หน้าหนังสือทั้งหมด

การเจริญวิปัสสนาและกรรมฐานในพระพุทธศาสนา
36
การเจริญวิปัสสนาและกรรมฐานในพระพุทธศาสนา
ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 35 กรรมฐานบท ( เดียวกับที่ตนใคร่จะถือ) นั้นแล้ว เจริญวิปัสสนา อันมีฌานนั้นเป็นปทัฏฐาน ( จน) ได้บรรลุอาสวักขัย (นั้น) เถิด ถามว่า ก็พระขีณาสพ ( ท่าน) ประก…
เนื้อหาเกี่ยวกับความสำคัญของการเจริญวิปัสสนาและการถือกรรมฐานในพระพุทธศาสนา โดยอ้างถึงพระขีณาสพซึ่งประกาศตน และพระอัสสคุตตเถระที่มีบทบาทใ…
การวิเคราะห์ฌานในกรรมฐาน
64
การวิเคราะห์ฌานในกรรมฐาน
…มฐาน ๒ อย่างดังที่กล่าวแล้วนั้น บรรดาอัปปนาวหกรรมฐาน ทั้งหลาย กสิณ ๑๐ กับอานาปานสติ เป็นจตุกฌานิกะ (เจริญให้ เกิดฌานได้ครบ ๔ ) อสุภ ๑๐ กับกายคตาสติ เป็นปฐมฌานิกะ ( เจริญ ให้เกิดฌานได้เพียงปฐมฌาน ) พรหมวิหา…
เนื้อหาฝึกฝนการเจริญฌานบนพื้นฐานกรรมฐานแบ่งออกเป็นประเภทต่างๆ โดยมีการวิเคราะห์ฌานชนิดต่างๆ เช่น จตุกฌานิกะ ปฐมฌานิกะ โด…
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - การปรับอินทรีย์ให้เสมอกัน
107
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - การปรับอินทรีย์ให้เสมอกัน
…รพิจารณาสังขารด้วยญาณอันหมดจดเล่า สังขารทั้งหลายก็ จะปรากฏชัด แม้ประกอบกรรมฐานไป กรรมฐานก็จะถึงความ เจริญงอกงามไพบูลย์ด้วย (๒) การปรับอินทรีย์ให้เสมอกัน การทำความเสมอภาคกันแห่งอินทรีย์ทั้งหลายมีศรัทธาเป็นต…
…มดจด หากวัตถุภายในและภายนอกไม่สดใส จะส่งผลกระทบต่อญาณในจิตเจตสิก ทำให้สังขารไม่ปรากฏชัดและกรรมฐานไม่เจริญงอกงาม การปรับอินทรีย์ให้เสมอกันก็สำคัญ โดยเฉพาะการมีศรัทธาที่กล้าเพื่อความสามารถในการทำกิจต่าง ๆ เช…
การเจริญสัมโพชฌงค์ในสมัยจิตหดหู่
111
การเจริญสัมโพชฌงค์ในสมัยจิตหดหู่
… ๒ - หน้าที่ 109 วิสัชนา ในกาลใด จิตของเธอหดหู่เพราะเหตุมีความเพียรย่อ หย่อนนักเป็นต้น ในกาลนั้นอย่าเจริญสัมโพชฌงค์ ๓ มีปัสสัทธิ สัมโพชฌงค์เป็นอาทิแล้วเจริญสัมโพชฌงค์ ๓ มีธัมมวิจยสัมโพชฌงค์ เป็นต้น จริงอยู…
ในช่วงที่จิตหดหู่ การเจริญสัมโพชฌงค์บางอย่างจะไม่เหมาะสม เช่น ปัสสัทธิสัมโพชฌงค์ และสมาธิสัมโพชฌงค์ เนื่องจากจิตจะยากที่จะฟื้น…
วิสุทธิมรรค: การเจริญวิปัสสนาและกรรมฐาน
231
วิสุทธิมรรค: การเจริญวิปัสสนาและกรรมฐาน
…โยคาวจรผู้ยังมานัส ( คือภาวนาจิต ) ให้ท่องเที่ยวไป ในอุทธุมาตกอสุภอันปฏิกูล ( จน) ยังฌานให้เกิดแล้ว เจริญวิปัสสนา อันมีฌานเป็นบาทฐานอยู่จึงเป็นผู้เห็นอานิสงส์อย่างนี้ว่า " เราจัก พ้นจากชรามรณะด้วยปฏิปทานี้…
ในบทนี้กล่าวถึงการเจริญกรรมฐานและวิปัสสนาในวิสุทธิมรรค โดยเน้นความสำคัญของการเข้าใจและเห็นอานิสสงส์ ซึ่งพระโยคาวจรนั้นถือว่…
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒
254
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒
…ในสวรรค์นั้นของเขา เป็นกรรมภพ ดังนี้เป็นต้น ส่วนอีกคนหนึ่ง ปรารถนาว่า เราจักเสวยสมบัติในพรหมโลก แล้วเจริญเมตตา เจริญกรุณา มุทิตา อุเบกขา เพราะกามุปาทาน เป็นปัจจัยเหมือนกัน ครั้นเต็มไปด้วยภาวนา เขา (ตายไป )…
…รมที่เป็นเหตุแห่งการอุบัติในสภาวะต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นอบาย สวรรค์ หรือพรหมโลก อธิบายถึงการประพฤติและการเจริญภาวนาเป็นปัจจัยที่นำพาไปสู่การเกิดในภพที่ดีตามกรรมที่สร้างขึ้น ทุกอย่างขึ้นอยู่กับความปรารถนาและการก…
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - การเจริญธรรม ๖ และการปฏิบัติ
323
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - การเจริญธรรม ๖ และการปฏิบัติ
…ิตไม่เป็นสมาธิ ผู้มีปัญญาทราม หาเป็นผู้ ทำให้สำเร็จได้ไม่ ดูกรมหานาม เธอจึงตั้งอยู่ในธรรม ๕ นี้แล้ว เจริญธรรม ๖ ต่อไป (คือ) ในการเจริญธรรม ๖ นี้ เธอพึงระลึกถึง ตถาคตว่า " แม้เพราะอย่างนี้ พระผู้มีพระภาคเจ้…
บทความนี้เกี่ยวกับการตั้งมั่นและการเจริญธรรม ๖ เพื่อทำให้จิตมีสมาธิและสร้างปัญญา ผู้ปฏิบัติควรระลึกถึงคุณของพระพุทธเจ้าเพื่อให้เกิดความเลื่อ…
บทความเกี่ยวกับมรณสติในวิสุทธิมรรค
21
บทความเกี่ยวกับมรณสติในวิสุทธิมรรค
… ทำในใจถึงคำสอนของพระผู้มีพระภาคเจ้าเถิด ข้อนั้นจะพึงเป็นอุปการะแก่เรามากหนอ" ดังนี้ก็ดี ภิกษุผู้ที่เจริญ มรณสติอย่างนี้ว่า "โอหนอ เราพึงเป็นอยู่ได้ชั่วกลางวัน (เพราะ ฉะนั้น) เราพึง (รีบ) ทำในใจถึงคำสอนของ…
บทความนี้กล่าวถึงการเจริญมรณสติในชีวิตประจำวัน โดยมีการอ้างอิงคำสอนของพระผู้มีพระภาคเจ้า ผู้ที่เจริญมรณสติจะได้รับอุปการะมากจ…
วิสุทธิมรรคแปล: ชีวิตและความตาย
22
วิสุทธิมรรคแปล: ชีวิตและความตาย
…พึงเป็น อุปการะแก่เรามากหนอ" ดังนี้ก็ดี ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุเหล่านี้เรา กล่าวว่าเป็นผู้ไม่ประมาทอยู่ เจริญมรณสติเฉียบพลันที่จะสิ้นอาสวะ" (ระยะ) กาลแห่งชีวิตสั้น (จน) ไม่น่าวางใจ ชั่วขณะเคี้ยว (อาหารกลืนลงไป…
เนื้อหานี้กล่าวถึงการนำคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเกี่ยวกับมรณสติและความสั้นของชีวิต เพื่อเตือนสติให้พิจารณาความตายว่าเป็นสิ่งที่ไม่แน่นอน โดยอุปมาเปรียบเทียบชีวิตกับล้อรถที่หมุน ด้วยการเน้นว่าชีวิตเป
อเสจนโก และอานาปานสติสมาธิ
89
อเสจนโก และอานาปานสติสมาธิ
…ความว่าให้ลับไป คือข่มลงได้โดยทันที ทีเดียว คำว่า ให้รำงับไป คือให้สงบไปอย่างดี นัยหนึ่ง เธอถึง ความเจริญแห่งอริยมรรคโดยลำดับ ย่อมตัดขาดได้ อธิบายว่า ให้สงบ ราบคาบไปได้ เพราะอานาปานสติสมาธิเป็นนิพเพธภาคิยธ…
เนื้อหานี้อธิบายความหมายของอเสจนโก โดยเชื่อมโยงถึงการฝึกอานาปานสติสมาธิซึ่งนำไปสู่ความสุขและการตัดขาดจากบาปและธรรมอันเป็นอกุศล การเข้าถึงฌานและผลลัพธ์ที่ตามมาซึ่งเกี่ยวข้องกับการบรรลุพระสัมมาสัมโพธิญา
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑
96
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑
ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - - หน้าที่ 96 เจริญงอกงามขึ้น คำว่า ดำรงสติไว้เฉพาะหน้า คือตั้งสติให้มุ่งหน้าต่อ กรรมฐาน อีกนัยหนึ่ง อรรถาธิบายในคำนี้พ…
บทนี้กล่าวถึงการตั้งสติในกรรมฐานและการเจริญงอกงาม โดยเสนอความหมายของคำต่าง ๆ เช่น สติที่มีความมั่นคงและการไม่หลงลืม นอกจากนี้ ยังเสนอวิธีการที่…
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑
104
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑
…่งภิกษุผู้เป็นอย่างนั้นอันใด ความรู้ทั่วถึง นี้จัดเป็นอธิปัญญาสิกขาในที่นี้ ภิกษุสำหนียก คือส้องเสพ เจริญ ทำให้มากซึ่งสิกขา ๓ ตามที่กล่าวมานี้ในอารมณ์นั้น ด้วยสตินั้น ด้วย มนสิการนั้น ดังนี้ ในจตุกกะที่ ๑ …
…นอเกี่ยวกับการรู้เท่าทันการหายใจในนัยต่างๆ เช่น อนุสสามีติ และปสฺสฺสามีติ เพื่อให้เข้าใจถึงกระบวนการเจริญญาณและการทำสมาธิตามแนวทางที่พระพุทธองค์ได้ทรงสอน.
ความหมายและอุปมาของการทำสมาธิในวิสุทธิมรรค
110
ความหมายและอุปมาของการทำสมาธิในวิสุทธิมรรค
…างนั้น ?) การทำ วาตุปลัทธิให้เกิดต่อไปก็ยังมีได้ การยังลมหายใจออกและลมหายใจ เข้าให้เป็นไปก็มีได้ การเจริญอานาปานสติต่อไปก็มีได้ การบำเพ็ญ อาหาปานสติสมาธิต่อไปก็มีได้ และบัณฑิตทั้งหลายเข้าสมาบัตินั้นก็ได้ อ…
…ยด โดยชี้ให้เห็นว่าการทำสมาธิก็ยังสามารถเกิดขึ้นได้แม้เมื่อกายสังขารระงับลง การนำอารมณ์และนิมิตในการเจริญอานาปานสติและการเข้าสมาบัติให้ได้ว่ามีการทำอย่างไรโดยอุปมาจากการเคาะเสียงกังสดาลเพื่อให้เข้าใจง่าย ต…
การเรียนรู้เกี่ยวกับนิมิตในวิสุทธิมรรค
129
การเรียนรู้เกี่ยวกับนิมิตในวิสุทธิมรรค
…่าวอย่างนี้ก่อนว่า "ก็เมื่อนิมิต ปรากฏแล้วดังนี้ ภิกษุนั้นจึงไปหาอาจารย์แล้วเรียนว่า "ข้าแต่ท่านผู้ เจริญ อารมณ์รูปอย่างนี้ปรากฏแก่ข้าพเจ้า" ฝ่ายอาจารย์อย่าเพิ่งบอก ว่านั่นคือนิมิต หรือว่า ไม่ใช่นิมิต พึงก…
ในวิสุทธิมรรค ภิกษุที่พบกับนิมิตควรไปปรึกษาอาจารย์ และขึ้นอยู่กับคำแนะนำที่จะได้รับ อาจารย์ทั้งสองแบบมีวิธีแนะนำที่แตกต่างกันซึ่งอาจกระทบต่อการดำเนินการภาวนา พระทีฆภาณกาจารย์เสนอให้ใช้แนวทางที่อาจทำให
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - ความมีอารมณ์เดียว
134
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - ความมีอารมณ์เดียว
…อยู่---- รู้ยิ่งซึ่ง อภิญไญยธรรมอยู่---- กำหนดรู้ซึ่งปริญไญยธรรมอยู่---- ละซึ่งปหาตัพพ ธรรมอยู่---- เจริญภาเวตพพธรรมอยู่---- ทำให้แจ้งซึ่งสัจฉิกาตัพพธรรม อยู่ ปีตินั้นก็เป็นสิ่งที่เธอรู้ได้ชัด ปีตินั้นเป็น…
ในเนื้อหานี้พูดถึงความสำคัญของการมีอารมณ์เดียวในการฝึกจิต การทำให้จิตมั่นคงด้วยการหายใจและการรักษาสติให้คงอยู่ โดยเฉพาะเมื่อภิกษุต้องเข้าใจและรู้จักปฏิบัติในการตั้งจิตและการรู้เห็นการหายใจเข้าออก ซึ่ง
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - อุปสมานุสติ
149
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - อุปสมานุสติ
…้นไป ย่อมเป็นผู้มีสุคติเป็นที่ไปในเบื้อง หน้า เพราะเหตุนั้นแล บัณฑิตผู้เห็นแจ้งพึงเป็นผู้ไม่ ประมาท เจริญความระลึกในอริยอุสมะ อันมี อานิสงส์เป็นอเนก โดยนัยดังกล่าวมาฉะนี้เทอญ นี้เป้นกถามุขโดยพิสดาร ในอุปสม…
…่อมใสในอุปสมะ เพื่อให้บรรลุถึงความสุขและความสงบ จึงเป็นที่น่าสนใจว่าบัณฑิตผู้เห็นแจ้งควรไม่ประมาทและเจริญความระลึกในอริยอุสมะ
วิสุทธิมรรค: การเจริญเมตตาในบุคคล
153
วิสุทธิมรรค: การเจริญเมตตาในบุคคล
…านะแห่งคนรัก ก็ลำบาก เมื่อระลึกถึงคนที่เป็นศัตรูกัน ความโกรธย่อมเกิดขึ้น เพร เพราะเหตุนั้น จึงไม่ควรเจริญไปในบุคคล 4 ประเภท มีคนเกลียดกันเป็นต้น เป็น ปฐม ส่วนในบุคคลที่มีเพศเป็นข้าศึกกัน เมื่อเจริญ โดยเจ้า…
เนื้อหาพิจารณาเกี่ยวกับการเจริญเมตตาภาวนาในบุคคลประเภทต่างๆ ว่าควรทำในบุคคลที่รักมากกว่าบุคคลที่เกลียด โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อมีอุปส…
วิสุทธิมรรค: การเจริญเมตตาและความรักตนเอง
156
วิสุทธิมรรค: การเจริญเมตตาและความรักตนเอง
…ห้ตนเป็นปฐม เพื่อเป็นพยาน แล้วในลำดับนั้นเพื่อยังเมตตา ภาวนาให้เป็นไปโดยสะดวก ท่านผู้ใดเป็นที่รักที่เจริญใจ เป็นที่ เคารพที่เชิดชู เป็นอาจารย์หรืออาจริยมัต (ภิกษุขนาดอาจารย์) เป็น อุปัชฌายหรืออุปัชฌายมัต (…
ในบทนี้มีการชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการเจริญเมตตาให้ตนเองก่อน จากนั้นจึงควรแผ่เมตตาไปยังผู้อื่น โดยเน้นว่าทุกคนต้องการความรักและไม่ควรเบียดเบียน…
การเจริญเมตตาในบุคคลต่าง ๆ
157
การเจริญเมตตาในบุคคลต่าง ๆ
…ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 157 สำเร็จแต่เพียงนั้น ใคร่จะทำสีมสัมเภท (การรวมแดน) ต่อไป จึง ในลำดับนั้น พึงเจริญเมตตาไปในบุคคลผู้เป็นสหายรักกันมาก ต่อ บุคคลผู้เป็นสหายรักกันมาก พึงเจริญไปในบุคคลที่กลาง ๆ กัน ต่อ …
ในเนื้อหานี้กลุ่มความสำคัญของการเจริญเมตตาจิตที่จำแนกตามประเภทของบุคคล ทั้งในสหายรัก คนกลาง และศัตรู โดยเริ่มจากการเข้าใจความสำคัญของเมตต…
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - อานิสงส์เมตตา
178
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - อานิสงส์เมตตา
…้มีพระภาคเจ้าตรัสไว้มิใช่หรือว่า 'ดูกรภิกษุทั้งหลาย เมื่อเจโตวิมุติ คือ เมตตา ภิกษุเสพโดยเอื้อเฟื้อ เจริญทำให้มาก ทำให้ เป็นดุจยาน ทำให้เป็นดุจวัตถุ ก่อตั้งสั่งสมทำให้สำเร็จอย่างดีแล้ว · ทำให้เป็นดุจยาน หม…
บทความนี้นำเสนอแนวคิดเกี่ยวกับอานิสงส์ของเมตตาในบทวิสุทธิมรรค โดยเน้นถึงความสำคัญของความเมตตาต่อผู้มีพระคุณ เช่น มารดาและบิดาที่เสียสละเพื่อเรา แม้แต่พี่น้องหรือบุคคลอื่นที่เคยดูแล ก็ได้ทำการอุปการะให