หน้าหนังสือทั้งหมด

พระโสดาปัตติผลในเรื่องราวพระราชา
80
พระโสดาปัตติผลในเรื่องราวพระราชา
…างทางที่คอยประโลมล่มให้หลงแล้วตกไปสู่อำนาจ ไม่อาจ ไปถึงเมืองตักกสิลานั้นได้แก่ เบญจพิธกามคุณ คือรูป เสียง กลิ่น รส โผฏฐัพพะ ที่ยวนใจ ให้ กําหนดมัวเมา (๑) ขุ. เอก. ๒๗/๔๓. ตาฏฐกถา ๒/๓๕๒.
เนื้อหาเกี่ยวกับการวิเคราะห์และศึกษาความเป็นไปของพระราชาในมุมมองทางศาสนา โดยเฉพาะเรื่องราวของพระโสดาปัตติผลและการเผชิญกับอุปสรรคในชีวิต การเน้นย้ำถึงความสำคัญของมิตรภาพและการสมัครสมานของพระราชาและพระเ
บทเรียนแห่งทางการเติบโตในพระธรรม
296
บทเรียนแห่งทางการเติบโตในพระธรรม
…งทางที่คอยประโลมล่อให้ หลง แล้วตกไปสู่อำนาจไม่อาจจะถึงเมืองตักกศิลานั้น ได้แก่เบญจพิธกามคุณ คือ รูป เสียง กลิ่น รส โผฏฐัพพะ ที่ยวนใจให้กำหนัดมัวเมว แต่จะชักให้เสียคนซึ่งกุลบุตรจะพึงพบในระยะ แห่งวัย, ผู้หลง…
พระพุทธโฆษาจารย์ได้สรุปถึงความสำคัญของการกำหนดทางเดินในชีวิตของกุลบุตร โดยมีความยากลำบากและความล่อหลอกที่จะถ่วงการก้าวหน้า การประพฤติตามคำแนะนำของผู้มีปัญญาเป็นสิ่งสำคัญต่อการบรรลุถึงความดีและความงาม
วิสุทธิมรรค ภาค ๑ ตอน ๑
46
วิสุทธิมรรค ภาค ๑ ตอน ๑
…วนจักษุเป็นอสาธารณะที่ปรากฏ เพราะฉะนั้น นัน พูด เพียงว่า "เห็นด้วยจักษุ” ก็ซึมซาบกันดี เหมือนคำว่า "เสียงกลอง" กลองเป็นเหตุจําเพาะ ให้เกิดผล คือเสียงกลอง ถึงแม้ว่าจะต้องมีคนตีหรือมีสิ่งอะไรมากระทบมันจึงจะเ…
บทที่กล่าวถึงการมองเห็นรูปด้วยจักษุในบริบทของปาฏิโมกขสังวรศีล และการวิเคราะห์เกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างจักษุกับวิญญาณ เป็นการศึกษาเกี่ยวกับการเห็นที่มีทั้งองค์ประกอบและเหตุผลต่าง ๆ เมื่อจักษุกระทบอา
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑
80
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑
…เหมือน ฝนรั่วรดเรือนที่มุงดีแล้วไม่ได้ ฉะนั้น สมด้วยพระพุทธพจน์ว่า ภิกษุพึงรักษาอินทรีย์ ในเพราะรูป เสียง รส กลิ่น และผัสสะทั้งหลาย เพราะว่าทวาร ทั้งหลายที่ปิดแล้วระวังดีแล้วนั้น หาทำร้าย (ผู้ระวัง) ไม่ เห…
เทศนานี้สอนถึงความสำคัญของการป้องกันจิตจากราคะและกิเลส โดยเปรียบเทียบกับบ้านที่มีการปิดประตูหรือมุงดี หากเรารักษาอินทรียสังวรให้พร้อม มันจะช่วยให้จิตไม่ถูกทำร้ายจากกิเลสได้ คล้ายกับบ้านที่มีการป้องกัน
คำอธิบายบาลีไวยากรณ์
1
คำอธิบายบาลีไวยากรณ์
…นนั้น มีทั้งความรู้เบื้องต้นและเบื้องปลายรวมกัน คือถ้าต้องการรู้เพียงว่า ในภาษาบาลีมีอักษรเท่าไร ออกเสียง อย่างไร ก็ไม่ยาก แต่ถ้าจะรู้ให้ตลอดถึงฐานกรณ์ และที่มาของ เสียงและอักษร ก็นับว่าเป็นความรู้เบื้องปล…
…ธานและสนธิ โดยผู้เขียนมีเป้าหมายที่จะช่วยให้ผู้อ่านเข้าใจระบบการใช้ภาษาบาลีอย่างถูกต้อง รวมถึงการออกเสียงและการเขียนสะกดที่ถูกต้อง ก้าวสู่การเรียนรู้ที่ลึกซึ้งมากยิ่งขึ้น. การศึกษาเกี่ยวกับสมัญญาภิธานนั้นป…
การอธิบายบาลีไวยากรณ์
4
การอธิบายบาลีไวยากรณ์
…ว ส ห ฬ (อ). สระ ในอักขระ ๔๑ ตัวนั้น อักขระเบื้องต้น 4 ตัว คือ ตั้งแต่ อ จน ถึง โอ เรียกว่า สระ, ออกเสียงได้ตามลำพังตนเอง และทำพยัญชนะ ให้ออกเสียงได้, ที่ออกเสียงได้ตามลำพังตนเองนั้น พึงเห็นตัวอย่าง ดังต่อ…
บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์ โดยเฉพาะสัญลักษณ์และอักขระที่สำคัญภายในภาษาบาลี รวมถึงการออกเสียงและการใช้สระในการสร้างคำอย่างถูกต้อง สามารถนำความรู้เหล่านี้ไปใช้ในการพูดหรือเขียนในภาษาบาลีได้อย่าง…
อธิบายบาลีไวยากรณ์: พยัญชนะและสระ
6
อธิบายบาลีไวยากรณ์: พยัญชนะและสระ
…ป็น ที่สุด ชื่อพยัญชนะ คำว่า พยัญชนะ แปลว่าทำเนื้อความให้ปรากฏ และเป็นนิสิต คือต้องอาศัยสระ จึงจะออกเสียงได้ โดยนัยนี้ สระ กับ พยัญชนะ ต่างกัน สระ แปลว่า เสียง ออกเสียงได้ตามลำพังตน เอง และทำพยัญชนะให้ออกเ…
…มนี้อธิบายความหมายและความสำคัญของพยัญชนะและสระในภาษาบาลี โดยชี้ให้เห็นว่าพยัญชนะต้องอาศัยสระในการออกเสียง และไม่สามารถมีเสียงได้เพียงลำพัง การทำให้เสียงของพยัญชนะปรากฏชัดเจนจึงต้องพึ่งพาเสียงสระ นอกจากนี้ย…
การอธิบายบาลีไวยากรณ์
11
การอธิบายบาลีไวยากรณ์
…เหลือจากนี้ คือ ที่เป็นกัณฐชะ บ้าง โอฏฐชะบ้าง นาฬิกัฏฐานชะบ้าง และของอักขระที่เกิดใน ๒ ฐาน ทั้งหมด. เสียงอักขระ มาตราที่จะว่าอักขระนั้น ดังนี้ :- สระสั้นมาตราเดียว, สระ ยาว ๒ มาตรา, สระที่มีพยัญชนะสังโยคอย…
…มนี้อธิบายเกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์ โดยระบุรายละเอียดเกี่ยวกับมุทธชะ, ทันตชะ, และฐานของอักขระ มีการกำหนดเสียงของอักขระเทียบกับเวลาในระบบวินาที เช่น สระสั้นและสระยาว พร้อมตัวอย่างการวัดเสียงและอักขระควบต่างๆ เพ…
บาลีไวยากรณ์: เสียงและพยัญชนะ
12
บาลีไวยากรณ์: เสียงและพยัญชนะ
" " ประโยค๑ - อธิบายบาลีไวยากรณ์ สมัญญาภิธานและสนธิ - หน้าที่ 11 ส่วนเสียงของพยัญชนะทั่วไป มี ๒ คือ ที่มีเสียงก้องเรียกว่า โฆสะ อย่าง ๑ ที่มีเสียงไม่ต้องเรียก อโฆสะ อย่าง ๑. …
เนื้อหาเกี่ยวกับการศึกษาบาลีไวยากรณ์ซึ่งมุ่งเน้นที่เสียงของพยัญชนะทั่วไป โดยมีการแยกแยะระหว่างเสียงก้อง (โฆสะ) และเสียงไม่ก้อง (อโฆสะ) ทั้งนี้ยังมีการแบ่งระ…
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - ไขข้อและมุตติ
79
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - ไขข้อและมุตติ
…งผู้ใดมีน้อย เมื่อผู้นั้นลุก นั่ง ก้าว ถอย คู่ เหยียด กระดูกทั้งหลายจะลั่นดังกฏะกฏะ คล้ายคนเที่ยวทำ เสียงดีดมือไปฉะนั้น เมื่อเขาเดินทางแม้สัก ๑ โยชน์ ๓ โยชน์ วาโย- ธาตุจะกำเริบ ตัวจะระบม แต่ว่าของผู้ใดมีมา…
บทนี้อธิบายถึงการทำงานของไขข้อต่าง ๆ ในร่างกายที่มีผลต่อการเคลื่อนไหว โดยไขข้อแต่ละประเภทจะมีหน้าที่ต่างกัน ผลกระทบต่อการเคลื่อนไหวและความเจ็บปวดของผู้ที่มีไขข้อน้อยหรือมาก ทั้งยังกล่าวถึงการไหลของมุต
ประโยคที่ ๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑
92
ประโยคที่ ๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑
…ร ของพระพุทธเจ้า พระปัจเจกพุทธ และพุทธสาวก ทั้งปวงนี้ มิใช่เป็นการง่ายที่จะไม่สละแดนบ้านอันจึงไปด้วยเสียงต่าง ๆ เช่นเสียงผู้หญิง เสียงผู้ชาย เสียงช้าง เสียงม้า แล้วบำเพ็ญขึ้นได้ เพราะฌานมีเสียงเป็นข้าศึก แ…
…ยใน โยคาวจรจะพิจารณาเสนาสนะอย่างไรเพื่อให้การบำเพ็ญเจริญขึ้นได้ รวมถึงการเลือกสถานที่เพื่อหลีกเลี่ยงเสียงรบกวนและสร้างบรรยากาศที่เอื้อต่อการภาวนา.
ความหมายและอุปมาของการทำสมาธิในวิสุทธิมรรค
110
ความหมายและอุปมาของการทำสมาธิในวิสุทธิมรรค
…ด้ ออกจากสมาบัตินั้นก็ได้อยู่" ตามที่กล่าวมานี้มีอุปมาอย่างไร ? อุปมา เหมือนเมื่อกังสดาลถูกเคาะแล้ว เสียงหยาบย่อมเป็นไปก่อน จิต (ความ รู้สึกของคน ?) ก็เป็นไปได้ เพราะถือเอานิมิต” แห่งเสียงหยาบได้ง่าย เพราะ…
เนื้อหาพูดถึงการทำสมาธิผ่านการอุปมาของเสียงและการหายใจที่หยาบและละเอียด โดยชี้ให้เห็นว่าการทำสมาธิก็ยังสามารถเกิดขึ้นได้แม้เมื่อกายสังขารระงับล…
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑
123
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑
…ไปอยู่นั่น ถาม ว่า เป็นไปอย่างไร ? เฉลยว่า บัณฑิตพึงทราบว่า เป็นเหมือนบุรุษ เคาะกังสดาลด้วยแท่นโลหะ เสียงอันดังพึ่งเกิดขึ้นฉับพลัน จิตของเขา พึงมีเสียงหยาบเป็นอารมณ์เป็นไป ครั้งเสียงหยาบดับแล้ว หลังนั้นไป …
เนื้อหาเกี่ยวกับแก่นสารของกรรมฐานที่ศึกษาเกี่ยวกับนิมิตแห่งลมและเสียงในจิตของพระโยคี ซึ่งอธิบายถึงการที่จิตสามารถมีอารมณ์ได้หลายระดับ พร้อมการอธิบายเปรียบเทียบกับเสียงที…
เสียงเป็นหนามในอรูปฌาน
241
เสียงเป็นหนามในอรูปฌาน
ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 240 เสียงเป็นหนาม (คือเป็นข้าศึก) สำหรับผู้เข้าปฐมฌาน” ส่วนใน อรูปฌานนี้ ตรัสความที่อรูปสมาบัติทั้งหลายเป็นอา…
…ที่มีอาเนญชาและสันตวิโมกข์ โดยลักษณะของปฏิฆสัญญาที่ผ่านมา กล่าวถึงประสบการณ์ของอาฬารดาบสที่ไม่ได้ยินเสียงแม้มีเกวียนจำนวนมาก ผ่านความปรองดองในการพิจารณาสัญญา อธิบายถึงการแยกแยะสัญญาต่าง ๆ และอิทธิพลที่มีต่…
การเจริญจตุธาตุววัฏฐาน
16
การเจริญจตุธาตุววัฏฐาน
…าถึง แล้วโดยลำดับ [อธิบายคำบทมาติกา] วินิจฉัยในบทมาติกานั้น บทว่า ววัฏฐาน (วิเคราะห์ดู) ๑. เพราะรูป เสียง กลิ่น รส โผฏฐัพพะ สงเคราะห์ในรูปขันธ์ (?) ๒. หมายความว่าการพิจารณาความปฏิกูลแห่งอาหารโดยอาการต่าง ๆ…
เนื้อหาในบทนี้เริ่มต้นด้วยการอธิบายเกี่ยวกับเบญจกามคุณและวิธีการเจริญกายคตาสติ โดยใช้ข้อมูลเกี่ยวกับอาหารและความปฏิกูลเพื่อความก้าวหน้าในธรรมะ อธิบายความหมายของววัฏฐาน และการพิจารณาอาการต่อไปของอาหาร
ทิพพโสตธาตุและการพัฒนาจิตวิญญาณ
174
ทิพพโสตธาตุและการพัฒนาจิตวิญญาณ
…- วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - - หน้าที่ 17 เมื่อเธอมนสิการถึงสัททนิมิตอยู่นั่นแล มโนทวาราวัชชนะ ทำ เสียงเหล่านั้นอย่างใดอย่างหนึ่งให้เป็นอารมณ์เกิดขึ้นว่า "ทิพพโสต- ธาตุจักเกิดขึ้นในบัดนี้" ครั้นมโนวาราวั…
เนื้อหาเกี่ยวกับการปรับมโนทวาราวัชชนะเพื่อให้เสียงที่ต้องการเป็นอารมณ์ที่เกิดขึ้นในขณะนั้น พร้อมกับการอธิบายถึงทิพพโสตธาตุและญาณที่เกิดขึ้นจากอัปปนาจิ…
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 175
175
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 175
… 175 สังข์กลองและบัณเฑาะว์เป็นต้น (ดังขึ้นไป) กระทั่งถึงพรหมโลกก็ดี เมื่อความเป็นผู้ใคร่จะกำหนดแยก (เสียง) มีอยู่ เธอยังอาจกำหนด (แยก) ว่า นี่เสียงสังข์ นี่เสียงกลอง เป็นต้นได้เสียด้วยแล ทิพพโสตธาตุกถา จบ …
ในบทนี้ได้อธิบายถึงการรับรู้เสียงต่าง ๆ ที่ตั้งอยู่ในพรหมโลก และการกำหนดแยกเสียงด้วยทิพพโสตธาตุ พร้อมทั้งการอธิบายเจโตปริยญาณ ซึ่งเป็…
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - อัชฌัตตารมณ์ และทิพพโสตธาตุญาณ
233
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - อัชฌัตตารมณ์ และทิพพโสตธาตุญาณ
…นารมณ์ อัชฌัตตารมณ์ และพหิทธารมณ์ ถามว่า เป็นไป อย่างไร ? แก้ว่า ก็ทิพพโสตธาตุญาณนั้น เพราะเหตุที่ทำเสียงให้เป็น อารมณ์ และเสียงเป็นปริตตธรรม (คือเป็นกามาวจร) เพราะเหตุนั้น จึงเป็นปริตตารมณ์ แต่เพราะทำเสีย…
…ตารมณ์และการทำกายใจให้เป็นอารมณ์ รวมถึงความเข้าใจในทิพพโสตธาตุญาณ โดยอธิบายการแสดงอารมณ์ต่าง ๆ เช่น เสียงและการรับรู้ ทั้งนี้เพื่อให้บัณฑิตเข้าใจธรรมชาติของอารมณ์ต่าง ๆ ในมุมมองที่ละเอียดขึ้น และสามารถประย…
อธิบายบาลีไว้อากรณ์ สมาทและตัชฌิต
6
อธิบายบาลีไว้อากรณ์ สมาทและตัชฌิต
…ถิ อติฎิิ เอว รัตน อติฎิิรัตน์ คำว่า คือหญิง. นภิยา ตรี เนติัิ ฝังแห่งแม่น้ำ. เถรียบ สุโท โกรีสาทัง เสียงแห่งกลอง. ภูกุนี้ สิลิ ภูษิ สิสัง สิฬังภิกฺขุ. อุ การินต์ อุ การินต์นี้ แม้ทั้งศัพท์เก่าและศัพท์ที่ส…
บทความนี้นำเสนอการอธิบายบาลีไว้อากรณ์เกี่ยวกับสมาทและตัชฌิต ชี้แจงความหมายและบทสำเร็จที่เกี่ยวข้อง เช่น การใช้ศัพท์ที่ได้มาจากปัจจัย รวมถึงกรณีที่ควรใช้สนธิในบทสนธิ เช่น การเชื่อมคำเพื่อความกระชับ นอก
การวิเคราะห์และการอุปมาในบาลี
31
การวิเคราะห์และการอุปมาในบาลี
…และเป็นคุณของบทอื่นแล้ว ก็เป็นอัญญูปามพหูพจน์ เช่น อ. ว่า พุทธมน สโร อิโส อสโร ยสุ โส=พระพุทธโธ ควา เสียงของพระผู้มีพระภาคใด เพียงคำเสียงแห่งพระมหา พระผู้พระภาคนั้น ชื่อว่ามีเสียงเพียงดังเสียงแห่งพระมหา สุ…
เนื้อหาเกี่ยวกับการอธิบายแนวคิดและทฤษฎีการวิเคราะห์ในบาลีไวราณี รวมถึงคำอุปมาและบทบาทของคำในทางพุทธศาสนา เนื้อหานี้ใช้ตัวอย่างเช่น สุจริต เพื่อทำความเข้าใจถึงการใช้คำและการวิเคราะห์รูปประโยค และอธิบาย