ชาดก วิถีนักสร้างบารมี : หน้า 72/334

คนพาลมีเสียงอื้ออึงเหมือนกันหมด แต่สักคนหนึ่งก็ไม่รู้สึกตนว่าเป็นคนพาล คนมีสติ หลงลืมแต่ยังพูดว่าตนเป็นบัณฑิต มีวาจาเป็นอารมณ์ช่างพูด อยากให้เสียงออกจากปากอยู่เพียงใดก็ พูดไปเพียงนั้น เขาถูกการทะเลาะครอบงำยังไม่รู้ว่าการทะเลาะนั้นเป็นโทษ ชนเหล่าใดผูกโกรธว่า คนโน้นด่าเรา ตีเรา ชนะเรา ลักของเรา เวรของชนเหล่านั้นไม่ระงับลงได้เลย ถ้าได้สหายมีปัญญา เป็นปราชญ์ไปไหนไปด้วยกัน ช่วยกันทำประโยชน์ให้สำเร็จ ควรชื่นชมยินดีมีสติเที่ยวไปกับสหายนั้น จะครอบงำาอันตรายทั้งปวงได้ ถ้าไม่ได้สหายเช่นนั้นจึงเที่ยวไปแต่ผู้เดียวเถิด ภิกษุไม่อิ่มปัจจัย แสวงหาสังฆภัตมีที่ไหน กิจนิมนต์มีที่ไหน พอใจแต่เรื่องอามิส ชื่อว่าเป็น ผู้เหลาะแหละลามกมาก บัณฑิตไม่ประพฤติบาปเพราะหาความสุขใส่ตน แม้พลาดพลั้งประสบทุกข์ก็สงบสุขอยู่ได้ไม่ ละทงธรรม บุคคลพึงรีบทำความดีรีบห้ามจิตเสียจากความชั่วโดยเร็วเพราะเมื่อทำความดีช้าใจย่อมยินดี ในความชั่วคนเราจึงควรทำความดีให้เร็วพลันทีเดียว ผู้ใดทำบาปแล้วไม่สะดุ้งกลัวต่อชนเหล่าอื่น อายุผู้นั้นย่อมไม่ยืนยาว แม้เทวดาก็มองดูผู้นั้น ด้วยนัยน์ตาอันเหยียดหยาม ผู้ใดมัวรักษาของรักอยู่ ด้วยถือว่านี้เป็นสิ่งที่เราชอบ แล้วทำตัวเหินห่างจากความดีเสพสมอยู่ แต่สิ่งที่ชอบเหมือนคอเหล้า เฝ้าเสพสุราเจือยาพิษ จะต้องรับทุกข์ในภาคหน้า ผู้ใดพิจารณาแล้วทิ้ง ของรักเสีย หันกลับมาซ่องเสพธรรม แม้จะลำบากใจเหมือนคนไข้ทนดื่มยา แต่จะมีความสุขในภาคหน้า ชีวิตนี้สั้นนัก ทั้งระคนด้วยทุกข์ยากควรละหรือที่ผู้ใดจะใช้ชีวิตไปก่อเวรภัย ผู้สะสมบาปกรรมไว้ทีละน้อย ๆ ย่อมพาเอาบาปกรรมซึ่งเป็นภาระหนักนั้นจมลงไปในนรกด้วย การที่บุคคลทุศีล มีธรรมทราม ไม่สะอาด ตนเองนึกแล้วก็กินแหนงตัวเอง มีการกระทำที่ต้อง ปกปิดซ่อนเร้น เป็นคนเน่าใน ชุ่มโชกด้วยราคะ หมักหมมเหมือนบ่อน้ำคล่ำ แล้วใช้สอยจีวรที่เขา ถวายด้วยศรัทธาจะประเสริฐอะไรเอาแผ่นเหล็กร้อนลุกเป็นไฟมานาบกายยังดีเสียกว่า... การใช้สอยกุฏิ ที่เขาถวายด้วยศรัทธาจะประเสริฐอะไร การถูกจับห้อยศีรษะโยนลงหม้อเหล็กร้อนไฟลุกโชติช่วง ถูกไฟลวกเดือดเป็นฟองในหม้อนั้นยังดีเสียกว่า การฉันข้าวที่เขาถวายด้วยศรัทธาจะประเสริฐอะไร ให้คนเอาตะของ้างปากยัดก้อนเหล็กร้อนใส่เข้าไปยังดีเสียกว่าเพราะอะไร? เพราะเขาตายก็ไม่ไปเกิดใน อบาย ทุคติ วินิบาต นรก ส่วนบุคคลที่ทุศีล มีธรรมทราม ไม่สะอาด ฯลฯ แล้วยังคิดนุ่งห่มจีวร...ยัง บ ท ที่ 2 ช า ด ก ใ น ห ม ว ด ศี ล บ า ร มี DOU 55