หน้าหนังสือทั้งหมด

อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
410
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
ประโยคส - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้ 1 - หน้าที่ 410 เพราะฉะนั้น จึงชื่อว่าบริกรรมนิมิต ได้แก่ดวงกสิณเป็นต้น ฯ บริกรรม นิมิตนั้นนั่นแล ชื่อว่าอุคคหนิมิต เพราะอรรถว่า เป็นนิมิต
เนื้อหานี้อธิบายเกี่ยวกับบริกรรมนิมิตและกสิณชนิดต่าง ๆ ในบริบทของการปฏิบัติธรรม โดยเน้นที่อุคคหนิมิตและปฏิภ…
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้า 411
411
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้า 411
ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 411 วิปุพพกะ ๆ ซากศพที่ขาดกลางเป็น ๒ ท่อน ชื่อว่าวิจฉัททกะ ฯ ซากศพที่สุนัขบ้านและสุนัขจิ้งจอกเป็นต้นกัดกิน โดยอาการต่าง ๆ ชื่อว่าวิกขาย
เนื้อหานี้กล่าวถึงประเภทของซากศพต่าง ๆ ที่มีการกัดกินหรือมีการทำลาย รวมถึงคำอธิบายเกี่ยวกับการระลึกถึงคุณขอ…
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
423
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 423 สามารถที่อยู่โดยเป็นอารมณ์ ในการสืบต่อสันตติชาติภพของตน ชื่อว่า ปุพเพนิวาสานุสสติ ๆ จักษุนั้นด้วย เป็นทิพย์ด้วย โดยนัยดังที่กล่าว แ
เนื้อหานี้อธิบายเกี่ยวกับการเข้าถึงความรู้เพื่อการสืบต่อสันตติชาติภพ รวมถึงการใช้ตาทิพย์ในญาณต่าง ๆ เช่น จุ…
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
426
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 426 พิจารณา โดยความที่ปัจจัยเหล่านั้นมีประโยชน์เช่นนี้ ๆ ชื่อว่าปัจจยสันนิส "สิตศีลฯ ชื่อว่าจตุปาริสุทธิศีล เพราะมี 4 อย่าง และเพราะบริ
…มสัมพันธ์ทั้งในปัจจุบัน อดีต และอนาคต รวมถึงนิยามต่างๆ ของคุณสมบัติตลอดจนการชำระมลทินของอัตตาทิฏฐิ เนื้อหานี้ช่วยให้เห็นถึงธรรมชาติของจิตและความเข้าใจในอภิธรรม เพื่อการพัฒนาจิตใจผ่านการปฏิบัติที่ถูกต้อง.
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวินีฎีกา
427
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวินีฎีกา
ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวินีฎีกา - หน้าที่ 427 เกิดในปฏิสนธิกาล ด้วยอำนาจแห่งเหตุคืออวิชชา ตัณหา อุปทาน และ กรรมก่อน แต่ในปวัติกาล รูปเกิดด้วยอำนาจแห่งปัจจัยคือกรรม จิต ฤดู และอา
เนื้อหานี้พูดถึงกระบวนการเกิดของนามรูปในพระพุทธศาสนา โดยเจาะลึกถึงเหตุการณ์ที่เกิดจากอวิชชา ตัณหา อุปทาน แล…
นว วิปสฺสนาญาณานิ
431
นว วิปสฺสนาญาณานิ
ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 431 นว วิปสฺสนาญาณานิ ความว่า ญาณเหล่านี้ คือญาณที่รู้ความเกิด และความดับของขันธ์ทั้งหลาย ชื่อว่าอุทยัพพยญาณ ญาณที่ปล่อย ความเกิด เพ่งเ
เนื้อหานี้กล่าวถึงญาณต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับวิปัสสนา เช่น อุทยัพพยญาณ, ภังคญาณ, ภัยญาณ และอื่นๆ ซึ่งเป็นกระบ…
อธิบายปัจจเวกขณญาณในอภิธัมมัตถสังคหบาลี
433
อธิบายปัจจเวกขณญาณในอภิธัมมัตถสังคหบาลี
ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 433 กิจ ๔ อย่างให้สำเร็จได้ บัณฑิตควรรับรอง เพราะแสดงกิจ ๔ อย่าง มีการไหม้ไส้เป็นต้น แห่งประทีปเป็นอาทิ และเพราะพระบาลีที่มา เป็นต้นว่า
เนื้อหาเกี่ยวกับการพิจารณาปัจจเวกขณญาณซึ่งเป็นองค์ความรู้ในอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยพูดถึงความสำคัญของมรรคและ…
การอธิบายอนุปัสสนา ๓ ในอภิธัมมัตถสังคหบาลี
435
การอธิบายอนุปัสสนา ๓ ในอภิธัมมัตถสังคหบาลี
ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 435 [อธิบายอนุปัสสนา ๓] -и บทว่า ตตฺถ คือ (อนัตตานุปัสสนาที่กล่าวไว้) ในอุเทศนั้น ฯ อนุปัสสนาที่เป็นไปว่า มิใช่อัตตา (ตัวตน) นั่นแล ปล่
เนื้อหาเกี่ยวกับอนุปัสสนา ๓ ในอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยระบุถึงการหลุดพ้นจากอัตตาและความทุกข์ ซึ่งรวมถึงการปล่…
วิปัสสนาและมรรคในอภิธัมมัตถสังคหบาลี
436
วิปัสสนาและมรรคในอภิธัมมัตถสังคหบาลี
ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 436 ฉะนั้น ถ้าวิปัสสนาที่เป็นวุฏฐานคามินี เห็นแจ้งโดยมิใช่ตน ฯ มรรค ก็เป็นวิโมกข์ชื่อว่าสุญญตะ เพราะได้ชื่อตามอำนาจธรรมเป็นเหตุมาฯ บทว่
เนื้อหานี้กล่าวถึงวิปัสสนาที่เป็นวุฏฐานคามินี ซึ่งเป็นเครื่องมือในการเข้าถึงมรรคและผล โดยมีการอธิบายถึงอำนา…
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
440
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 440 (คาถาท้ายปกรณ์ของท่านผู้รจนา พระเถระรูปใด อยู่ในวิหารมีชื่อว่าเชตวัน อันน่ารื่นรมย์ ด้วยทิมแถวที่น่ายินดี และป่า ใกล้เมืองที่สวยงาม
เนื้อหาเน้นถึงความสำคัญของพระเถระในวิหารเชตวัน ที่รวมตัวกันเพื่อการศึกษาศาสตร์และคำสอนของพระพุทธสามา สามารถ…
บุญนิธิและวิธีบำเพ็ญบุญ
9
บุญนิธิและวิธีบำเพ็ญบุญ
(สมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส) อสาธารณมญฺเญสํ อโจรหรโณ นิธิ กยิราถ ธีโร ปุญญานิ เอส เทวมนุสฺสานํ โย นิธิ อนุคามิโก สพฺพกามทโท นิธิ ។ มีความว่า บุญนิธินี้ไม่สาธารณะแก่คนเหล่านี้ โจรก็ไม่แย่ง
เนื้อหาไฟฟ้ามหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรสส่งเสริมการบำเพ็ญบุญและกุศล โดยชี้ให้เห็นถึงผลของบุญที่นำมาสู่ควา…
การปลูกฉันทรุจิในบุญญกรรม
10
การปลูกฉันทรุจิในบุญญกรรม
๑๐ (สมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส) คนกลัวแต่บุญเช่นนั้น ตรัสสอนให้ปลูกฉันทรุจิในบุญญกรรมนั้นแล้ว และอดทนกระทำเพราะบุญ นั้นย่อมอำนวยผลพิเศาแก่ผู้บำเพ็ญให้ได้มนุษย์สมบัติ สวรรค์สมบัติ และนิพพา
เนื้อหาได้กล่าวถึงการปลูกฉันทรุจิในบุญญกรรม โดยสมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรสได้สอนให้มีความอดทนแล…
พระราชจริยารัฏฐาภิบาลการพระพุทธศาสนา
11
พระราชจริยารัฏฐาภิบาลการพระพุทธศาสนา
(สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส) พระราชจริยารัฏฐาภิบาลโนบายนั้น ปันเป็น ๒ แผนก คือ ฝ่ายพุทธจักรและราชอาณาจักร แม้เพียงข้อเดียวนี้ ก็ยากที่จะพรรณนาให้จบลงในกถามรรคกัณฑ์นี้ จะรับพระราชทานบรรยา
เนื้อหาเกี่ยวกับการปฏิบัติพระราชจริยารัฏฐาภิบาลในฝ่ายพุทธจักรและราชอาณาจักร โดยทรงเน้นการรักษาความถูกต้องใน…
สมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส
18
สมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส
(สมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส) ๑๘ สมเด็จพระโลกนาถผู้ประเสริฐเลิศลบศาสดาทั้งปวงในพิภพ ก็ยังทรงสักการะเคารพพระธรรมเป็น ใหญ่ มีเรื่องเล่าไว้ว่า เมื่อครั้งพระองค์แรกตรัสรู้ เสด็จประทับอยู่ ณ ร่
เนื้อหานี้กล่าวถึงสมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส และการเคารพในพระธรรมอันทรงคุณค่าของพระพุทธเจ้า พร…
อุบายโกศลและความฉลาดในการประกอบกิจ
32
อุบายโกศลและความฉลาดในการประกอบกิจ
(สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส) ៧២ อุบายโกศลนั้น คือความเป็นผู้ฉลาดในอุบายสำหรับประกอบกิจนั้น ๆ มีวิภาคเป็น ๒ ประการ คือ อายโกศล ความเป็นฉลาดรอบรู้ เหตุเป็นเครื่องเจริญ ๑ อบายโกศล ความเป็นผ
เนื้อหาว่าด้วยความฉลาดในการประกอบกิจการและการใช้กลยุทธ์ที่ดีกว่าในการจัดการปัญหา จากเรื่องราวในมหาปริพพานสู…
ความสำคัญของการดูแลผู้อื่นในชุมชน
39
ความสำคัญของการดูแลผู้อื่นในชุมชน
(สมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส) ๓๙ อีกประการหนึ่ง ชนผู้นับเนื่องในหมู่เดียวกันประพฤติตามฉันที่เป็นพวกเดียวกัน ไม่คิดอา รัดเอาเปรียบ ต่างรักษาประโยชน์ของกัน ดังนี้ ได้ชื่อว่าประพฤติตนสม่ำเสมอ
เนื้อหานี้สอนให้เห็นถึงความสำคัญของการรักษาประโยชน์ของกันและกันในหมู่ชน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในหลักธรรมของพระพุ…
บทบาทและอิทธิพลของสมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส
43
บทบาทและอิทธิพลของสมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส
(สมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส) ๔๓ แปลงแก้ไขพระราชกำหนดกฎหมายขนบธรรมเนียมที่ขัดแก่เสรีภาพ คือความเป็นโสด แก่ตนมา คน โดยลำดับกาล ข้อนี้จึงสันนิษฐานโดยนัยที่พระราชทานอภัยปลดปละอำนาจที่จะพึงใช้
เนื้อหาวิเคราะห์การเปลี่ยนแปลงพระราชกำหนดที่มีผลต่อเสรีภาพของประชาชน รวมถึงการเลิกทาสและความสำคัญของการมีสั…
พระราชกรณียกิจและพระราชจริยาวัตรของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า
56
พระราชกรณียกิจและพระราชจริยาวัตรของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า
(สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส) ๕๖ พระราชกรณียกิจส่วนรัฏฐาภิบาลโนบาย ที่พรรณนามาพอเป็นนิทัสสนนัยนี้จัดเป็นตติย มงคลวิเสส. พระราชจริยาวัตรทั้ง ๓ ประการ ที่ได้รับพระราชทานถวายวิสัชนามาโดยลำดั
เนื้อหาวิเคราะห์พระราชกรณียกิจส่วนรัฏฐาภิบาลและพระราชจริยาวัตรของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส โ…
การพัฒนาจิตและการใช้งานอย่างชาญฉลาด
60
การพัฒนาจิตและการใช้งานอย่างชาญฉลาด
(สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส) ๖๐ ให้ถูกคราวนิยม สั่งสมโภคทรัพย์เป็นอันมากขึ้นได้ในไม่ช้า ต่อมาก็ได้รับตำแหน่งเป็นเศรษฐีใหญ่ ให้สมคาถานิพนธ์ว่า อปุปเกนปิ เมธาว ปากเฏน วิจกฺขโณ อณ์ อคคิ้ว ส
เนื้อหาเกี่ยวกับการพัฒนาจิตใจและการใช้ทรัพย์สินอย่างชาญฉลาด โดยมีการยกตัวอย่างจากประวัติศาสตร์และคำสอนของพร…
สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส
74
สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส
(สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส) ๗๔ พ ทรงปฏิบัติอยู่ในสังคหวัตถุเป็นเบื้องหน้า, จักรวรรดิวัตรนั้น จัดเป็นประเภทโดยอรรถกถานัยเป็น ๑๒ ประการ คือทรงจัดธรรมการรักษาและป้องกันอันเป็นธรรม อนุโตชนส
เนื้อหาเกี่ยวกับการปฏิบัติตนในสังคหวัตถุและจักรวรรดิวัตรของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส กำหนดแน…