ชาดกของพญานาคสังขปาล : หน้า 58/334

คิดว่าตนนี้เป็นสัตว์ดิรัจฉานช่างหาประโยชน์อะไรมิได้เลย คิดปรารถนาจะไปเกิดเป็นมนุษย์จึงรักษา อุโบสถศีลอยู่ในนาคพิภพ แต่ทว่านางนาคมาณวิกาก็แวะเวียนมาหาบ่อยเสียจนศีลขาดอยู่ร่ำไป พญานาคจึงตัดสินใจอย่างเด็ดขาดว่าจะต้องไปถือศีลบนโลกมนุษย์ แม้ว่าจะสุดน่ากลัวและมีภัย มากมายเพียงใดแต่ถ้าไม่ตัดใจไปก็ไม่มีทางรักษาศีลได้สำเร็จ ความปรารถนาที่จะได้ไปเกิดเป็น มนุษย์เพื่อสร้างบารมีให้ได้ดียิ่ง ๆ ขึ้นไปก็ไม่มีวันมาถึง คิดดังนี้แล้วจึงออกจากนาคพิภพไป ขนดวง ล้อมจอมปลวก ใกล้แม่น้าแล้วอธิษฐานอุโบสถว่า.. “เราขอสมาทานศีลโดยยอมสละชีวิตตน แม้พรานใดจะมาคร่าชีวิตเอาเนื้อและหนังไปเป็น อาหารก็จะไม่ละเมิดศีลเป็นเด็ดขาด!” พญานาคสังขปาลนอนอยู่บนยอดจอมปลวก รักษาอุโบสถทุกปักษ์ในวัน 14 และ 15 ค่ำ แล้ว ไปสู่นาคพิภพในวันแรมหนึ่งค่ำ เมื่อถึง 14 และ 15 ค่ำ ก็กลับมาอีก ทำอยู่เช่นนี้เรื่อยมา อยู่มาวันหนึ่ง มีชาวบ้าน 16 คน เข้าป่าออกล่าสัตว์มีอาวุธครบมือ พญานาคได้ยินเสียงฝีเท้า ของคนทั้ง 16 มาแต่ไกล ก็โผล่ศีรษะลืมดวงตาที่แดงเจิดจ้ามองดู เห็นคนเหล่านั้นมีมือถือหลาว เดินมาก็มิได้กลัว เพราะเตรียมใจตายไว้ก่อนแล้ว จึงคิดว่า... “วันนี้มโนรถของเราจะถึงที่สุดล่ะ เราเองได้มอบชีวิตไปแล้วเพื่อรักษาศีลของเราเราจะไม่มอง คนพวกนี้ด้วยความโกรธเลย” แล้วสอดศีรษะเข้าไปในวงขนดขดอยู่อย่างเดิม ชาวบ้านเหล่านั้นมาพบพญานาคพากันดีใจ ทั้งหมดช่วยกันจับหางพญานาคกระชากลงดิน ช่วยกันเอาหลาวแทงเสียบเข้าไปในขนดถึง 8 แห่ง สอดหวายดำมีหนามเข้าไปตามช่องที่แทง แล้วสอด คานในที่ทั้ง 8 พากันเดินทางกลับ เมื่อถูกคนเอาคานหามไป ศีรษะก็ห้อยลงกระทบพื้น คนเหล่านั้น จึงเอาหลาวแทงที่จมูกแล้วเอาเชือกร้อย ยกศีรษะพาดปลายคาน ช่วยกันยกขึ้นเดินทางต่อไป ขณะนั้นเศรษฐีคนหนึ่งนั่งเกวียนผ่านมาเห็นชาวบ้านหามพญานาคเช่นนั้นก็เกิดสงสารจับใจ จึงให้ทองแท่งพร้อมโค 16 ตัว ผ้านุ่ง ผ้าห่ม และเครื่องประดับอีกมากมายแก่คนทั้ง 16 นั้นเป็นค่า ไถ่พญานาคแล้วขอร้องให้ปล่อยพญานาคไป พญานาคจึงได้ชีวิตอิสระกลับไปยังนาคพิภพ แล้วรีบกลับ ขึ้นมาพร้อมบริวารออกตามหาเศรษฐีคนนั้นเพื่อตอบแทนคุณ สังขปาลพญานาคเชิญท่านเศรษฐีไปเยี่ยมชมพิภพบาดาล ให้อิ่มหนำสำราญด้วยกามคุณ มากมายจนเวลาล่วงเลยไป 1 ปี ท่านเศรษฐีก็เริ่มเบื่อหน่ายจึงบอกสหายสังขปาลว่า.. “เราอยากออกบวชเหลือเกิน.. กามนี้ช่างน่าเบื่อเหลือประมาณ!” เศรษฐีออกจากนาคพิภพมาบวชอยู่ในป่าหิมวันต์ ต่อมาฤาษีได้เที่ยวจาริกไปถึงตัวเมือง ทำให้พระเจ้าพาราณสีทอดพระเนตรเห็นแล้วทรงเลื่อมใส ทรงปราศรัยกับฤาษีว่า.. “ท่านผู้มีปัญญา! เหตุไฉนจึงสละทรัพย์สมบัติออกบวชเป็นบรรพชิตเสียล่ะ?” บ ท ที่ 2 ช า ด ก ใ น ห ม ว ด ศี ล บ า ร มี DOU 41