เสนา : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 27 / 52

…ะ องค์แห่ง ภิกษุรุกขมูลกะนั้น ชื่อว่า รุกขมูลกังคะ, นัยแม้ในอัพโภกาสกังคะ และโสสานิกังคะก็ดุจนัยนี้ เสนาสนะที่ลาดไว้แล้วอย่างไรนั่นแล ชื่อว่า ยถาสันถตะ คำว่า ยถาสันถตะนี้ เป็นชื่อแห่งเสนาสนะที่เสนาสนปัญญา…

เนื้อหาเกี่ยวกับวิสุทธิมรรคแปลนั้นกล่าวถึงความสำคัญของภิกษุที่มีลักษณะที่เรียกว่า รุกขมูลิกะ และ ยถาสันถตะ พร้อมกับการวิเคราะห์ภูมิธรรมที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติของภิกษุที่นั่งและงดนอน มีการอธิบายถึงก

…น ไม่เป็นผ้าบังสุกุล, แม้ในผ้าที่ภิกษุด้วยกันให้ ผ้าใดที่จีวรภาชกะแจก ให้ตามลำดับพรรษาก็ดี จีวรประจำเสนาสนะก็ดี ผ้านั้นก็ไม่เป็นผ้า บังสุกุล, ผ้าที่จีวรภาชกะไม่ได้แจกให้เท่านั้น จึงเป็นผ้าบังสุกุล. แม้ ใน…

บทนี้กล่าวถึงการจัดการผ้าในศาสนาพุทธ รวมถึงประเภทของผ้าที่ภิกษุสามารถถือได้ โดยเริ่มจากผ้าที่ตกจากความลืมของเจ้าของไปจนถึงการถวายของทายก แสดงให้เห็นถึงความบริสุทธิ์ในแต่ละประเภทของผ้าตามหลักทางศาสนา ข

…ญิกังคะ [การสมาทานอารัญญิกังคะ ] แม้อรัญญิกังคะ ก็เป็นอันสมาทานด้วยคำสองคำนี้ คำใด คำหนึ่งว่า คามนิตเสนาสน์ ปฏิกขิปามิ ข้าพเจ้างดเสนาสนะชายบ้าน อารญญิกงค์ สมาทิยามิ ในป่าเป็นปกติ. ข้าพเจ้าสมาทานองค์แห่งภิ…

บทนี้อธิบายถึงการสมาทานอารัญญิกังคะ ซึ่งเป็นการให้พระภิกษุไม่อยู่ในเสนาสนะชายบ้าน โดยมีการเน้นย้ำถึงการปฏิบัติและวินัยของภิกษุที่ต้องละเสนาสนะเขตบ้านไปอยู่ในป่า การระบุคุณ…

…กไป นั่นชื่อ ว่า ป่า" แต่ลักษณะที่กล่าวทางพระสูตรว่า ที่มีระยะไกล ๕๐๐ ชั่วธนู เป็นอย่างน้อย ชื่อว่า เสนาสนะป่า, นี้เป็นลักษณะในคำว่า ป่า นี้ เสนาสนะป่านั้นสำหรับบ้านที่มีรั้วล้อม จึงกำหนดวัดแต่อินทขีล ด้ว…

บทนี้กล่าวถึงลักษณะของเลฑฑบาตที่เกี่ยวข้องกับการกำหนดวัดและอุปจารเรือน โดยอธิบายถึงวิธีการวัดพื้นที่ในสถานที่ต่าง ๆ เช่น บ้านที่มีรั้วและไม่มีรั้ว โดยใช้ธนูและกำหนดระยะทางในการล้อมพื้นที่ สำหรับบ้านที

…ติยังคะ [ การสมาทานยถาสันถติกังคะ ] แม้ยถาสันตติยังคะ ก็เป็นอันสมาทานด้วยคำสองคำนี้ คำใด คำหนึ่งว่า เสนาสนโลลุปป์ ปฏิกขิปามิ ข้าพเจ้างดความโลเลใน เสนาสนะ ยถาสนุกติกงค์ สมาทิยามิ ข้าพเจ้าสมาทานองค์ของ ภิกษ…

ในหน้าที่ 168 ของวิสุทธิมรรค แสดงถึงอำนาจแห่งมรณานุสติ ซึ่งช่วยให้ภิกษุสามารถหลีกเลี่ยงการหลงไปในกามราคะ และเกิดความสังเวชต่อชีวิต การปฏิบัติต้องอาศัยการสมาทานและการอดทนต่อความโลเล เพื่อมุ่งสู่นิพพาน

…ิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 169 [วิธี (ปฏิบัติ) ในยถาสันติยังคะ ] ก็แล ยถาสันตฤติกภิกษุนั้น เสนาสนะใดที่เสนาสนคาหาปกะ แจกให้ว่า "เสนาสนะนี้ได้แก่เธอ" ก็พึงยินดีด้วยเสนาสนะนั้น ไม่ พึง (เลือก) ทำภิ…

การปฏิบัติในยถาสันตฤติกภิกษุเกี่ยวข้องกับการรับเสนาสนะที่จัดสรร และแบ่งเป็น 3 ประเภทตามความเหมาะสมของแต่ละบุคคล ผู้ถืออย่างอุกฤษฎ์จะไม่ใคร่ถาม หากมีควา…

…ตุฏฺฐพฺพ์ ได้สิ่งใดพึงยินดีด้วยสิ่งนั้น (๒) ใฝ่ประโยชน์ เกื้อกูล แก่เพื่อนพรหมจารี (โดยไม่กวนให้ย้ายเสนาสนะ) (๓) เลิก ความกำหนดว่าเลวประณีต (๔) ละความยินดียินร้ายได้ (๕) ปิด ประตูความตะกราม (๖) มีความประพ…

บทความนี้กล่าวถึงอานิสงส์แห่งการปฏิบัติยถาสันถติกะ ซึ่งรวมถึงการยินดีในสิ่งที่ตนมี การช่วยเหลือผู้อื่นโดยไม่สร้างความรำคาญ การเลิกจินตนาการในด้านลบ และการมีความมักน้อย นอกจากนี้ยังมีการอธิบายถึงคาถาที

…ในถิ่นนี้ละ ดังนี้ แล้วส่งภิกษุหนุ่มนั้นไป เธอ ( ไป) ถึง ( โกรันทุก วิหารนั้นในวันเข้า พรรษาพอดี แม้เสนาสนะที่ได้แก่เธอ ก็คือเสนาสนะที่โยมผู้ชาย ของเธอให้สร้างไว้นั่นเอง ครั้นวันรุ่งขึ้น (จากวันเข้าพรรษา)…

เนื้อหานี้กล่าวถึงการที่ภิกษุหนุ่มต้องพลัดพรากจากผู้คนในตระกูลไปเพื่อฟังธรรม และการที่อุบาสิกาห่วงใยต่อพระเถระ และภิกษุหนุ่มที่ไปเรียนบาลี ภิกษุหนุ่มได้เจอพระเถระกลางแม่น้ำและรับฟังคำแนะนำ ก่อนจะกลับไ

…้น ) ว่า "อาวุโสทั้งหลาย กิจอย่างหนึ่ง ของข้าพเจ้ามีอยู่ ( ไม่อาจสอนท่านทั้งหลายต่อไปได้ ) เชิญท่าน เสนาสนะซ้ำกับอาวาส น่าจะหมายเอาปัจจัย ๓ เท่านั้น ที่ท่านแก้ไว้นั้น ดูจะจำกัดว่า ลาภนั้นเป็นปลิโพธแก่ภิกษ…

บทนี้นำเสนอการสนับสนุนและแนวทางในการศึกษาให้แก่ภิกษุที่เรียนพระสูตรและพระอภิธรรม โดยชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการมีอาจารย์และการทำกิจกรรมส่วนตัว ซึ่งมีความสำคัญต่อการพัฒนาทางสมาธิและปัญญา นอกจากนี้ยังเ

…รเป็นสัปปายะของบุคคล จริตอะไร " นั้น พึงทราบต่อไปนี้ (สัปปายะของคนราคจริต สำหรับคนราคจริต อันดับแรก เสนาสนะ เป็นเสนาสนะที่มี ยกพื้นอันมิได้เช็ดล้าง เสนาสนะที่ตั้งอยู่กะพื้นดิน เงื้อมเขาที่มิได้ ตกแต่ง บรร…

…มาะสมในการประยุกต์ใช้กรรมฐานในบุคคลซึ่งมีลักษณะจริตที่หลากหลาย โดยเฉพาะการระบุจริตต่าง ๆ และการเลือกเสนาสนะที่เหมาะสมสำหรับคนราคจริต เช่น เสนาสนะที่มีลักษณะค่อนข้างต่ำต้อยจะไม่เหมาะกับการปฏิบัติ โดยการระบ…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 55 เข้าเท่านั้น ความเกลียดก็เกิดขึ้น เสนาสนะเช่นนั้น (แล ) เป็นสัปปายะ ผ้านุ่งห่มที่ริมขาดแล้ว ( ทอหยาบๆ ) เกลื่อนไปด้วยเส้นด้าย ห้อยอยู่รุ่ง…

เนื้อหานี้พูดถึงสภาพของเสนาสนะและประสบการณ์ชีวิตของภิกษุ โดยอธิบายถึงสภาพห้องที่เก่าแก่ ตลอดจนเสื้อผ้าและถ้วยที่ใช้ในการบิณฑบาต…

…างหนึ่ง ที่สีไม่สด (นั่นแล ) ควร นี้แล เป็นสัปปายะของคนราคจริต [สัปปายะของคนโทสจริต สำหรับคนโทสจริต เสนาสนะ เป็นเสนาสนะที่ไม่สูงนัก ไม่ เตี้ยนัก มีร่มเงาและน้ำพร้อม ฝาเสาและบันไดได้สัดส่วน มีการแต่ง ด้วยไ…

เนื้อหาเกี่ยวกับสัปปายะสำหรับคนราคจริตและโทสจริตแสดงถึงการเลือกอาหารและสภาพแวดล้อมที่เหมาะสม สัปปายะหมายถึงความเหมาะสมในการจัดเตรียมสิ่งต่างๆ เช่น อาหารและสถานที่เพื่อสนับสนุนการเจริญสติและการปฏิบัติธ

…้น อย่างใด อย่างหนึ่งที่มีสีสดใส นี้แล เป็นสัปปายะของคนโทสจริต (สัปปายะของคนโมหจริต สำหรับคนโมหจริต เสนาสนะ ก็ควรเป็นเสนาสนะที่หันหน้าสู่ ทิศ (คือที่โล่งแจ้ง ) ไม่คับแคบ เป็นที่ซึ่งทิศทั้งหลายย่อมปรากฏโล่…

…่ยวกับความเหมาะสมของบริบทและวิธีการในการปฏิบัติธรรมสำหรับผู้ที่มีจิตใจแตกต่างกัน โดยเฉพาะในเรื่องของเสนาสนะ อิริยาบถ และอารมณ์ที่เหมาะสมเพื่อนำไปสู่การปฏิบัติที่ดีที่สุด การรวบรวมและการเลือกสิ่งต่างๆ ที่ม…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 59 (สัปปายะของคนวิตกจริต สำหรับคนวิตกจริต เสนาสนะ ไม่ควรเป็นเสนาสนะที่เปิดเผย หันหน้าสู่ทิศ ซึ่งเป็นที่ๆ สวน วนะ และสระโบกขรณีอันน่ารื่นรมย์ ตามนิ…

บทความนี้กล่าวถึงสัปปายะที่เหมาะสมกับคนวิตกจริต โดยแนะนำว่าเสนาสนะควรเป็นสถานที่สงบและไม่เปิดเผย เช่น ซอกเขาหรือถ้ำ เพื่อหลีกเลี่ยงความวิตกกังวล เสนาสนะที่มีป่าสมค…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - 1 เสนาสนะสำหรับตน ( ให้เขาพัก ) แล้ว (ตนเอง) ไปอยู่ที่โคนไม้ หรือไม่ก็ที่ลานหิน แม้วันรุ่งขึ้น (ต่อไป) ก็เ…

ในวิสุทธิมรรคภาค ๑ ตอน ๒ มีการอธิบายถึงเสนาสนะที่เหมาะสมสำหรับการปฏิบัติกรรมฐาน โดยแนะนำว่าสถานที่ควรมีความสงบและไม่แออัด โดยเฉพาะในวิหาร ที่มั…

…ทิ วิหารนี้ ชื่อว่าวิหารเหมาะสม จริงอยู่ คำนี้พระผู้มีพระภาคเจ้าก็ได้ตรัสไว้ว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย ก็เสนาสนะประกอบด้วยองค์ ๕ เป็นอย่างไร ภิกษุทั้งหลาย เสนาสนะ ในศาสนานี้เป็นที่ไม่ไกลนัก ไม่ใกล้นัก ไปมาสะดว…

บทความนี้กล่าวถึงโทษต่างๆ ที่บัณฑิตควรรู้ จำนวนทั้งหมด ๑๘ ประเภท รวมถึงลักษณะของวิหารที่เหมาะสมสำหรับภิกษุ ซึ่งเกี่ยวข้องกับความสะดวกในการเข้า-ออก และสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการปฏิบัติธรรม โดยแยกข้อเสีย

…ระโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 90 ลม แดด และสัตว์เลื้อยคลาน ก็แลเมื่อภิกษุพำนักอยู่ในเสนาสนะนั้น จีวร บิณฑบาต เสนาสนะ และคิลานปัจจัยเภสัชบริขารทั้งหลายย่อม เกิดขึ้นโดยไม่ฝืดเคืองเลย อนึ่ง ภ…

บทนี้กล่าวถึงการพำนักของภิกษุในเสนาสนะที่เหมาะสม โดยเน้นถึงการมีองค์ประกอบที่ทำให้การปฏิบัติธรรมดำเนินไปอย่างราบรื่น และการสอบถามข้อธรร…

…ล วสีนี้ที่ถึงความเป็นยอด ได้มีในยมก ปาฏิหาริย์ของพระผู้มีพระภาคเจ้า หรือของท่านผู้อื่น ( มีพระธรรม เสนาบดีเป็นอาทิ ) ในกาล ( แสดงปาฏิหาริย์ทันทีทันใด )เช่นนั้น

บทความนี้พูดถึงคำชี้แจงในวสี ๕ ของพระโยคาวจร ซึ่งได้แก่ อาวัชชนวสี สมาปัชชนวสี และวสีอื่นๆ โดยนำเสนอถึงความสำคัญของการเข้าและออกจากฌาน รวมถึงแนวทางในการพัฒนาตนเองในด้านการทำสมาธิและปฏิบัติธรรม นอกจากน

…นอยู่ในสมัย) นั้นๆ ดุจคนแม้เป็นคนๆเดียว ก็ต่างกันได้โดยฐานะ เช่นเป็นเด็ก เป็นหนุ่ม เป็นผู้ใหญ่ เป็น เสนาบดี เป็นพระราชา เพราะเหตุนั้น ในอุเบกขา 5 นั้น พึงทราบ ว่า ฉฟังคุเบกขามีอยู่ในที่ใด อุเบกขา ( อีก ๕ …

เนื้อหาในบทนี้พูดถึงอุเบกขาซึ่งแบ่งออกเป็นหลายประเภท ได้แก่ ฉฟังคุเบกขา, พรหมวิหารุเบกขา, และโพชฌงคุเบกขา อุเบกขาเป็นเรื่องเกี่ยวกับการนำเสนอความเป็นอันเดียวกันและความแตกต่างในบริบทต่างๆ โดยยกตัวอย่าง

…ย เทวดาผู้วิเศษทั้งหลายมีท้าวสักกะ และท้าวสันดุสิตเป็นอาทิก็มิได้ขนานถวาย จริงอยู่ ข้อนี้แม้พระธรรม เสนาบดี ก็ได้กล่าวไว้ว่า " พระนามว่า ภควา นั่น พระมารดามิได้ทรง ขนานให้ ฯลฯ พระนามนั่นเป็นวิโมกขันติกนาม…

ในเนื้อหานี้กล่าวถึงประเภทของชื่อที่ใช้ในพุทธศาสนา ได้แก่ อาวัตถิกนาม คือลักษณะของการตั้งชื่อที่เกี่ยวข้องกับสิ่งที่มีอยู่จริง, ลิงคิกนาม ที่แสดงถึงลักษณะหรือความสามารถเฉพาะ และ เนมิตติกนาม ซึ่งมักถูก