หน้าหนังสือทั้งหมด

วาสสัมพันธ เล่ม 2 - หน้า ที่ 67
68
วาสสัมพันธ เล่ม 2 - หน้า ที่ 67
… 67 มา ปามเทน กาล วิถีนามถิต ตามที่แสดงแล้ว. บางแห่งเต็มบทที่ ละไว้ข้ามา อ.. ...ทุกโบ (โศตติ ทุกข์ม อาวตติ. [ เสยุกสถ ดร. 25 ]" ย่อมเป็นทุกข์ คือล้อมนั่งซึ่งทุกข์นั้นเทียว. ทุกโบ เป็น บทมาในบทกว่าว่า ทุ…
บทนี้นำเสนอกลุ่มคำและความหมายของวาสสัมพันธที่เกี่ยวข้องกับการทรงรู้และการแสดงออกในธรรม โดยมีการอธิบายคำต่างๆ ที่เป็นไพรพจน์ ซึ่งสะท้อนถึงความสัมพันธ์ระหว่างธรรมกับการปฏิบัติ เช่น การอดทน อดกลั้น การทร
อภิปรายความสัมพันธ์ เล่ม ๒ - หน้าที่ 72
73
อภิปรายความสัมพันธ์ เล่ม ๒ - หน้าที่ 72
ประโยค - อภิปรายความสัมพันธ์ เล่ม ๒ - หน้าที่ 72 ที่พึงวิเคราะห์ เพราะว่าวไว้หลังเหมือนบทปลอง ท่านบัญญัติเชื่อเรียกคำวิเคราะห์ว่า สัญญา เรียกคำที่พึงวิเคราะห์ว่า สัญญา (ชื่อวา) มีความเท่ากันวิริยะ-วิ
…คำวิเคราะห์และสัญญา โดยอธิบายถึงความหมายของคำว่า 'วิริยะ' ในมุมมองของไวยากรณ์และความหมายในด้านต่างๆ อาทิเช่น วิธีการตั้งชื่อและการบัญญัติ จึงได้มีการยกตัวอย่างคำอธิบายต่างๆ ที่เกี่ยวกับการวิเคราะห์ และค…
การวิเคราะห์พระพุทธวะนะ
76
การวิเคราะห์พระพุทธวะนะ
…ี ตสส สกฤฑิริ อสมาวนุสุด, สัญญา ยัตดุก กฤฑดุพ, ต๋ อุกฏพุโด้ สุดานี ธารณานุธ ปฏิเปดตินอนธู สัญญา น อาวติ สัญญา อผล โหติ. [ฉุตปนูอาปาสก. ๗/๒๖] "เหมือนอย่างว่า ดอกไม้ไม่มีีกลิ่นหอม, ผู้ใดทรงมัน, กลิ่นขอ…
ในเอกสารนี้มีการกล่าวถึงการไม่ปฏิบัติตามพระพุทธวจนที่จะทำให้ไม่มีประโยชน์ คล้ายกับดอกไม้ที่ไม่มีกลิ่นหอม ผู้ที่ไม่เคารพต่อพระพุทธวจนจะไม่สามารถเข้าถึงคุณประโยชน์ของธรรมะได้ ยกตัวอย่างผ่านการเปรียบเทีย
กาลและความสัมพันธ์ในภาษา
111
กาลและความสัมพันธ์ในภาษา
…: อด ครั้งนั้น, ปาโต เข้า วัน, สาย เย็น, สุข ในวัน, หญิงโหย วันนา, เสา วันรุ่ง, ลมปัด บัดเดี๋ยวนี้, อาทิตย์ ต่อ ไป. ป๋อข้องในกาล คือ ทา ทานิ ริฺทธิา ทานา ชูชู ชูชู. สุพพพา ในกาลทั้งปวง, สทา ในกาลทุกเมื่…
…่านั้น นอกจากนี้ยังมีการอธิบายถึงชนิดของกาลที่มีอยู่ในภาษาไทย เช่น คำว่า 'วัน', 'สาย', 'เย็น', และ 'อาทิตย์' พร้อมตัวอย่างการใช้ในประโยค เช่น 'สุขในวัน' และ 'วันรุ่ง' เพื่อแสดงให้เห็นถึงการใช้ภาษาที่ถูก…
ประโยค - อธิบายความสัมพันธ์ เล่ม 2 - หน้า 214
215
ประโยค - อธิบายความสัมพันธ์ เล่ม 2 - หน้า 214
… อนุภูติ วต โก ยาว ปณุทิติ อยู่ ที่มาฤ กุมารโล, ยศุ นิยม ปิติ โณ สงฤติเตน ภาสุตสุต วิตถารเมร อุตุ อาณาประเสริฐ ใน อุ ฌิ ยุร เท่ากับ โย วิสสนะของ กุมาร โล กฤตา ใน อาณาประเสริฐ. อธิบาย : [๐] ยุคุน หรื…
บทนี้อธิบายถึงความสำคัญของประโยคในภาษาที่แสดงอัครรรย์และความสัมพันธ์กัน โดยใช้คำว่า 'ยุคุน' และ 'นิยม' ซึ่งเป็นนิปาดสำหรับแสดงความรู้สึกในปัจจุบันและอนาคต โดยประโยคเหล่านี้มีวิธีประกอบกิริยาและสามารถน
ประมวลปัญหาและฉายาบัลไวยากรณ์
39
ประมวลปัญหาและฉายาบัลไวยากรณ์
… เหล่านี้ เป็นลิงค์ วัตถิติ และการันต์ อะไร? ค. วิธีนำเป็นปุงลิงค์ พฤหวนะ อุตตติและญาณวิคติ อากิณด์ ภาณิ เป็นปุงลิงค์ เอกวาวนะ ทุติยาวิวิกติ อากิณด์ แต่วิธีวิกอกอย่างหนึ่ง ไม่เหมือนแบบ ปฏิส, ขนด…
บทนี้นำเสนอการศึกษาเกี่ยวกับบัลไวยากรณ์ที่มีการวิเคราะห์วิธีและลิงค์ต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการใช้คำต่าง ๆ เช่น 'อุดทาน', 'ปุตตาสนสุข' และการมองเห็นความเชื่อมโยงในรูปแบบต่าง ๆ การใช้คำเอกาวนะและการวิเค
การอธิบายวิภัตติและปัจจัยในอาชฆาต
141
การอธิบายวิภัตติและปัจจัยในอาชฆาต
…หรับเปรียญธรรมตรี) - หน้าที่ 139 อุทธาหรณ์ว่า มามี ภานเด้ มาเอ๋ กรี. [๒๕๒๓] ก. วิภัตติและปัจจัยในอาชฆาต ลงที่ไหน ? และลงแล้วเป็น เครื่องหมายอะไร ? ก. วิภัตติ ลงท้าย ปัจจัย ปัจจัย ลงท้าย ธาตุ วิภั…
บทความนี้กล่าวถึงวิภัตติและปัจจัยในอาชฆาต โดยเน้นการเปรียบเทียบระหว่างวิภัตติอายขาดและวิภัตตินาม ว่าแตกต่างกันในด้านการจัดประเภทและการบ่ง…
ประมวลปัญหาและลายลักษณ์อักษรสำหรับเปรียญธรรมตรี
147
ประมวลปัญหาและลายลักษณ์อักษรสำหรับเปรียญธรรมตรี
…าม ให้เรียกหากรรม ตามลำพังก็ได้ความชัดพอแล้ว เช่น นกบิน คนเดิน สับนบน เป็นต้น, ธาตุชนิดนี้ เรียกว่า อาคามธาตุ ธาตุไม่มีกรรม. [ อ.น. ] ก. สัมมาธาตุ อมัมธาตุ ในแนวอะไรบ้าง ? ข. สัมมาธาตุ ใช้ได้ทุกวากา, แ…
…ะการประยุกต์ใช้ในบริบทของสังเกตการณ์ ธาตุที่มีกรรมเรียกว่า สัมมาธาตุ ขณะที่ธาตุที่ไม่มีกรรมเรียกว่า อาคามธาตุ การใช้วาจาในอาเภอเพื่ออธิบายกิจกรรมทางธรรมชาติและการแสดงความหมายอย่างชัดเจนในภาษา เหมาะสำหรั…
ประมวลปัญหาและแสยามลำไยวาระ
156
ประมวลปัญหาและแสยามลำไยวาระ
ประโยค-ประมวลปัญหาและแสยามลำไยวาระ(สำหรับเปรียญธรรมตรี) - หน้าที่ 154 ประโยค ข. จึงผิด ควรแก่เป็น อาวุโส มมากสุดโบ จ อุปาลิตดูโร จ อนุฑุตูโร ปรมสุขดี ปาโมกขอ เหตุ [๒๕๙๕] ก. การค้นหารายงานในศัพท์ก็อาจข…
…ายที่แท้จริงได้ นอกจากนี้ยังอธิบายถึงความยากในการระบุธาตุที่ถูกต้อง เมื่อแยกเครื่องประกอบออกหมดแล้ว อาจต้องพึ่งพาการค้นคว้า หรือคำอธิบายจากผู้เชี่ยวชาญ จึงจะสามารถพิจารณาได้อย่างถูกต้อง นอกจากนี้ยังมีตั…
การศึกษาเกี่ยวกับกิริยากิตติ
186
การศึกษาเกี่ยวกับกิริยากิตติ
…ยแผนหมื่นปรุงกับธาตุ สำเร็จเป็นกิริยา เรียกว่า กิริยากิตติ เช่น คโภ จิโต คโภ เป็นต้น. ต่างจากกิริยา-อายยาาย คือ กิริยากิตติ ที่ลงปัจจัยไม่ใช่วิภาคอธิษฐาน ใช้แจกด้วย วิภาคิตั้ง ๓ ในบทได้ ส่วนลงปัจจัยพอคั…
บทความนี้เสนอความเข้าใจเกี่ยวกับกิริยากิตติ โดยมีการเปรียบเทียบกับกิริยา-อายยาาย และนามกิตติ โดยอธิบายถึงความแตกต่างระหว่างทั้งสองประเภท อีกทั้งยังพูดถึงลักษณะเฉพาะและวิธีกำหน…
พระวินัยและการสนทนาของพระมหากัสสป
25
พระวินัยและการสนทนาของพระมหากัสสป
…มแล้วพึงวิสชา-พระวันย. [ ปฏิจฉาและวิสาขนพระวินัย ] ท่านพระอุปัชฌาย์รันสมติตนอย่างนั้นแล้ว ลูกขึ้นจากอาสนะห่ม จีวรเจริญน่า ให้วิตกะเผระทั้งหลายแล้วนับธรรมสนับพตัวชี อันวิจิตรด้วยน. คราวนั้นพระมหากัสสปั…
…งเวสาลีและพระสุทนเทกลนทศ เนื้อหายังพูดถึงการสอบถามเกี่ยวกับกฎเกณฑ์และบัญญัติทางธรรมในสังคมสงฆ์ เช่น อาบัติบ้าง อนาบัติ และธรรมที่เกี่ยวข้อง
ปฐมสมบัติจากแปล ภาค ๑
210
ปฐมสมบัติจากแปล ภาค ๑
…มาณแห่งสิเนรุที่กล่าวแล้วบนเมืองชั้นและเมืองบนั้น เป็นสถานที่อยู่ของท้วมาหราช (ทั้ง ๔) มีดาวและยักษ์อาศัยอยู่แล้ว ตั้งเรียงรายอยู่โดยรอบภูเขาสินูร ด้วยอำนาจเป็นเครื่องอ่อน ฉิมวันตบรรพต สูงท้าร้อยโยชน์ …
…รพตและโครงสร้างของสถานที่สำคัญในวรรณกรรมไทยโบราณ รองรับความรู้ด้านศาสนาและความเชื่อเกี่ยวกับจักรวาล อาทิเช่น การตั้งอยู่ของท้วมาหราช มีการบรรยายเกี่ยวกับภูเขาสินูร และต้นชุมพูที่มีอำนาจพิเศษ ซึ่งทำให้เก…
คำอธิบายเกี่ยวกับมานะและอธรา่วา
271
คำอธิบายเกี่ยวกับมานะและอธรา่วา
…เหตุนี้ จึงชื่อว่า มานะ อธรา่วา " พระโลภทั้งหลาย ย่อมแผ่อธรรมที่เป็นข้าศึก หรืออธรา่วาดึงโคจร ( คืออารมณ์สำหรับหน่วงมิคสันเป็นต้น). " อีก อย่างหนึ่ง ชื่อว่า มานะ เพราะอธรา่วา เพ่ง คือเข้าไปเพ่งอารมณ์ น…
…งมานะและอธรา่วา โดยชี้ให้เห็นแนวทางการเผผลาญธรรมที่เป็นข้าศึกที่พระโลภทำได้ บทนี้แบ่งเป็น 2 นัย คือ อารมณูปนิชฌานและลักษณูปนิชฌาน พร้อมคำตอบที่แสดงให้เห็นเหตุผลในการเพ่งอารมณ์และลักษณะ
ปฐมสมันตปาฎิหาริย์ภาค ๑
297
ปฐมสมันตปาฎิหาริย์ภาค ๑
…ะนี้ ชื่อว่าที่ ๕ เพราะอรรถว่า พระโวาทวรรธุเป็นครั้งที่ ๔. [ ตติยามณฑล ๕ จุดฤทธามณฑล ๓ ] ในคำว่า "อานน" นี้ มีวินิจฉัยดังนี้คือ : ตติยามณฑล ๕ ด้วยองค์ทั้งหมดมีอุบากาบเป็นต้นฉันใด จุดฤทธิานี้ ก็องค์ ๓ …
…ดับและมีความสำคัญในการทำความเข้าใจพระธรรมเทศนา ด้านการวิเคราะห์องค์ประกอบของฤทธาและคำอธิบายเกี่ยวกับอานนมีความชัดเจนเกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างองค์และบทบาทของการกระทำ ในคำกล่าวของพระเจ้าตรัสเกี่ยวกับธร…
ปฐมสมันตปาสาทิกาแปล ภาค ๑
306
ปฐมสมันตปาสาทิกาแปล ภาค ๑
…่อมเป็นอันท่านถือต่อแล้ว. บรรดาสงัภฏกัปนี้ สงัภฏกัปมี ๓ คือ แทสังสภกัป (คือ กัปที่พินาถ ไป เพราะไฟ) อาไปสังวัฎกัป (คือกัปที่พินาถ ไป เพราะนํา) วาไปสังวัฎกัป (คือกัปที่พินาถ ไป เพราะลม)๑. เขตแดนแห่งสงัภฏ…
…งสงัภฏกัปและวิภัคภัปในมุมมองของพระผู้มีพระภาคเจ้า โดยแบ่งสงัภฏกัปออกเป็น ๓ ประเภท ได้แก่ แทสังสภกัป อาไปสังวัฎกัป และวาไปสังวัฎกัป พร้อมกล่าวถึงเขตแดนและเหตุการณ์ที่ทำให้โลกพินาถไป เช่น ไฟ น้ำ และลม โดย…
ประโยค - ปฐมสมันตาปาสากำแพงภาค ๑ - หน้าที่ ๓๑๘
323
ประโยค - ปฐมสมันตาปาสากำแพงภาค ๑ - หน้าที่ ๓๑๘
…ษุ หนุ่มนอกนี้ ได้รังเกียจพระเณรนั่น ด้วยคิดว่า " พระเณรแก่รูปนี้ หัวดินหนอ กระทำให้เราได้รับความอับอาย." พระเณรเที่ยวไปใน บ้าน แล้วกลับไปยังวิหาร ได้พูดกับภิกษาหนุ่มว่า " อาวุโส ที่พี่ในพระ ศาสนานี้ ขอ…
เนื้อหาเกี่ยวกับเหตุการณ์ที่พระเณรและภิกษุเกิดความเข้าใจผิดกัน เมื่อพระเณรต้องการข้าวอุ่นและภิกษุหนุ่มมีความคิดลบเกี่ยวกับพระเณร อธิบายว่าแม้จะมีสถานะในพระศาสนาแต่ต้องพยายามบรรลุความสูงส่งกว่านั้น เรื
ความหมายของพระสาริฐตร
372
ความหมายของพระสาริฐตร
…ุงสุงสุขด้วยสัญญาบ เพื่อแสดงนานตั้งแต่ดำเนิน แห่งการทรงบัญญัติพระวินัย จึงได้กล่าวว่า คำว่า " อด โญ อายสมโต สาริฐฤๅสุด " ดังนี้. บัดนี้ บรรดาเทพ่านนั้น บทว่า " โหตถสุด " แปลว่า " ไปแล้วในที่ สัง" . บท…
เนื้อหาพูดถึงการพูดของพระอุบาทสเกี่ยวกับพระสาริฐตรและความสำคัญของสัญญาในการแสดงธรรม โดยมีการอ้างอิงถึงพระพุทธเจ้าหลายองค์และความสามารถในการวินิจฉัยธรรมดาต่าง ๆ การศึกษาเรื่องนี้ช่วยให้เข้าใจพุทธศาสนาไ
ความเป็นหมู่ใหญ่ในพระพุทธศาสนา
393
ความเป็นหมู่ใหญ่ในพระพุทธศาสนา
…วามเป็นหมู่แพร่หลาย ด้วยอำนาจภิกษุหลายผู้เป็นพระเถระ ผู่ใหม่และผูนกลางเพียงใด เสนาะสะออมเพียงพอกัน, อาสวุฒูา- นียธรรมมากเหล่า ก็ยังไม่เกิดขึ้นในศาสนาที่งดงั้น, แต่เมื่อสงยัง ความเป็นหมู่ใหญ่ ด้วยความเป็…
…พุทธศาสนา โดยเน้นที่ความเป็นหมู่ใหญ่ของสงฆ์ ซึ่งต้องมีผู้เป็นพระเถระและการปฏิบัติร่วมกันเพื่อให้เกิดอาสวุฒูานียธรรม การเรียนรู้เรื่องนี้ช่วยให้เข้าใจถึงการจัดระเบียบและการดำเนินงานของสงฆ์ในพระพุทธศาสนา …
ปฐมสัมผัสจากกามภา เล่ม ๑
397
ปฐมสัมผัสจากกามภา เล่ม ๑
…่ออวิหานต์ พระโพธิสัตว์ ชื่อว่า อภิญญธรรม เพราะอธิบว่า ท่านไม่มีธรรมที่จะไป มีค่ อธิบายว่า ควรตกไปในอาณาเป็นสภาพ ไม่มีแก่ท่าน. * ชื่อว่า เป็นผู้เที่ยง เพราะเป็นผู้แน่นอนด้วยมรรคร ที่กำหนด ด้วยความเป็นธร…
เนื้อหาพูดถึงบทบาทของพระโพธิสัตว์ในกระบวนการตรัสรู้ รวมทั้งธรรมและมรรคที่มีบทบาทสำคัญในการบรรลุพุทธภูมิ เนื้อหายังชี้ให้เห็นถึงธรรมที่สัมพันธ์กับความเป็นนิรันดร์และความมั่นคงในธรรมของพระโพธิสัตว์ และก
ปฐมสัมผัสจากเทคนิคการถวายทาน
402
ปฐมสัมผัสจากเทคนิคการถวายทาน
ประโยค - ปฐมสัมผัสจากเทคนิคภาค ๑ - หน้าที่ 397 ปุเอาะนะที่ควรแก่คำมาก ออกไปอ้อนรับพระผู้มีพระภาคเจ้า กราบทูลว่า " ขอพระผู้มีพระภาคเจ้า จงเสด็จเข้ามาทางน…
…คัญของการถวายทานในช่วงระยะเวลาที่กำหนด ถึงแม้จะมีความไม่สะดวกในการถวายก็ตาม ความหมายของคำว่า 'โณ ปี อาคตดูมายะ' ที่หมายถึงการไม่มีใจในการถวายทาน การอธิบายรายละเอียดเกี่ยวกับระยะเวลาที่เหมาะสมในการถวายหย…