DOU : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 350 / 412

…ภพ ต่อมาพญานาคเกิดราคาญใจ 'สังขปาลชาดก, พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก, มก. เล่ม 61 หน้า 658-693 40 DOU ช า ด ก วิ ถี นั ก ส ร้ า ง บ า ร 77

บทที่ 2 ชาดกในหมวดศีลบารมี หากอุปมาวิถีนักสร้างบารมี เป็นดังวิถีแห่งสงครามที่ต้องสู้รบกับอธรรม เช่นนั้น ศีลบารมี ก็เปรียบได้กับ “ทัพโยธาป้อมปราการ” นิสัยต่าง ๆ ในหมวดหมู่ของศีลบารมี จึงเปรียบเหมือนขุ

…ญา! เหตุไฉนจึงสละทรัพย์สมบัติออกบวชเป็นบรรพชิตเสียล่ะ?” บ ท ที่ 2 ช า ด ก ใ น ห ม ว ด ศี ล บ า ร มี DOU 41

คิดว่าตนนี้เป็นสัตว์ดิรัจฉานช่างหาประโยชน์อะไรมิได้เลย คิดปรารถนาจะไปเกิดเป็นมนุษย์จึงรักษา อุโบสถศีลอยู่ในนาคพิภพ แต่ทว่านางนาคมาณวิกาก็แวะเวียนมาหาบ่อยเสียจนศีลขาดอยู่ร่ำไป พญานาคจึงตัดสินใจอย่างเด

…ราธนาจึงทรงนำเรื่องในอดีต รุกขธัมมชาดก, พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก, มก. เล่ม 56 หน้า 199-203 42 DOU ช า ด ก วิถี นั ก ส ร้ า ง บ า ร มี

บิดา พูดจารื่นหูจับใจไพเราะว่าท่านเป็นเหมือนมารดาบิดาของข้าพเจ้า เป็นดังดวงใจ เป็นผู้ให้ชีวิต เป็นดั่งสหาย อาตมภาพได้เสวยรสทิพย์อยู่ปีหนึ่ง คราวนั้นอาตมภาพจึงทราบว่าสมบัติเหล่านั้น พญานาคได้มาด้วยบุญก

…าระ เอาอารมณ์และความสบายเป็นใหญ่ ผลคือหมู่คณะต้องแตกแยก บ ท ที่ 2 ช า ด ก ใ น ห ม ว ด ศี ล บ า ร มี DOU 43

“ท่านทั้งหลาย!หากคิดจะจับจองต้นไม้ใดก็โปรดจับจองต้นไม้ที่อยู่ล้อมรอบรวมกันในป่ารังนี้ เถิดนะ เมื่อมีภัยจากลมพายุมา ต้นไม้เหล่านี้จะช่วยกันต้านได้ พวกเราจะได้ปลอดภัยกัน” พวกเทวดาที่ยึดถือเหตุผล และเป็น

…จะตกอยู่ในเงื้อมมือเรา” 'สัมโมทมานชาดก, พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก, มก. เล่ม 55 หน้า 335-338 44 DOU ช า ด ก วิถี นั ก ส ร้ า ง บ า ร J7

ฝ่ายหนึ่งถูกลมพายุพัดจนฉิบหาย อีกฝ่ายลมหาช่องทำลายไม่ได้ จะเห็นว่า การรักความสงบสุข ของหมู่คณะ ยอมรับเหตุผลและชอบใจในระเบียบวินัยที่จะทำให้หมู่คณะอยู่ร่มเย็น ช่วยป้องกัน การกระทบกระทั่งกันภายในและภัย

…้าว คอยแต่จับผิดกันเอง ไม่ยอมให้อภัยกัน ไม่มองด้านสว่าง บ ท ที่ 2 ช า ด ก ใ น ห ม ว ด ศี ล บ า ร มี DOU 45

ล่วงไป 3 วัน การอยู่ร่วมกันในฝูงนกที่เคยสงบสุขเพราะอุบายยกข่ายยังใช้ได้ดี แต่บัดนี้เริ่ม มีเค้าลางแห่งความตายปรากฏแล้ว นกกระจาบตัวหนึ่งเกิดบินพลาดไปเหยียบหัวของนกกระจาบอีก ตัวนกที่ถูกเหยียบก็โกรธ แม้

…นป่าดงพงไพร แต่ก็คิดว่า.. พรหมทัตตชาดก, พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก, มก. เล่ม 58 หน้า 538-544 46 DOU ช า ด ก วิ ถี นั ก ส ร้ า ง บ า ร

ดวงจันทร์ถูกราหูบดบังไว้ มิให้รุ่งโรจน์อยู่ ฉะนั้น จะเห็นว่า ในทางพระพุทธศาสนาถือกันว่า “พระวินัย” เป็นดั่งรากแก้วที่จะหยั่งให้ลำต้นคือ พระพุทธศาสนา เติบโตมั่นคง แผ่กิ่งก้านสาขาไปได้ไม่สิ้นสุด แต่ต่อม

…ู้ขอนั้นย่อมได้ 2 อย่าง คือได้กับไม่ได้เท่านั้น อาตมภาพ บ ท ที่ 2 ช า ด ก ใ น ห ม ว ด ศี ล บ า ร มี DOU 47

ขอเขาบอกกลับว่า ไม่มีให้หรอก ก็ชื่อว่าได้ร้องไห้ตอบ อืม! คนทั้งหลายอย่าได้เห็นเราเป็นผู้ร้องไห้ และพระราชาต้องมาร้องไห้ตอบเลย เราควรหาที่ลับส่วนตัวขอของจากพระราชาจะดีกว่า” จึงกราบทูล ว่า.. “ข้าแต่มหาร

…ไปไม่ไหว ตรัสถามฤาษีว่า.. อัฏฐิเสนชาดก, พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก, มก. เล่ม 59 หน้า 286-296 48 DOU ช า ด ก วิถี นั ก ส ร้ า ง บ า ร มี

นี้มาถึง 12 ปี แล้วประทานโอวาทแด่พระราชาให้ทรงไม่ประมาทในธรรม ให้หมั่นรักษาศีล แม้ พระราชาจะทรงวิงวอนให้พระฤาษีอยู่ต่อ แต่พระฤาษีก็ไม่รอต่อไปแล้ว พระฤาษีกลับสู่ป่าได้ไม่นาน ก็ทําอภิญญาและสมาบัติให้เกิ

…น่วยงาน การให้นั้นก็จะเป็นการถ่ายเททรัพยากรให้กันและกัน บ ท ที่ 2 ช า ด ก ใ น ห ม ว ด ศี ล บ า ร มี DOU 49

“ผู้ขอย่อมไม่เป็นที่รักของผู้ให้ ส่วนผู้ให้เมื่อไม่ให้สิ่งที่เขาขอ ก็ไม่เป็นที่รักของผู้ขอ ฉะนั้น อาตมภาพจึงไม่ขออะไร ๆ เลย ขอแค่ความบาดหมางใจอย่าได้มีแก่อาตมภาพเลย” ฤๅษีทูลตอบ “ก็ผู้เลี้ยงชีพด้วยการข

…กมากล่าวกับคันธารฤาษี ว่า.. คันธารชาดก, พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก, มก. เล่ม 59 หน้า 319-331 50 DOU ช า ด ก วิถี นั ก ส ร้ า ง บ า ร มี

“นิสัยเกรงใจ, รู้จักละอาย, มีมารยาท และถนอมน้ำใจกัน” ทั้งหมดนี้จึงนับเป็นนิสัยใน วิถีนักสร้างบารมีที่นับเนื่องเข้าในศีลบารมี 2.6 ยอมรับผิด ยกจิตให้สูงส่ง สาเหตุที่ตรัสชาดก ณ กรุงราชคฤห์ ชาวบ้านเห็นเหล

…ราะไม่มีความยับยั้ง ชั่งใจ ขอท่านโปรดจงให้อภัยด้วยเถิด” บ ท ที่ 2 ช า ด ก ใ น ห ม ว ด ศี ล บ า ร มี DOU 51

“ท่านอาจารย์ครับ! นิมนต์ท่านเอาเกลือไปฉันเถิดครับ” พร้อมยื่นเกลือให้ “วันนี้ญาติโยมไม่ได้ถวายเกลือ ท่านได้มาจากไหน?” คันธารฤาษีถาม “วันก่อน ชาวบ้านถวายเกลือมามาก ผมจึงเก็บไว้ ตั้งใจว่าจะเอามาฉันในวัน

…มวดศีลบารมีที่มีมาในชาดก ธรรมดาของคนรักศีลจะมีอยากแปดเปื้อนการกระทำที่แหนงแคลงใจ ประพฤติไม่สะอาด 52 DOU ช า ด ก วิ ถี นั ก ส ร้ า ง บ า ร มี

พระฤๅษีทั้งสองอยู่สมัครสมานกันแน่นแฟ้นยิ่งกว่าเก่าก่อน ได้พากันรอนแรมสู่ป่าหิมพานต์ ต่อมาคันธารฤๅษีบอกกสิณบริกรรมแก่วิเทหฤาษี เพียงไม่นานเท่านั้น วิเทหฤาษีก็ทำอภิญญาและ สมาบัติให้เกิดขึ้นมาได้ ในที่ส

…งหนังเสือทำไม ข้างในเจ้ามันรุงรัง เจ้าตัวขัดสีแต่ภายนอก บ ท ที่ 2 ช า ด ก ใ น ห ม ว ด ศี ล บ า ร มี DOU 53

ความชั่วเพียงเท่าปลายขน ย่อมปรากฏชัดเหมือนเมฆบนท้องฟ้าแก่ผู้แสวงหาความสะอาดเป็นนิตย์ การรักษาศีลเป็นการป้องกันบาปมิให้ซึมซาบเข้ามาในใจ การปฏิเสธข้อด่างพร้อยของตนจึงเหมือน เรือรั่วที่แล่นไปสู่หายนะ คน

…้รับทุกข์ จึงได้ถึงส่วนอันนี้ ข้าพระองค์ดำรงอยู่ เหมือนกองถ่านไฟล้อมรอบด้าน ย่อมไม่ได้ความสุขเลย 54 DOU ช า ด ก วิ ถี นั ก ส ร้ า ง บ า ร มี

การแสวงหาไม่ควรเป็นเช่นกับก้อนทองแดงร้อน เปรียบเหมือนยาพิษร้ายแรง จริงอยู่การแสวงหาไม่ สมควรนี้ พระพุทธเจ้า พระปัจเจกพุทธเจ้า และสาวกของพระพุทธเจ้า ติเตียนคัดค้าน เมื่อภิกษุ บริโภคบิณฑบาตอันเกิดจากการ

…ศีล มีธรรมทราม ไม่สะอาด ฯลฯ แล้วยังคิดนุ่งห่มจีวร...ยัง บ ท ที่ 2 ช า ด ก ใ น ห ม ว ด ศี ล บ า ร มี DOU 55

เป็นปราชญ์ไปไหนไปด้วยกัน ช่วยกันทำประโยชน์ให้สำเร็จ ควรชื่นชมยินดีมีสติเที่ยวไปกับสหายนั้น จะครอบงำาอันตรายทั้งปวงได้ ถ้าไม่ได้สหายเช่นนั้นจึงเที่ยวไปแต่ผู้เดียวเถิด ภิกษุไม่อิ่มปัจจัย แสวงหาสังฆภัตมี

…ดทำแบบประเมินตนเองหลังเรียนบทที่ 2 และกิจกรรม ในแบบฝึกปฏิบัติบทที่ 2 แล้วจึงศึกษาในบทที่ 3 ต่อไป 56 DOU ช า ด ก วิถี นั ก ส ร้ า ง บ า ร มี บาร

มือฉันใด ความเป็นสมณะที่บุคคลปฏิบัติไม่ดีย่อมฉุดเขาไปในนรกฉันนั้น การกระทำที่ย่อหย่อน ข้อ วัตรที่เศร้าหมอง พรหมจรรย์ที่น่ารังเกียจ ทั้งสามอย่างนั้นไม่มีผลมาก ภิกษุใดเป็นอย่างหนึ่งแต่ประกาศตนให้คนเข้าใ

…ด้นิสัยชุดที่สามประจำวิถีนักสร้างบารมีมาครอบครอง บ ท ที่ 3 ช า ด ก ใ น ห ม ว ด เ น ก ข ม ม บ า ร มี DOU 59

ในกามร่ำไป ทั้งยังไม่แสวงหาทางพ้นทุกข์ให้ตนเอง ทำให้ต้องเวียนวนทนทุกข์อยู่ในวังวนกิเลส เป็นบ่าวเป็นทาสของมารไม่มีจุดสิ้นสุด 2. การสร้างเนกขัมมบารมีเป็นการสร้างนิสัยต่าง ๆ เพื่อความบริสุทธิ์ทางใจ ปลีกต

…าหาที่พึ่งในตัว หากนิสัยแห่งเนกขัมมบารมีบกพร่องก็จะถูกกามครอบงำได้อยู่เป็นนิตย์ หากหมกมุ่นมากนัก 60 DOU ช า ด ก วิถี นั ก ส ร้ า ง บ า ร มี บาร

หากอุปมาวิถีนักสร้างบารมี เป็นดังวิถีแห่งสงครามที่ต้องปราบปรามเหล่าอธรรม เช่นนั้น เนกขัมมบารมีก็เปรียบได้กับ “ทัพเสนาพิทักษ์” นิสัยต่าง ๆ ในหมวดหมู่ของเนกขัมมบารมี จึงเปรียบเหมือนขุนศึกทั้งหลายที่มีหน

…นตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก, มก. เล่ม 61 หน้า 239-272 บ ท ที่ 3 ช า ด ก ใ น ห ม ว ด เ น ก ข ม ม บ า ร มี DOU 61

ก็จักไม่สนใจการสร้างบารมีเลย แม้รู้ว่าการสร้างบารมีนั้นดี แต่บังคับใจตนเองไม่ได้ ต้องไปเป็น ทาสกามเหมือนติดคุกไม่มีอิสระทางใจ จนห่างไกลหนทางพระนิพพาน แต่ละภพชาติก็จะขลาดกลัวต่อ พรหมจรรย์ หันไปหมกมุ่นอ