กระ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 256 / 283

…กียจ เข้าไปยังฝูงแกะ ฯ แกะทั้งตัวเมียตัวผู้ ครุ่นหาแล้ว ก็เนิ่นไป สมหทรามนบงก็อาจการเหมือนอย่างนั้น กระทำการปิดบังตัว เที่ยวหลอกลวงพวกมนุษย์ บางพวกประพฤติไม่กินอาหาร บางพวกนอนบน แผ่นดิน บางพวกทำกิริยาขัด…

…ั้งคำถามเกี่ยวกับการลงโทษบุคคลที่ประพฤติผิด การใช้ตัวอย่างจากธรรมชาติและพฤติกรรมในการชี้ให้เห็นถึงผลกระทบที่เกิดจากการกระทำเหล่านั้น โดยสอทำให้เกิดมุมมองที่แตกต่างต่อการปฏิบัติตนตามหลักธรรมดา และความสำคั…

มงคลที่ ๓ สนทนาธรรมตามกาล สีหมูคราชันต์ ถ้าแม้จะจับช้าง ย่อมจับโดยแม่นยำไม่พลาด ถ้าจะจับกระบือ โก เสือเหลือง โดยที่สุด แม้กระต่าย และแมว ย่อมจับโดยแม่นยำไม่พลาด ข้อนั้นเพราะเหตุไร เพราะสีหมูค…

…งคลที่ ๓ สนทนาธรรมตามกาล สีหมูคราชันต์ เน้นการดำเนินชีวิตที่มีความแม่นยำในการจับสิ่งต่างๆ เช่น ช้าง กระบือ เสือเหลือง กระต่าย และแมว โดยอาศัยหลักความไม่พิศวาสในการทำงาน การแสดงธรรมที่ถูกต้องตามทางจิตวิญญ…

…ไปอารมณ์ต่างๆ เพราะเว้นจากสมาธิ... ท่านเหล่านี้ขาดสมาธิ เป็นเหตุที่จะจะได้โอกาส เปรียบเหมือนลิงในป่ากระโดดตามงูไม่ในป่า ฉะนั้น. ม.ม. (อรรถ) มค. ๑๐/๒๓๓ ๑.๒ การได้อารมณ์เหมือนการจับไม้ ลิงนั้นเทียวไปโน้บ ป…

…นทางธรรมจากพระไตรปิฎก โดยอธิบายถึงธรรมชาติของจิตที่ขาดสมาธิ เปรียบเทียบกับลิงในป่า การจับไม้ และร่างกระดูกที่เป็นที่อยู่ของจิต พร้อมกับการอธิบายถึงความยากในการควบคุมจิตเมื่อไม่มีกำหนดความชัดเจน ต้องมีควา…

…เปียยชุ่มด้วยกสิลาสาม เหมือนไม้แก่ในนั่น ม.ม. (อรรถ) มค. 19/123 2.11 ท่อน้ำที่ตาไปในน้ำนัว ถูกกระทบที่แผ่นหิน เป็นต้น แหลกละเอียดภายในนั่นแล ฉันใด บุคคลผู้ตกไปวัง คือ กามคุณ 5 นี้นั่น ถูกทุกอันเกิด…

…ัดการกับกามคุณทั้งห้า โดยการเปรียบเทียบกับสิ่งต่างๆ ที่สามารถเข้าใจได้ง่าย เช่น ไม้มีเดือด น้ำที่ถูกกระทบ การเผาไหม้ของกามราคะและเครื่องมือในการเข้าใจธรรมะ โดยสอนให้ผู้คนเข้าใจถึงความจริงของชีวิตและสิ่งท…

…ผู้มีความกำหนด เพราะฉะนั้น ท่านจึงว่าเป็นเครื่องทำเป็นเครื่องหมาย เหมือนลูกวัว ตัวที่เหมือนกันของ ๒ กระดูก ตราบเท่าที่ยังไม่ทำเครื่องหมายแก่ลูกวัวทั้ง ๒ ตัวนั้น ก็อมไม่มีที่สามารถจะได้ว่า นี้เป็นลูกวัวขอ…

บทความนี้สำรวจแนวคิดเกี่ยวกับอารมณ์และความรู้สึกของมนุษย์ โดยการเปรียบเทียบกับธรรมชาติและสถานการณ์ต่าง ๆ อันเกี่ยวข้องกับการมีชีวิต ทั้งนี้ยังกล่าวถึงอารมณ์ที่เกิดขึ้นในชีวิตและวิธีที่จะช่วยให้เข้าใจต

…วนเดียว ดูสังข์ขัดแล้วทำไม่ได้ง่าย. วิม. (ทั่วไป) มก. ๗/๕ ๓.๑๒ เทวดาผลาญพระผู้พระภาคเจ้าว่า อะไรคือกระท่อม อะไรคือ รอคอย อะไรคือผู้สนกล อะไรคือเครื่องผูก พระผู้พระภาคเจ้าตรัสว่า กระท่อมคือมารดา รังคืออร…

เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงอุปมาอุปไมยที่ทรงคุณค่า มาจากพระไตรปิฎก ซึ่งอธิบายถึงความสำคัญของราคะในจิตใจของมนุษย์ และการอธิบายเปรียบเทียบการมีความหวังและการทำดีให้บริสุทธิ์ โดยอ้างถึงคำสอนจากพระพุทธเจ้าเกี่

…เน่า ฉันใด แม้พุทธตรีใหม่เอี่ยม เขาก็เรียกว่า น่ามตราเน่า ฉันนั้น อัง.ฉกุกก. (อรรถ) มก. ๑๕/๖๔ ๒.๙ กระดูกเหล่านี้ อันเขาทิ้งเกลื่อนกลาดดูดข้าในสารกาล มีสิเหมือนนกพิราบ ความยินดีอะไรล่าครั้ง เพราะเห็นกระ…

เนื้อหาพูดถึงความซับซ้อนของกายมนุษย์ ซึ่งถูกเปรียบเทียบกับสิ่งต่างๆ ในธรรมชาติ โดยมีการอภิปรายเกี่ยวกับความไม่เที่ยงและการเปลี่ยนแปลงของร่างกาย และความเป็นไปของชีวิต การอ้างอิงถึงบทคัดจากพระไตรปิฎก ชี

๒๖๕ อุบาสามิไม่จากพระไตรปิฎก ๖.๑๓ จงมาดูอัตภาพอันวิจิตร มี caisเป็นแผล อันคั้นกันอยู่แล้ว กระสับกระส่าย เป็นที่อาร ของชนเป็นอันมาก ไม่ยั่งมั่นคง จงมาดูรูปอันวิจิตรด้วยแก้มมณี และกุณฑล มีกระดูกอ…

บทความนี้กล่าวถึงการสะท้อนถึงอัตภาพที่วิจิตรและไม่แน่นอน คำสอนชี้ให้เห็นถึงความหลอกลวงของกายที่สวยงามและการมองโลกในแง่ที่ลึกซึ้งกว่า เน้นถึงอันตรายของการยึดติดกับร่างกายและการปล่อยวางเพื่อเข้าถึงพระนิ

…ริญภาวนาสติกแล้ว ทำให้มากแล้ว มารย่อมไม่ด้อยน้อย ไม่ได้อารมณ์ เปรียบเหมือนบูรโยนกล้วยเข้าบา ลงบนแผ่นกระดานเรียบอันลั่นล่นดู ก่อนภิกษุทั้งหลาย พวกเธอจะสำคัญความข้อนั้นเป็นไดน บรรดนั้นจะพึงใช้อธิษฐาน กระดา…

…าง ผู้ที่ปฏิบัติตามพระธรรมมีความสุขในการมีส่วนร่วมในความเจริญทางจิตใจและอารมณ์อย่างมาก และแสดงถึงการกระทำที่ต้องทำด้วยความตั้งใจเพื่อให้ได้ผลลัพธ์ที่ดีในชีวิต

…าวะนํ้ามันอันเต็มเปี่ยม เป็นชื่อของกายตาศติ เพราะเหตุนี้ เธอพิสูจน์ว่ากายตาศติเป็นของอันเราจุรีแล้ว กระทำให้มากแล้ว กระทำไม่หยุด ส่งสมแล้ว ปริอณฑ์แล้ว เธอพิสูจน์อย่างนี้แหละ สัง.ม. (พุทธ) มค. 30/545 4. …

บทความนี้กล่าวถึงการใช้คำอุปมาอุปไมยในพระไตรปิฎกเพื่ออธิบายแนวคิดเกี่ยวกับกายตาศติ และการออกบวชของบุคคลซึ่งเป็นการแสดงถึงการหลุดพ้นจากกิเลสและการใส่ใจในประโยชน์สุขของจิตใจ โดยอุปมาเชื่อมโยงกับสภาพทางก

…ั่งหลาย ๙ ดูเจริญถูกลมชุ่มชิ้นในหามสมุทร และดูโคจรที่เทียบในเครื่องยนต์ ที่ม. (อรรถ) มก. ๑๓/๒๐๕ ๒.๒ กระแสน้ำแห่งแม่น้ำคงกลาดไหลไปสมุทร ฉันใด ดูก่อนภิททั้งหลาย ถ้าท่าน พึงหลายจะไม่เวียนเข้าฝั่งข้างนี้หรือ…

เนื้อหานี้กล่าวถึงอุปมาอุปไมยในพระไตรปิฎก เช่น การเปรียบเทียบกระแสน้ำแห่งแม่น้ำกับการไม่เวียนไปมาของผู้ปฏิบัติธรรม และสภาวะที่ต้องหลีกเลี่ยงการจมอยู่ในอำนาจของมนุษย…

…งน. (พุทธ) มก. ๒๖/๕๖๘ ๒.๑๑ เมื่อบุคคลนั่งท่องเที่ยวไปมาอยู่ตลอดกับชน ซึ่งมีตระกูลรอดู ร่างกะดูก กอง กระดูกใหญ่เท่าฐูเขาปลายนี้ ถ้ากองกระดูกนั้น พึงเป็นของที่จะขนมา รวมกันได้ และกระดูกที่ได้สังสมไว้แล้ว ก…

เนื้อหานี้เกี่ยวกับการอธิบายเรื่องอุบัติเหตุจากพระไคริฎฐ โดยมีการกล่าวถึงการนับจำนวนเมล็ดพันธุ์ผักกาด รวมถึงการวิเคราะห์ชีวิตและการเกิด-ตายของมนุษย์ในทางพุทธศาสนา โดยยกตัวอย่างถึงสิ่งมีชีวิตที่มีอายุเ

…ียวออในอารมณ์ต่างๆ เป็นเครื่องปลดปลุมนุ่งสัตว์โลกลนี้ เหมือนด้ายอังอุ้งหงอง ขอดเป็นปม เป็นเหมือนหญ้ากระจาย และหญ้าป้อง ไม่ใส่ลงพยันอายุ เท็ด วิฒธ และลงสารไปได้ อัง.จตุกบ. (พุธ) มก. ๔๗/๕๙๑ ๖. ขันสำรีดใส…

เนื้อหานี้กล่าวถึงความสำคัญของการเข้าใจธรรมะ การปลดทุกข์ และการมีจิตใจที่มั่นคงเพื่อไม่ให้ติดในข้อบกพร่อง เช่น ความประมาท และความพอใจในสิ่งที่ไม่ยั่งยืน โดยชี้ให้เห็นว่าสัตว์และมนุษย์มักอยู่ในสภาพที่ถ

…ุกข์ ฉันนั้น นั่นเรียกว่า บุคคลมีจิตเหมือนสายฟ้า อัง. ติก. (พุทธ) มก. ๓๕/๑๑ ๕.๒ บุคคลบางคนในโลกนี้ กระทำให้แจ้ง เข้าสิงพร้อมซึ่งโทมัย์ติต ปัญญาวิมุตติอันวา อาสวะมิได้ เพราะสิ้นอาสวะทั้งหลาย ด้วยความรู้ด…

เนื้อหาในบทนี้ได้กล่าวถึงอุปมาอุปไมยที่แสดงให้เห็นถึงความเชื่อมโยงของตัณหากับการดำรงชีวิตของบุคคลที่ประมาท ตลอดจนการเข้าใจอริยสัจ ๔ อันได้แก่ ทุกข์ เหตุเกิดทุกข์ ความดับทุกข์ และข้อปฏิบัติที่นำไปสู่กา

…ทิพย์พร้อมด้วย สี กลิ่น และรส แต่ว่าเจือด้วยยาพิษ ทันใดนั้น มีบรมเดินฝวามร้อนอดอาเทเหนื่อยเมื่อลำมา กระทั่งหน้า คงพยายามได้บุญรับผู้นั้นอย่างนั้นว่า นาย แก้วเหล้าที่ถึงพร้อมด้วยสี กลิ่น และรส แต่ว่าเจือด…

… และการหลงทางในคุณภาพที่ไม่แท้จริงนั้น อาจนำไปสู่การทุกข์ และการพยายามหลีกเลี่ยงอุปสรรคที่เกิดจากการกระทำของตนเอง

…ระไตรปิฎก ๗.๓ ลมแรงย่อมพัดมุ้งม่านเกิดขึ้นแล้วให้หยุดไปได้ในระหว่างนั้นเอง แม่ฉันใด ภิญฺญามือเจริญ กระทำให้ภายในซึ่งียมรรครอับประกอบด้วยองค์ ๘ ย่อยยัง อุตส่ธรรมขันฉามที่ เกิดขึ้นแล้ว ให้หยุดลงไปในระหว่า…

… ความเข้าใจในแต่ละเรื่องมีความเกี่ยวข้องและเหมาะสมที่ใช้เป็นข้อคิดในการพัฒนาตน ในการอุปมานี้ เล่าถึงกระบวนการภาวนาที่ครอบคลุมจิตใจและการทำความเข้าใจส่วนต่างๆ ซึ่งมีความสำคัญต่อการดำเนินชีวิตตามหลักธรรมโอ…

…ารถนับอย่างเดียว กันในแก่นเราแฟนเข้า มีสัญฐานเหมือนกับเทอจู จะนั่น ก็เพราะโทษที่อาหารถนับอย่างเดียว กระดูกสันหลังแห่งเราดังขึ้นราวกับเกล้ส จะนั่น ก็เพราะโทษที่อาหารถนับอย่างเดียว เปรียบซีโครงแห่งฐานะเป็น…

บทความนี้นำเสนอการใช้อุปมาอุปไมยในพระไตรปิฎก เพื่อแสดงถึงความเพียรในการบรรลุธรรมของพระโภธิสัตว์ โดยใช้เปรียบเทียบลักษณะต่าง ๆ เช่น การควบคุมลมหายใจและการเปรียบเทียบกับอวัยวะในร่างกาย อุปมาเหล่านี้เป็น

๒๗๙ อุบมาตุไม่จากพระไตรปิฎก ๒.๗ บุคคลเมื่อกระทำความเพียร แม้จะตายก็ถือว่า ไม่เป็นหนีใหม่มาดี เทวดา และบิดามารดา องค์บุคคลเมื่อทำอย่างลูกผู้ชาย ย่…

…นี้เกี่ยวกับความเพียรในพระพุทธศาสนา โดยยกตัวอย่างจากพระไตรปิฎกที่กล่าวถึงคุณค่าของความเพียร เช่น การกระทำความเพียรไม่ว่าจะเป็นในสถานการณ์ใดก็ถือเป็นสิ่งสำคัญของการบรรลุพระสัมโพธิญาณ การเปรียบเทียบกับพญาร…

…ยว บุคคลนี้ จัดเป็นจอมทัพผู้เกรียงไกรได้. ขช. (โศธิ) มก. ๕๖/๓๙ 4.6 ธรรมชั่งเมื่อเที่ยวไป ย่อมอาทิ้กระชุนฺดิน ฉันใด ภิกษุผู้ปรารถนาความเพียรผู้พิจารณาก็อาจทำกิสิลัส่งบ่วง ฉันนั้น. มิน. ๔๕๘ 4.7 พระอาทิ…

เนื้อหานี้อธิบายถึงความสำคัญของความเพียรในการบรรลุธรรมของพระภิกษุในพระพุทธศาสนา โดยยกตัวอย่างจากแนวพระธรรมที่สอนถึงการต่อสู้กับอุปสรรคและการพัฒนาใจให้สูงขึ้น ผ่านคำเทศนาและการเปรียบเทียบต่างๆ เช่น การ

…าะเหตุใด เพราะเดือยตั้งไว้เหมาะมัส แม้นใดก็ยกภูติฉันนั้นเหมือนกัน จักทำอวิชชา จักยังวิชชาให้เกิด จักกระทำให้แจ้งซึ่งธัมมะเทพจิซี่ที่ตั้งไว้ชอบ เพราะมรรคาภาวนั้งไว้ชอบ ข้อนี้เป็นฐานะที่มีได้ สัง.ม. (พุทธ…

บทความนี้นำเสนอคำอุปมายกตัวอย่างจากพระไตรปิฎกเกี่ยวกับการปฏิบัติธรรมและแนวทางในการเข้าใจอวิชชา สื่อถึงการเจริญโพธิญาณและโพชงค์ที่ช่วยเหลือในการดำเนินชีวิต ตามที่พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงบัญญัติ ชี้ให้เห็น