หน้าหนังสือทั้งหมด

พัฒนาการของพระพุทธศาสนาและศาสนาพราหมณ์ในอินเดีย
91
พัฒนาการของพระพุทธศาสนาและศาสนาพราหมณ์ในอินเดีย
พระพุทธศาสนาให้หมดไป แต่ก็ทำให้พระพุทธศาสนามิอาจรุ่งโรจน์อยู่ ณ ศูนย์กลางเดิม แต่ ไปรุ่งเรืองอยู่บริเวณทางตอนเหนือของอินเดีย…
เนื้อหานี้กล่าวถึงความเสื่อมลงของพระพุทธศาสนาในศูนย์กลางดั้งเดิมและการขยายตัวอย่างรวดเร็วของศาสนาพราหมณ์ ซึ่งได้มีการสร้างมหากาพย์เพื่อดึงดูดผู้คนให้หันมานับถือศาสนาพราหมณ์ใหม่ต่อมาคณะสงฆ์นิกายมหาสังฆ
แนวคิดและความเชื่อพื้นฐานของนิกายมหายานในพุทธศาสนา
92
แนวคิดและความเชื่อพื้นฐานของนิกายมหายานในพุทธศาสนา
…กที่หวังเพียงบรรลุอรหัตภูมิ ด้วยการรู้แจ้ง อริยสัจ 4 เพื่อข้ามพ้นวัฏสงสารเท่านั้น ไม่ได้หวังพุทธภูมิแต่อย่างใด มหายานจึงถือว่าสาวก ยานเป็นการทำประโยชน์เฉพาะตนในวงแคบและช่วยเหลือสรรพสัตว์ไปได้น้อย และที่ส…
…รรจุไว้ 3 ประการ ได้แก่ สาวกยาน ที่มุ่งหวังเพียงบรรลุอรหัตภูมิ, ปัจเจกยาน ซึ่งสามารถรู้แจ้งด้วยตนเองแต่ไม่สามารถแสดงธรรมให้ผู้อื่นฟังได้, และโพธิสัตวยาน ที่มุ่งสร้างบารมีเพื่อพุทธภูมิด้วยการช่วยเหลือสรรพ…
ประเทศทิเบต: หลังคาของโลก
150
ประเทศทิเบต: หลังคาของโลก
…เฉพาะในลาซา เมืองหลวงของทิเบต มีพระอยู่ถึงครึ่งหนึ่งของ พลเมืองทั้งหมด นอกเมืองหลวงก็มีอยู่จำนวนมาก แต่ละวัดมีพระอยู่หลายพันรูป เช่น วัดเซรา มี 7,000 รูป วัดไคปุงมี 5,000 รูป วัดกันดันมี 3,000 รูป เป็นต้…
…ับพระพุทธศาสนา การบวชและการสวดมนต์เป็นส่วนสำคัญในชีวิตของพวกเขา แม้ว่าจะมีการเปลี่ยนแปลงทางการเมือง แต่ภาพของพระพุทธศาสนายังคงอยู่ในทุกอณูของดินแดนนี้ ดินแดนทิเบต曾เป็นส่วนหนึ่งของอินเดียในสมัยพุทธกาล
การเจริญรุ่งเรืองของพระพุทธศาสนาในกัมพูชา
166
การเจริญรุ่งเรืองของพระพุทธศาสนาในกัมพูชา
…นม ในภาษาสันสกฤต ซึ่งแปลว่า ภูเขา ในอดีตชาวฟูนั้นเคยนับถือลัทธิโลกธาตุ ดิน น้ำ ลม ไฟ และผีสางนางไม้ แต่ เมื่อพระพุทธศาสนาเข้าสู่สุวรรณภูมิแล้วชาวฟูนันจึงหันมานับถือพระพุทธศาสนา จนกระทั่ง พ.ศ.543 พราหมณ์ช…
เนื้อหานี้กล่าวถึงการเจริญรุ่งเรืองของพระพุทธศาสนาในกัมพูชา เริ่มจากยุคฟูนัน (พ.ศ.600-1100) ซึ่งชาวฟูนันเคยนับถือลัทธิโลกธาตุก่อนที่จะหันมานับถือพระพุทธศาสนา โดยพระพุทธศาสนาได้รับการสนับสนุนจากพระเจ้า
ประวัติศาสตร์พม่าและอารยธรรมมอญ
171
ประวัติศาสตร์พม่าและอารยธรรมมอญ
…เทศในเวลาต่อมา มนุษย์ได้เข้ามาอาศัยอยู่ในพม่าราว 11,000 ปีมาแล้ว ชนชาติแรกคือเผ่ากัปปะ หรือ นิกริโต แต่เผ่าแรกที่สร้างอารยธรรมขึ้นเป็นเอกลักษณ์ของตนได้คือมอญ ชาวมอญอพยพ เข้ามาราว 2,400 ปีก่อนพุทธกาล ได้ส…
…้ ซึ่งมอญมีบทบาทสำคัญในการสร้างอารยธรรมและวัฒนธรรมในประเทศนี้ ทั้งนี้พระพุทธศาสนาได้เข้ามาในพม่าตั้งแต่สมัยพุทธกาลอย่างมีหลักฐานจากการบันทึกในศิลาจารึกเจดีย์ชเวดากอง การที่มอญได้นำพระเกศธาตุไปยังนครของตน…
การเผยแพร่พระพุทธศาสนาในตะวันตก
198
การเผยแพร่พระพุทธศาสนาในตะวันตก
ไว้ในปี พ.ศ.2418 ว่า “มีปราชญ์ภาษาบาลีมากหลายในประเทศนี้ แต่ ศ.ริส เดวิดส์ เท่านั้นที่ สร้างองค์กรการศึกษาภาษาบาลีขึ้นในตะวันตก ปูทางให้พระพุทธศาสนากลายเป็นคำพู…
ในปี พ.ศ. 2418 มีการกล่าวถึงปราชญ์ภาษาบาลีในตะวันตก โดยเฉพาะศ.ริส เดวิดส์ ที่มีบทบาทสำคัญในการสร้างองค์กรการศึกษาภาษาบาลี และการเผยแพร่พระพุทธศาสนาในอังกฤษเริ่มขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2393 โดยนายสเปนเซอร์ อา
ความรู้วิทยาศาสตร์ในพระไตรปิฎก
16
ความรู้วิทยาศาสตร์ในพระไตรปิฎก
…ื่องเอกภพในทางวิทยาศาสตร์นั้นเพิ่งถูกพัฒนาขึ้นอย่างเป็นรูปธรรมเมื่อไม่กี่ ร้อยปีที่ผ่านมานี้คือ ตั้งแต่กาลิเลโอ (พ.ศ.2107-2185) สร้างกล้องโทรทรรศน์สำหรับส่อง ดูดวงดาวสำเร็จ นำมาซึ่งการค้นพบเทหวัตถุในห้วง…
…ยพุทธกาล การผ่าตัดและวิธีการรักษาสุขภาพที่ใช้กันในปัจจุบัน จากการศึกษาเรื่องเอกภพที่ถูกพัฒนาขึ้นตั้งแต่กาลิเลโอจนถึงการใช้กล้องโทรทรรศน์ฮับเบิล ทั้งนี้ ยังมีความรู้ในด้านสังคมศาสตร์ที่สามารถนำมาประยุกต์ใ…
ความเข้าใจเกี่ยวกับนิพพานและความไม่ประมาท
81
ความเข้าใจเกี่ยวกับนิพพานและความไม่ประมาท
บางครั้งก็เรียกว่า “นิพพานเป็น” หมายความว่า ในขณะที่อาสวะกิเลสสูญสิ้นไปหมดแล้ว แต่ ยังมีชีวิตอยู่ ยังมีขันธ์ 5 อยู่ มีธรรมกายปรากฏอยู่ในตัว ทำให้รู้สึกเป็นสุขเหมือนอยู่ใน อายตนนิพพาน…
บทความนี้เสนอความหมายของนิพพานและอธิบายอนุปาทิเสสนิพพานที่เกิดขึ้นเมื่ออาสวะกิเลสสิ้นสุด นอกจากนี้ยังชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของความไม่ประมาทในหลักธรรมของพระพุทธเจ้า ซึ่งเป็นองค์ประกอบสำคัญในการเจริญอริ
ธรรมนิยามและความสัมพันธ์ของกฎธรรมชาติ
87
ธรรมนิยามและความสัมพันธ์ของกฎธรรมชาติ
… ข้อข้างต้นสรุปรวมลงใน ข้อสุดท้ายนี้ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงค้นพบนิยาม หรือกฎธรรมชาติทั้ง 5 เหล่านี้ แต่พระองค์ตรัสสอนโดยเน้นเรื่องจิตตนิยาม กรรมนิยาม และธรรมนิยาม เพราะมีความ เกี่ยวข้องโดยตรงกับการดับทุก…
เนื้อหาเกี่ยวกับธรรมนิยามที่มีความสัมพันธ์ระหว่างนิยามต่าง ๆ เช่น พีชนิยาม อุตุนิยาม จิตตนิยาม และกรรมนิยาม ซึ่งสะท้อนถึงผลกระทบที่เกิดขึ้นจากการกระทำและความคิดที่ไม่ตั้งอยู่ในศีลธรรม การศึกษาในเรื่อง
การสอบสวนและการลงโทษตามวัชชีธรรมโบราณ
144
การสอบสวนและการลงโทษตามวัชชีธรรมโบราณ
…ทำต่อไปดังนี้ เมื่อมีเจ้าหน้าที่นำผู้ต้องสงสัยว่าเป็น “โจร” มาแสดงแก่เจ้าวัชชีๆ ก็จะไม่ตัดสินคดีเอง แต่จะมอบให้มหาอำมาตย์ฝ่ายสอบสวนเป็นผู้สอบสวน เมื่อฝ่ายอำมาตย์เหล่านั้นสอบสวนแล้ว ทราบว่าไม่ใช่โจรก็ปล่อ…
บทความนี้พูดถึงการสอบสวนและการลงโทษตามวัชชีธรรมโบราณ โดยเน้นถึงการไม่กำหนดอาชญา และกระบวนการที่แยกส่วนหน้าที่ของเจ้าหน้าที่อย่างชัดเจน การที่การสอบสวนต้องผ่านความเห็นจากหลายฝ่าย จึงทำให้เกิดความยุติธร
ความสำคัญของพระธรรมในพระพุทธศาสนา
179
ความสำคัญของพระธรรมในพระพุทธศาสนา
แม้พระผู้มีพระภาคเจ้าเหล่านั้นและสาวกยุคแรกผู้ตรัสรู้ตามจะปรินิพพานไปแล้ว แต่ สาวกยุคหลังที่ต่างชื่อกัน ต่างโคตรกัน ต่างชาติกันออกบวชจากตระกูลต่างกัน ก็ดำรงพระศาสนา นั้นไว้ได้ยา…
แม้พระผู้มีพระภาคเจ้าเหล่านั้นและสาวกยุคแรกจะปรินิพพานไป แต่สาวกยุคหลังที่มีปัญญาต่างกันยังคงรักษาพระศาสนาไว้ได้ โดยมีการอธิบายถึงความสุขของการได้ยินธรรมคำสอน แ…
ความสำคัญของอริยทรัพย์
216
ความสำคัญของอริยทรัพย์
…ภคทรัพย์ทั้งหลาย พระมหากัปปินเถระกล่าว ไว้ว่า “ผู้มีปัญญาถึงจะสิ้นทรัพย์ก็เป็นอยู่ได้ ส่วนคนมีทรัพย์แต่ไม่มีปัญญา ก็เป็นอยู่ไม่ได้ ปัญญาเป็นเครื่องตัดสินเรื่องที่ได้ฟังมา เป็นเหตุเจริญชื่อเสียงและความสรร…
อริยทรัพย์นั้นเป็นทรัพย์ที่มีความสำคัญมากกว่าโภคทรัพย์ พระมหากัปปินเถระได้กล่าวว่า แม้จะสิ้นทรัพย์ แต่ผู้มีปัญญายังคงมีชีวิตอยู่ได้ และปัญญาช่วยให้เข้าใจและคลายทุกข์ได้อย่างถาวร ต่างจากโภคทรัพย์ที่ให้คว…
การสร้างบุญและฐานะทางเศรษฐกิจ
219
การสร้างบุญและฐานะทางเศรษฐกิจ
…็เปรียบเสมือนบุญใหม่ จึงต้องรอเวลาให้มันเจริญเติบโตสักระยะหนึ่งจึงจะ ให้ผล ดังนั้นวิถีชีวิตของมนุษย์แต่ละคนในชาตินี้หรือในทุก ๆ ชาติที่เกิดนั้น ก็ขึ้นอยู่กับบุญเก่า ที่ได้ทำไว้ในอดีตชาติเป็นหลัก คือ ประม…
บุญมีสองประเภทคือบุญเก่าและบุญใหม่ โดยบุญเก่าคือบุญที่ทำไว้ในอดีตชาติ ส่วนบุญใหม่คือบุญที่ทำในปัจจุบัน วิธีการสร้างบุญมี 3 ประการ ได้แก่ การให้ทาน การรักษาศีล และการเจริญสมาธิ การให้ทานมีผลต่อฐานะทางเ
การให้ทานของมหาเศรษฐีและผลกระทบต่อสังคม
233
การให้ทานของมหาเศรษฐีและผลกระทบต่อสังคม
…่กล่าวมานี้ เป็นเพียงสาเหตุที่พบและวิเคราะห์ได้ในปัจจุบันชาติ เท่านั้น ส่วนสาเหตุสำคัญที่กล่าวมาตั้งแต่ต้น คือ อุปนิสัยรักการให้ทานที่ติดตัวมาข้ามชาติ ส่ง ผลให้มหาเศรษฐีเหล่านี้ดำเนินชีวิตเช่นเดิมอีกในชา…
มหาเศรษฐีทั่วโลกได้ตั้งมูลนิธิการกุศลเพื่อตอบแทนสังคมโดยเฉพาะอย่างยิ่งการสนับสนุนการศึกษาและการวิจัยทางการแพทย์ ซึ่งแสดงถึงอุปนิสัยรักการให้และการคืนกำไรให้กับสังคม แม้ว่าในบางกรณีจะมีเหตุผลทางภาษีประ
วิกฤตการณ์อาหารและพลังงานโลก
239
วิกฤตการณ์อาหารและพลังงานโลก
…โภคมากๆ โดยไม่คำนึงว่าจะเป็นการบริโภคสินค้าที่จำเป็นหรือฟุ่มเฟือย แม้จะทำให้เศรษฐกิจ เติบโตในช่วงแรกแต่ผลที่ตามมาในระยะยาวคือ ภาระเรื่องหนี้สิน การสร้างบุญนั้นเป็นการฝึกให้คนเห็นแก่ประโยชน์ของผู้อื่นและป…
บทความนี้กล่าวถึงผลกระทบของการบริโภคนิยมและการสร้างบุญต่อสังคมเศรษฐกิจ นอกจากนี้ยังได้พูดถึงวิกฤตการณ์อาหารและพลังงานที่ส่งผลให้ราคาสินค้าเพิ่มสูงขึ้น โดยเฉพาะน้ำมันที่มีผลต่อการใช้จ่ายของคนทุกระดับ ท
การฝึกบุรุษในพุทธศาสนา
261
การฝึกบุรุษในพุทธศาสนา
ก. (เกสี) ข้าพระองค์ก็ฆ่ามันเสียเลย เพราะคิดว่าโทษอย่าได้มีแก่อาจารย์ของเราเลย ข้า แต่พระองค์ผู้เจริญ ก็พระผู้มีพระภาคเป็นสารถีฝึกบุรุษชั้นเยี่ยม พระองค์ทรงฝึกบุรุษอย่างไร ภ. ดูก่อนเกสี …
บทสนทนานี้สะท้อนถึงวิธีการฝึกบุรุษที่เหมาะสมตามที่พระพุทธเจ้าตรัส พุทธองค์ได้ใช้การเปรียบเทียบกับการฝึกม้าเพื่อนำธรรมะมาถ่ายทอด นายเกสีเห็นความเข้าใจที่ลึกซึ้งในธรรมข้อนี้ นอกจากนี้ยังแสดงถึงวิธีการสอ
บทเรียนจากกระต่ายตื่นตูม: การพิสูจน์ความจริง
292
บทเรียนจากกระต่ายตื่นตูม: การพิสูจน์ความจริง
…งบอกว่า กระต่ายตัวนั้นพูด พระโพธิสัตว์จึงสอบถามกระต่ายตัวนั้น และพาไปดูที่เกิดเหตุไม่เห็นแผ่นดินถล่มแต่ พบลูกตาลสุกตกอยู่บนใบตาล จึงบอกเรื่องทั้งหมดให้สัตว์ทั้งหลายทราบ ในกาลนั้น ถ้าพระ โพธิสัตว์ไม่ช่วยไ…
เรื่องราวของกระต่ายตื่นตูมสอนให้เห็นถึงอันตรายของการเชื่อโดยไม่พิสูจน์ พระโพธิสัตว์ในรูปของราชสีห์ได้ช่วยเหลือสัตว์ที่ตื่นตระหนกโดยการสอบถามและนำพาไปตรวจสอบเหตุการณ์ที่ผิดพลาด สอนให้รู้ถึงความสำคัญของ
วิวัฒนาการและความเชื่อในพระไตรปิฎก
302
วิวัฒนาการและความเชื่อในพระไตรปิฎก
เลี้ยงลูกด้วยน้ำนมชนิดต่าง ๆ แล้วพบว่า ไม่ใช่เฉพาะลิงเท่านั้นที่มีจีโนมใกล้เคียงกับมนุษย์ แต่ สัตว์เลี้ยงลูกด้วยน้ำนมจำนวนมากหรือเกือบทั้งหมดทีเดียวที่มีจีโนมใกล้เคียงกับมนุษย์แม้แต่หนู แมว สุน…
บทความนี้กล่าวถึงการศึกษาในด้านวิวัฒนาการของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยน้ำนมที่มีจีโนมใกล้เคียงกับมนุษย์ และแสดงให้เห็นถึงความเชื่อในพระไตรปิฎกที่ระบุว่ามนุษย์และสัตว์มีความเชื่อมโยงกันทางกรรมและการเกิดใหม่ นอ
อารมณ์และพฤติกรรมมนุษย์ในมุมมองทางชีววิทยา
311
อารมณ์และพฤติกรรมมนุษย์ในมุมมองทางชีววิทยา
…ฐอเมริกาและโซเวียต ไม่ว่าจะมีนักวิทยาศาสตร์จำนวนมากเท่าไรที่ยังไม่เชื่อเรื่องการมีอยู่ของจิตใจก็ตาม แต่ มีสิ่งหนึ่งที่ปรากฏอยู่ในประวัติศาสตร์สหรัฐอเมริกาและโซเวียตในยุคสงครามเย็น คือ หน่วย สายลับพลังจิต…
เนื้อหานี้สำรวจความเชื่อมโยงระหว่างอารมณ์และพฤติกรรมของมนุษย์กับยีน โดยอิงจากมุมมองของนักชีววิทยา วิลสัน ชี้ให้เห็นว่าพฤติกรรมทางสังคมถูกกำหนดโดยยีน นอกจากนี้ยังอธิบายถึงหน่วยสายลับพลังจิตของสหรัฐฯ แล
วิทยาศาสตร์และความรู้ด้านละเอียดในพระไตรปิฎก
320
วิทยาศาสตร์และความรู้ด้านละเอียดในพระไตรปิฎก
… เรื่องละเอียด จำพวก นรก สวรรค์ นิพพาน โลกันต์ เป็นต้น ไม่สามารถพิสูจน์ได้ด้วยวิธีการทางวิทยาศาสตร์ แต่ต้องพิสูจน์ด้วยวิธีการทางพุทธศาสตร์คือ “พิสูจน์ด้วยใจ” ในวงการวิทยาศาสตร์นั้นใช้อินทรีย์เพียง 5 ประก…
…หรือยากจนในชาตินี้ขึ้นอยู่กับกรรมในอดีตชาติ โดยสิ่งเหล่านี้ไม่สามารถพิสูจน์ได้ด้วยวิธีทางวิทยาศาสตร์แต่ต้องใช้ 'ใจ' ในการทำสมาธิ เพื่อพิสูจน์ให้เห็นความจริงตามที่บันทึกไว้ในพระไตรปิฎก เช่นเดียวกับการใช้ป…