ฯลฯ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 54 / 111

…ปาวจรจิต นั้น โดยประการ ๕ อย่าง ด้วยความต่างแห่งการประกอบด้วยองค์ฌาน ท่านอาจารย์จึงกล่าวคำว่า วิตกก ฯลฯ สหิต เป็นต้นฯ [ปัญจกฌานจิต] ปฐมฌานกุศลจิต ประกอบด้วยธรรมเหล่านี้ คือ วิตก ๑ วิจาร ๑ ปีติ ๑ สุข ๑ เอ…

เนื้อหานี้อธิบายถึงจิตในกามภพและประเภทต่างๆ ของจิต โดยแบ่งเป็นจำนวน ๕๔ รวมทั้งอธิบายถึงธรรมที่เกี่ยวข้องกับอกุศลวิบากและกุศลวิบาก เช่น อกุศลจิตและกุศลจิต พร้อมรายละเอียดของปฐมฌานกุศลจิตที่ประกอบด้วยธร

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวินีฎีกา - หน้าที่ 62 ๑๐๐๐ นัย มีประเภท ๖๐๐๐๐ นัยที่มาในสัจจวิภังค์บ้าง ความที่โสดา ปัตติมรรคมีนัยมากมายหลายอย่าง ตามนัยที่กล่าวแล้วในหนหลังบ้าง ฯ ในคำว่า

…ละการปฏิบัติต่าง ๆ ที่มากมาย การบรรลุถึงอรหัตตผล จิตที่เกี่ยวข้องกับโสดาปัตติมรรคได้ชัดเจนในเนื้อหา ฯลฯ สำหรับใครที่สนใจศึกษาในเชิงลึกเกี่ยวกับนัยเหล่านี้สามารถติดตามได้ที่ dmc.tv

…ตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 125 ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่สหรคตด้วยสุขเป็นอเหตุกะ ฯลฯ ขันธ์ ๒ ดังนี้ ฯ แต่ไม่ทางยกปฏิจจนัยขึ้นด้วยอำนาจปฏิสนธิกาล โดยนัย เป็นต้นว่า ในขณะแห่งปฏิสนธิที่เป…

เนื้อหาในหน้านี้กล่าวถึงการอธิบายขันธ์ที่เกี่ยวข้องกับจิตและธรรมชาติของอารมณ์ อธิบายถึงกาลที่เป็นอเหตุกะ รวมถึงความไม่มีอำนาจของปฏิสนธิกาลที่ส่งผลต่อความเป็นไปของจิตซึ่งให้ความเข้าใจในเรื่องของสันตีรณ

…นาน จ ได้แก่ ชวนะที่ประกอบด้วย โทมนัสและกิริยาชวนะสหรคตด้วยวิจิกิจฉาประกอบด้วยทิฏฐิ ฯ คำว่า โลกุตตร ฯลฯ สมุปฺปชฺชติ ความว่า โลกุตตรชวนจิตทั้ง ๘ ดวง ย่อมเกิดขึ้นแก่พระอริยบุคคลผู้ตั้งอยู่ในมรรคและผลเท่านั…

บทนี้กล่าวถึงการศึกษาถึงความเข้าใจในอภิธรรมเกี่ยวกับปฏิสนธิวิญญาณและคำว่า ทิฏฐิ ซึ่งเกี่ยวข้องกับการศึกษาของพระขีณาสพและสภาพจิตของพระอริยบุคคลในมรรคและผล โดยเน้นช่วงสำคัญเกี่ยวกับการเข้าถึงความเป็นบุค

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 223 เรื่องนำนางสีดามาเป็นต้นให้ตั้งขึ้น ชื่อว่าสัมผัปปลาปะ ๆ ก็สัมผัป ปลาปะนั้น เมื่อคนอื่นถือเอาความหมายนั้นเท่านั้น จึงเป็นกรรมบถ ฯ ส

…ิธัมมะ โดยเฉพาะการสร้างวจีและกรรมที่เกี่ยวข้องกับสภาพทางจิต เช่น ความโลภ อารมณ์พยาบาท และการเห็นผิด ฯลฯ อภิชฌาเป็นการมุ่งมาดต่อสิ่งของของผู้อื่น ที่อาจทำให้จิตใจไม่สงบและนำไปสู่การกระทำที่ไม่เหมาะสม พยาบ…

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 364 เจ้าเป็นต้น และทั้งไม่ใช่เป็นความเกิดขึ้นแห่งสภาพมีความสุขและความ สวยงามเป็นต้นฯ (นัยอย่างนี้ชื่อว่าปฏิจจสมุปบาทนัย) ในอธิการนี้ คื

…ห็นถึงความเชื่อมโยงระหว่างอดีต ปัจจุบัน และอนาคตในแง่มุมต่างๆ จากอวิชชาและสังขารถึงการเกิดผลในชีวิต ฯลฯ นำเสนอแนวทางการศึกษาในธรรมและองค์ประกอบต่างๆ ที่เกี่ยวข้องอย่างละเอียด โดยมีความเข้าใจลึกซึ้งในสิ่ง…

ประโยค๘ - วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสุล (ปฐโม ภาโค) - หน้าที่ 219 เสสกสิณนิทเทโส ฆฏิก ฆฏิก กตวา ปฏิรูป์ รุกขมูล วา มณฑป์ วา คนฺตฺวา ปตฺตปจนากาเรน ราสึ กตฺวา อาลิมเปตวา กฎสารเก วา จมเม วา ปฏ วา วิทตก

…้าถึงกสิณและเข้าสู่วุฒิธรรม. ผลจากการปฏิบัติทำให้เกิดความเข้าใจทั้งด้านจิตใจและพฤติกรรมในการปฏิบัติ ฯลฯ สรุปรวมว่า ฆฏิกถือเป็นพื้นฐานที่สำคัญและมีส่วนช่วยในการพัฒนาฝึกสมาธิ ร่วมกับการปฏิบัติเพื่อให้เข้าถ…

…อโลภะ ประกาศด้วยสมาธิ เพราะสมาธิเป็นข้าศึกต่อโลภะ และมีอโลภะเป็นประธาน ส่วนอโมหะ ประกาศด้วยปัญญาแท้ ฯลฯ

เนื้อหาในบทนี้เน้นการประกาศคุณธรรมที่เกี่ยวข้องกับความเป็นพระอรหันต์ โดยแบ่งออกเป็นคุณ ๔ อย่าง รวมทั้งการนำทางให้บริบูรณ์ในศีล สมาธิ และปัญญา ให้ผู้อ่านได้เข้าใจถึงแนวทางการปฏิบัติในพระพุทธศาสนา โดยยก

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - - หน้าที่ 34 ฯลฯ ถึงความสำรวมในมนินทรีย์” ดังนี้ ศีลนี้ชื่อว่า อินทริย สังวรศีล. [ อาชีวปาริสุทธิศีล ] ส่วนการงดเว้น…

เนื้อหาในบทนี้เกี่ยวกับการวินิจฉัยศีลต่าง ๆ ในบริบทของพระศาสนา โดยเฉพาะการรับรู้และปฏิบัติตามศีล ได้แก่ อินทริยสังวรศีลซึ่งเน้นการควบคุมอารมณ์ และอาชีวปาริสุทธิศีลที่แสดงถึงการงดเว้นจากการกระทำที่ผิดศ

…๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 38 ผ้ากาสาวพัสตร์ มีกลิ่นอายฤษีเข้าออก” มุ่งประโยชน์ (ให้) ฯลฯ มุ่ง ธรรมที่เกษมจากโยคะ (ให้) แก่พวกภิกษุ ภิกษุณี อุบาสก อุบาสิกา ภิกษุผู้ไปเข้าจนถึง เป็นผู้เข้ามา…

ในเนื้อหานี้กล่าวถึงอาจาระและโคจรในทางพระพุทธศาสนา โดยชี้ให้เห็นความสำคัญของการเข้าถึงธรรมและการปฏิบัติที่ถูกต้องเพื่อให้เกิดความเกษม การอภิปรายเกี่ยวกับอนาจาระทั้งทางกายและทางวาจายังถูกนำเสนอ โดยเฉพา

…ได้ ในที่สุดก็รับ โดยแสร้งแสดงว่า เพื่ออนุเคราะห์ให้เขาได้บุญ แล้วต่อไปถวาย เป็น เล่มเกวียน ๆ ก็รับ ฯลฯ ดังนี้ ในที่นี้จึงแปลเป็น "ปฏิเสธปัจจัย" ทุกแห่ง แต่เพราะมิใช่ ปฏิเสธจริง จึงเติมคำว่า แสร้ง

บทที่นี้กล่าวถึงความงดงามของท่าอิริยาบถของภิกษุที่ถูกความอยากลามกครอบงำ โดยอธิบายถึงการป้อยอและการหลอกลวงที่เกิดขึ้นจากการแสดงออกทางกายและการพูด โดยมีการอ้างถึงกุหนวัตถุซึ่งมี ๓ วิธีในการล่อใจ ทั้งการ

…่ แสร้งบอกคืนจีวร แสร้งบอกคืนบิณฑบาต เสนาสนะ คิลานปัจจัยเภสัชชบริขาร เพราะอาศัยความใคร่จะให้ได้จีวร ฯลฯ เภสัชชบริขารมากขึ้น เธอกล่าวอย่างนี้ว่า "ประโยชน์อะไร ของสมณะด้วยจีวรที่มีค่ามาก ข้อที่สมณะพึงเลือก…

เนื้อหานี้เน้นการวิเคราะห์เกี่ยวกับกุหนวัตถุในพระศาสนาและแนวความคิดที่อยู่เบื้องหลังของการใช้ปัจจัยต่างๆ เช่น จีวร บิณฑบาต รวมถึงความต้องการที่มีต่อสมณะ โดยการยกตัวอย่างถึงการทำตัวเป็นผู้มีความพอเพียง

…ภิกษุเมื่อรู้อย่างนั้นแล้วพิจารณาเสพเสนาสนะ นั้น พึงทราบว่า ชื่อว่า "พิจารณาโดยแยบคายแล้วเสพเสนาสนะ ฯลฯ เพื่อบรรเทาฤดูและอันตราย" ดังนี้ [ แก้บทคิลานปัจจยเภสัชชบริขาร ] ในบทว่า คิลานปจฺจยเภสชฺชปริกขาร์ น…

ในบทนี้ได้กล่าวถึงความสำคัญของการพิจารณาเสนาสนะเพื่อคุ้มครองภิกษุจากอันตราย ทั้งที่เป็นอันตรายเปิดเผยจากสัตว์ร้ายและอันตรายปกปิดจากกิเลส เช่น ราคะและโทสะ โดยเมื่อได้มีที่คุ้มตัว ก็จะช่วยบรรเทาความเสี่

…รี เป็นคนเน่าใน เปียกชื้น รกเสื้อ (ด้วยกิเลส) นั้น จึงเข้าไปนั่งเคล้า หรือเข้าไปนอนเคล้านางกษัตริย์ ฯลฯ ภิกษุทั้งหลาย ก็ข้อนั้นย่อม เป็นไปเพื่อมิใช่ประโยชน์ เพื่อทุกข์แก่เขาตลอดกาลนาน เพราะ กายแตกตายไป เ…

ในพระธรรมบทนี้ พระผู้มีพระภาคเจ้าได้แสดงถึงทุกข์และความเศร้าหมองที่เกิดจากการดำเนินชีวิตที่ไม่บริสุทธิ์ เป็นการชี้ให้เห็นถึงอันตรายของการมีธรรมลามกและผลที่ตามมาจากการกระทำที่ผิดศีลธรรม ซึ่งส่งผลให้ต้อ

…กระทำความยินดีในธุดงค์ที่ท่าน มหาฎีกาท่านขยายความว่า แม้ทรงอนุญาตผ้าไว้ตั้งหลายอย่าง เช่นผ้านิสีทนะ ฯลฯ โดยที่สุดผ้าบริขาร โจล แต่ภิกษุเตจีวริกะนี้ไม่ใช้ผ้าอื่น ๆ เลย ใช้อยู่แต่ผ้า ๓ ผืนเท่านั้น

เนื้อหาวิเคราะห์การแตกในจีวรกังคะและอานิสงส์ที่เกิดจากการเป็นภิกษุเตจีวริกะ ซึ่งแสดงให้เห็นถึงคุณค่าความสันโดษและการมีความประพฤติโดยยึดมั่นในจีวรที่จำกัด โดยพระโยคีผู้มีปัญญาพยายามละตัณหาและเลิกการสะส

…ต้นแล้ว" แต่ความที่เป็นจริง น่าจะไม่ มีแต่ใบไม้ น่าจะมีอะไรอื่น ๆ ด้วย เช่น กะเทาะ เปลือก กิ่ง หนาม ฯลฯ อันรวมเรียกว่า หยากเยื่อ ที่เคร่งจนไม่ยอมใช้ไม้กวาด ต้องใช้เท้ากวาดนั้น ดูอย่างไรอยู่ ถ้าหนามยอกจะเ…

เนื้อหาว่าด้วยประเภทของรุกขมูลิกภิกษุที่มี 3 พวก โดยมีวิธีการดูแลพื้นที่บริเวณวัดที่ต้องมีการทำความสะอาด และความสำคัญของต้นไม้ในวัดที่อาจมีอันตราย เช่น ต้นไม้ศักดิ์สิทธิ์ซึ่งมีคนไปบูชา ตลอดจนพรรณนาเกี

…บว่าเป็น ธุตธรรม. [ ธุตังคะ ] ข้อว่า พึงทราบธุตังคะทั้งหลาย ความว่า พึงทราบธุดงค์ คือ ปังสุกูลกังคะ ฯลฯ เนสัชชิกังคะ ทั้งโดยอรรถและโดยปกิณณกะมีลักษณะเป็นต้น [ ธุตังคเสวนา] ๑๑ ธุดงค์เหล่านั้นได้กล่าวแล้ว …

ในเนื้อหานี้ชี้ให้เห็นถึงวิธีการที่ธรรมอโลภะและอโมหะช่วยในการทำลายความโลภและหลงในวัตถุที่ต้องห้าม สำหรับผู้ที่ปฏิบัติธุดงค์ โดยอธิบายถึงการยับยั้งการเสพติดวัตถุที่ไม่เหมาะสมและการให้สิ่งที่อนุญาตแก่ปั

…มหาฎีกาช่วยขยายความไว้ว่า ด้วยเหตุใดเหตุหนึ่งเช่นว่ามีรมเงาเย็นสบายดี น้ำท่า สมบูรณ์ ภิกษาหารหาง่าย ฯลฯ

บทความนี้เล่าถึงประสบการณ์ของภิกษุที่ใช้ชีวิตในอาวาส โดยเริ่มจากการเดินทางไปบวชที่วัดถูปาราม มีการนำเสนอถึงความสำคัญของอาวาส และการผูกพันของภิกษุในวัดนั้น รวมถึงนิทานเกี่ยวกับกุลบุตรสองคนที่บวชและประส

…น ๑. มหาฎีกาว่า เช่น ราคสัทธาจริต (รักก็ง่าย เชื่อก็ง่าย) โทสสัทธา จริยา ( โกรธก็ง่าย เชื่อก็ง่าย ) ฯลฯ ท่านว่าระคนกันไประคนกันมาได้ถึง ๓๖ หรือ มากกว่านั้น ๒. ที่ว่าสัทธาใกล้ราคะ นั้น มีได้หมายความว่า ใก…

เนื้อหาในวิสุทธิมรรคพูดถึงจริยา ๖ และความสัมพันธ์ระหว่างราคะ สัทธา และโทสในบุคคล โดยอธิบายว่าคนแต่ละประเภทมีความก้าวหน้าในทางกุศลอย่างไร และเปรียบเทียบกับทางอกุศล ทั้งนี้เพื่อให้เข้าใจความเป็นเอกภาพขอ

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที 61 วิกขายตกะ วิกขิตตกะ หตวิจิตตกะ โลหิตกะ ปุฬวกะ อัฏฐิกะ นี้อนุสสติ ๑๐ คือ พุทธานุสสติ ธัมมานุสสติ สังฆานุสสติ สีลานุสสติ จาคานุสสติ เทวตานุสสติ มรณานุสสต

…่าวถึงการฝึกกรรมฐานที่มีจำนวน 10 ข้อ ได้แก่ อนุสสติ 10 จำแนกเป็นพุทธานุสสติ ธัมมานุสสติ สังฆานุสสติ ฯลฯ พร้อมอธิบายถึงพรหมวิหาร 4 อรูป 4 และการวินิจฉัยในการนำกรรมฐานมาใช้อย่างเหมาะสมว่าสามารถถึงอุปจารฌาน…