัฒนาปรัชญา เป็นการศึกษาเกี่ยวกับความจริงสูงสุดและพื้นฐานของการหลุดพ้นจากทุก

…่งเดียวคือพรหมัน (Brahman) ทุกสิ่งแยกตัวมาจากพรหมัน และจะกลับไปรวมกับพรหมันอีก บุคคลคือชีวาตมัน หรืออาตมัน (Atman) ซึ่งมีธรรมชาติเหมือนพรหมันแต่แยกมาอยู่ในตัวบุคคล บุคคลจะต้อง พยายามด้วยการประกอบพิธีกรร…

…ได้รับยกย่องว่าเป็นผู้แทนของพระเจ้าที่ประชาชนแสวงหาความช่วยเหลือด้านจิตใจ โดยมีหลักการดำเนินชีวิตตามอาศรม 4 คือการเรียนรู้ การทำงาน การเพลิดเพลิน และการบรรลุโมกษะ เพื่อให้ชีวิตมีความหมายและเชื่อมโยงกับค…

อาชีพอยู่เป็นครอบครัวได้ตามปกติ ส่วนช่วงสันยาสี (ผู้แสวงหาโมกษะ) นั้น เป็นช่วงชีวิตที่ ใครจะเลือกจะเลื…

เนื้อหาแสดงถึงความเปลี่ยนแปลงในศาสนาพราหมณ์จากการเน้นพิธีบูชายัญสู่การเข้าใจในโมกษะผ่านการบำเพ็ญตบะในยุคอุปนิษัท โดยเน้นบทบาทของสันยาสีและการแสวงหาความสันโดษเพื่อความสุขทางจิตวิญญาณ การเกิดนักคิดอิสระ

…Ultimate Reality) ของโลกและจักรวาล มีเพียงสิ่งเดียวเท่านั้น คือ พรหมัน หรือปรมาตมัน และชีวาตมัน หรืออาตมัน แต่เพราะเหตุที่ เราไม่รู้เท่าทันความจริงที่ว่า จิตของเราแต่ละคนเป็นอาตมัน เป็นอย่างเดียวกับจิตข…

…กทรรศนะ 6 แห่งปรัชญาอินเดีย ได้แก่ เวทานตะ ซึ่งก่อตั้งโดยฤาษีพาทรายณะ มุ่งเน้นไปที่ความจริงสูงสุดของอาตมันและปรมาตมัน และลัทธินยายะ โดยฤาษีโคตมะ ที่เน้นการใช้ตรรกะและเหตุผลในการค้นหาความจริง พร้อมสอนหลั…

…่ถูกต้องเกี่ยวกับสัจภาพโดยการจำแนกวัตถุแห่ง การรับรู้ออกเป็น “ตัตตวะ” หรือความจริงแท้ 25 ประการ ซึ่งอาจย่อลงเป็น 2 คือ ปุรุษะ และ ประกฤติ ปุรุษะ ได้แก่ อาตมันหรือวิญญาณสากล ส่วนประกฤติ คือ สิ่งที่เป็นต้…

พบกับความคิดของลัทธิไวเศษิกะที่สอนว่าโลกเกิดจากพลังอันมองไม่เห็นและแนวคิดเกี่ยวกับจิตอันยิ่งใหญ่ของปรมาตมันที่สร้างสรรค์สากลโลก ผ่านการขจัดอวิชชาเพื่อเข้าถึงโมกษะ ในขณะเดียวกัน สางขยะช่วยนำเสนอว่ามนุษ

…าสิทธิราชย์ ได้แก่ แคว้นที่ให้อำนาจสิทธิ์ขาดในการปกครองบ้าน เมืองขึ้นอยู่กับพระมหากษัตริย์โดยตรง แต่อาจทรงมอบหมายอำนาจนั้นให้พระบรมวงศานุ วงศ์หรือปุโรหิต ข้าราชบริพารไปปฏิบัติแทนได้ ประมุขของแคว้นเรียกว…

…์และประชาธิปไตย แสดงถึงระบบการปกครองที่หลากหลาย มีประมุขคือราชาและสภา คำอธิบายยังรวมถึงรายชื่อแคว้น อาทิ อังคะ มคธ โกศล และอื่น ๆ การปกครองนี้ยังคงเป็นแบบเดิมจนถึงการได้รับเอกราชของอินเดียในปี พ.ศ. 2490…

การประกอบอาชีพ อาชีพของคนอินเดียในสมัยพุทธกาลขึ้นอยู่กับวรรณะที่ตนเกิด ผู้ที่เกิดในวรรณะใดก็ จะมีอาชีพประจำวรรณ…

บทความนี้สำรวจอาชีพของคนอินเดียในสมัยพุทธกาลซึ่งจำแนกตามวรรณะ ได้แก่ วรรณะกษัตริย์ วรรณะแพร่พราหมณ์ วรรณะแพทย์ และวร…

…ห้เขาได้ชื่อว่า ปูรโณ เพราะทำให้ทาสในเรือนครบ 100 คน วันหนึ่งเขาหนีออก จากเรือน ระหว่างทางพวกโจรชิงเอาผ้าของเขาไป เขาเดินเข้าไปในบ้านตำบลหนึ่งทั้ง ๆ ที่ เปลือยกาย พวกมนุษย์เห็นเขาแล้วคิดว่า สมณะนี้เป็นพ…

ปูรณกัสสปะเกิดในวรรณะพราหมณ์ และมีแนวคิดที่แตกต่างจากหลักกฎแห่งกรรมในพระพุทธศาสนา ส่วนนักบวชมักขลิโคสาลมีจุดเริ่มต้นจากการทำผิดพลาดในวัยเด็ก เขาและปูรณกัสสปะมีศิษย์มากมายและต่างสร้างลัทธิที่สะท้อนความ

…้าจักรพรรดิ แต่ถ้าออกบวช จะได้ตรัสรู้ธรรมเป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเป็นศาสดาเอกในโลก แม้อสิตดาบสผู้เป็นอาจารย์ ของพระเจ้าสุทโธทนะยังประนมหัตถ์ก้มกราบแทบเท้าของพระโพธิสัตว์ซึ่งประสูติได้ไม่กี่วัน เพราะตนทรา…

บทความนี้สำรวจความสำคัญของคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าซึ่งเป็นสัจธรรมที่พิสูจน์ได้ด้วยตนเอง พร้อมกล่าวถึงการยอมรับจากกลุ่มพราหมณ์ในสังคมอินเดียสมัยพุทธกาล ซึ่งมีทั้งราชา มหาเศรษฐี และบุคคลชั้นสูงหลายคน

…ทธปรินิพพาน 500 ปี ในมหาปรินิพพานสูตรมีข้อความตอนหนึ่งกล่าวถึงโอวาทที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัส กับพระอานนท์ว่า “อานนท์บางทีพวกเธออาจจะคิดว่า ปาพจน์มีพระศาสดาล่วงลับไปแล้ว พวกเราไม่มีพระศาสดา ข้อนี้พวกเธอ…

บทที่ 4 สำรวจความสำคัญของพระธรรมและวินัยหลังพระสัมมาสัมพุทธเจ้าล่วงลับไป และแนวทางการสังคายนาเพื่อรักษาพระศาสนาให้ยั่งยืน เสนอวิธีการรวบรวมคำสอนของพระองค์ในลักษณะต่าง ๆ เพื่อประโยชน์แก่พุทธบริษัท และป

…าย พระเพลิงพระพุทธสรีระเสร็จแล้ว ท่านจึงชักชวนภิกษุทั้งหลายให้มาร่วมทำสังคายนา ในระหว่างสังคายนา พระอานนท์ได้แจ้งให้ที่ประชุมสงฆ์ทราบว่า พระสัมมาสัมพุทธเจ้า ทรงอนุญาตว่าถ้าสงฆ์เห็นสมควรก็สามารถเพิกถอนสิ…

บันทึกเหตุการณ์สำคัญหลังจากพระสัมมาสัมพุทธเจ้าปรินิพพานเพียง 7 วัน สะท้อนถึงความเห็นที่แตกต่างในหมู่พระสงฆ์เกี่ยวกับสิกขาบทและการทำสังคายนา โดยพระมหากัสสปะได้ชักชวนให้ทำการสังคายนาเพื่อรักษาแนวทางของพ

…่าไม่ผิดธรรมไม่ผิดวินัย ซึ่งมีใจความดังนี้ 1. ภิกษุชาววัชชี: ภิกษุเก็บเกลือไว้ในเขนงแล้วนำไปฉันปนกับอาหารได้ ไม่เป็นอาบัติ (พระสัพพกามีโต้ตอบว่า: การเก็บเกลือไว้ในเขนง โดยตั้งใจว่าจะใส่ลงในอาหารฉัน นั้น…

…ี่ภิกษุชาววัชชีถือว่าไม่ผิดธรรม และรวมถึงการโต้ตอบจากพระสัพพกามีซึ่งได้ชี้ให้เห็นว่าเหตุการณ์ต่าง ๆ อาจมีผลต่อการปฏิบัติภายในพระพุทธศาสนาได้อย่างไร ตามหลักพระวินัยที่มีการกำหนดไว้ ทั้งนี้มีการเชื่อมโยงเ…

…ินัยจึงจะเป็นสิ่งสมควร) 7. ภิกษุชาววัชชี: นมส้มที่แปรมาจากนมสดแต่ยังไม่กลายเป็นทธิ (เนยใส) ภิกษุฉัน อาหารเสร็จแล้ว จะฉันนมนั้นทั้งที่ยังไม่ได้ทำวินัยกรรมหรือทำให้เป็นเดนตาม พระวินัยก็ได้ ไม่เป็นอาบัติ (…

บทความนี้กล่าวถึงการตีความพระวินัยและความแตกแยกของสงฆ์ในช่วงเวลาสำคัญ ซึ่งเน้นถึงบทบาทของพระสัพพกามีและภิกษุชาววัชชี รวมถึงผลกระทบที่เกิดขึ้นจากการสังคายนาในเมืองปาฏลีบุตร โดยมีผู้เข้าร่วมมากถึง 10,00

กันเป็นเวลาถึง 7 ปี ต่อมา ความทราบไปถึงพระเจ้าอโศกมหาราช พระองค์ได้รับสั่งให้อำมาตย์คนหนึ่งไป อาราธนาให้พระทำสังฆกรรมร่วมกัน เมื่อพระเหล่านั้นไม่ยินยอม อำมาตย์ถือว่าพระสงฆ์ขัด พระบรมราชโองการ จึงต…

…บาปกรรม หลังจากนั้น พระองค์จึงได้ตรวจสอบพระสงฆ์เพื่อแยกพระจริงและพระปลอม โดยใช้วิธีการตั้งคำถาม ซึ่งอาจสร้างปัญหาในอนาคตทั้งกับพระสงฆ์ที่ไม่สามารถตอบได้แท้จึงถูกสึกออกไป พระเจ้าอโศกจึงสามารถจัดการให้เกิ…

ไม่เป็นอาบัติ” แต่พอลับหลัง พระวินัยธรกลับบอกพวกศิษย์ของตนว่า “พระธรรมกถูกต้องอาบัติ ก็ไม่รู้ว่าเป็นอาบัติ” พ…

…ในพระพุทธศาสนา โดยยกตัวอย่างกรณีของพระวินัยธรและพระเทวทัต ที่มีการสั่งสอนและ การตีความที่แตกต่างกัน อาจส่งผลให้เกิดความขัดแย้งในคณะสงฆ์ได้ แม้ประเด็นจะเล็กน้อย แต่ก็เป็นสาเหตุของการแตกแยก หากไม่มีการแก้…

…ป็นเพราะภิกษุสงฆ์มีระดับสภาวธรรมที่ต่างกัน มีพื้นฐานครอบครัว สังคม ภาษา การศึกษาที่แตกต่างกัน รวมถึงอาศัยอยู่ในสถานที่อันต่าง ภูมิประเทศและต่างวัฒนธรรมกัน ด้วยพื้นฐานที่ต่างกันดังกล่าว จึงทำให้คณะสงฆ์มี…

…ึงความขัดแย้งที่เกิดจากการทำสังคายนา ซึ่งส่งผลให้พระพุทธศาสนาแตกแยกออกเป็น 2 นิกายแรกคือ เถรวาท และ อาจาริยวาท นอกจากนี้ยังบรรยายถึงการต่อต้านจากเจ้าลัทธิต่าง ๆ ในสมัยพุทธกาล ซึ่งเป็นสาเหตุภายนอกที่มีผล…

…็นการทำประโยชน์เฉพาะตนในวงแคบและช่วยเหลือสรรพสัตว์ไปได้น้อย และที่สำคัญ พระสาวกที่จะหลุดพ้นได้จะต้องอาศัยคำชี้แนะสั่งสอนจากพระพุทธเจ้าก่อนเพราะไม่อาจหลุดพ้น ได้ด้วยความสามารถของตนเพียงลำพัง 2) ปัจเจกยาน…

หลายพระองค์ทรงทำนุบำรุงพระพุทธศาสนาอย่างจริงจัง จนในพุทธศตวรรษที่ 6 นิกายมหายานมีแนวคิดบรรจุไว้ 3 ประการ ได้แก่ สาวกยาน ที่มุ่งหวังเพียงบรรลุอรหัตภูมิ, ปัจเจกยาน ซึ่งสามารถรู้แจ้งด้วยตนเองแต่ไม่สามารถ

…วยานของฝ่ายมหายานกลับเป็นเหมือนพาหนะใหญ่ที่สามารถรับคนทุกประเภท ทุก ชนชั้นวรรณะ ทุกเพศทุกวัย ทุกสาขาอาชีพ โดยไม่เคยปฏิเสธ หรือจำกัดว่าเป็นผู้ใด ดังนั้น จึงควรยกย่องว่าเป็นยานอันสูงสุดเพราะสามารถช่วยเหลื…

…รองรับทุกสรรพสัตว์ โดยไม่จำกัดเพศหรือชนชั้น ในพระพุทธศาสนาแบ่งพระพุทธเจ้าออกเป็น 3 ประเภท ได้แก่ พระอาทิพุทธเจ้า, พระธยานิพุทธเจ้า, และ พระมานุษิพุทธเจ้า โดยเน้นว่าพระอาทิพุทธเจ้าคือผู้ให้กำเนิดทุกสิ่งใ…