เจริญ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 79 / 123

…รรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - - หน้าที่ 179 ไม่ควรเสพ ก็เป็น ๒ เหมือนกัน ก็เมื่อภิกษุใดเสพธุดงค์อยู่ กรรม ฐานเจริญขึ้น ภิกษุนั้นก็ควรเสพ เมื่อภิกษุใดเสพเข้า กรรมฐานเสื่อม ภิกษุนั้นก็ไม่ควรเสพ อนึ่ง แม้ผู้ที่ถึงจะเส…

…์ในวิสุทธิมรรค โดยเน้นย้ำความสัมพันธ์ระหว่างเจตนาและกรรมฐาน ภิกษุที่เสพธุดงค์จะต้องพิจารณาว่ากรรมฐานเจริญหรือเสื่อมตามการปฏิบัติ นอกจากนี้ยังมีการแบ่งประเภทธุดงค์ออกเป็น 42 ประเภทสำหรับภิกษุและเณร รวมถึงอธ…

…อุปาจารจนถึงอัปปนา ท่านเรียกว่า อภิญญา ก็แลปฏิปทานี้นั้น ย่อมเป็นการลำบาก คือเป็นการยาก หมายความว่า เจริญไม่สะดวกสำหรับคนบางคน เพราะธรรมอันเป็นข้าศึก มีนิวรณ์ เป็นต้นยึด (จิต) โดย (เกิด) ขึ้นท่องเที่ยว (ใน…

บทความนี้นำเสนอความเข้าใจเกี่ยวกับอภิญญาและปฏิปทา โดยเน้นการพิจารณาถึงความยากง่ายในการเจริญปฏิปทาและอภิญญาในผู้ฝึกฝน ในขณะที่การเสพสิ่งสัปปายะและอสัปปายะส่งผลต่อการพัฒนาปัญญาและความสะดวกในการ…

…รอันเหมาะ ตัดความกังวลเล็กๆ น้อยๆ (เสียให้หมดด้วย ) แล้วพึงเป็นผู้ไม่ทำภาวนาวิธีทั้งปวงให้บกพร่องไป เจริญขึ้นเถิด นี้เป็นความสังเขปในการเจริญสมาธินั้น ส่วนความพิสดารดังต่อไปนี้ (ปลิโพธ ๑๐] วินิจฉัยในข้อที่…

เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงการเจริญสมาธิและปลิโพธ ๑๐ ที่เป็นเครื่องกังวลที่ส่งผลต่อภิกษุ โดยปลิโพธ ๑๐ ประกอบด้วย อาวาส ตระกูล ลาภ คณะ ก…

…ตถกกัมมฐาน ) ก็มี จริงอยู่ เมตตา (นั้น) ขั้นแรก ภิกษุผู้ บำเพ็ญกรรมฐาน พึงกำหนดเอาหมู่ภิกษุนั้นแล้ว เจริญไปในหมู่ภิกษุ ผู้อยู่ในสีมา ( เดียวกันกับตน โดยนัยว่า ขอภิกษุผู้อยู่ในสีมาทั้งหลาย จงเป็นผู้มีความสุ…

เนื้อหาเกี่ยวกับกรรมฐาน ๒ อย่าง คือ สัพพัตถกกัมมฐาน และปาริหาริยกรรมฐาน โดยเน้นที่การเจริญเมตตาในหมู่ภิกษุและคนทั่วไป การสร้างสันติสุขระหว่างกันด้วยเมตตา และความสำคัญของการมีจิตอ่อนโยนในหมู่…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 35 กรรมฐานบท ( เดียวกับที่ตนใคร่จะถือ) นั้นแล้ว เจริญวิปัสสนา อันมีฌานนั้นเป็นปทัฏฐาน ( จน) ได้บรรลุอาสวักขัย (นั้น) เถิด ถามว่า ก็พระขีณาสพ ( ท่าน) ประก…

เนื้อหาเกี่ยวกับความสำคัญของการเจริญวิปัสสนาและการถือกรรมฐานในพระพุทธศาสนา โดยอ้างถึงพระขีณาสพซึ่งประกาศตน และพระอัสสคุตตเถระที่มีบทบาทใ…

…มฐาน ๒ อย่างดังที่กล่าวแล้วนั้น บรรดาอัปปนาวหกรรมฐาน ทั้งหลาย กสิณ ๑๐ กับอานาปานสติ เป็นจตุกฌานิกะ (เจริญให้ เกิดฌานได้ครบ ๔ ) อสุภ ๑๐ กับกายคตาสติ เป็นปฐมฌานิกะ ( เจริญ ให้เกิดฌานได้เพียงปฐมฌาน ) พรหมวิหา…

เนื้อหาฝึกฝนการเจริญฌานบนพื้นฐานกรรมฐานแบ่งออกเป็นประเภทต่างๆ โดยมีการวิเคราะห์ฌานชนิดต่างๆ เช่น จตุกฌานิกะ ปฐมฌานิกะ โด…

…รพิจารณาสังขารด้วยญาณอันหมดจดเล่า สังขารทั้งหลายก็ จะปรากฏชัด แม้ประกอบกรรมฐานไป กรรมฐานก็จะถึงความ เจริญงอกงามไพบูลย์ด้วย (๒) การปรับอินทรีย์ให้เสมอกัน การทำความเสมอภาคกันแห่งอินทรีย์ทั้งหลายมีศรัทธาเป็นต…

…มดจด หากวัตถุภายในและภายนอกไม่สดใส จะส่งผลกระทบต่อญาณในจิตเจตสิก ทำให้สังขารไม่ปรากฏชัดและกรรมฐานไม่เจริญงอกงาม การปรับอินทรีย์ให้เสมอกันก็สำคัญ โดยเฉพาะการมีศรัทธาที่กล้าเพื่อความสามารถในการทำกิจต่าง ๆ เช…

… ๒ - หน้าที่ 109 วิสัชนา ในกาลใด จิตของเธอหดหู่เพราะเหตุมีความเพียรย่อ หย่อนนักเป็นต้น ในกาลนั้นอย่าเจริญสัมโพชฌงค์ ๓ มีปัสสัทธิ สัมโพชฌงค์เป็นอาทิแล้วเจริญสัมโพชฌงค์ ๓ มีธัมมวิจยสัมโพชฌงค์ เป็นต้น จริงอยู…

ในช่วงที่จิตหดหู่ การเจริญสัมโพชฌงค์บางอย่างจะไม่เหมาะสม เช่น ปัสสัทธิสัมโพชฌงค์ และสมาธิสัมโพชฌงค์ เนื่องจากจิตจะยากที่จะฟื้น…

…โยคาวจรผู้ยังมานัส ( คือภาวนาจิต ) ให้ท่องเที่ยวไป ในอุทธุมาตกอสุภอันปฏิกูล ( จน) ยังฌานให้เกิดแล้ว เจริญวิปัสสนา อันมีฌานเป็นบาทฐานอยู่จึงเป็นผู้เห็นอานิสงส์อย่างนี้ว่า " เราจัก พ้นจากชรามรณะด้วยปฏิปทานี้…

ในบทนี้กล่าวถึงการเจริญกรรมฐานและวิปัสสนาในวิสุทธิมรรค โดยเน้นความสำคัญของการเข้าใจและเห็นอานิสสงส์ ซึ่งพระโยคาวจรนั้นถือว่…

…ในสวรรค์นั้นของเขา เป็นกรรมภพ ดังนี้เป็นต้น ส่วนอีกคนหนึ่ง ปรารถนาว่า เราจักเสวยสมบัติในพรหมโลก แล้วเจริญเมตตา เจริญกรุณา มุทิตา อุเบกขา เพราะกามุปาทาน เป็นปัจจัยเหมือนกัน ครั้นเต็มไปด้วยภาวนา เขา (ตายไป )…

…รมที่เป็นเหตุแห่งการอุบัติในสภาวะต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นอบาย สวรรค์ หรือพรหมโลก อธิบายถึงการประพฤติและการเจริญภาวนาเป็นปัจจัยที่นำพาไปสู่การเกิดในภพที่ดีตามกรรมที่สร้างขึ้น ทุกอย่างขึ้นอยู่กับความปรารถนาและการก…

…ิตไม่เป็นสมาธิ ผู้มีปัญญาทราม หาเป็นผู้ ทำให้สำเร็จได้ไม่ ดูกรมหานาม เธอจึงตั้งอยู่ในธรรม ๕ นี้แล้ว เจริญธรรม ๖ ต่อไป (คือ) ในการเจริญธรรม ๖ นี้ เธอพึงระลึกถึง ตถาคตว่า " แม้เพราะอย่างนี้ พระผู้มีพระภาคเจ้…

บทความนี้เกี่ยวกับการตั้งมั่นและการเจริญธรรม ๖ เพื่อทำให้จิตมีสมาธิและสร้างปัญญา ผู้ปฏิบัติควรระลึกถึงคุณของพระพุทธเจ้าเพื่อให้เกิดความเลื่อ…

… ทำในใจถึงคำสอนของพระผู้มีพระภาคเจ้าเถิด ข้อนั้นจะพึงเป็นอุปการะแก่เรามากหนอ" ดังนี้ก็ดี ภิกษุผู้ที่เจริญ มรณสติอย่างนี้ว่า "โอหนอ เราพึงเป็นอยู่ได้ชั่วกลางวัน (เพราะ ฉะนั้น) เราพึง (รีบ) ทำในใจถึงคำสอนของ…

บทความนี้กล่าวถึงการเจริญมรณสติในชีวิตประจำวัน โดยมีการอ้างอิงคำสอนของพระผู้มีพระภาคเจ้า ผู้ที่เจริญมรณสติจะได้รับอุปการะมากจ…

…พึงเป็น อุปการะแก่เรามากหนอ" ดังนี้ก็ดี ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุเหล่านี้เรา กล่าวว่าเป็นผู้ไม่ประมาทอยู่ เจริญมรณสติเฉียบพลันที่จะสิ้นอาสวะ" (ระยะ) กาลแห่งชีวิตสั้น (จน) ไม่น่าวางใจ ชั่วขณะเคี้ยว (อาหารกลืนลงไป…

เนื้อหานี้กล่าวถึงการนำคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเกี่ยวกับมรณสติและความสั้นของชีวิต เพื่อเตือนสติให้พิจารณาความตายว่าเป็นสิ่งที่ไม่แน่นอน โดยอุปมาเปรียบเทียบชีวิตกับล้อรถที่หมุน ด้วยการเน้นว่าชีวิตเป

…ความว่าให้ลับไป คือข่มลงได้โดยทันที ทีเดียว คำว่า ให้รำงับไป คือให้สงบไปอย่างดี นัยหนึ่ง เธอถึง ความเจริญแห่งอริยมรรคโดยลำดับ ย่อมตัดขาดได้ อธิบายว่า ให้สงบ ราบคาบไปได้ เพราะอานาปานสติสมาธิเป็นนิพเพธภาคิยธ…

เนื้อหานี้อธิบายความหมายของอเสจนโก โดยเชื่อมโยงถึงการฝึกอานาปานสติสมาธิซึ่งนำไปสู่ความสุขและการตัดขาดจากบาปและธรรมอันเป็นอกุศล การเข้าถึงฌานและผลลัพธ์ที่ตามมาซึ่งเกี่ยวข้องกับการบรรลุพระสัมมาสัมโพธิญา

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - - หน้าที่ 96 เจริญงอกงามขึ้น คำว่า ดำรงสติไว้เฉพาะหน้า คือตั้งสติให้มุ่งหน้าต่อ กรรมฐาน อีกนัยหนึ่ง อรรถาธิบายในคำนี้พ…

บทนี้กล่าวถึงการตั้งสติในกรรมฐานและการเจริญงอกงาม โดยเสนอความหมายของคำต่าง ๆ เช่น สติที่มีความมั่นคงและการไม่หลงลืม นอกจากนี้ ยังเสนอวิธีการที่…

…่งภิกษุผู้เป็นอย่างนั้นอันใด ความรู้ทั่วถึง นี้จัดเป็นอธิปัญญาสิกขาในที่นี้ ภิกษุสำหนียก คือส้องเสพ เจริญ ทำให้มากซึ่งสิกขา ๓ ตามที่กล่าวมานี้ในอารมณ์นั้น ด้วยสตินั้น ด้วย มนสิการนั้น ดังนี้ ในจตุกกะที่ ๑ …

…นอเกี่ยวกับการรู้เท่าทันการหายใจในนัยต่างๆ เช่น อนุสสามีติ และปสฺสฺสามีติ เพื่อให้เข้าใจถึงกระบวนการเจริญญาณและการทำสมาธิตามแนวทางที่พระพุทธองค์ได้ทรงสอน.

…างนั้น ?) การทำ วาตุปลัทธิให้เกิดต่อไปก็ยังมีได้ การยังลมหายใจออกและลมหายใจ เข้าให้เป็นไปก็มีได้ การเจริญอานาปานสติต่อไปก็มีได้ การบำเพ็ญ อาหาปานสติสมาธิต่อไปก็มีได้ และบัณฑิตทั้งหลายเข้าสมาบัตินั้นก็ได้ อ…

…ยด โดยชี้ให้เห็นว่าการทำสมาธิก็ยังสามารถเกิดขึ้นได้แม้เมื่อกายสังขารระงับลง การนำอารมณ์และนิมิตในการเจริญอานาปานสติและการเข้าสมาบัติให้ได้ว่ามีการทำอย่างไรโดยอุปมาจากการเคาะเสียงกังสดาลเพื่อให้เข้าใจง่าย ต…

…่าวอย่างนี้ก่อนว่า "ก็เมื่อนิมิต ปรากฏแล้วดังนี้ ภิกษุนั้นจึงไปหาอาจารย์แล้วเรียนว่า "ข้าแต่ท่านผู้ เจริญ อารมณ์รูปอย่างนี้ปรากฏแก่ข้าพเจ้า" ฝ่ายอาจารย์อย่าเพิ่งบอก ว่านั่นคือนิมิต หรือว่า ไม่ใช่นิมิต พึงก…

ในวิสุทธิมรรค ภิกษุที่พบกับนิมิตควรไปปรึกษาอาจารย์ และขึ้นอยู่กับคำแนะนำที่จะได้รับ อาจารย์ทั้งสองแบบมีวิธีแนะนำที่แตกต่างกันซึ่งอาจกระทบต่อการดำเนินการภาวนา พระทีฆภาณกาจารย์เสนอให้ใช้แนวทางที่อาจทำให

…อยู่---- รู้ยิ่งซึ่ง อภิญไญยธรรมอยู่---- กำหนดรู้ซึ่งปริญไญยธรรมอยู่---- ละซึ่งปหาตัพพ ธรรมอยู่---- เจริญภาเวตพพธรรมอยู่---- ทำให้แจ้งซึ่งสัจฉิกาตัพพธรรม อยู่ ปีตินั้นก็เป็นสิ่งที่เธอรู้ได้ชัด ปีตินั้นเป็น…

ในเนื้อหานี้พูดถึงความสำคัญของการมีอารมณ์เดียวในการฝึกจิต การทำให้จิตมั่นคงด้วยการหายใจและการรักษาสติให้คงอยู่ โดยเฉพาะเมื่อภิกษุต้องเข้าใจและรู้จักปฏิบัติในการตั้งจิตและการรู้เห็นการหายใจเข้าออก ซึ่ง

…้นไป ย่อมเป็นผู้มีสุคติเป็นที่ไปในเบื้อง หน้า เพราะเหตุนั้นแล บัณฑิตผู้เห็นแจ้งพึงเป็นผู้ไม่ ประมาท เจริญความระลึกในอริยอุสมะ อันมี อานิสงส์เป็นอเนก โดยนัยดังกล่าวมาฉะนี้เทอญ นี้เป้นกถามุขโดยพิสดาร ในอุปสม…

…่อมใสในอุปสมะ เพื่อให้บรรลุถึงความสุขและความสงบ จึงเป็นที่น่าสนใจว่าบัณฑิตผู้เห็นแจ้งควรไม่ประมาทและเจริญความระลึกในอริยอุสมะ