หน้าหนังสือทั้งหมด

การตั้งมั่นในสมาธิ: การฝึกพระพุทธองค์
48
การตั้งมั่นในสมาธิ: การฝึกพระพุทธองค์
…กับบทกฤษ์ใช้ -tva จึงอยู่ในสำนึกนิบัตรสูตรตามา 1155. ถอนเหตุทิมปุโยค (สุขท 3: 386^4 ฉบับมุโถภิโลภก) แต่ถ้าพิจารณาจากประโยคคำถามของพระพุทธองค์ คลังพระพุทธองค์ต้องการถาม “วิธีการ” จากท่านอย่างไร การตอบของพ…
เนื้อหานี้สำรวจการตั้งมั่นในสมาธิของพระพุทธองค์ที่ฝึกอยู่ในป่าใหญ่ โดยการวิเคราะห์การแปลที่แตกต่างของวรรณกรรมเกี่ยวกับพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะการใช้คำอธิบาย 'เพราะ' ซึ่งอาจไม่ถูกต้องต่อการสื่อสาร 'วิธีกา
การวิเคราะห์ธรรมะพระวักกลิ
49
การวิเคราะห์ธรรมะพระวักกลิ
…ราวของพระวักกลิ ความแตกต่างในการถ่ายทอดของซึ่งแม้กระทั่งอรรถาธิบายเองก็ตามข้อมูลที่มีความแตกต่างกัน แต่มีสิ่งหนึ่งที่สนใจคือไม่ว่าจะให้การอธิบายแตกต่างกันในเรื่องราวอย่างไรตาม อรรถากถาจารย์คล้ายกับ พิจาร…
เนื้อหานี้มีการวิเคราะห์พระวักกลิและความแตกต่างในการถ่ายทอดจากอรรถาธิบายต่างๆ โดยอ้างถึงคำศัพท์และการตีความของคำที่มีความสำคัญ เช่น agga, dantam และ atta ภายในบริบทของพระพุทธศาสนา เรื่องการบรรยายนี้ยั
การปลดปล่อยในพระพุทธศาสนา
51
การปลดปล่อยในพระพุทธศาสนา
…ูตัท่านไปเรื่อย ๆ ท่านสามารถช่วยพระวักกลิให้หลุดพ้นได้ กล่าว คือ พระวักกลิสามารถบรรลุเป็นพระอรหันต์ แต่ถ้าพิจารณาจากจุดเริ่มต้นที่ทำให้เกิด การเปลี่ยนแปลงกับพระวักกลิ คือ ประโยคสนนาหระหว่างพระพุทธองค์และ…
บทความนี้กล่าวถึงการปลดปล่อยจากความกลัวและการเรียนรู้ที่จะเห็นพระพุทธองค์ พระพุทธองค์ได้ชี้แนะให้พระวักกลิหลุดพ้นจากพันธนาการ โดยการดูแลใจตนเองและพัฒนาจิตวิญญาณ ผ่านการเจริญภาวนา การเห็นพระพุทธองค์นั้
การเห็นพระพุทธองค์ของพระวักกลี
52
การเห็นพระพุทธองค์ของพระวักกลี
…ssit. dhammaṁ hi Vakkali passanto maṁ passati maṁ passanto dhammaṁ passati” [พระวักกลีกล่าวว่า] ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ข้าพระองค์ปรารถนาที่จะเดินทางไปเพื่อเห็น(เฝ้า)พระผู้มีพระภาคเจ้านานแล้ว แต่ร่างกายขอ…
พระวักกลีมีความปรารถนาที่จะเห็นพระผู้มีพระภาคเจ้า แต่พระพุทธเจ้าตรัสว่า การเห็นพระพุทธองค์ไม่ใช่เพียงแต่ร่างกายที่เน่าเปื่อย แต่เป็นการเข้าใจธรรมที่สูงกว…
การภาวนาและการเห็นธรรมในพุทธศาสนา
54
การภาวนาและการเห็นธรรมในพุทธศาสนา
…พุทธองค์” ซึ่งพระพุทธองค์ไม่สามารถเป็นบุคลิษฐานหรือคำเปรียบเทียบได้ และการ “เห็น” ก็ไม่ใช่การเข้าใจ แต่เป็นการ “เห็น” พระพุทธองค์จริง ๆ อย่างที่ท่านปิงเคยและพระสิงลาดตระกูลกล่าวไว้ 2. คำว่า “เห็นธรรม” ค…
เนื้อหาที่กล่าวถึงความหมายของการภาวนาในพุทธศาสนา โดยการระลึกถึงพระพุทธองค์เป็นหลักในกระบวนการเห็นธรรม ซึ่งคำว่า 'ธรรม' ในที่นี้นอกจากจะหมายถึงคำสอนแล้ว ยังรวมคำว่า 'พระพุทธองค์' ที่สามาถถูกเห็นได้ด้วย
การเห็นพระพุทธองค์และการเจริญภาวนา
55
การเห็นพระพุทธองค์และการเจริญภาวนา
…เจริญภาวนา เป็นสิ่งที่ไม่ควรทำสำหรับผู้แสวงหา ความสุขสุดพ้น เหมือนกับที่พระพุทธองค์ทรงสอน พระรังกี้ แต่ในทางตรงกันข้าม ถ้านับรู้นั้นเป็นที่ตั้งในการเจริญภาวนา โดยเอา ดวงใจมาเกี่ยวให้มีสมาธิ เช่น ในกรณีขอ…
บทความนี้นำเสนอแนวคิดเกี่ยวกับการเห็นพระพุทธองค์ผ่านการเจริญภาวนา โดยยกตัวอย่างพระสงฆ์ที่ปฏิบัติตามคำสอนของพระพุทธองค์ ส่งเสริมให้ผู้แสวงหาความสุขสุดพ้นไม่ยึดติดกับร่างกายมนุษย์ โดยใช้การเห็นพระพุทธอง
พุทธานุสติ: การปฏิบัติและผลที่ได้รับ
56
พุทธานุสติ: การปฏิบัติและผลที่ได้รับ
ฉันนั้นคำสอนของพระพุทธองค์โดยภาพรวมมิได้ขัดแย้งกันเอง แต่มาลำดับขั้นตอนในการปฏิบัติและผลที่ได้รับ 7. สรุป จากการวิจัยวิธีเจริญภาวนา “พุทธานุสติ” แบบตามัครสิ…
…ีความงามในสมาธิภาวนา ซึ่งเป็นหนทางในการบรรลุอรรถผลได้ชัดเจนยิ่งขึ้น เห็นได้ว่าการปฏิบัตินั้นไม่เพียงแต่ทำให้ผู้ปฏิบัติสามารถเห็นพระพุทธองค์ แต่ยังสามารถรวมเป็นหนึ่งเดียวกับพระองค์ได้
การวิเคราะห์องค์ประกอบของศาสนาในพระพุทธศาสนา
8
การวิเคราะห์องค์ประกอบของศาสนาในพระพุทธศาสนา
…หรือ "งจือ" แม้จะขาดความเชื่อเป็นปฏิภาค ซึ่งอาจจะ เป็นได้เพียง "ลักษิ" ตามแนวทางในการพิจารณาข้างต้น แต่เราจ พบเห็นการเรียกขาน "พรหมณ-สินูด" หรือ "งจือ" ว่าเป็น "ศาสนา" มากกว่า "ลักษิ" หรือครั้งหนึ่งในอดี…
เนื้อหาวิเคราะห์องค์ประกอบของศาสนาในพระพุทธศาสนา โดยนำเสนอ 5 ประการหลัก ได้แก่ ศาสดา ผู้ประกาศศาสนา หลักคำสอน ศีลธรรม พิธีกรรม และสถานทางศาสนา เป็นแนวทางในการพิจารณา ทั้งนี้ยังมีการพูดถึงความแตกต่างระ
การศึกษาความหมายของคำว่าลัทธิในพระพุทธศาสนา
9
การศึกษาความหมายของคำว่าลัทธิในพระพุทธศาสนา
…่ได้กล่าวมานี้ คำว่า “ลัทธิ” มีความหมายในลักษณะ เป็นกลางๆ ไม่บ่งบอกว่ากกหรือจงดั่งที่กล่าวไปแล้วตาม แต่อาจ เห็นได้ว่าทัศนะคติของการใช้ความว่า “ลัทธิ” ในภาษไทยค่อนข้างจะ เป็นไปในทางลบ ซึ่งการศึกษาถึงที่มา…
บทความนี้เสนอการศึกษาความหมายของคำว่า 'ลัทธิ' จากภาษาบาลีและสังคมไทย โดยวิเคราะห์จากพระไตรปิฎกและงานวิจัยเชิงสัมมภิฏฐิ การใช้คำนี้ในบริบทที่มีทัศนคติด้านลบต้องการการศึกษาเชิงลึกผ่านวิจัยทั้งในเอกสารแล
การใช้คำว่า 'ดชม' ในสุตธานิกายพระสูตรนิกายวาทะ
14
การใช้คำว่า 'ดชม' ในสุตธานิกายพระสูตรนิกายวาทะ
…ิกษุ] ผู้ยกวัตร (ลบโทษ) ว่า “พระธรรมกถนี้ เป็นผู้ที่ถูก [พวกเรา] ยกวัตรด้วยกรรมอัน เป็นธรรมที่สุด” [แต่] ลักษณ์ของ [พวกภิกษุ] ผูุปฏิบัติตาม [พระธรรมกถิ] ผู้ถูกยกวัตรว่า “[อาจารย์ของพวกเรา] เป็นผู้ถูก ยกว…
บทความนี้นำเสนอการใช้คำว่า 'ดชม' ในบริบทของพระสูตรนิกายวาทะ ซึ่งมีการแสดงถึงความเห็นระหว่างพระนิยธรรมและพระธรรมกถาในกรณีความเห็นที่แตกต่างกัน เผยให้เห็นถึงการสนทนาทางธรรมและความท้าทายในพระพุทธศาสนาในย
ลัทธิในพระพุทธศาสนา
15
ลัทธิในพระพุทธศาสนา
…คัมภีร์ข้างต้น จะเห็นได้ว่า การใช้คำว่า “ลัทธิ” ในคัมภีร์พระพุทธศาสนาเทววาท มัทนะคติค่อนข้างไปทางลบ แต่ความหมายโดยรูปศัพท์จะไม่บ่งบอกว่าเป็นบวกหรือลบก็ ตาม โดย “กลุ่มเป้าหมาย” จะแบ่งออกเป็น (1) กรณีที่ 1…
บทความนี้นำเสนอการวิเคราะห์การใช้คำว่า 'ลัทธิ' ในคัมภีร์พระพุทธศาสนา โดยแบ่งประเภทของลัทธิต่างๆ เป็นกรณีพิเศษ โดยเฉพาะในบริบทที่รับใช้ในการวิเคราะห์ลัทธิของนักบวชนอกพระพุทธศาสนาและพระภิกษุที่มีความคิด
วิวัฒนาการของคำว่า 'ลุติ' ในพระพุทธศาสนา
16
วิวัฒนาการของคำว่า 'ลุติ' ในพระพุทธศาสนา
…พระพุทธศาสนา เช่น ปริพาชก อเลคา พราหมณ์ กำเนิดและวิวัฒนาการของคำว่า "ลุติ" จากคำที่ปรากฏในคัมภีร์ก็แต่ละยุค พอจะอนุมานได้ว่า คำว่า "ลุติ" ที่ใช้ในความหมายว่า "ความเห็น" หรือ "คำสอน" ค่อนข้างจะใหม่เมื่อเ…
บทความนี้สำรวจความหมายและวิวัฒนาการของคำว่า 'ลุติ' ที่ใช้ในพระพุทธศาสนา โดยเปรียบเทียบกับคำที่มีอายุกว่ามาก เช่น 'สานุ' และ 'ศาสนา' พบว่าคำว่า 'ลุติ' เริ่มปรากฏในคัมภีร์โดยมีความหมายเป็น 'ความเห็น' แล
วิวัฒนาการคัมภีร์พระพุทธศาสนา
17
วิวัฒนาการคัมภีร์พระพุทธศาสนา
… 781) บุคคลผู้ไปตามความพอใจ ตั้งมั่นแล้วในความชอบใจ พึงก้าวล่องความเห็น (ทิฏฐิ) ของตนได้อย่างไฉไล่า แต่บุคคลเมื่อจะทำให้รีบรรลุด้วยตนเอง รู้อย่างไร ก็พึงกล่าวอย่างนั้น
…ุคต้นกับยุคอธิธรรมและยุครถกถากา พร้อมทั้งวิเคราะห์ความสัมพันธ์ของคำในคัมภีร์และความคิดเห็นของบุคคลในแต่ละยุค ความเข้าใจในคัมภีร์และคำศัพท์มีความสำคัญต่อการศึกษาพระพุทธศาสนา ทั้งนี้เนื้อหาอิงตามงานวิจัยแล…
การศึกษาความหมายและการใช้คำว่า 'ลภิ' ในพระพุทธศาสนา
19
การศึกษาความหมายและการใช้คำว่า 'ลภิ' ในพระพุทธศาสนา
… คำว่า "ทิฏฐิ" มีความหมายและลักษณะการใช้ที่ตรงกับคำว่า "ลภิ" มากที่สุด และพบมากในคัมภีร์คู่กัน เพียงแต่ลักษณะการใช้ของ "ทิฏฐิ" จะมีทั้ง ทัศนะในด้านบวกและด้านลบ ซึ่งแตกต่างจาก "ลภิ" ที่มีลักษณะการใช้ ค่อน…
บทความนี้นำเสนอการศึกษาความหมาย และการใช้คำว่า 'ลภิ' ในพระพุทธศาสนา ชี้ให้เห็นถึงความหมายและทัศนคติต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง โดยคำนี้สะท้อนถึงทัศนคติที่มีความเป็นปฏิปักษ์ต่อแนวคิดของพระพุทธศาสนา ทั้งจากกลุ่
การศึกษาคัมภีร์จักรวาลวิทยาในพระพุทธศาสนานิกายเถรวาท
2
การศึกษาคัมภีร์จักรวาลวิทยาในพระพุทธศาสนานิกายเถรวาท
…กาสในโลกปกติปกสรีระ 1 แห่ง และในคัมภีร์โลกลักษณะโชตตรบณฺฐ์อันสุทธิ แม้จะไม่อ้างถึงโลกปกติปกสรีระเลย แต่เมื่อศึกษเนื้อหาแล้วก็พว มีอยู่หลายส่วนที่มีความสอดคล้องกัน และมีความเป็นไปได้ที่คัมภีร์ฉบับนี้ได้รั…
บทความนี้มุ่งเน้นศึกษาคัมภีร์จักรวาลวิทยาดามแนวคิดในพระพุทธศาสนานิกายเถรวาท โดยทำการวิเคราะห์เชิงลึกเกี่ยวกับความสัมพันธ์ของคัมภีร์นี้กับคัมภีร์อื่นๆ เช่น คัมภีร์โลกปกติปกสรีระและคัมภีร์โลกลักษณะโชตตร
สู่การศึกษาคัมภีร์โลกศาสตร
4
สู่การศึกษาคัมภีร์โลกศาสตร
…กฎแห่งกรรมให้คน ไทยมาช้านาน ซึ่งในปัจจุบันนี้เป็นที่รู้จักกันอย่างแพร่หลายไม่เพียงเฉพาะในกลุ่มคน ไทยแต่มิไปถึงนักวิชาการชาวต่างชาติอีกด้วย ซึ่งเป็นที่ทราบกันในบรรดาผู้ศึกษาว่า ไตรภูมิกนั้นเป็นวรรณกรรมทาง…
…วมรวมความรู้ทางศาสนาและเป็นที่รู้จักในวงการวิชาการ ทั้งนี้คัมภีร์เหล่านี้แม้จะไม่แพร่หลายเท่าที่ควร แต่ก็มีคุณค่าในเชิงวิชาการในการศึกษาและค้นคว้า นักวิจัยยังได้ศึกษาคัมภีร์เหล่านี้เพื่อเข้าใจในหลักธรรมแ…
โอกาสโลกที่ผ่านมาในพุทธศตวรรษที่ 20
6
โอกาสโลกที่ผ่านมาในพุทธศตวรรษที่ 20
…กรวาล การโจจ ของพระจันทร์ พระอาทิตย์ และดวงดาว ต่าง ๆ รวมทั้งการเกิดขึ้น และเสื่อมสลาย ของจักรวาล แต่ไม่ได้กล่าวถึงเรื่องพุทธภูมิ เช่น ได้แก่ โลกบุปติ มหากับโลก สัญฐานบัญญัติ จินฑริคตติ์นี้ และโอกาสโล…
…ียนว่ายตายเกิด โดยมีการกล่าวถึงรูปพรรณสัณฐานของโลกและจักรวาล การเกิดขึ้น และการเสื่อมสลายของจักรวาล แต่ไม่เน้นเรื่องพุทธภูมิอย่างชัดเจน สรุปแล้วได้เน้นถึงจักรวาลวิทยาที่เกี่ยวข้องกับคำศัพท์ราชอิสริยาภรณ์…
การศึกษาเกี่ยวกับคัมภีร์โลกาศาสตร์
7
การศึกษาเกี่ยวกับคัมภีร์โลกาศาสตร์
…่วนใหญ่ของคัมภีร์เหล่านี้มีแหล่งข้อมูลจากพระไตรปิฎกอรรถกถา ภูมิ รวมถึงปรัชญาเสเล่มอื่นที่จามาก่อน13 แต่คัมภีร์เหล่านี้ยังมีความสัมพันธ์เกี่ยวข้องกันและกัน โดยผู้zinบางท่านได้อ้างถึงคัมภีร์ที่เก่าแก่กว่าส…
เนื้อหาหลักของคัมภีร์ที่กล่าวถึงนี้มีแหล่งข้อมูลที่สำคัญจากพระไตรปิฎกอรรถกถา และปรัชญาเสเล่มอื่น ๆ คัมภีร์เหล่านี้มีการอ้างถึงคัมภีร์ที่เก่าแก่ซึ่งสื่อถึงความรู้ในวงการศึกษาพุทธศาสนา การวิจัยในคัมภีร์
คัมภิรวิทยาจีนปิทปนสาร
8
คัมภิรวิทยาจีนปิทปนสาร
…วาม สังเวชใจจนละเวลากจากความชั่วตามที่ได้บงชัดไว้ในตอนท้ายของทุกเรือน คัมภิรา นี้มี ทั้ง 8 ปริมาณ แต่ละปริมาณในประเภทของฉันและ ร้อยกรอง มีเนื้อหา สาระพอสมควรได้ดังนี้ ปริมาณที่ 1 สงขรโลกนิกเทส พรรณนา…
บทความนี้ศึกษาคัมภิรวิทยาจีนปิทปนสารซึ่งเป็นผลงานของพระราชามังกรทองพม่าผู้มีวัตถุประสงค์ในการอธิบายเกี่ยวกับโลก 3 ได้แก่ สังขารโลก สัตวโลก และโอกาสโลก โดยมุ่งหวังให้ผู้อ่านเกิดความเลื่อมใสและทำความดี
ปกิณัจจะสมาธิเทสน
10
ปกิณัจจะสมาธิเทสน
…ิทที่ 8 ปกิณัจจะสมาธิเทสน ซึ่งด้วยนันท์ 898 บาท อธิบายหลักธรรมเบื้องต้นตามจำนวนหัวข้อของหลักธรรมตั้งแต่ 2-12 หัวข้อหลักธรรม ซึ่งเป็นไปตามแนววิธีการจัดเรียงหัวข้อธรรม ในอัฟุตตรนิยาม แต่เป็นการทยอยหัวข้อธร…
บทความนี้อธิบายถึงการจัดเรียงหลักธรรมที่สำคัญตามหลักฐานจากพระไตรปิฏกและอรรถกถาต่าง ๆ โดยเน้นที่การรวบรวมสาระสำคัญเกี่ยวกับจักรวาลและแนวคิดผลิตมาจากคัมภีร์ที่พระสิรีมังคลาอาจารย์ได้จดบันทึกไว้ คัมภีร์น