อา : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 70 / 1525

…ม่อนฉัน เจ้านายผู้ใหญ่ หรือ เจ้านายเสมอกันหรือ หม่อนฉัน ผู้เสมอกัน, ขุนนาง ผู้น้อย กระหม่อม ผู้ใหญ่ อาตมภาพ พระสงฆ์ พระราชา, เจ้านาย, เกล้ากระผม เกล้าผม ผู้น้อยทั่วไป ขุนนาง ขุนนางชั้นสูง, พระ ราชาคณะชั…

…ลีและภาษาไทย ที่สัมพันธ์กับฐานะและชั้นเชิงของผู้พูด เช่น การใช้ 'ข้าพระพุทธเจ้า' สำหรับพระราชา และ 'อาตมภาพ' สำหรับพระสงฆ์ รวมถึงการเลือกใช้คำที่เหมาะสมตามโครงสร้างทางสังคม เช่น 'กระหม่อม' หรือ 'ดีฉัน' …

… หน้าที่ 101 อุทาหรณ์การใช้อุปสัค ๆ ในอุปสัคทั้ง ๒๐ นั้น คำแปลทุก ๆ ตัวยังไม่สิ้นเชิงทีเดียว บาง ตัวอาจแปลพลิกแพลงได้มากกว่านี้ก็มี ถ้าจะนำมากล่าวในที่นี้จักเป็น การฟั่นเฟือแก่ผู้แรกศึกษา เมื่อศึกษาไปนา…

บทนี้อธิบายการใช้อุปสัคในบาลี โดยเฉพาะความหมายของคำว่า 'นิ' ที่มีทั้งความหมายว่า เข้า, ลง และ ไม่มี, ออก ผู้ศึกษาควรจดจำคำแปลที่ถูกต้องเพื่อให้สามารถใช้อุปสัคได้อย่างเหมาะสมตามบริบทที่กำหนด ตัวอย่างแล

… 11 รโห " ที่ลับ พหิ ทั้ง ๑๖ ศัพท์นี้ ทางสัมพันธ์รวมเรียกอย่างเดียวกันกับอรรถแห่ง สัตตมีวิภัตติว่า "อาธาร" นิบาตบอกปริจเฉท ยาวตา แปลว่า มีประมาณเพียงใด กีว แปลว่า เพียงไร " ยาว เพียงใด ตาวตา " มีประมาณเ…

…งในบริบทต่างๆ โดยอธิบายความหมายและการใช้งานของศัพท์เหล่านี้ในภาษา รวมถึงการถ่ายทอดความหมายของคำว่า 'อาธาร' และ 'วิทยาตา' ที่มีความเกี่ยวข้องกับการแสดงปริมาณและความสัมพันธ์ในภาษา. นอกจากนี้ยังมีการพูดถึง…

…แก่เรามากหนอ" ดังนี้ก็ดี ภิกษุผู้ที่เจริญมรณสติอย่างนี้ว่า "โอหนอ เราพึงเป็นอยู่ได้ชั่ว เวลาเคี้ยว (อาหาร) กลืนลงไปได้ ๔-๕ คำ (เพราะฉะนั้น) เราจึง (รีบ) ทำในใจถึงคำสอนของพระผู้มีพระภาคเจ้าเถิด ข้อนั้นจะ…

…ะได้รับอุปการะมากจากการทำใจให้ระลึกถึงคำสอนของพระองค์ในช่วงเวลาต่างๆ ของวัน ซึ่งรวมถึงช่วงเวลาที่กินอาหาร หรือแม้แต่ช่วงเวลาของการหายใจ การทำเช่นนี้ช่วยให้ไม่ประมาท และสามารถพัฒนาจิตใจต่อสู้เพื่อสิ้นอาส…

…้นพึงว่าในมัตถลุงคปัญจกะ (๕ ทั้งมันสมอง) ว่า "อนุต อนุตคุณ อุทริย์ กรีส์ มาถลุงค์" (ไส้ใหญ่ ไส้น้อย อาหารใหม่ อาหารเก่า มันสมอง) แล้วว่าโดยปฏิโลมอีกว่า "มาถลุงค์ กรีส อุทริย์ อนุตคุณ อนุติ ปปผาส์ ปิหก ก…

ในเนื้อหานี้ได้กล่าวถึงการวิเคราะห์องค์ประกอบของร่างกายโดยยกตัวอย่างจากตำราโบราณ โดยมีการใช้คำซ้ำและวิธีการสาธยายที่เน้นถึงความสัมพันธ์ของส่วนต่าง ๆ นำเสนอในลำดับก่อนหลังและกลับหลัง เพื่อทำให้เข้าใจใน

…อฏฐิมิญช์ อฏฺฐี นฺหารู มิสํ ตโจ ทนฺตา นขา โลมา เกสา (มันข้น เหงื่อ เลือด น้ำเหลือง เสมหะ ดี มันสมอง อาหารเก่า อาหารใหม่ ไส้น้อย ไส้ใหญ่ ปอด ม้าม พังผืด ตับ หัวใจ ไต เยื่อ ในกระดูก กระดูก เอ็น เนื้อ หนัง…

ในข้อความนี้เป็นการกล่าวถึงระบบอวัยวะภายในร่างกายมนุษย์ เช่น ม้าม ตับ หัวใจ ไต และของเหลวต่าง ๆ เช่น เลือด น้ำเหลือง หรือเหงื่อ โดยการแบ่งเป็นกลุ่มอวัยวะและของเหลวที่มีประโยชน์และบทบาทสำคัญต่อสุขภาพขอ

…วเท่านั้นไซร้ ย่อม เป็นได้ที่จิต (ของเธอ) จะพึงเป็นไปข้างโกสัชชะเสีย ถ้าภิกษุผู้ ฟังตามนี้เข้าใจว่า อาการ ๓๒ นั้น พระโยคาวจรจึงมนสิการให้เกิดอัปปนาได้ทุกอาการ แต่ว่าอัปปนาจะเกิด ก็ย่อมเกิดในอาการใดอาการ…

…พระโยคีและอัปปนา มีการกล่าวถึงอธิจิตตสูตรและความสำคัญของการมนสิการในขั้นตอนต่างๆ แสดงถึงความเข้าใจในอาการต่างๆ ที่ผู้ปฏิบัติต้องรู้และปฏิบัติได้อย่างตรงจุด โดยไม่ตรงกันในทุกๆ อาการ

…ด้วยส่วนของตนแห่งไส้น้อยนั้น ส่วน (วิสภาคบริเฉท) ตัดตอน ด้วยส่วนที่ผิดกับตน ก็เช่นเดียวกับผมนั่นแล [อาหารใหม่] หมายเอาสิ่งที่กิน สิ่งที่มีอยู่ในอุทร ชื่อ อุทริย์ - อาหารใหม่ หมายเอา เคี้ยว ลิ้ม เข้าไป” …

…ำหรับเช็ดเท้า ซึ่งมีการตัดตอนด้วยส่วนของไส้น้อยและในส่วนที่แตกต่างจากตน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเรื่องของอาหารใหม่ที่หมายถึงสิ่งที่กิน ซึ่งเกิดขึ้นในอุทร การระบุถึงอวัยวะที่หุ้มไส้และการอุปมาก็ถูกเสนอในบทนี้…

…อน ๑ - หน้าที่ 134 ปัญญาอยู่ (นั้น) สมด้วยคำที่กล่าวไว้ในปฏิสัมภิทาว่า "เมื่อภิกษุรู้ อยู่ซึ่งความมีอารมณ์เดียว ความไม่ส่ายไปแห่งจิต ด้วยอำนาจความ หายใจออกยาง (เป็นอารมณ์..... สติย่อมตั้งมั่น (อยู่ในอาร…

ในเนื้อหานี้พูดถึงความสำคัญของการมีอารมณ์เดียวในการฝึกจิต การทำให้จิตมั่นคงด้วยการหายใจและการรักษาสติให้คงอยู่ โดยเฉพาะเมื่อภิกษุต้องเข้า…

…ือคบ จิตตสังขารที่หยาบ ๆ ความดับจิตตสังขารนั้น พึงทราบโดยนัยที่ ๑. มหาฎีกาว่าแบ่งเป็น 4 ตอน ๆ แรก ๔ อาการ และตอสอง ๕ อาการ (แต่อาวชฺชโต นึกหน่วง ถึง จิตต์ อธิฏฐหโต - อธิษฐานจิต) แสดงการรู้ปีติโดยอารมณ์ต…

หนังสือการแปลวิสุทธิมรรคในเนื้อหานี้ เน้นการเข้าใจเกี่ยวกับสุขปฏิสเวทีและจิตตสังขารภายในพระพุทธศาสนา ซึ่งแบ่งแยกเป็นฌานต่าง ๆ วิเคราะห์และอธิบายในแง่ของสมถะและวิปัสนา การศึกษาเนื้อหาของมหาฎีกาภายในวิส

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 142 ตรัสไว้ว่า "อานาปานสติ ภิกษุพึงบำเพ็ญเพื่อตัดเสียซึ่งวิตก" ดังนี้ อนึ่ง ความที่อานาปานสตินั้นมีอานิสงส์มาก บัณฑิตพ…

บทความนี้อธิบายความสำคัญของอานาปานสติที่พระพุทธเจ้าได้ตรัสไว้ โดยยกตัวอย่างคำสอนเกี่ยวกับการเจริญสติปัฏฐาน ๔ และอานิสงส์ที่สำคัญ …

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ [อุปจารและอัปปนา] ๆ - หน้าที่ 234 พระโยคาวจรนั้น นึกหน่วงเอากสิณคฆาฎิมากาสนิมิตนั้นแล้วๆ เล่า ๆ ว่า 'อากาโส อากาโส - อากาศ อากาศ" ทำไปจนเป็นนิมิต ที่นึกเอามาได้…

เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงการนึกหน่วงเอากสิณในฌานอุปจาร การพัฒนาจิตให้รู้ลึกในนิมิตแห่งอากาศ การรำงับนิวรณ์และเสริมสร้างสมาธิ ที่สำคัญคือ กา…

…ู่โดยความเป็นเศษสังขารที่ละเอียด ถามว่า "ก็สัญญากิจในคำนั้น คืออะไร ? " แก้ว่า "สัญญา กิจ ก็คือการจำอารมณ์ได้อย่างหนึ่ง การเข้าถึงความเป็นวิสัย (คือ อารมณ์) แห่งวิปัสนาแล้วยังนิพพิทาให้เกิดได้อย่างหนึ่ง…

…นภาพลักษณ์ที่สื่อถึงความไม่สามารถทำกิจได้แม้จะมีธรรมแม้ว่าเป็นธรรมชาติ เอกลักษณ์ของสัญญานั้นคือการจำอารมณ์ในวิปัสนา โดยใช้ชีวิตและการพิจารณาไม่ให้ติดอยู่ในรูปแบบหรือเหตุการณ์ที่เฉพาะเจาะจง ดังที่ควรสังเ…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 10 ถ้าคนอายุ ๒๐-๓๐-๔๐-๕๐-๖๐-๓๐-๘๐-๕๐ ปีกลืนลงไป (มัน) ก็ (ไป) พักอยู่ในโอกาสที่เป็นเช่นหลุมคูถอันไม่ได้ล้างมา …

เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงการเปรียบเทียบสถานะของอาหารที่ยังไม่ย่อยเหมือนกับหลุมที่ไม่สะอาดมาเป็นเวลานาน เช่นเดียวกับกลิ่นไม่พึงประสงค์ที่เกิดจากเศษอาห…

…รรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 30 ของธาตุนั้น ๆ) โดยสสัมภารวิภัติ (จำแนกโกฏฐาสแห่งธาตุนั้น ๆ ออก กำหนดอาการไปทีละอย่าง) โดยสลักขณสังเขป (สังเขป โกฏฐาสทั้งหลายเข้าเป็นหมู่ ๆ ตามลักษณะของธาตุนั้น ๆ) โดย สลั…

ในบริบทของพระศาสนา ภิกษุได้กำหนดและจำแนกธาตุตามอาการต่างๆ เช่น ปฐวีธาตุ อาโปธาตุ เตโชธาตุ และวาโยธาตุ โดยใช้หลักการสลักขณและสสัมภาร ซึ่งทั้งสองวิธีนี…

…ปล่า (จาก อัตตา) หาสัตว์ (คือวิญญาณ) มิได้ เป็นของแข้นแข็ง เป็นปฐวีธาตุ ด้วยประการฉะนี้ " อุทริย์ - อาหารใหม่ ว่า "อาหารใหม่ คือสิ่งที่กินดื่มเคี้ยวลิ้มเข้าไปอยู่ในท้อง ใน

…งอวัยวะเหล่านี้ปราศจากการคิดคำนึงถึงกัน ซึ่งสื่อถึงความเป็นอิสระจากอัตตาและการไม่มีวิญญาณที่แฝงอยู่ อาหารใหม่ถูกอธิบายว่าเป็นสิ่งที่เข้าไปในร่างกายหลังจากการบริโภค ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของการดำรงชีวิตที่ควร…

…้าที่ 61 * และภาพชายเป็นต้น ดังนี้แล ฉะนี้ พระโยคาวจรจึงมนสิการโดย (ย่อมให้) เป็นจุณ ดังกล่าวมา [โดยอาการมีลักษณะ] ข้อว่า "โดยอาการมีลักษณะเป็นต้น" มีพรรณนาว่า พระโยคา วจรจึงอาวัชนาการถึงธาตุทั้งสี่ (เป…

…ามข้อ ว่าด้วยลักษณะ รส และเครื่องปรากฏของแต่ละธาตุ ได้แก่ ปฐวีธาตุ แสดงถึงคุณสมบัติที่หยาบและเป็นที่อาศัย, อาโปธาตุ ที่มีคุณสมบัติไหลได้, เตโชธาตุ ที่มีความร้อน, และ วาโยธาตุ ที่มีการเคลื่อนไหว และการแส…

…ันโอบเขาสิเนรุด้วยขนด ถึง ๓ รอบแล้วบังข้างบนเสียด้วยพังพาน (จึง) ทำให้มืดอยู่" ท่านรัฏฐปาละกราบทูล (อาสา) ว่าจะทรมานนาคราชนั้น (แต่) พระผู้มีพระภาคเจ้าไม่ทรงอนุญาต ลำดับนั้นภิกษุทั้งปวง เช่นท่านภัททิยะ …

เนื้อหาเกี่ยวข้องกับการตรัสของพระผู้มีพระภาคเจ้าที่สื่อสารกับรัฏฐปาละเกี่ยวกับนาคราชนันโทปนันทะ ท่านได้อนุญาตให้พระมหาโมคคัลลานทรมานนาคราชนี้ โดยแสดงให้เห็นถึงอำนาจและพลังของพระเถระ ในการเผชิญหน้ากับน

…้นอรูปภพ จะเห็นหทัยรูปของใคร จะดูความผันแปรแห่งอินทรีย์ของ ใคร" แก้ว่า "ไม่ (ต้อง) ดูของใคร ๆ ข้อที่อาวัชนาการถึงจิต (ของผู้อื่น) ในภพใดภพหนึ่ง (ที่เป็นปัญจโวการ หรือจตุโวการ) ไป ย่อมรู้จิต ๑๖ ประเภทได้…

…มารถในการเข้าใจจิตของผู้อื่นในระดับที่เป็นปัญจโวการและจตุโวการ รวมถึงการทำบริกรรมเริ่มต้นจากการเจริญอาโลกกสิณไปจนถึงการบำเพ็ญอภิญญา ทั้งยังทำความเข้าใจในด้านของจิตที่มีราคะและโทสะ การศึกษาในครั้งนี้มีคว…

…ประตู แล้วดื่ม (ยาคูนั้น) ข้างฝ่ายอีกรูปหนึ่ง รังเกียจท่าน (ที่นั่งลงฉันกลางหมู่บ้างเช่นนั้น) ก็ว่าเอาว่า "คนแก่ หิวจัดเต็มที่ (ละซิ) จึงได้ทำความขายหน้าถึง เราด้วย " พระเถระเที่ยว (บิณฑบาต) หมู่บ้าน แล…

…ม ซึ่งพระเถระได้ดื่มยาคูในหมู่บ้าน ขณะที่ภิกษุหนุ่มแสดงความไม่เคารพพระเถระ โดยกล่าวว่า 'คนแก่หน้าไม่อาย' แม้ว่าตนเองจะเป็นพระโสดาบัน แต่ภิกษุหนุ่มกลับไม่เข้าใจภูมิธรรมของพระเถระ โดยการแสดงความคิดเห็นที่…