หน้าหนังสือทั้งหมด

การฝึกสติสัมปชัญญะในพระพุทธศาสนา
51
การฝึกสติสัมปชัญญะในพระพุทธศาสนา
…ะท่านจะหมั่นประคับประคอง สติสัมปชัญญะของตนเองไว้ จนในที่สุดก็บรรลุธรรม ทำพระนิพพานให้แจ้งได้ ดังนี้ เรื่องพระมหาปุสสเทวเถระ ภายหลังบวชแล้ว ท่านพระมหาปุสสเทวเถระพร้อมทั้งเหล่าพระภิกษุมีความคิดว่า “เราไม่ได้บ…
บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของการมีสติสัมปชัญญะในทุกกิจกรรมของพระภิกษุ เพื่อไม่ให้ตกเป็นทาสของกิเลส เช่น ความโกรธและความหลงมัวเมา โดยอิงจากพระธรรมเทศนาของพระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร) ซึ่งได้ให้คติตัวอย่
เรื่องพระมหากัสสปเถระในสมัยพุทธกาล
53
เรื่องพระมหากัสสปเถระในสมัยพุทธกาล
เรื่องพระมหากัสสปเถระ ในสมัยพุทธกาล เมื่อพระสัมมาสัมพุทธเจ้าประทับอยู่ ณ พระเวฬุวัน ครั้งนั้น ท่านพระมหากั…
ในสมัยพุทธกาล พระมหากัสสปเถระได้เข้าเฝ้าพระพุทธองค์และได้รับการชวนให้นุ่งห่มจีวรและบริโภคโภชนะที่คฤหบดีถวาย แต่ท่านเลือกที่จะยังคงอยู่ในป่าเนื่องจากเห็นอำนาจประโยชน์ 2 ประการ คือ การมีความสุขในปัจจุบั
ขั้นตอนที่ 5 และ 6 ในการฝึกจิตตามหลักพระพุทธศาสนา
57
ขั้นตอนที่ 5 และ 6 ในการฝึกจิตตามหลักพระพุทธศาสนา
…ังเวลาอาหารแล้ว นั่งขัดสมาธิตั้งกายตรง ดำรงสติมั่นเฉพาะหน้า พระธรรมเทศนาพระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร) เรื่อง “โพชฌงคปริตร”, 24 มิถุนายน 2497, หน้า 448 46 DOU แม่บทการฝึกอบรมในพระพุทธศาสนา
ในขั้นตอนที่ 5 เราจะได้เรียนรู้เกี่ยวกับการประกอบด้วยสติสัมปชัญญะ โดยทำให้มีสติอยู่ที่ศูนย์กลางกายในทุกอิริยาบถ ทำให้จิตใจสงบและมั่นคง ซึ่งพระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้เสนอแนวทางให้กับเราว่าต้องฝึกรักษาจิตใจ
ความเคารพในการศึกษาในสมัยพุทธกาล
75
ความเคารพในการศึกษาในสมัยพุทธกาล
ในสมัยพุทธกาลมีตัวอย่างที่แสดงให้เห็นถึงความเคารพในการศึกษา เรื่องมีอยู่ว่า ในสมัยหนึ่ง พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงสรรเสริญและแสดงประโยชน์ของการเรียนพระวินัย นอกจาก นั้นยั…
บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของการเคารพในการศึกษาในสมัยพุทธกาล โดยเฉพาะการเรียนพระวินัยที่พระอุบาลีสอนให้แก่พระเถระและนักเรียน ซึ่งแสดงถึงความเคารพซึ่งกันและกันระหว่างครูและนักเรียน ที่พระสัมมาสัมพุทธเจ
เรื่องราวของพระองคุลิมาลและพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
86
เรื่องราวของพระองคุลิมาลและพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
…, มัชฌิมนิกาย มัชฌิมปัณณาสก์, มก. เล่ม 21 ข้อ 521 หน้า 141 พระธรรมเทศน์พระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร), เรื่อง “มงคลกถา”, 20 กันยายน 2496, หน้า 90 บทที่ 4 ขั้ น ต อ น ที่ 2 อัตถั ญ ญ DOU 75
เรื่องราวนี้เล่าว่าพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงโปรดโจรองคุลิมาล ซึ่งเป็นโจรที่ฆ่าคนจำนวนมาก โดยมีการสนทนาที่สำคั…
ความสำคัญของการหยุดและการเข้าใจนัยในพระพุทธศาสนา
87
ความสำคัญของการหยุดและการเข้าใจนัยในพระพุทธศาสนา
…ิดความประสงค์ กลางของกลางเข้าไปนั่นแหละ ตั้งแต่ ต้นจนถึงพระอรหัต ไม่ให้คลาดเคลื่อนความหยุดอันนี้ จากเรื่องราวข้างต้นจะเห็นว่า คำๆ เดียวกัน อาจมีความหมายได้หลายระดับด้วยกัน ฉะนั้นการ เข้าใจในนัยที่ถูกต้องจึง…
บทความนี้พูดถึงความสำคัญของการหยุดเพื่อให้เข้าใจในนัยที่ถูกต้องของพระพุทธศาสนา การเข้าใจนัยอย่างถูกต้องช่วยให้ปฏิบัติได้ดีและเจริญในคุณธรรม การมีความเพียรที่ไม่ถูกต้องอาจทำให้ไม่สามารถบรรลุธรรมได้เหมื
การตั้งความเพียรในพระธรรมคำสั่งสอน
88
การตั้งความเพียรในพระธรรมคำสั่งสอน
…มเพียรแต่เพียงผู้เดียวและตั้งอยู่ใน ความไม่ประมาท ไม่นานนักก็ได้บรรลุธรรม เป็นพระอรหันต์ในที่สุด จากเรื่องนี้จะเห็นว่า เดิมพระโสณะโกฬิวิสะปรารภความเพียรอย่างหนักจนเกิดความท้อ ถึงกับจะสึก ออกไปเป็นฆราวาส ด้ว…
พระพุทธเจ้าได้ใช้สายพิณเป็นอุปมาในการสอนพระโสณะโกฬิวิสะ เกี่ยวกับการตั้งความเพียรให้อยู่ในระดับพอเหมาะ เพื่อหลีกเลี่ยงการฟุ้งซ่านจากความเพียรที่มากเกินไป และการเกียจคร้านจากความเพียรที่น้อยเกินไป เมื่
พระอริฏฐะ ผู้มีความเห็นผิด
89
พระอริฏฐะ ผู้มีความเห็นผิด
เรื่องพระอริฏฐะ ผู้มีความเห็นผิด เมื่อครั้งพระสัมมาสัมพุทธเจ้าประทับอยู่ ณ พระเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคหบ…
เรื่องของพระอริฏฐะที่มีความเห็นผิดเกี่ยวกับความเป็นอันตรายของกามตามที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัส ซึ่งนำไปสู่ก…
ความสำคัญของการใกล้ชิดครูบาอาจารย์
90
ความสำคัญของการใกล้ชิดครูบาอาจารย์
…วยใจแล้ว แทงตลอด ดีแล้วด้วยความเห็น เป็นเวลานาน ดูก่อนอานนท์ แต่สาวกควรจะใกล้ชิดติดตามศาสดา เพื่อฟังเรื่องราวเห็น ปานฉะนี้ ซึ่งเป็นเรื่องขัดเกลากิเลสอย่างยิ่ง เป็นที่สบายแก่การพิจารณา ทางใจ เป็นไปเพื่อความเ…
การใกล้ชิดกับพระอุปัชฌาย์หรือครูบาอาจารย์ที่ดีเป็นสิ่งสำคัญสำหรับพระภิกษุ ในการพัฒนาคุณธรรมและการเข้าใจธรรมะอย่างลึกซึ้ง การได้ฟังธรรมและสอบถามความรู้จะช่วยให้เขาเข้าถึงปฏิบัติได้ดียิ่งขึ้น อีกทั้งยัง
ความสำคัญของกุศลธรรมในพระพุทธศาสนา
104
ความสำคัญของกุศลธรรมในพระพุทธศาสนา
…่งๆ ขึ้นไป ซึ่งกุศลธรรมที่ทรงตรัสไว้ในที่นี้ หมายถึง การมีความเจริญในศรัทธา ศีล สุตะ จาคะ ปัญญา และ เรื่องตัวอย่างการประเมินคุณธรรม การรู้จักประเมินคุณธรรมในตัวเป็นเรื่องสำคัญในทางพระพุทธศาสนา เพราะหากพระภิ…
จากพุทธพจน์แสดงให้เห็นว่าพระองค์ทรงให้ความสำคัญกับกุศลธรรมของพระภิกษุใน 3 ลักษณะ ซึ่งรวมถึงการไม่อยู่กับที่และการพัฒนาคุณธรรมให้เจริญขึ้น โดยยกตัวอย่างพระมหาติสสเถระ ที่เข้าถึงสมาบัติ 8 แต่ไม่รู้ตัวว่
การประเมินคุณธรรมในตนเอง
105
การประเมินคุณธรรมในตนเอง
…เวลาทำความเพียร เพียงพระธัมมทินนะเดินพ้นออกไปเท่านั้น พระมหาติสสเถระก็ได้บรรลุ พระอรหัตผลในทันที จากเรื่องนี้แสดงให้เห็นว่า หากไม่ทราบว่าจะประเมินคุณธรรมในตนเองอย่างไร โอกาสที่จะหลง คิดว่าตนเองบรรลุธรรม อย่…
บทความนี้นำเสนอเรื่องราวของพระมหาติสสเถระและพระลกุณฏกภัททิยะในการประเมินคุณธรรมในตนเอง พระมหาติสสเถระได้เรียนรู้ว่าแม้ตนจ…
การรักษาศีลตามหลักพระพุทธศาสนา
109
การรักษาศีลตามหลักพระพุทธศาสนา
มีกุลบุตรคนหนึ่งเกิดศรัทธา บวชอุทิศชีวิตในพระพุทธศาสนา เมื่อบวชแล้ว พระอาจารย์และ อุปัชฌาย์ได้สอนเรื่องศีลที่เธอต้องรักษา โดยจำแนกศีลออกเป็นประเภทต่างๆ อย่างถี่ถ้วนให้ฟัง ภิกษุรูปนั้น รู้สึกว่าศีลเป็นสิ่…
เรื่องราวเกี่ยวกับภิกษุผู้มีศรัทธาที่บวชในพระพุทธศาสนา โดยมีพระอาจารย์แนะนำให้รักษาศีล 3 ประการ ได้แก่ กาย…
การสละอารมณ์และปัญญาในพระธรรม
112
การสละอารมณ์และปัญญาในพระธรรม
…ชชสูตร, ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค, มก. เล่ม 12 ข้อ 383 หน้า 272 พระธรรมเทศนาพระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร), เรื่อง "ภัตตานุโมทนากถา”, 9 พฤษภาคม 2497, หน้า 358 ปรมัตถ์ แปลว่า ประโยชน์อย่างยิ่ง คือพระนิพพาน หรือแปลว่…
บทความนี้กล่าวถึงการสละอารมณ์ที่ไม่ดีเช่น โลภ โกรธ หลง เพื่อให้จิตใจผ่องใสและมีสมาธิ พร้อมด้วยการพัฒนาปัญญาที่มี 3 ระดับ คือ จินตมยปัญญาที่เกิดจากการคิดและพิจารณา โดยยกตัวอย่างจากพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเพ
การประเมินศีลในทางธรรมปฏิบัติ
118
การประเมินศีลในทางธรรมปฏิบัติ
…พิจารณาเห็นความบกพร่องในตนเองที่ต้องเร่งแก้ไขมากน้อยแค่ไหน พระธรรมเทศนาพระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร), เรื่อง “ ศีลทั้ง 3 ประการ, 14 มีนาคม 2497, หน้า 240 บทที่ 5 ขั้ น ต อ น ที่ 3 อัตตัญญ DOU 107
การประเมินศีลในทางธรรมปฏิบัติสามารถทำได้โดยการพิจารณาถึงการเข้าถึงดวงศีลภายใน ซึ่งเป็นศีลที่มีความบริสุทธิ์และสามารถมองเห็นได้ในศูนย์กลางกายมนุษย์ สำหรับฆราวาสนั้น สามารถประเมินได้จากความผ่องใสของใจ แ
การบริโภคและที่อยู่อาศัยของภิกษุในพระพุทธศาสนา
133
การบริโภคและที่อยู่อาศัยของภิกษุในพระพุทธศาสนา
บิณฑบาต (อาหาร) สำหรับเรื่องการบริโภคอาหาร ท่านพระสารีบุตรเถระ พระอัครสาวกเบื้องขวา ผู้มีปัญญาเลิศกว่า ภิกษุใด ได้ให้แนวทางในการ…
การบริโภคอาหารของภิกษุในพระพุทธศาสนานั้นมีแนวทางที่ชัดเจน เพื่อความสบายของร่างกายและการปฏิบัติธรรม โดยท่านพระสารีบุตรได้แนะนำให้บริโภคอาหารในปริมาณที่พอเหมาะและหยุดเมื่อรู้สึกอิ่มซึ่งควรจะดื่มน้ำต่อ เ
การบริหารปัจจัย 4 ในพระพุทธศาสนา
136
การบริหารปัจจัย 4 ในพระพุทธศาสนา
…4 มาจากท่านด้วย นิสัยดีๆ ที่เกิดจากการบริหารปัจจัย 4 ได้ดี จะเป็นพื้นฐานให้ความคิด คำพูด การกระทำใน เรื่องอื่นๆ ดีตามมา ยิ่งพระภิกษุอาศัยปัจจัย 4 มาใช้ฝึกฝนตนเองจนเกิดเป็นนิสัยดีๆ ได้มากเท่าไร คุณธรรม ความด…
จากพุทธพจน์แสดงให้เห็นว่าปัจจัย 4 เป็นเหตุให้เกิดกิเลสตัณหาในพระภิกษุ หากไม่ระมัดระวังจะส่งผลต่อคุณธรรม การฝึกฝนตนเองจะช่วยสร้างนิสัยดีและคิดดี การใช้ปัจจัย 4 จำเป็นตามวัตถุประสงค์ เพื่อไม่ให้เกิดการส
ความสำคัญของปัจจัย 4 ในชีวิตของพระภิกษุ
145
ความสำคัญของปัจจัย 4 ในชีวิตของพระภิกษุ
…กาย วาจา ใจ และเพิ่มพูนคุณธรรมของท่านให้ก้าวหน้ายิ่งๆ ขึ้นไปอีกด้วย 6.9 ตัวอย่างการประมาณในการรับ มีเรื่องตัวอย่างของการรับปัจจัย 4 จากพระไตรปิฎกที่น่าสนใจ ที่จะช่วยทำให้เข้าใจถึงการรับปัจจัย 4 ได้ดีขึ้น 2 …
…่วยให้พระภิกษุสามารถพัฒนาศีลธรรมและก้าวหน้าในธรรมะได้ ทั้งนี้มีตัวอย่างจากพระไตรปิฎกที่ช่วยให้เข้าใจเรื่องนี้ให้ดีขึ้น เช่น เรื่องพระเจ้าอุเทนถวายจีวรแก่พระอานนท์และภิกษุณีกุลลนันทารับกระเทียมไม่รู้จักประมา…
การประมาณในการรับของพระอานนท์และภิกษุณีถุลลนันทา
147
การประมาณในการรับของพระอานนท์และภิกษุณีถุลลนันทา
…ะพุทธศาสนา เพราะมีพระภิกษุที่ฝึกฝนอบรมตนเองมาดี เป็น ที่ตั้งแห่งความเลื่อมใสศรัทธาอย่างพระอานนท์ 2. เรื่องภิกษุณีถุลลนันทา สมัยนั้น อุบาสกคนหนึ่งได้ปวารณากระเทียมไว้แก่ภิกษุณีสงฆ์ว่า ภิกษุณีรูปใดต้องการกระเ…
ข้อความนี้สรุปการรับผ้าของพระอานนท์ที่ได้รับผ้าจีวรถึง 1,000 ผืนในวันเดียว เป็นการแสดงให้เห็นถึงการประมาณในการรับที่มีประโยชน์สูงสุดต่อพระพุทธศาสนา ทั้งยังเน้นถึงกรณีตัวอย่างของภิกษุณีถุลลนันทาที่ไม่ร
ทัศนคติเรื่องปัจจัย 4 กับการใช้ชีวิต
149
ทัศนคติเรื่องปัจจัย 4 กับการใช้ชีวิต
6.12.1 ทัศนคติเรื่องปัจจัย 4 กับการใช้ชีวิต ประโยชน์ประการแรกที่ฆราวาสสามารถนำมาปรับใช้ เพื่อประโยชน์แก่ตนเองได้ คือการน…
บทความนี้นำเสนอวิธีการที่ฆราวาสสามารถปรับใช้ทัศนคติเกี่ยวกับปัจจัย 4 เพื่อประโยชน์ในชีวิตประจำวันผ่านการใช้เสื้อผ้า อาหาร และที่อยู่อาศัยอย่างมีสติและคำนึงถึงความคุ้มค่าแหล่งที่อยู่อาศัยต้องสะอาดและเห
คุณค่าและการไม่ประมาทในชีวิต
158
คุณค่าและการไม่ประมาทในชีวิต
…นทางโลก มาประพฤติพรหมจรรย์ เพราะเห็นว่าไม่ควรประมาทในการทำความดี แตกต่างจากผู้ที่ไม่เข้าใจ เหมือนกับเรื่องราวใน รัฏฐปาลสูตร ที่พระเจ้าโกรัพยะ ผู้ครองกุรุรัฐ ถามพระรัฐปาละด้วยความสงสัยใน การออกบวชของท่านตั้ง…
บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของเวลาในชีวิตและการไม่ประมาท ซึ่งนำมาจากคำสอนในรัฏฐปาลสูตร โดยพระรัฐปาละที่ออกบวชตั้งแต่ยังหนุ่ม เนื่องจากเห็นคุณค่าของการทำความดีและเข้าใจในความไม่แน่นอนของชีวิต รวมถึงการเ