หน้าหนังสือทั้งหมด

พระราชปฏิสันถารของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า
54
พระราชปฏิสันถารของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า
…าชนให้อยู่เย็น เป็นสุข และป้องกันให้ปราศจากตามวิสัย ทำพระนครให้สมบูรณ์ด้วยสารพัดสินค้า ต้องด้วยคำชม เมืองท่าของโบราณว่า ปูฏเภทน์ เป็นที่แก้ห่อพัสดุ จัดเป็นองค์คุณของบ้านเมืองประการหนึ่งใน ครั้งนั้น พระเกีย…
…ราชดำรัสจากพระองค์, นอกจากนี้ยังมีการรักษาความมั่นคง โดยการป้องกันภัยทั้งภายในและภายนอก และทำให้บ้านเมืองมีความเจริญ โดยการสร้างสรรค์สินค้าและการค้าขายที่ขยายตัว นักท่องเที่ยวและผู้นำต่างประเทศต่างก็มีความ…
การพัฒนาพระราชอาณาจักรสมัยสมเด็จพระมหาสมณเจ้า
55
การพัฒนาพระราชอาณาจักรสมัยสมเด็จพระมหาสมณเจ้า
…าย และความ ฉิบหายทรัพย์ของราษฎร และผ่อนเลิกให้มีน้อยลงโดยลำดับปี ในศกนี้ ตรัสให้เลิกบ่อนเบี้ยให้หัว เมือง มณฑลนั้น ๆ รวมกันถึง ๘๔ ตำบล, อนึ่ง ทรงตั้งพระราชกมลจะทรงยกย่องพระราชวงศานุ วงศ์และข้าราชการเก่า เม…
บทความนี้พรรณนาเกี่ยวกับการพัฒนาและการปฏิรูปในพระราชอาณาจักรไทยในสมัยสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส โดยเน้นการเลิกทาส, การบำรุงพระนคร, การสร้างทางรถไฟ และการดูแลทรัพยากรราษฎร การสร้างเหรียญร
สมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส
99
สมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส
…นวัดพระศรีรัตนศาสดารามและมณฑปพระพุทธบาล, ในฝ่ายราชการ ได้ทรงสร้างทางรถไฟสายเหนือขยายจากบ้านดารา แขวงเมืองพิชัย สายใหญ่ต่อไปโดยทางเมือง อุตรดิตถ์ถึงตำบลบางต้นผึ้งตอนหนึ่งสายสาขาแยกไปเมืองสวรรคโลกตอนหนึ่งแล้…
สมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรสทรงมีวิจารณญาณในการเลือกสรรบุคคลเข้ารับราชการเพื่อพัฒนาหมายถึงการสร้างคนที่มีความสามารถ ทั้งนี้ยังคงเน้นการบำรุงรักษาศาสนาและพัฒนาสรรค์สร้างต่าง ๆ เช่น การปฏิสัง
ศึกษาพระราชธรรมและปฏิรูปเทสวาสะในสยามประเทศ
122
ศึกษาพระราชธรรมและปฏิรูปเทสวาสะในสยามประเทศ
…ี่ พร้อมด้วยเครื่องส่งเสริมในทางดีทุกประการ สยามประเทศเป็นปฏิรูปเทสวาสะอย่างเป็นที่ ยอมรับได้จริงใจ เมืองไทยมีพระพุทธศาสนาเป็นศาสนาประจำชาติ ธรรมะที่สมเด็จพระบรม ศาสดาสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงค้นพบ และทรงแสดงประ…
บทความนี้กล่าวถึงการบรรพชาและพระราชธรรมที่เกี่ยวข้องกับความเจริญของสยามประเทศ โดยการยกตัวอย่างจักร ๔ และการปฏิบัติธรรมอันส่งเสริมให้พระพุทธศาสนามีบทบาทสำคัญในสังคมไทย พร้อมกับการมีพระมหากษัตริย์ที่ทรง
การสงครามและการเตรียมการป้องกันของชาติไทย
281
การสงครามและการเตรียมการป้องกันของชาติไทย
…มตัว เมื่อศึกกาสี มาติดไม่อาจต่อสู้ ต้องเสียกาสี สมเด็จพระผู้มีพระภาคเจ้า ทรงยกความตระเตรียมพร้อมของเมืองที่ไม่ประมาท ประทานบรมพุทโธวาทโดยอุปมาไว้ว่า แปลว่า นคร ยถา ปจจนต์ เอว์ โคเปถ อตฺตานํ ขณาตีตา หิ โสจ…
…รย์ การจัดการป้องกันศัตรูและยุทธวิธีที่ใช้ การพัฒนาและการบำรุงกองทัพในระยะต่าง การสร้างจิตสำนึกของพลเมืองให้มีนิสัยเป็นนักรบ ตามคำสอนของพระพุทธเจ้าและพระบรมราชาช่วยในการสร้างความมั่นคง
พระราชกรณียะของพระราชาในกสิกรรม
334
พระราชกรณียะของพระราชาในกสิกรรม
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ๓๓๙ จึงเป็นกิจสำคัญของบ้านเมือง โบราณบัณฑิตย่อมสำคัญเห็นข้าวว่าเป็นทรัพย์อันประเสริฐของบ้าง เมือง ดังภาษิตว่า นตฺถิ ธัญญสมิก ธน์ ทร…
การบำรุงกสิกรรมเป็นภารกิจสำคัญของพระราชาที่แสดงถึงพระราชอำนาจและความรับผิดชอบต่อประชาราษฎร์ ซึ่งท่านได้ทรงทำกิจกรรมต่างๆ เช่น เทศกาลวัปปมงคล การจัดตั้งคลังออมสิน และการตั้งสหกรณ์กสิกรรม เพื่อพัฒนาภาคเ
การป้องกันและจัดการสงครามในประเทศไทย
361
การป้องกันและจัดการสงครามในประเทศไทย
…เตรียมด้วย เมื่อศึกกาสีมาติด ไม่อาจต่อสู้ ย่อมเสียแก่กาลี สมเด็จพระผู้มีพระภาคเจ้า ตระเตรียมพร้อมของเมืองที่ไม่ประมาทขึ้นเป็นอุปมา ประทานพรบรมพุทโธวาทไว้ว่า ทรงยกความ นคร ยถา ปจจนต์ คุตต์ สนฺตรพาหิร์ เอว์ …
…พุทธโฆษาจารย์ที่เน้นถึงการใช้สติปัญญาและการเตรียมการอย่างรอบคอบ นอกจากนี้ยังเน้นย้ำถึงความสำคัญของพลเมืองในฐานะนักรบและบทบาทของกษัตริย์ในการรักษาความสงบเรียบร้อย โดยยกตัวอย่างจากสมัยต่างๆ และให้ข้อคิดในการ…
กัมมธารยสมาสในบาลีไวยกรณ์
2
กัมมธารยสมาสในบาลีไวยกรณ์
…ีลุปุป ดอก อุบลเขียว, " ในสมาสนี้ เอามหันตศัพท์ เป็นมหา อย่างนี้ " มหา ราชา พระราชาผู้ใหญ่, มหาธานี เมืองใหญ่, มหาวน์ ป่าใหญ่ " เป็นต้น. บางสมาสท่านก็ย่อบทวิเสสนะ เหลือไว้แต่อักษรตัวหน้า อย่างนี้ " กุจนิตา…
บทนี้สำรวจแนวคิดเกี่ยวกับกัมมธารยสมาสในภาษาบาลี โดยชี้แจงการสร้างคำที่มีนามศัพท์สองบท ซึ่งสามารถประธานและวิเสสนะ มีกระบวนการย่อคำและการเปลี่ยนแปลงเพื่อสร้างความหมายที่หลากหลาย เช่น การใช้คำว่า 'มห' เพ
บทเรียนจากอุภัยพากยปริวัตน์
18
บทเรียนจากอุภัยพากยปริวัตน์
…พาน. ๒๗๐. ไฟ เป็น ปาก (ประธาน) ของยัญญ์ ๒๗๑. ความไม่มี แห่งโรค เป็นลาภ แห่งชน ท. ๒๓๒. กรุงเทพฯ เป็น เมือง มั่งคั่ง ๒๓๓. วัด ไกล จากบ้าน ท. เป็น ที่สบาย
เนื้อหาเกี่ยวกับคำสอนจากอุภัยพากยปริวัตน์ในบทที่ 1 ถึงบทที่ 2 โดยมีการนำเสนอคำสอนเกี่ยวกับชีวิตและทุกข์ในมุมมองของพระพุทธศาสนา รวมถึงครอบครัวและความสัมพันธ์ในสังคม เหมาะสำหรับผู้ศึกษาและเลือกใช้ในการเ
การสังคายนาและบทสนทนาของพระเถระ
47
การสังคายนาและบทสนทนาของพระเถระ
…ียงไว้หลังกิริยา ดังนี้: เตน โข ปน สมเยน เวสาลี สุภิกฺขา โหติ สุสสสา สุลภ- ปิณฺฑา. ก็ โดยสมัยนั้นแล เมืองไพศาลี เป็นเมืองมีภิกษาดี มีข้าวกล้างาม มีก้อนข้าวหาได้โดยง่าย. ประโยคเหล่านี้ ผู้เรียนจงแปลเป็นไทย …
…ระพุทธศาสนา รวมถึงบทสนทนาระหว่างพระเถระต่างๆ โดยเฉพาะในเรื่องของผู้ที่เป็นผู้อุปการะ และความสำคัญของเมืองไพศาลี ซึ่งเป็นเมืองที่มีภิกษาดีและมีทรัพยากรข้าวกล้าอุดมสมบูรณ์ นอกจากนี้ยังมีการอภิปรายถึงชื่อและค…
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑
148
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑
…ตรให้สักกเทวราช ผู้นิรมิตองค์เป็นช่างทอหูกคอยขอ รับบาตรท่านอยู่ที่ประตูเรือน (นิรมิต) ในถนนช่างหูก (เมืองราชคฤห์),
เนื้อหานี้เกี่ยวกับวิธีและข้อปฏิบัติของภิกษุในการบิณฑบาต โดยมีการระบุถึงแนวปฏิบัติที่ต้องถือและการแบ่งประเภทของภิกษุที่ทำการบิณฑบาต ในการเดินทางในหมู่บ้าน โดยเฉพาะอย่างยิ่งการมอบอาหารให้แก่ภิกษุ ในช่ว
อธิบายบาลีไวยากรณ์: นามและอัพยยศัพท์
4
อธิบายบาลีไวยากรณ์: นามและอัพยยศัพท์
…ไปอย่าง ๑ นามที่ทั่วไปแก่คนสัตว์ ที่ อื่นได้ เหมือนคำว่า มนุสฺโส มนุษย์ ติรจฺฉาโน สัตว์ดิรัจฉาน นคร เมือง เป็นต้น เรียก สาธารณนาม แปลว่านามที่ทั่วไป หรือชื่อ ที่ทั่วไปอย่าง ๑. อสาธารณนาม นามที่ตรงกันข้าม ค…
บทนี้กล่าวถึงการอธิบายบาลีไวยากรณ์ โดยเฉพาะในส่วนของนามและอัพยยศัพท์ โดยมีการแยกประเภทนามออกเป็นสองประเภทหลัก คือ สาธารณนามที่เป็นชื่อทั่วไป เช่น มนุษย์ และอสาธารณนามที่เป็นชื่อเฉพาะ เช่น ประเทศไทย กา
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - สมาธิวิปผาราอิทธิ
104
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - สมาธิวิปผาราอิทธิ
ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 104 ไม่ทันออก ประตู (เมือง) ก็ปิดเสียแล้ว (ทิ้งลูกเล็กนอนอยู่นอกเมือง คนเดียว) ความที่เด็กไม่เจ็บป่วยตลอดคืนทั้ง ๓ ยามอยู่ภายน…
…าธิวิปผาราอิทธิ ซึ่งเป็นฤทธิ์ที่เกิดจากความสงบของจิต โดยบทความได้หยิบยกเรื่องของเด็กที่นอนอยู่ภายนอกเมืองในขณะที่มียักษ์ร้ายอยู่ในบริเวณใกล้ ๆ และการบรรยายเกี่ยวกับฤทธิ์สมาธิของบุคคลสำคัญในพระพุทธศาสนา เช่…
อาวิภาวปาฏิหาริย์และพระพุทธเจ้า
130
อาวิภาวปาฏิหาริย์และพระพุทธเจ้า
…าวิภาว) ปาฏิหาริย์นี้ใครเคยทำ ? ตอบว่าพระผู้มีพระ ภาคเจ้า จริงอยู่ พระผู้มีพระภาคเจ้า (ประทับอยู่ ณ เมืองสาวัตถี) นาง จุลสุภัททา (อยู่เมืองสาเกต) กราบมูลนิมนต์ (พร้อมด้วยภิกษุ ๕๐๐) เมื่อเสด็จจากเมืองสาวัตถ…
…นตามที่อธิษฐานและสามารถมองเห็นสิ่งที่ปิดบังได้ เช่น การที่พระพุทธเจ้าได้ทรงทำปาฏิหาริย์ขณะเดินทางจากเมืองสาวัตถีไปสาเกต โดยผู้คนทั้งสองเมืองได้เห็นกัน และการแสดงอาวิภาวปาฏิหาริย์ว่าจะทำให้สิ่งที่อยู่ในความ…
ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒
135
ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒
…ิหาริย์นี้ในตอนนี้ (ตอนแรกพระโมคคัลลานทำดังกล่าวแล้ว) อีกเรื่องหนึ่ง ยังมีพระเถระชื่อธัมมทินนะ ชาว (เมือง) ตฟังกระ ในตามพปัณณิทวีป นั่งอยู่ ณ ลาน พระเจดีย์ในติสสะมหาวิหาร กล่าว (แสดง) อปัณณกสูตร โดยปาฐะว่า…
เนื้อหานี้เน้นถึงการแสดงธรรมของพระพุทธเจ้าและพระเถระธัมมทินนะในวันสำคัญ ขยายความเกี่ยวกับการทำอาวิภาวปาฏิหาริย์ พร้อมคำอธิบายเกี่ยวกับธรรม ๓ ประการที่บุคคลควรปฏิบัติ และการประเมินการเสด็จลงของพระพุทธเ
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 160
160
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 160
…ดเขา สเนรุ ถามว่า "ผู้อื่น ใครทำได้อีกบ้าง " ตอบว่า "พระมหา โมคคัลลานเถระ " จริงอยู่ พระเถระย่นทางไปเมืองสังกัสสะประมาณ ๓๐ โยชน์ ยังบริษัทอันเต็มในเนื้อที่ ๑๒ โยชน์ซึ่งทำภัตกิจแล้วออกจาก กรุงสาวัตถีให้ถึงพ…
…เมื่อเสด็จไปเทวโลก โดยทรงใช้เขายุคันธรและเขาสิเนรุเป็นที่ยืน พระมหาโมคคัลลานเถระได้ทำการเดินทางไปยังเมืองสังกัสสะอย่างรวดเร็ว อีกทั้งยังมีเรื่องราวของพระจุฬสมุทรเถระที่สามารถพาภิกษุสงฆ์ 700 รูปไปยังเมืองปา…
อธิบายคำไวยากรณ์
64
อธิบายคำไวยากรณ์
…) ตริตี ศัพท์นี้เป็นกริยาอายากต. ใช้ แทนกริยาอายก เช่น วิ. ว่า ราชเกษ ชาต ราชเกียโก (ชน) เกิดแล้ว ในเมืองราชกฤทธิ ชื่อ ราชกิยะ (ผู้เกิดแล้วใน เมืองราชกฤทธิ) ชาติ เป็นกริยาอายกต. แทนานาน เช่น วิ. ว่า วีณา อ…
เอกสารนี้อธิบายการใช้คำและกริยาในภาษาไทย โดยมีตัวอย่างการใช้ในประโยค เช่น การใช้กริยาอายากและศัพย์ต่างๆ อย่างถูกต้อง พร้อมด้วยคำอธิบายเกี่ยวกับการแทนที่ของคำ เช่น การแทนกริยาและคำคุณานาม และการใช้ศพใน
การวิเคราะห์ศัพท์ในภาษาไทย
76
การวิเคราะห์ศัพท์ในภาษาไทย
…ยมลงในศัพท์ที่เป็น อูอ การณ์ ต. ส่วนอคนี้ไม่นิยม แต่ตำะเหมาะในการันตีอะไร. อึ่ง วนุต และมุตู ปัจจัย เมืองแล้ว ต้องไปแจกตามแบบ ภาคุณค ศัพท์ ซึ่งเราเห็นเป็นรูปอยู่ในแบบวิเคราะห์ อย่าง อายุมา ที่เป็นรูปอย่างน…
เนื้อหานี้กล่าวถึงการใช้ศัพท์ในภาษาไทย โดยมีการวิเคราะห์การจัดประเภทของซึ่งแบ่งออกเป็น 3 ประเภทหลัก ได้แก่ อัตลิิงค์, โมคณะบตัว และปัจจัย โดยมีการยกตัวอย่างการใช้ในประโยคและรูปศัพท์ที่เกี่ยวข้อง เช่น
วัจฉิมวรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑
16
วัจฉิมวรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑
…งพระมหากาสีกทั้งหลาย ถึงความแตกต่างในในเสฏฐภูมิ ปฏิสัมภิ- กาของพระเสวยสาวกทั้งหลาย เช่นพระอนนทเถระ เมืองเป็น พระเสะะ) ท่านจิตตกคุณดี และท่านบูชาซูตรอุบาลิกา ถึงความ แตกต่างในเสฏฐภูมิ [ปฏิสัมภิภาวะแห่งใสด้…
บทนี้กล่าวถึงความแตกต่างในภูมิสัมภิทาทั้ง ๔ ที่เกี่ยวข้องกับพระอัครสาวกและการบรรลุธรรมของพระเสวยสาวก เช่น พระอนนทเถระ การแสดงถึงอาการ ๕ ที่นำไปสู่ความแตกต่างและบรรลุถึงภูมิที่สูงขึ้น อธิบายถึงประเด็นเ
การอธิบายอายตนะในพระไตรปิฎก
127
การอธิบายอายตนะในพระไตรปิฎก
…รและอารมณ์ทั้งหลายนันยังไม่กลับ (คือยังไม่ดำ) เพียงใด ก็ย่อมนำไปอ่อนสงสรรทุกอันเป็นไปในสงสรร ซึ่งมิเมืองต้น เมืองปลายที่รู้ไม่ได้ เป็นอายตนะ (คือย่อมเยื่อ) ยืนดกอยู่แล้ว ให้เป็นไป . ปะจายในบับพิมพ์ครั้งที…
เอกสารนี้กล่าวถึงอรรถบทต่อๆ ที่เกี่ยวกับอายตนะในพระไตรปิฎก โดยอธิบายรายละเอียดเกี่ยวกับการผลักดันและขยายผลของจิตเจตสิกธรรมตามอายตนะ การสำรวจและการศึกษาในที่นี้ช่วยให้เข้าใจความเกี่ยวข้องของอารมณ์และกร