อา : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 70 / 1553

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที 111 [อาหารแห่งปีติสัมโพชฌงค์] นัยเดียวกัน ตรัสว่า "ดูกรภิกษุทั้งหลาย มีอยู่ ธรรม ทั้งหลายอันเป็นที่ตั้งแห่ง…

ในบทนี้พูดถึงการทำโยนิโสมนสิการซึ่งเป็นพื้นฐานในการเกิดปีติสัมโพชฌงค์ โดยเน้นความสำคัญของธรรมเป็นที่ตั้งของปีติและการบำเพ็ญบุญในทางกรรมฐานเพื่อเสริมสร้างปีติสัมโพชฌงค์. การแก้อรรถปาฐะบทร่วมถึงธรรมที่เ

…วามโง่เขลา ) ประกาศด้วยปาฐะที่ ๒ และ ปโยคสุทธิ (ความหมดจดแห่งความเพียรพยายาม ) ประกาศด้วยปาฐะ ที่ ๑ อาสยโปสนะ (ความกล่อมเกลาอัชฌาสัย) ประกาศด้วยปาฐะที่ ๒ ในกามที่กล่าวในบทว่า " กาเมหิ " นั้น นี้เป็นนัยะ…

…ศลธรรม โดยได้มีการอธิบายเกี่ยวกับโลลภาพและพาลภาพในแง่มุมต่างๆ เพื่อทำความเข้าใจในความสัมพันธ์ระหว่างอารมณ์และความคิดในทางพระพุทธศาสนา การทำความสะอาดจากสังกิเลสผ่านการชำระอัชฌาสัยนั้นมีความสำคัญในการพัฒน…

บุคคลรองเอา ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 193 เมื่อจะหลีกละกสิณโทษทั้ง ๔ อย่าพึงถือเอาน้ำที่มี…

ในบทนี้กล่าวถึงการปฏิบัติต่ออาโปกสิณ โดยให้หลีกเลี่ยงการใช้น้ำที่มีสีและใช้ผ้าสะอาดในการนำเสนอน้ำเพื่อให้เกิดวิธีการภาวนาที่ถูกต้อ…

… - หน้าที่ 276 ให้รู้ ( ด้วย ) บ้าง เพราะเหตุนั้น จึงทรงพระนามว่า พุทโธ ด้วยเหตุ ดังกล่าวมาฉะนี้เป็นอาทิก็ได้ ก็แลเพื่อให้รู้ความข้อนี้ชัดนัยแห่งบาลี นิเทศก็ดี นัยแห่งบาลีปฏิสัมภิทาก็ดีทั้งหมด อันเป็นไป…

…' มีการยกย่องว่ามีความประเสริฐและสูงสุด นอกจากนี้ยังมีการพูดถึงประเภทของชื่อที่แบ่งเป็น 4 อย่าง คือ อาวัตถิกนาม, ลิงคิกนาม, เนมิตติกนาม และ อธิจจสมุบันนาม โดยวิเคราะห์ความหมายเพิ่มเติมของคำเหล่านี้ รวมถ…

…ว่า วจฺโฉ ( ลูกโค-ลูกแหง่ ) ทมฺโม ( โคฝึก-รุ่นกระทง ) พลิพทฺโท ( โคถึก-โคงาน )ดังนี้เป็นต้น ชื่อว่า อาวัตถิกนาม ชื่อเช่นว่า ทณฑี ( คนถือไม้เท้า = คนแก่) จตฺตี (ผู้มีฉัตร = พระราชา ) สิขี ( สัตว์มีหงอน =…

ในเนื้อหานี้กล่าวถึงประเภทของชื่อที่ใช้ในพุทธศาสนา ได้แก่ อาวัตถิกนาม คือลักษณะของการตั้งชื่อที่เกี่ยวข้องกับสิ่งที่มีอยู่จริง, ลิงคิกนาม ที่แสดงถึงลักษณะหรือคว…

ประโยค - อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 32 เอก. จ. ภควโต เอา นฺตุ กับ ส เป็น โต พหุ. ภควา เอา นุตุ กับ นํ เป็น ติ ภควนฺตานํ เอา นฺตุ เป็น นุต นํ อยู่หลังทีฆะ อะ…

…นรูปแบบต่างๆ นอกจากนี้ยังอธิบายถึงแนวทางที่สำคัญในการจำแนกประเภทของศัพท์ที่มีความหมายคล้ายคลึง เช่น อายสฺมนฺตุ และคุณวนฺตุ การเรียนรู้เหล่านี้จะช่วยให้เข้าใจความหมายและเนื้อหาที่เกี่ยวข้องในบาลีได้เป็นอ…

…ถุ สตฺถุโน ประโยค - อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 38 (แปลง เหมือน จ. เอก.) ส. สตฺถ เอา อุ การันต์ เป็น อาร รัสสะ อา เป็น อร แปลง สฺมึ เป็น พหุ. สตฺถาราน์ (แปลงเหมือน จ. พหุ.) สตฺถาเรา เอ…

เนื้อหาเกี่ยวกับการอธิบายไวยากรณ์ภาษาบาลี โดยเน้นไปที่การแปลงศัพท์ในรูปแบบเอกและพหุ โดยใช้ตัวอย่างของคำที่แสดงถึงการทำหน้าที่ต่างๆ เช่น ผู้ทำ ผู้ขุด ผู้ให้ และอื่นๆ พร้อมอธิบายความสำคัญของคำในความหมาย

…มือน ปิตุ ๑. ภาตุ พี่ชาย, น้องชาย ๒. ชามาตุ ลูกเขย วิธีเปลี่ยนวิภัตติและการันต์เหมือน สตฺถุ แปลกแต่ อาเทส เป็น อร แทน อาร ในวิภัตติทั้งปวง อาลปนะนั้น เมื่อว่าตามแบบ เป็นอย่างนี้ แต่คำพูดและวิธีเขียนหนัง…

เนื้อหาเกี่ยวกับการศึกษาและอธิบายไวยากรณ์นามและอัพยยศัพท์ในภาษาบาลี โดยระบุการแจกจ่ายคำศัพท์ เช่น ปิตุ ที่มีความหมายแตกต่างกัน รวมถึงการเปลี่ยนวิภัตติและการันต์เช่นเดียวกับศัพท์อื่น พร้อมกับตัวอย่างกา

…ม่อนฉัน เจ้านายผู้ใหญ่ หรือ เจ้านายเสมอกันหรือ หม่อนฉัน ผู้เสมอกัน, ขุนนาง ผู้น้อย กระหม่อม ผู้ใหญ่ อาตมภาพ พระสงฆ์ พระราชา, เจ้านาย, เกล้ากระผม เกล้าผม ผู้น้อยทั่วไป ขุนนาง ขุนนางชั้นสูง, พระ ราชาคณะชั…

…ลีและภาษาไทย ที่สัมพันธ์กับฐานะและชั้นเชิงของผู้พูด เช่น การใช้ 'ข้าพระพุทธเจ้า' สำหรับพระราชา และ 'อาตมภาพ' สำหรับพระสงฆ์ รวมถึงการเลือกใช้คำที่เหมาะสมตามโครงสร้างทางสังคม เช่น 'กระหม่อม' หรือ 'ดีฉัน' …

… หน้าที่ 101 อุทาหรณ์การใช้อุปสัค ๆ ในอุปสัคทั้ง ๒๐ นั้น คำแปลทุก ๆ ตัวยังไม่สิ้นเชิงทีเดียว บาง ตัวอาจแปลพลิกแพลงได้มากกว่านี้ก็มี ถ้าจะนำมากล่าวในที่นี้จักเป็น การฟั่นเฟือแก่ผู้แรกศึกษา เมื่อศึกษาไปนา…

บทนี้อธิบายการใช้อุปสัคในบาลี โดยเฉพาะความหมายของคำว่า 'นิ' ที่มีทั้งความหมายว่า เข้า, ลง และ ไม่มี, ออก ผู้ศึกษาควรจดจำคำแปลที่ถูกต้องเพื่อให้สามารถใช้อุปสัคได้อย่างเหมาะสมตามบริบทที่กำหนด ตัวอย่างแล

… 11 รโห " ที่ลับ พหิ ทั้ง ๑๖ ศัพท์นี้ ทางสัมพันธ์รวมเรียกอย่างเดียวกันกับอรรถแห่ง สัตตมีวิภัตติว่า "อาธาร" นิบาตบอกปริจเฉท ยาวตา แปลว่า มีประมาณเพียงใด กีว แปลว่า เพียงไร " ยาว เพียงใด ตาวตา " มีประมาณเ…

…งในบริบทต่างๆ โดยอธิบายความหมายและการใช้งานของศัพท์เหล่านี้ในภาษา รวมถึงการถ่ายทอดความหมายของคำว่า 'อาธาร' และ 'วิทยาตา' ที่มีความเกี่ยวข้องกับการแสดงปริมาณและความสัมพันธ์ในภาษา. นอกจากนี้ยังมีการพูดถึง…

…แก่เรามากหนอ" ดังนี้ก็ดี ภิกษุผู้ที่เจริญมรณสติอย่างนี้ว่า "โอหนอ เราพึงเป็นอยู่ได้ชั่ว เวลาเคี้ยว (อาหาร) กลืนลงไปได้ ๔-๕ คำ (เพราะฉะนั้น) เราจึง (รีบ) ทำในใจถึงคำสอนของพระผู้มีพระภาคเจ้าเถิด ข้อนั้นจะ…

…ะได้รับอุปการะมากจากการทำใจให้ระลึกถึงคำสอนของพระองค์ในช่วงเวลาต่างๆ ของวัน ซึ่งรวมถึงช่วงเวลาที่กินอาหาร หรือแม้แต่ช่วงเวลาของการหายใจ การทำเช่นนี้ช่วยให้ไม่ประมาท และสามารถพัฒนาจิตใจต่อสู้เพื่อสิ้นอาส…

…้นพึงว่าในมัตถลุงคปัญจกะ (๕ ทั้งมันสมอง) ว่า "อนุต อนุตคุณ อุทริย์ กรีส์ มาถลุงค์" (ไส้ใหญ่ ไส้น้อย อาหารใหม่ อาหารเก่า มันสมอง) แล้วว่าโดยปฏิโลมอีกว่า "มาถลุงค์ กรีส อุทริย์ อนุตคุณ อนุติ ปปผาส์ ปิหก ก…

ในเนื้อหานี้ได้กล่าวถึงการวิเคราะห์องค์ประกอบของร่างกายโดยยกตัวอย่างจากตำราโบราณ โดยมีการใช้คำซ้ำและวิธีการสาธยายที่เน้นถึงความสัมพันธ์ของส่วนต่าง ๆ นำเสนอในลำดับก่อนหลังและกลับหลัง เพื่อทำให้เข้าใจใน

…อฏฐิมิญช์ อฏฺฐี นฺหารู มิสํ ตโจ ทนฺตา นขา โลมา เกสา (มันข้น เหงื่อ เลือด น้ำเหลือง เสมหะ ดี มันสมอง อาหารเก่า อาหารใหม่ ไส้น้อย ไส้ใหญ่ ปอด ม้าม พังผืด ตับ หัวใจ ไต เยื่อ ในกระดูก กระดูก เอ็น เนื้อ หนัง…

ในข้อความนี้เป็นการกล่าวถึงระบบอวัยวะภายในร่างกายมนุษย์ เช่น ม้าม ตับ หัวใจ ไต และของเหลวต่าง ๆ เช่น เลือด น้ำเหลือง หรือเหงื่อ โดยการแบ่งเป็นกลุ่มอวัยวะและของเหลวที่มีประโยชน์และบทบาทสำคัญต่อสุขภาพขอ

…วเท่านั้นไซร้ ย่อม เป็นได้ที่จิต (ของเธอ) จะพึงเป็นไปข้างโกสัชชะเสีย ถ้าภิกษุผู้ ฟังตามนี้เข้าใจว่า อาการ ๓๒ นั้น พระโยคาวจรจึงมนสิการให้เกิดอัปปนาได้ทุกอาการ แต่ว่าอัปปนาจะเกิด ก็ย่อมเกิดในอาการใดอาการ…

…พระโยคีและอัปปนา มีการกล่าวถึงอธิจิตตสูตรและความสำคัญของการมนสิการในขั้นตอนต่างๆ แสดงถึงความเข้าใจในอาการต่างๆ ที่ผู้ปฏิบัติต้องรู้และปฏิบัติได้อย่างตรงจุด โดยไม่ตรงกันในทุกๆ อาการ

…ด้วยส่วนของตนแห่งไส้น้อยนั้น ส่วน (วิสภาคบริเฉท) ตัดตอน ด้วยส่วนที่ผิดกับตน ก็เช่นเดียวกับผมนั่นแล [อาหารใหม่] หมายเอาสิ่งที่กิน สิ่งที่มีอยู่ในอุทร ชื่อ อุทริย์ - อาหารใหม่ หมายเอา เคี้ยว ลิ้ม เข้าไป” …

…ำหรับเช็ดเท้า ซึ่งมีการตัดตอนด้วยส่วนของไส้น้อยและในส่วนที่แตกต่างจากตน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเรื่องของอาหารใหม่ที่หมายถึงสิ่งที่กิน ซึ่งเกิดขึ้นในอุทร การระบุถึงอวัยวะที่หุ้มไส้และการอุปมาก็ถูกเสนอในบทนี้…

…อน ๑ - หน้าที่ 134 ปัญญาอยู่ (นั้น) สมด้วยคำที่กล่าวไว้ในปฏิสัมภิทาว่า "เมื่อภิกษุรู้ อยู่ซึ่งความมีอารมณ์เดียว ความไม่ส่ายไปแห่งจิต ด้วยอำนาจความ หายใจออกยาง (เป็นอารมณ์..... สติย่อมตั้งมั่น (อยู่ในอาร…

ในเนื้อหานี้พูดถึงความสำคัญของการมีอารมณ์เดียวในการฝึกจิต การทำให้จิตมั่นคงด้วยการหายใจและการรักษาสติให้คงอยู่ โดยเฉพาะเมื่อภิกษุต้องเข้า…

…ือคบ จิตตสังขารที่หยาบ ๆ ความดับจิตตสังขารนั้น พึงทราบโดยนัยที่ ๑. มหาฎีกาว่าแบ่งเป็น 4 ตอน ๆ แรก ๔ อาการ และตอสอง ๕ อาการ (แต่อาวชฺชโต นึกหน่วง ถึง จิตต์ อธิฏฐหโต - อธิษฐานจิต) แสดงการรู้ปีติโดยอารมณ์ต…

หนังสือการแปลวิสุทธิมรรคในเนื้อหานี้ เน้นการเข้าใจเกี่ยวกับสุขปฏิสเวทีและจิตตสังขารภายในพระพุทธศาสนา ซึ่งแบ่งแยกเป็นฌานต่าง ๆ วิเคราะห์และอธิบายในแง่ของสมถะและวิปัสนา การศึกษาเนื้อหาของมหาฎีกาภายในวิส

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 142 ตรัสไว้ว่า "อานาปานสติ ภิกษุพึงบำเพ็ญเพื่อตัดเสียซึ่งวิตก" ดังนี้ อนึ่ง ความที่อานาปานสตินั้นมีอานิสงส์มาก บัณฑิตพ…

บทความนี้อธิบายความสำคัญของอานาปานสติที่พระพุทธเจ้าได้ตรัสไว้ โดยยกตัวอย่างคำสอนเกี่ยวกับการเจริญสติปัฏฐาน ๔ และอานิสงส์ที่สำคัญ …

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ [อุปจารและอัปปนา] ๆ - หน้าที่ 234 พระโยคาวจรนั้น นึกหน่วงเอากสิณคฆาฎิมากาสนิมิตนั้นแล้วๆ เล่า ๆ ว่า 'อากาโส อากาโส - อากาศ อากาศ" ทำไปจนเป็นนิมิต ที่นึกเอามาได้…

เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงการนึกหน่วงเอากสิณในฌานอุปจาร การพัฒนาจิตให้รู้ลึกในนิมิตแห่งอากาศ การรำงับนิวรณ์และเสริมสร้างสมาธิ ที่สำคัญคือ กา…