อาย : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 95 / 180

…ัทติทีเหลือจากสามัญตัทติทีมิ ๒ คือ อุปมตัทติ ๑. นิสารตัทติ ๑. อุปมตัทติ ตัทตินี้ มีปัจจัย ๑ ตัว คือ อายตตุต ลงแทน วิอ ศัพท์ ซึ่งเป็นตัวอุปมาในข้อความ มีวิเคราะห์ ดังนี้ :- ธโม วิจิลสติธ ธามยิตตย (ย อุตต …

เนื้อหานี้เกี่ยวกับการอธิบายบาลีไวยากรณ์ในแบบต่างๆ โดยมีการนำเสนอหลักการการใช้และตัวอย่าง เช่น การใช้ประการต่างๆ ในการสื่อสาร รวมถึงการวิเคราะห์โดยละเอียดในโครงสร้างประโยคและความหมายของคำในแบบต่างๆ กา

…อย่างนี้เดียวกันนั้น โดย (จำแนก) เป็นปริศาตรมะนะ มะศากตรั่มมะและอัปมานรัมมะ เช่น (จำแนก) เป็นอาโกลศ อายโกลศ และอายโกลศ และโดย (จำแนก) เป็นอินิวาส ๓ มี อัชฌาตกนิวาส (มุ่งมั่นบ้างไป) เป็นต้น เป็น ๔ อย่าง โ…

เนื้อหาเกี่ยวกับการเข้าใจปัญญาในวิชาธรรมวินัยแบ่งออกเป็นหลายประเภท เช่น โลเกะและโลคุตตร รวมถึงการจำแนกเป็นสาสละ อนาสะ และปัญญาในอริสัธ ๔ ที่มีการอธิบายความเชื่อมโยงกับชั้นเห็นและชั้นเป็น เราจะเห็นถึงค

…งธรรม) อันเป็นอนุโลมมิ (คือความแก่ธรรมคือการงานที่ประสงค์จะทำไม่ขัด กัน) รูปเดียวกันนั้น ในกมมายนะ (อายตนะคือการงาน) ทั้งหลาย ที่บุคคลจัดทำด้วยโยคะ (คือปัญญา) ก็ดี ในสิปปายะนะ (อายตนะ คือศิลปะ) ทั้งหลายท…

เนื้อหาเกี่ยวกับวิชาธรรมวรรคที่ 1 อธิบายถึงแนวคิดเกี่ยวกับปัญญา ประกอบด้วยจินตามปัญญา สุตมปัญญา และภาวนามยปัญญา พร้อมทั้งการแบ่งประเภทของปัญญาออกเป็นปริตตรามิมปัญญา มหิคอตามิปัญญา และอัปปามานรมปัญญา ส

…ริญนี้มี ทาง คือสิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์เสื่อมไปทาง ๑ ประโยชน์เกิดขึ้นทาง ๑ ความ ฉลาดใน ๒ ทางนั้น ชื่ออายโกศล คำบ่าวว่า "ในโกศล ๓ นั้น อาย- โกศลเป็นไฉน ? ผู้มีปัญญาว่า "เมื่อเรามีศีลธรรมเหล่านี้อยู่ อุตุธร…

…่งมีความเกี่ยวข้องกับความเจริญและความเสื่อมในอุตุธรรม การมีศีลธรรมสามารถสร้างความเจริญในชีวิตได้ และอายโกศลคือการเข้าใจและมีปัญญาในธรรมชาติของสิ่งทั้งหลายที่เกิดขึ้นและเสื่อมไป การเรียนรู้จากประสบการณ์เพ…

…หลายยังไม่เกิดก็ไม่เกิดขึ้นด้วย" ดังนี้เป็นต้น ส่วนว่า ความฉลาดอันเป็นไปนั้นที คือ เกิดขึ้นฉับพลันในอายุ คือ เหตุแห่งความสำเร็จแห่งธรรมทั้งหลายมัน ๆ ทุกสถานชื่อว่าอุปปาย- โกศ ดังบอกว่า "ปัญญาณเป็นอายายใน…

เนื้อหานี้พูดถึงความสำคัญของกุศลธรรมและปัญญาในพระพุทธศาสนา โดยแนะนำประเภทของปัญญาที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนากุศลธรรมและการบรรลุธรรม รวมถึงบทบาทของการกำหนดทะเบียนมายาในกระบวนการเรียนรู้เหล่านี้ อีกทั้งให้

…้วในนายตาศติกา ได้อุปกรณ์ที่รูป (๓) ซึ่งมีหน้าที่ค่านุเป็นต้นทำให้ อนุจติจิตและ อาหารอุ้มภัธ่อยอยู่ อายคอยเสี่ยงรักษาอยู่ ยังความเป็นวัตถุ (ที่ตั้ง) แห่งมนโณธและโมนวิญาณธาตุ และธรรมอันสมบุตกับธาตุทั้งสอง…

บทความนี้นำเสนอความรู้เกี่ยวกับหหยัทยรูปซึ่งมีความเกี่ยวข้องกับมนโณธและโมนวิญญาณธาตุต่างๆ โดยอธิบายถึงลักษณะและหน้าที่ของหหยัทยรูป รวมถึงการที่มันทำให้อนุจติจิตและอาหารทำงานร่วมกัน นอกจากนี้ยังพูดถึงค

…ปเหล่านี้ รูปอดนะ ชื่อฤๅรูป เป็นวิสัย แห่งอันเห็น สัททายตนะ ชื่อสุรูป เพราะเป็นวิสัยแห่งอันได้ยิน ๓ อายตนะ คือ คันนะ ระสะ โผฏฐัพพะ ชื่อมุฏรูป เพราะเป็นวิสัย แห่งอันก็ที่รับอารมณ์อันถึงเข้า รูปที่เหลือ ชื…

บทความนี้พูดถึงอาหารชูปที่มีรูปแบบต่าง ๆ และอำนาจแห่งกัมมะที่มีผลต่อการรับรู้ในรูปแบบต่าง ๆ โดยเฉพาะรูปที่มีความสำคัญในทางวิทยาศาสตร์และปรัชญา รวมถึงวิญญาณและการรับรู้ทางสัมผัส เช่น การมองเห็น การได้ย

…บใจแห่งสัตว์หลาย) ความ (แห่งศัพท์) รสญาติ- ชอบใจ) ว่า ยินดี (รู้สึกอร่อย) ธรรมอันชื่ออากาย เพราะเป็นอายะ (ที่มา)แห่งอจินตรธรรม (ธรรมลา) คือสาสธรรม (ธรรมที่เป็นไปบ่ออาเสว) ทั้งหลาย คำว่า อายยะ (ที่มา) ได้…

…สดงถึงธรรมชาติที่เกี่ยวข้องกับการรับรู้ทางสัมผัส เช่น กลิ่น รส และการเชื่อมโยงในสิ่งที่รู้จักได้ผ่านอายตนะซึ่งอาจส่งผลต่อชีวิตและความรู้สึกของสัตว์ในการปรับตัวตามสภาพแวดล้อม โดยอธิบายถึงความสำคัญของกายใน…

…ารมณ์เหล่านั้นไม่มี (จิตเจตสิก) ก็ไม่มี ประการ ๑ ธรรมทั้งหลาย (มีจักุและรูปเป็นต้น) นั้น ได้ชื่อว่า อายตนะ ฯ แม้โดยเหตุเหล่านี้คือ โดยอรรถว่าเป็นสถานที่อยู่ ๑ โดยอรรถว่าเป็น บ่อเกิด ๑ โดยอรรถว่าเป็นทุ่มห…

…ณเปล่า ภาค ๓ ตอน ๑ กล่าวถึงทวารและอารมณ์ตามหลักธรรมว่ามีจักุและรูป เป็นเหตุแห่งจิตเจตสิก การเข้าใจในอายตนะ เช่น สถานที่เกิดและที่อยู่นั้นเป็นสิ่งสำคัญที่บัณฑิตพึงทราบ พร้อมกับอธิบายลักษณะต่าง ๆ ของจักุให…

…อุทิศวาร และธรรมมาณะเป็นอารมณ์แห่งกองวิญญาณที่เนื่องใน ไม่ทั่วไป (แก่วิญญาณนี้มีจิตวิญญาณเป็นต้น) " อายตนะ ๑๒ พระผู้พระภาคเจ้าสดา โดยที่ทรงกำหนดไว้เป็น อุทิศวารและเป็นอารมณ์แห่งกองวิญญาณ ๖ ดังนี้ วินิจฉั…

บทความนี้วิเคราะห์เกี่ยวกับธรรมและอารมณ์ของกองวิญญาณ โดยเฉพาะอายตนะ ๑๒ ที่ถูกกำหนดเป็นอุทิศวารและอารมณ์ของกองวิญญาณ ๖ การแบ่งแยกทางฝ่ายและการแสดงธรรมจะช่วยให้เข้าใจ…

ประโยค - วิทยามิรรมเปล ภาค ๓ ตอนที่ ๑๓๑ แหละแก้ใช้ได้ จริงในเหล่าอายตนะภายใน จักขายตนะเป็นอายตนะ ที่ปรากฏ เพราะเป็นวิสิฐที่เห็นได้และกระทบได้ เหตุนี้จึงทรงแสดง เป็นข้อแ…

บทความนี้อธิบายถึงการจัดลำดับการแสดงของอายตนะภายในและภายนอกในวิทยามิรรมเปล โดยเริ่มจากอายตนะที่สำคัญที่สุดและดำเนินเรื่องผ่านโครงสร้างที่เกี่ย…

ประโยค - วิทยามิกรแปลง 3 ดอน 1 - หน้าที่ 132 อายตนะทั้ง 12 ก็เป็นแผน่ามรูปเท่านัน เพราะมนายตนะและธรรมมะยตนะเป็นส่วนหนึ่ง ถึงจะเข้ากับนาม และอายตนะที…

เอกสารนี้เน้นการอธิบายเกี่ยวกับอายตนะทั้ง 12 โดยการแยกประเภทที่เกี่ยวข้องกับรูป และวิญญาณที่มีอยู่ในอายตนะ รวมถึงประเภทต่างๆ ของมนายตน…

…ั้งหลาย มีจักวิญญาณเป็นอาทิตย์เกิดขึ้นในเพราะความพร้อมเพรียงแห่งจักจงและ รูปเป็นต้นแแน เพราะเหตุนัน อายตนะเหล่านั้น บัดทีพึงเห็นโดย ไม่มีความดำริและโดยไม่มีความขวนขวายเกิด อีกอย่างหนึ่ง อายตนะภายในเห็นเห…

บทความนี้สำรวจแนวคิดเกี่ยวกับจิตวิญญาณและอายตนะภายในและภายนอกของบุคคลที่มีผลต่อตนเอง การปลูกจิตใจมีความสำคัญต่อความสุขและความสบายของชีวิต ในบริบ…

…ดังพระวาสว่า "เนือ่งต่ำทำเจริญร่างให้เป็นที่สุด เนืองสูงทำพากเทพ ปรนิมิตรสวัตติในวา ใน ขันธ์ ธาตุ อายตนะ รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ ที่ท่องเที่ยวอยู่ในวาทั้งหลายนัน ที่เนื่องอยู่ในภาพ ทั้งหลาย…

ในเนื้อหานี้กล่าวถึงวิสาขิมรรคที่อธิบายถึงธาตุทั้งหลายตามพระพุทธศาสนา รวมถึงความสัมพันธ์ของธาตุกับจิตใจและอารมณ์ต่าง ๆ ตัวอย่างการทำความเข้าใจเกี่ยวกับธาตุที่มีอยู่ในธรรมชาติและวิธีการที่ธาตุสร้างผลกร

…มนะ (ความตายมาเป็นปัจจัย) อยู่กันมะนะ (ความตายเพราะการกระทำ) สรรสมะนะ (ความตายโดยสภาพ คือความเอง ?) อายุยมะนะ (ความตายเพราะสิ้นอายุ) ปัจจุบันะ (ความตายเพราะสิ้นบุญ) ดังนี้ทีเป็นชื่อของมรณะคือความขาดชีวิต…

…เข้าใจทุกข์ที่เกิดจากการแยกจากกันในชีวิต. แนวทางนี้มีการพูดถึงความตายจากมุมมองที่ต่างกัน เช่น ชาติ, อายุนั้น, การกระทำและเหตุการณ์อื่น ๆ ที่สามารถเกิดขึ้น. ทั้งนี้เพื่อให้เห็นถึงความสำคัญในการเตรียมพร้อม…

…๘๓ สัตตานะ หาย โสกา ฯ เปว ฯ ฯ ฯ ฯ ทุกโคนี - วุจุจิติโสก โศกย่อมแทบหัวใจของสัตว์ทั้งหลาย ดั่งอุทร อายพยพิแทนเอา และยังหย่าร้ายใจเอาอย่างร้ายแรง อีกด้วย ราวกะหลาวหลีกเผาไฟ (ทีมเข้าไป) เผาเอา และยังนำว…

เนื้อหาพูดถึงความโศกเศร้าของสัตว์ซึ่งถือเป็นธรรมชาติของชีวิตที่ทุกคนต้องเผชิญ โดยเฉพาะความเจ็บป่วย ความแก่ และความตาย ที่นำมาซึ่งความทุกข์อย่างรุนแรง พระผู้พระภาคตรัสว่า นี่คือธรรมชาติของชีวิตที่ทุกคน

ประโยค - วิถีธรรมครสเปลภ ค ๑ หน้า ๑ 233 กลุ่มปัจจัยนี้ อายัติกันและกัน (เป็นเหตุร่วม) ยังธรรมทังหลาย (ที่เป็นผลของตน) ให้เกิดขึ้นเสมอ กันและด้วยกัน เหตุใด แม้…

…ลุ่มปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กันในการทำให้ธรรมต่าง ๆ เกิดขึ้น โดยพระมุณเจ้าฯ ได้ตรัสถึงความสำคัญของการอายัติกันและกัน ซึ่งเป็นเหตุร่วมในการทำให้ธรรมต่าง ๆ เกิดขึ้นด้วยกันอย่างสม่ำเสมอ และไม่ใช่การเกิดขึ้นเ…

…งกล่าวนี้ด้วย นามรูปภายนอกด้วย ทั้งสอง นั่นเป็นวิทย์ (คือเป็นคู่กัน) อย่างนี้ เพราะอาศัยวัฒธรรม คือ อายตนะ ๓ นั้นแหละ ผัสสะก็เกิดขึ้น คนเบลาความมีสัมผัสเป็นต้น ไร้่่า กระทบเอาแล้ว ย่อมได้สวยสุขทุกข์” ดัง…

เนื้อหานี้กล่าวถึงการดื่มน้ำเย็นและฤทธิ์ที่ช่วยบรรเทาความเมื่อยล้า พร้อมข้องเกี่ยวกับหลักธรรมของพระพุทธเจ้าเกี่ยวกับสังขาร และความเข้าใจในอวิชชา โดยระบุว่าทุกสิ่งมีเหตุและปัจจัยในการเกิดขึ้นซึ่งสามารถ

…หตุ) นั่นเป็นไป เหตุ ฯ ธรรม (ที่เป็นเหตุ) นั่นจึงชื่อว่าปัจจัย มีคำอธิบายว่า อันธรรม (ที่เป็นผล) ใด อายี่ คือไม่ปฏิเสธซึ่งธรรม (ที่เป็นเหตุ) ได้ตั้งอยู่หรือว่าเกิดขึ้นก็ธรรม (ที่เป็นเหตุ) นั้น ชื่อว่าเป็…

เนื้อหาได้อธิบายถึงการไม่ปฏิเสธธรรมที่เป็นเหตุ ว่าธรรมใดที่เกิดขึ้นสามารถเรียกได้ว่าปัจจัยแห่งธรรมที่เป็นผล พร้อมทั้งเข้าใจว่าปัจจัยที่อุดหนุนมีการเชื่อมโยงกับเหตุและผลในทางธรรม รวมถึงความหมายของปัจจั

… มุติกา แห่งอัดกิโปจั้นนั้นท่านวงไว้ ประกร ด้วยอานาจแห่งองค์บันทึ มหาดต นามรูป จิตเจตสิก มหากฐูรูบ๋ อายตนะ และ (หทัย) วัตถุ ๑-๒-๒ อที ป. ๔๐/๔๕

ในเอกสารนี้กล่าวถึงขันธ์และความสัมพันธ์ระหว่างจิตและวัตถุที่เป็นปัจจัยตามหลักธรรม โดยเน้นที่การทำความเข้าใจปัจจัยต่างๆ ที่มีผลกระทบต่อการดำรงอยู่ของชีวิต นอกจากนี้ยังระบุถึงแนวคิดที่เกี่ยวข้องกับวิบูฏ