อาย : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 94 / 183

…งลิงค์อะไรแน่ ส่วนวิภัตติ เวลาแจกแล้วในลิงค์เดียวกันพ้องกันบ้าง เช่นจุตตถี ฉัฏฐีวิภัตติ ข้อนี้สังเกตอายตนิบาตประจำวิภัตตินั้น ๆ ว่าอย่างไหน จะเหมาะสมกว่า แล้วก็แปลอย่างวิภัตตินั้น ส่วนที่ต่างลิงค์มีรูปเห…

ในบทนี้จะอธิบายเกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์ซึ่งมีความสำคัญต่อการศึกษา โดยเฉพาะในเรื่องนามและอัพยยศัพท์ หากมีสัพพนามจะช่วยให้นักเรียนทราบได้ง่ายขึ้นว่าคำนั้นอยู่ในประเภทใด การใช้ลิงค์เพื่อระบุประเภทของคำในบาล

… คง หิ ไว้ มหาราเชภิ เอา อะ เป็น เอ แปลง หิ เป็น ภิ จ. มหาราชสฺส เอา ส เป็น สุส มหาราชาย เอา ส เป็น อาย มหาราชตฺถิ เอา ส เป็น ตุ ปญฺ. มหาราชสุมา คง สุมา ไว้ มหาราชาน น์ อยู่หลัง ทีฆะ อะ เป็น อา คง น์ ไว้…

ในบทนี้มีการอธิบายเกี่ยวกับการใช้ราชศัพท์ในภาษาบาลี โดยแสดงตัวอย่างคำที่เป็นราชศัพท์และการเปลี่ยนแปลงรูปแบบของคำ เช่น มหาราช และคำที่มีการสมาสที่เกี่ยวข้อง นอกจากนี้ยังมีการอธิบายถึงการทำงานของ ส, อะ,

…วเอา อะ กับ สิ เป็น อ. คุณวนฺตานิ เอา นฺตุ เป็น นฺต แล้วแปลง โย เป็น อานิ นอกจากนี้แจกเหมือน ภควนตุ อายสฺมนฺตุ ใช้เป็นได้ทั้งบทคุณและนาม ซึ่งเป็นคำแทนชื่อ ดุจ ตุมห ศัพท์ ที่เป็นบทคุณแดสงลักษณะของนาม เช่น…

เนื้อหาเกี่ยวกับการใช้บาลีไวยากรณ์ในนามและอัพยยศัพท์ โดยอธิบายถึงการใช้คำต่างๆ เช่น นุต, คุณวนฺตานิ, และการแปลงคำในบริบทต่างๆ นอกจากนี้ยังมีการยกตัวอย่างการใช้ศัพท์และแนวทางในการแบ่งประเภทคำในบาลีไวยา

…วิเสสนนั้น ได้แก่ศัพท์ที่เป็น นามนาม และ ปุริสสัพพนาม ซึ่งได้กล่าวมาแล้วในตอนต้น เวลาแปลต้องออกชื่อ อายตนิบาตของวิภัตตินั้น ๆ ด้วย ส่วนตัววิเสสนะ เวลาแปลไม่ต้อง ออกชื่ออายตนิบาตของวิภัตติ เพราะได้ออกชื่อ…

…ะ การแปลและประโยคตัวอย่างเพื่อทำความเข้าใจประวัติศาสตร์ภาษา พร้อมเชื่อมโยงหลักการของวิเสสนนั้น ๆ กับอายตนิบาตและหน้าที่ของนาม

…ีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 86 ทั้งคำไทยและคำบาลี หมายเลข ๓ เป็นนาม ปฐมาวิภัตติ มี ออกชื่อ อายตนิบาต ปฐมาวิภัตติว่า "อันว่า" แต่หมายเลข ๓-๔-๕ จัดเป็นวิเสสนะของบทบาท หมายเลข ๖ นั้น ก็เป็นนามนาม แ…

เนื้อหานี้เกี่ยวกับการอธิบายบาลีไวยากรณ์ โดยเฉพาะนามและอัพยยศัพท์ มีการจัดเรียงลักษณะของนามตามประเภทต่างๆ เช่น นามที่เป็นปฐมาวิภัตติ และวิเสสนะ รวมถึงการแสดงวิธีการแจกวิภัตติที่แตกต่างกันในนามและคุณนา

…า ครั้งนั้น หยุโย แปลว่า วันวาน ปาโต " เช้า เสว วันพรุ่งนี้ ทิวา วัน สมุปติ " บัดเดี๋ยวนี้ สาย เงิน อายติ " ต่อไป " สุเว ในวัน ทั้ง ๕ ศัพท์นี้ ทางสัมพันธ์เรียกว่ากาลสัตตมี นิบาตบอกที่ อุทฺธ์ แปลว่า เบื้อ…

เนื้อหาเกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์ที่กล่าวถึงนิบาตบอกอาลปนะ ซึ่งมีการอธิบายความหมายและการใช้งาน รวมทั้งวิธีการจัดกลุ่มศัพท์ตามฐานะของผู้พูด โดยเน้นการใช้ในคำทักทายและการเรียกชื่อ นอกจากนี้ยังมีการพูดถึงนิบา

…ติ อุปสหรณโต โดยเปรียบเทียบ กายพหุสาธารณโต โดยร่างกายเป็นสาธารณแก่สัตว์ และปัจจัยแห่งความตายมากชนิด อายุทุพพลโต โดยอายุเป็นของอ่อนแอ อนิมิตฺตโต โดยชีวิตไม่มีนิมิต อทุธานปริจฺเฉทโต โดยชีวิตมีกำาหนดกาล ขณป…

เนื้อหานี้พูดถึงความสำคัญของการระลึกถึงความตายในพระโยคาวจร โดยเฉพาะในบริบทของกรรมฐานและการทำสมาธิซึ่งช่วยทำให้จิตใจตั้งมั่นและลดนีวรณ์ นอกจากนี้ยังมีการแนะนำอาการที่สามารถนำไปสู่ความเข้าใจในการปฏิบัติ

…ีพระภาคเจ้าจึงตรัส (๓ คาถาแรก และพระโพธิสัตว์กล่าวคาถาที่ ๔) ว่า วันและคืนล่วงไป ชีวิตใกล้ดับเข้าไป อายุของ สัตว์ทั้งหลาย (ค่อย) สินไป ดังนี้แห่งลำน้ำน้อย (ค่อย) แห้งไปฉะนั้น ภัยแต่ความตาย ย่อมมีเป็นเที่…

ในพระพุทธศาสนา วิสุทธิมรรคชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการรู้จักความตายที่ใกล้เข้ามาในชีวิตเรา เหมือนกับน้ำที่เหือดหายไปในฤดูร้อน หรือผลไม้ที่สุกแล้ว ซึ่งมีความไม่ถาวร ความตายเป็นเรื่องที่ไม่อาจหลีกหนีได้

…ุด ฉันใด ชีวิตของสัตว์ทั้งหลายก็เป็นฉันนั้น น้ำค้างที่ยอดหญ้า เพราะดวงอาทิตย์ขึ้นมา ก็ เหือดไปฉันใด อายุของมนุษย์ทั้งหลายก็เป็น ฉันนั้น ข้าแต่แม่ ขอแม่อย่าห้ามข้า ฯ (บวช) เลย"" มรณะมาพร้อมกับชาติดุจเพชฌฆ…

เนื้อหาเน้นถึงความตายที่เข้ามาเปรียบเสมือนเพชฌฆาตที่รอที่จะคร่าชีวิตของมนุษย์ รวมถึงการเตือนให้ระลึกถึงความไม่แน่นอนของสมบัติในชีวิตที่อาจสูญเสียไปได้ทุกเมื่อ การมีสมบัติยังคงอยู่ได้ก็ชั่วขณะหนึ่งก่อน

…ดยร่างกายเป็นสาธารณแก่สัตว์และปัจจัยแห่งความ ตายมากชนิด โดยนัยที่กล่าวมาฉะนี้ [อธิบายอาการที่ ๕ - - อายุทุพพลโต] บทว่า อายุทุพพลโต อธิบายว่า อันอายุนั้นไม่แข็งแรงอ่อนแอ" ๑. องฺ. อฏฐก. ๒๔/๓๓๑ ๒. ตรงนี้ปาฐ…

เนื้อหานี้อธิบายถึงความสำคัญของการพิจารณาความตายตามคำสอนของพระพุทธเจ้า โดยแสดงให้เห็นว่าร่างกายมีอุปัทวะที่สามารถนำไปสู่ความตายได้มากมาย และสอนให้ระลึกถึงความไม่แน่นอนของชีวิต ทุกข์หรือปัญหาที่เกิดขึ้

…ิริยาบถ ๔ อยู่ เท่านั้นจึงเป็นไปได้ แต่เพราะอิริยาบถอย่างใดอย่างหนึ่งเกินประมาณ ไปอย่างใดอย่างหนึ่ง อายุสังขารย่อมขาด อนึ่ง ชีวิตนั้นได้ความเป็นไปพอสมควรแห่งความเย็นและความ ร้อนเท่านั้นจึงเป็นไปได้ แต่เม…

บทความนี้กล่าวถึงการเชื่อมโยงของชีวิตกับลมหายใจและองค์ประกอบต่าง ๆ ที่มีผลต่ออายุขัยของบุคคล เช่น อิริยาบถ, ความเย็นและความร้อน, และธาตุทั้งสี่ การดูแลรักษาสมดุลในชีวิตจึงเป็นสิ่งส…

…กินนั้นไปก็มีบ้าง แต่ (เป็นส่วน) น้อย เพราะเหตุนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงตรัสว่า "ดูกรภิกษุทั้งหลาย อายุของมนุษย์ทั้งหลาย นี้น้อย สัมปรายภพ (เล่า) ก็จะต้องไป จึงควรทำกุศล ประพฤติ พรหมจรรย์ ความไม่ตายแห่ง…

เนื้อหาเน้นความจริงเกี่ยวกับอายุของมนุษย์ที่สั้น และให้ข้อคิดว่าเมื่อชีวิตมีเวลาน้อย ควรใช้เวลาในการทำความดีและประพฤติพรหมจรรย์ โดย…

…งนั้นทั้ง ๓ วจนะ ๒. มหาฎีกาว่าในประโยคแก้กายศัพท์นี้ มีบทเหตุ ๒ บท คือ อสุจิสญฺจยโต และ กุจฉ ตาน... อายภูตโต บทหน้าให้ความหมายว่า กายศัพท์แปลว่า "ที่ประชุม (แห่งของไม่สะอาด)" บทหลังแสดงโดยนิรุตินัย แยกกา…

ในบทนี้กล่าวถึงการตีความเรื่องร่างกายและสิ่งที่ไม่สะอาด โดยแบ่งเป็นหลายข้อตามหลักคำสอนในวิสุทธิมรรค โดยระบุให้เห็นความสัมพันธ์ในบทบาลีและอธิบายถึงคำศัพท์ที่มีความหมายเกี่ยวข้องกับร่างกายและอาการต่างๆ

…ิง ภิกษุผู้เจริญกรรมฐานอย่างใดอย่างหนึ่ง นอกจาก กรรมฐานนี้แล้ว ได้บรรลุพระอรหัต ย่อมกำหนดระยะกาลแห่งอายุ ได้บ้างไม่ได้บ้าง แต่ภิกษุผู้เจริญอานาปานสติมีวัตถุ ๑๖ นี้แล้วได้ บรรลุพระอรหัต ย่อมกำหนดระยะกาลแห…

อัสสาสะปัสสาสะ เป็นลมที่เกี่ยวข้องกับการเจริญอานาปานสติและการกำหนดระยะกาลแห่งอายุของรูปธรรมในพระสูตร. โดยอัสสาสะปัสสาสะมีการเกิดหน่วงที่สัมพันธ์กับจิตในช่วง ๑๖ ขณะจิต ซึ่งเป็นช่วงท…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 144 อายุสังขารของเราเป็นไปได้เพียงนี้ ไม่เคยนี้ไป" ดังนี้แล้วทำกิจทั้ง ปวงมีการชำระร่างกายและการนุ่งห่มเป็น…

เนื้อหานี้พูดถึงการปรินิพพานของพระเถระที่แสดงถึงความสำคัญของการครุ่นคิดถึงอายุสังขาร และการดำเนินการต่างๆ ก่อนที่จะถึงการปรินิพพาน รวมถึงการเล่าถึงประสบการณ์ของภิกษุในการเห็นคนท…

… ในโกฏฐาสทั้งหลายมีผมเป็นต้น หรือว่า ท่านผู้นี้ได้ชื่ออย่างนี้ เพราะอาศัยขันธ์ ๕ เหล่าใด เพราะอาศัย อายตนะ ๑๒ เหล่าใด เพราะอาศัยธาตุ ๑๘ เหล่าใด ในธรรม ทั้งหลายมีขันธ์เป็นต้นเหล่านั้น เจ้าโกรธรูปขันธ์หรือ…

…บทนี้พูดถึงการโกรธซึ่งเกี่ยวข้องกับขันธ์ ๕ และธาตุต่างๆ เช่น ธาตุดิน น้ำ ไฟ ลม รวมถึงความสัมพันธ์กับอายตนะ ๑๒ และธาตุ ๑๘ การเข้าใจถึงความโกรธ และฐานที่ตั้งของมัน เป็นสิ่งสำคัญเพื่อไม่ให้เกิดความวุ่นวายใจ…

…นมีสัญญาก็มิใช่ไม่มี สัญญาก็มิใช่) เนวสัยญานาสัญญะ (ฌาน) ด้วย เนวสัญญานาสัญญะ (ฌาน) นั้น ชื่อว่าเป็นอายตนะ เพราะนับเนื่องอยู่ในมนายตนะ และ ธัมมายตนะด้วย เหตุนั้นจึงชื่อเนวสัญญานาสัญญายตนะ (อายตนะ ศัพท์ทั…

…สำคัญในการฝึกปฏิบัติทางธรรม. นอกจากนี้ ยังได้กล่าวถึงความแตกต่างระหว่างกฎเกณฑ์ต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับอายตนะในมุมมองของธรรมอย่างละเอียด.

…นหามิได้ บัณฑิตจึงทำให้กระจ่าง แม้ด้วยอุปมาอื่น ๆ ที่สม * ปาฐะในฉบับวิสุทธิมรรคท่อนนี้ ตั้งแต่ อปิจ อายสุมา สารีปุตโต ถึง โน อนุปท ธมฺมปวิสฺสนาวเสน บทพยัญชนะไม่สมบูรณ์พอจะแปลให้ได้ความดี จึงตกเติมแปลไปดั…

บทความนี้วิเคราะห์ถึงความหมายของน้ำในบริบทของสมาบัติ โดยมีการอุปมาที่ช่วยให้เข้าใจถึงการรับรู้และการสัญญา ความแตกต่างระหว่างการมีและไม่มีน้ำทำให้เห็นถึงความละเอียดของจิตที่เป็นเศษสังขาร ซึ่งสามารถอธิบ

…ยินดี ละโมบ ติดใจ สยบ กลืนมันลงไปก็มี แต่พอวันที่สอง เพราะค้างอยู่คืนเดียวก็สิ้นยินดี เกิดเป็นทุกข์ อาย รังเกียจ ถ่าย ออกไป เพราะเหตุนั้น พระโบราณาจารย์ทั้งหลายจึงกล่าวไว้ว่า * โรคลงแดง เกิดเพราะอาหารย่อ…

บทความนี้กล่าวถึงผลของการย่อยอาหารที่ไม่ดีซึ่งอาจนำไปสู่โรคต่างๆ เช่น โรคลงแดงและโรคท้องร่วง โดยเน้นถึงความปฏิกูลที่เกิดจากการไหลออก และผลกระทบทางร่างกายที่ทำให้เกิดความไม่สบายหรือเจ็บป่วยจากการบริโภค

…ไม่ได้ ในกามภพนี้ ถ้ามีอะไรมาผสมอีกก็เป็น 8 เป็น ๑๐... เช่นมีชีวิตมาผสมก็เป็น ชีวิตนวกะ (๕ กับชีวิต อายุนวกะ ก็เรียก) เป็นต้น

เนื้อหานี้สืบค้นถึงหลักการของความแยกกันได้และแยกกันมิได้ในวิสุทธิมรรค โดยเน้นที่การที่ธาตุต่างๆ เกิดร่วมกัน ไม่สามารถแยกออกจากกันได้ แม้ในกรณีที่มีธาตุหลายชนิดปรากฏอยู่ร่วมกัน ทั้งยังมีการวิเคราะห์ควา