อารมณ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 42 / 68

…้มาฉะนั้น" ดังนี้แล้วคิดว่า "เราต้องตายไปกับศีล ให้ได้" นอนอยู่นั้นนั่นเอง พิจารณาโรคนั้นแหละ (เป็น อารมณ์) บรรลุพระอรหัตแล้วพยากรณ์ (พระอรหัต) แก่ภิกษุสงฆ์ ด้วยคาถาเหล่านี้ว่า * "เมื่อเราถูกพยาธิอย่างใดอย…

เรื่องราวเกี่ยวกับพระมหาเถระผู้สูญเสียสุขภาพและการดำเนินชีวิตด้วยศีลก่อนตาย ท่านได้พิจารณาถึงความทุกข์ของชีวิตและผลกระทบที่เกิดจากการขาดศีล เมื่อท่านตัดสินใจที่จะตายไปกับศีล ไม่มีการกลับชาติมาเกิดใหม่

…นิกภิกษุไม่ควรเสพ” (๘) ไม่ควรเข้าไปสู่เรือนแห่งตระกูล” แล นี้เป็นวิธี (ปฏิบัติ) แห่งโสสานิกภิกษุ ด. อารมณ์ในที่นี้ หมายเอาวัตถุต่าง ๆ ในบริเวณนั้น เช่น จอมปลวก ต้นไม้ ตอไม้ มีอะไร บ้างก็กำหนดไว้ให้แม่นยำว่…

เนื้อหาในหน้านี้สรุปถึงความสำคัญของการมีวินัยในการปฏิบัติของโสสานิกภิกษุ โดยมีข้อแนะนำว่าไม่ควรกินของที่อมนุษย์ชอบและต้องทำความเข้าใจถึงการอยู่ร่วมกับอมนุษย์ในสถานที่ต่าง ๆ ให้ดี เพื่อไม่ให้เกิดปัญหาแ

…แนกตามความปฏิบัติและความรู้ มีทุกข์ปฏิปทาทันธา ภิญญสมาธิเป็นต้น เช่นเดียวกัน โดยจําแนกตามอานุภาพและ อารมณ์ มีปริตตปริตตารมณ์สมาธิเป็นต้น โดยเป็นองค์แห่งจตุกฌาน โดยจำแนกตามฝ่ายมีหานภาคิยสมาธิเป็นต้น โดยจำแน…

เนื้อหาในบทนี้สำรวจถึงประเภทของสมาธิในวิสุทธิมรรค แบ่งออกเป็นหลายรูปแบบ เช่น สมาธิที่สัมปยุตด้วยปีติและนิปปีติกสมาธิ นอกจากนี้ ยังจำแนกสมาธิตามประสบการณ์และความรู้ โดยให้ความสำคัญกับการปฏิบัติเพื่อการ

…คแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 10 (จตุกกะที่ ๒] พึงทราบว่าสมาธิเป็นปริตตปริตตารมณ์ (มีอานุภาพน้อยทั้งมี อารมณ์แคบสั้น) ก็มี สมาธิเป็นปริตตอัปปมาณารมณ์ (มีอานุภาพ น้อยแต่มีอารมณ์กว้างขวาง) ก็มี สมาธิเป็นอัปปมาณ…

บทนี้สำรวจความหมายของสมาธิในพุทธศาสนา แบ่งสมาธิเป็น 4 ประเภทตามอานุภาพและอารมณ์ ได้แก่ ปริตตปริตตารมณ์, ปริตตอัปปมาณารมณ์, อัปปมาณปริตตารมณ์ และอัปปมาณอัปปมาณารมณ์ โดยระบุว่าคุณส…

…วาม ประพฤติไม่ย่อหย่อน ( ในสัมมาปฏิบัติ ) อนึ่ง เมื่อเธอมีจิตอันได้ สั่งสม ( อบรม ) แล้วในอสุภสัญญา อารมณ์ทั้งหลายแม้เป็นทิพย์ ย่อมไม่ยึดจิต ( ของเธอ ) โดยทำให้อยากได้ ด้วยประการดังกล่าวมา ด ฉะนี้ กรรมฐาน …

เนื้อหาพูดถึงการฝึกจิตด้วยเมตตา โดยแสดงให้เห็นถึงความสำคัญของการมีจิตใจที่เมตตาต่อผู้อื่นและสัตว์ โดยการสร้างจิตสำนึกของการเกิดและความตายเพื่อละอเนสนาและการมีความประพฤติไม่ย่อหย่อนในสัมมาปฏิบัติ การเร

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 42 อารมณ์ ฉันใด ในฝ่ายกุศล ปัญญาก็เป็นคุณที่ไม่มีเยื่อยาง ไม่ พัวพันอารมณ์ฉันนั้น อนึ่ง โทสะส่ายหาแต่โทษ แม้…

บทความนี้อธิบายความสัมพันธ์ระหว่างอารมณ์ โทสะ และปัญญาในบริบทของการทำกุศลธรรม โดยชี้ให้เห็นว่าโทสะและปัญญานั้นมีอิทธิพลต่อการกระทำของมนุษย์…

…ลภะ และโทสะโมหะกล้า นอกนั้นอ่อน บุคคลนั้น โดยนัยก่อนเหมือนกัน ย่อมจะเป็นคนไม่โลภและมีกิเลสน้อย เห็น อารมณ์แม้เป็นทิพย์ก็นิ่งเฉยอยู่ได้ แต่เป็นคนฉุนเฉียวและปัญญาทึบ บุคคลใด ในขณะพยายามทำกรรม มือโลภะอโทสะและ…

เนื้อหาว่าด้วยการวิเคราะห์ธรรมชาติของอโลภะที่มีบทบาทสำคัญต่อกรรมของบุคคล และความสัมพันธ์ระหว่างจิตใจและการกระทำที่เกี่ยวข้องกับอโลภะ โทสะ และโมหะซึ่งมีผลต่อสภาพจิตใจและลักษณะของบุคคล นอกจากนี้ยังเสนอว

…เต็มก็แล้วกัน ( นั่นแล ) เหมาะ แม้อิริยาบถสำหรับคนราคจริตนั้น ก็เป็นการยืน หรือจงกรม ( นั่นแล ) ควร อารมณ์ ( กรรมฐาน ) เล่า ก็เป็นบรรดาวรรณกสิณ เป็นต้นอย่างใดอย่างหนึ่ง ที่สีไม่สด (นั่นแล ) ควร นี้แล เป็นส…

…จริญสติและการปฏิบัติธรรม โดยการให้ความสนใจในรายละเอียดต่างๆ เช่น ประเภทอาหาร การจัดตกแต่งสถานที่ และอารมณ์ที่เหมาะสมในการปฏิบัติธรรม สัปปายะจึงมีบทบาทในการช่วยให้พวกเขาสามารถกำจัดกิเลสที่มีอยู่ได้อย่างมีปร…

…ระณีตไปทุกท่า น่าชอบใจ มี (มากพอ ตามที่ต้องการ แม้อิริยาบถสำหรับคนโทสจริตนั้น ก็ควรเป็นนอน หรือนั่ง อารมณ์ ควรเป็นบรรดาวรรณกสิณมีนีลกสิณเป็นต้น อย่างใด อย่างหนึ่งที่มีสีสดใส นี้แล เป็นสัปปายะของคนโทสจริต (…

…บริบทและวิธีการในการปฏิบัติธรรมสำหรับผู้ที่มีจิตใจแตกต่างกัน โดยเฉพาะในเรื่องของเสนาสนะ อิริยาบถ และอารมณ์ที่เหมาะสมเพื่อนำไปสู่การปฏิบัติที่ดีที่สุด การรวบรวมและการเลือกสิ่งต่างๆ ที่มีคุณสมบัติที่จะทำให้จ…

…ภิกษุมีใจสหรคต ด้วยเมตตา แผ่ไปตลอดทิศ ๑ " ดังนี้เป็นอาทินั้นท่านกล่าวด้วยอำนาจการจำกัด (เขตสัตว์เป็นอารมณ์ ) แท้จริง พระโยคาวจรผู้จำกัดเอาสัตว์ทั้งหลาย ในทิศ ๑ ภาวนา (เมตตา) ไปโดยลำดับ (หมู่) เช่น วัดหนึ่ง…

เนื้อหานี้อธิบายถึงการจำกัดอารมณ์ในพรหมวิหาร โดยยกตัวอย่างการแผ่เมตตาไปยังทิศต่างๆ ซึ่งเป็นการทำทางจิตใจของภิกษุ เพื่อให้เกิดความเมต…

…ไม่ควรขยาย เพราะไม่มี (ปฏิ ภาค ) นิมิต แท้จริง ปฏิภาคนิมิตเป็นนิมิตที่จำต้องทำให้เจริญโดยแท้ แต่ว่า อารมณ์แห่งอนุสสติทั้งหลายมีพุทธานุสสติเป็นต้น หาเป็น ปฏิภาคนิมิตไม่ เพราะฉะนั้น อนุสสติกรรมฐานนั้นจึงไม่ค…

…าะกรรมฐานที่ ๑๒ ซึ่งรวมถึงอนุสสติ ๑๐ และกรรมฐานอื่น ๆ ที่ไม่จำเป็นต้องขยายเนื้อหา เนื้อหาครอบคลุมถึงอารมณ์ของกรรมฐาน การวิเคราะห์ประเภทนิมิต อารมณ์ปฏิภาคนิมิต และอารมณ์ที่ไม่ต้องขยาย มีการสำรวจรายละเอียดขอ…

…านเหล่านั้น เบื้องแรกต้องดูด้วยตา (เป็นบริกรรมนิมิต) แล้วจึงถือเอา (เป็นอุคคหนิมิต) ได้ ในกายคตาสติ อารมณ์ของกายคตาสตินั้น ถือเอาได้ทั้งทางดูและ ทางฟัง ดังนี้ คือ ส่วนที่เป็นตจปัญจกะ ๑ ถือเอาทางดู ส่วนที่เ…

ในบทนี้กล่าวถึงกรรมฐานต่าง ๆ และนิมิตในการดูและฟัง ข้อความบางช่วงชี้ให้เห็นถึงวิธีการปฏิบัติตามกรรมฐานและความสำคัญของการเข้าใจนิมิตเพื่อการทำสมาธิ โดยเฉพาะการวิเคราะห์นิมิตต่าง ๆ ที่ช่วยให้บรรลุผลในทา

…ลาย ย่อมมาสู่คลอง (แห่งทวารมีจักษุทวารเป็นต้น ) พวกกุมภทาสี ( นางทาสตักน้ำ )เล่าก็เดิน * มหาฎีกาว่า อารมณ์อันเป็นข้าศึก แก่กรรมฐาน ในที่นี้หมาย เอาทั้งอิฏฐารมณ์และอนิฏฐารมณ์ ที่กกล่าวถึงพวกุมภ์ทาสีรบกวนนั้…

เนื้อหานี้กล่าวถึงคำพูดภายในวิหารเกี่ยวกับการขอผลไม้และความขัดแย้งที่เกิดขึ้นระหว่างคนที่ต้องการผลไม้กับพวกอุบาสก ข้อความเสนอให้เห็นถึงวิหารที่ถูกมองว่าเป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ซึ่งเกิดปัญหาต่อพระโยคีที

…วิหารไม่สัปปายะ " มีวินิจฉัยว่า " ความ ที่วิหารได้ชื่อว่า ไม่เป็นสัปปายะ ก็เพราะเป็นที่ชุกชุมไปด้วย อารมณ์ มีรูปเป็นต้นบ้าง เพราะเป็นที่ๆ อมนุษย์หวงแหนบ้าง เรื่อง( ต่อไป ) นี้ ( เป็นตัวอย่าง ) ในความเป็นวิ…

เนื้อหาประกอบด้วยการบรรยายเกี่ยวกับพระเถระที่อาศัยอยู่ในวิหารและการป้องกันจากอมนุษย์. มีการเล่าเรื่องราวการล่อพระเถระด้วยการใช้กลยุทธ์ต่างๆ ที่จะทำให้ท่านตกอยู่ในอันตราย. การใช้ศิลปะการบรรยายเพื่อสอนใ

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 126 ให้เป็นอารมณ์เกิดขึ้นแต่นั้นชวนจิต ๔ หรือ ๕ ดวงย่อมแล่นไปใน อารมณ์นั้นนั่นแหละ ในที่สุด ในชวนจิตเหล่านั้น ดวงหนึ…

เนื้อหานี้สำรวจความสัมพันธ์ระหว่างอารมณ์และจิต โดยในแต่ละขณะจิตจะมีการทำงานของอารมณ์ที่แตกต่างกัน จิตมีหลายประเภทคือ บริกรรมจิต, อุปจารจิต,…

…นคำเหล่านั้น ความตรึกชื่อว่า วิตก มีคำอธิบายไว้ว่า ความ จรด (จิต) ลงไป วิตกนี้นั้น มีอันปักจิตลงไปในอารมณ์เป็นลักษณะ มีอันจรดไปทั่วๆ จรดไปรอบๆ เป็นกิจ จริงอย่างนั้น ด้วยองค์ คือ วิตกนั้น พระโยคาวจร ได้ชื่อ…

…รคนี้นำเสนอการเข้าใจองค์ประกอบของปฐมฌาน โดยเฉพาะความสำคัญของวิตกและวิจารที่มีบทบาทในการนำจิตเข้ามาในอารมณ์ต่าง ๆ วิตกหมายถึงความจรดจิตลงไปในอารมณ์ ขณะที่วิจารคือการตามฟื้นอารมณ์ให้มั่นคง โดยทั้งสองมีลักษณะ…

…งมาถึงตรงดอกปทุมแล้ว ฉะนั้น ส่วนในอรรถกถาแห่งทุกนิบาตกล่าวไว้ว่า " วิตกเป็นไปโดยภาวะ คือปักจิตลงไปในอารมณ์ ดุจกิริยาที่นกใหญ่ที่ไปในอากาศกวักปีก ทั้ง ๒ ข้างแล้วราปีกไป” ฉะนั้น วิจารเป็นไปโดยสภาวะตามฟื้น (อ…

…ที่กล่าวในอรรถกถาต่างๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในสองฌานแรก แสดงให้เห็นถึงบทบาทของวิตกที่ทำหน้าที่เป็นผู้จับอารมณ์ และวิจารที่ทำหน้าที่ตรวจสอบอารมณ์ วิตกและวิจารนี้มีการทำงานร่วมกันในการพัฒนาใจไปสู่ฌาน โดยมีการอธิ…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 139 อารมณ์ให้เกิดขึ้นด้วยอำนาจแห่งอารมณ์ที่ตนเห็นมาแล้วโดยปกติ ก็ ลอยขึ้นในอากาศ ไปหยุดยืน ณ ลานพระมหาเจดีย์ท…

บทความนี้กล่าวถึงการประสบการณ์ของกุลธิดาที่มีความตั้งใจจะไปวัดเพื่อฟังธรรม แต่กลับต้องอยู่ที่บ้านในคืนเดือนเต็มดวง และมองเห็นการบูชาพระเจดีย์ที่ลอยฟ้าในอากาศ พร้อมกับการสวดมนต์ของหมู่ภิกษุ ทำให้นางรู้

…อย่างไรกัน " จึงบอกว่า " เมื่อดิฉัน ยืนแลดูพระเจดีย์ด้วยแสงจันทร์อยู่ พลวปีติมีพระพุทธ ( คุณ ) เป็น อารมณ์เกิดขึ้น ครั้นแล้วดิฉันก็มิได้รู้ความที่ตนยืน มิได้รู้ความที่ตน นั่งเลย (รู้) แต่ว่าโลดไปในอากาศตาม…

…่อนที่ในอากาศ มีตัวอย่างจากการที่นางโลดลิ่วไปยังลานพระเจดีย์ได้เมื่อได้เห็นแสงจันทร์และมีพระพุทธเป็นอารมณ์ โดยการอธิบายถึงประสบการณ์นี้ช่วยให้เข้าใจธรรมะในระดับลึกยิ่งขึ้น โดยปีติเหล่านี้จะทำให้ผู้ปฏิบัติส…

… นี้เท่านั้น เป็นตัวทำอันตราย แก่ฌานอย่างวิเสส (คือยิ่งกว่าเขา) แท้จริง จิตที่ถูกกามฉันทะประโลม ไปในอารมณ์ต่างๆ แล้วย่อมไม่ตั้งมั่นในเอกัตตารมณ์” นัยหนึ่ง จิตนั้น ถูกกามฉันทะครอบงำแล้วย่อมไม่ดำเนินไปสู่ทาง…

…น. ข้อความนี้ชี้ให้เห็นความสำคัญของนิวรณ์ที่ต้องละเพื่อทำให้ฌานสำเร็จ และเป้าหมายคือการพัฒนาจิตให้มีอารมณ์ที่มีความเป็นหนึ่ง (เอกัคคตา) ผ่านการฝึกสมาธิอย่างถูกต้อง.