หน้าหนังสือทั้งหมด

การศึกษาเกี่ยวกับสันตติและอัทธาปัจจุบันในพระพุทธศาสนา
236
การศึกษาเกี่ยวกับสันตติและอัทธาปัจจุบันในพระพุทธศาสนา
…วได้ยินเสียงนั้น แม้ในระหว่างนั้นก็พึง ทราบว่าเป็น (ระยะ) ๑-๒ สันตติวาระ พระมัชฌิมภาณกาจารย์ทั้งหลายกล่าวไว้อย่างนี้ก่อน ส่วยพระสังยุตภาณกาจารย์ทั้งหลายกล่าวสันตติ ๒ คือ รูปสันตติ อรูปสันตติ แล้วกล่าว (อธิ…
เนื้อหานี้นำเสนอการเข้าใจเกี่ยวกับสันตติ ซึ่งแบ่งเป็นรูปสันตติ іอรูปสันตติ โดยอ้างอิงจากคำสอนของพระมัชฌิมภาณกาจารย์และพระสังยุตภาณกาจารย์ การอธิบายตัวอย่างต่างๆ เช่น การเดินริมตลิ่ง ความร้อนหรือความมื
การเข้าใจกรรมภายในและกรรมภายนอกในวิสุทธิมรรค
244
การเข้าใจกรรมภายในและกรรมภายนอกในวิสุทธิมรรค
…ู้กรรมของคนอื่น ก็เป็นพหิทธารมณ์แล ความเป็นไปในอารมณ์ ๕ แห่งยถากัมมูปคญาณ บัณฑิตพึงทราบ โดยประการที่กล่าวมาฉะนี้ ส่วนว่า ในตอนที่กล่าวถึงอัชฌัตตารมณ์และพริธารมณ์นี้ คำใด กล่าวไว้ในโบราณอรรถกถาว่า "ยถากัมมู…
เนื้อหานี้อธิบายความเข้าใจเกี่ยวกับกรรมทั้งภายในและภายนอกตามแนวทางของอัชฌัตตารมณ์และพหิทธารมณ์ในวิสุทธิมรรค โดยเฉพาะในอารมณ์ ๕ แห่งยถากัมมูปคญาณ ที่บัณฑิตควรทราบและเข้าใจความแตกต่างระหว่างการรู้กรรมขอ
การวิเคราะห์บทไอวาสร่วมและติชฌาน
3
การวิเคราะห์บทไอวาสร่วมและติชฌาน
…นบทที่ยังแยกกันอยู่ จึงถือเป็นอนุใบบท แต่ละบท ๆ เมือเอามาหนุตโต และ ปุรโส มาช่อมให้กัน เป็น มหุใบวต กล่าวาม มหาปุรโต ในวิเคราะห์นี้เรียกว่า บทลง หรือสมาส สด คือ สำหรับบูเป็นบทสมาล โดยนีนี้ วิคะหะหนึ่ง ๆ จึ…
บทความนี้ตรวจสอบการแบ่งแยกและองค์ประกอบของคำในบทไอวาสร่วมและติชฌาน รวมถึงการกำหนดคำศัพท์และวิธีการวิเคราะห์สมาน ซึ่งมีทั้งอนุใบบทและบทลง โดยเน้นความสำคัญของการแยกประเภทคำและการวิเคราะห์องค์ประกอบของบท
อธิบายลำใวยากรณ์และสมาคม
38
อธิบายลำใวยากรณ์และสมาคม
…ความ แต่มือคำว่ามีขึ้นแปลกันแล้ว ก็เป็นอันว่าแปลก่อนอยู่นั่นเอง วิธีตั้งวิเคราะห์และแปลสมาสทูง คดัง กล่าวมานี้ เป็นแต่พอเป็นเครื่องสังเกตประการหนึ่ง เท่านั้น เพราะ บางสมาสไม่เข้าในกฎเกณฑ์นี้ก็ยังมีอยู่ บาง…
เนื้อหานี้อธิบายลำใวยากรณ์และสมาคมในภาษาไทย โดยมีการวิเคราะห์และอธิบายการใช้คำทั้งในทางไวยากรณ์และในการแปลสมาสแม้ว่าอาจมีข้อยกเว้นในกฎเกณฑ์ต่างๆ โดยเน้นที่ความนิยมในการใช้ภาษาและวิธีการวิเคราะห์อนุกรม
อธิบายบัลไวยากรณ์ สมานและตำติช
58
อธิบายบัลไวยากรณ์ สมานและตำติช
…ุดของคำที่จะลงนิ่งแปลรูปได้ดัง ๆ เช่นใน ภาว- ติทธิ แปลแล้วสำเร็จรูปเป็น ปลงกิจ โกสลู่ เป็นต้น อันจะ กล่าวข้างหน้า อีกอย่างหนึ่ง จําพวกศัพท์ที่อุดโลกับพยัญชนะสงโยก แต่ ไม่ใช่สงโยกแท้เช่น สกฺ ยุ เป็นต้น ศพัท…
เอกสารนี้กล่าวถึงบัลไวยากรณ์ไทย โดยเฉพาะปัจจัยที่ทำหน้าที่ในการสร้างและเปลี่ยนแปลงคำ เช่น การใช้ปัจจัยเพื่อแทนศัพธ…
อภิธานคำไวยากรณ์: การวิเคราะห์คำและปัจจัยทางภาษา
66
อภิธานคำไวยากรณ์: การวิเคราะห์คำและปัจจัยทางภาษา
…ที่สำเร็จจากคำถิ่นนี้เป็นคุณนามเหมือนกัน แจกได้ทั้ง ลิงค์ แทนกรีกิตต์ เช่น วิว่า คาสาวน รดา (วัดคี) กล่าวว่า แปลว่า ผ้า(บน) ย้อมแล้ว ด้วยน้ำฝน ชื่อ กสาวะ นิ่งแแทน รดา ศัพท์ ซึ่งแปลว่า ย้อมแล้ว ทีมะ อ เป็น …
…่งขึ้น หวังว่าจะช่วยเพิ่มพูนความรู้ทางภาษาและการใช้คำที่มีประสิทธิภาพมากขึ้น โดยสังเคราะห์ความรู้ดังกล่าวจากตำราและหลักเกณฑ์ต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง
อธิบายบาใจการณี สมาสและตำัthิ
82
อธิบายบาใจการณี สมาสและตำัthิ
…ายความว่า 1 กับครั้ง เช่น 3,500 ถ้าประกอบต้อง เรียงบานนานของจำนวนนั้น ไว้หน้าของจำนวนเต็ม อย่างที่ กล่าวในข้อ ก. เช่น นก 2,500 ประกอบว่า อตุฤดูเลย สกุณานิ ทสหาสูส. หมู 4,500 ประกอบว่า อตุฤดูสม มูลกัน ทสหา…
…และการนับจำนวนในสังขยา แสดงตัวอย่างการใช้งานและความหมายของระดับจำนวนในทางการสื่อสาร เช่น ตัวอย่างที่กล่าวว่าคน 200 เพื่อแสดงจำนวนที่ถูกนับและการประยุกต์ใช้ในอธิบายตัวเลขในบริบทต่าง ๆ. ทั้งนี้ ไม่มีการอ้างอ…
การพัฒนาและความเข้าใจในปัญญา
4
การพัฒนาและความเข้าใจในปัญญา
…นปัญญา เพราะอธิษฐานรู้ เป็นความรู้ ทั่ว คำที่ว่า "ได้ชื่อว่าเป็นปัญญา เพราะอธิษฐานรู้" นั้น ข้าแต่ฯ กล่าวหมายเอาความรู้ทั้งนี้แล ก็แล้วปัญญานี้นั้น สัญญาและวิญญาณมีอยู่ในจิตดูบทใด หาได้มี ในจิตดูบทนั้น (ด้…
เนื้อหาสอนเกี่ยวกับการพัฒนาความรู้ในด้านปัญญา โดยสำรวจความแตกต่างระหว่างสัญญาและวิญญาณ รวมถึงวิธีการรับรู้ที่เกี่ยวข้องกับอารมณ์และสภาพจิตใจ เพื่อให้เข้าใจรายละเอียดเกี่ยวกับธรรมชาติของการรับรู้ในรับป
ปัญญาและอายโกศลในวิถีธรรม
10
ปัญญาและอายโกศลในวิถีธรรม
ประโยค~ วิถีธรรมแปล ภาค ๑ ตอน ๑ หน้าที่ ๑๐ ปัญญา เป็นโลกุตตรวิปัสสนาปัญญา ในคติที่ ๑ ความเจริญชื่อว่าทาย ความเจริญนี้มี ทาง คือสิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์เสื่อมไปทาง ๑ ประโยชน์เกิดขึ้นทาง ๑ ความ ฉลาดใน ๒
ในวิถีธรรมนี้ กล่าวถึงปัญญาเป็นโลกุตตรวิปัสสนาปัญญา ซึ่งมีความเกี่ยวข้องกับความเจริญและความเสื่อมในอุตุธรรม การมีศีลธรร…
วิชาภิรมรมแปล: อัตตปฏิสัธิมิกา
14
วิชาภิรมรมแปล: อัตตปฏิสัธิมิกา
…- ปฏิสัธิมิกา ความรู้ในวิภาคแห่งธรรมเหล่านั้น เป็นอัตปฏิสัธิมิกา" ดังนี้เป็นต้น [นิรุตปฏิสัธิมิกา] กล่าวว่า “อดุสมุนิฏุตติลาภ” ถานฺ มีอรรถาธิบายว่า สภาวนิรุต (ภาษาที่แท้) คืออธิธานิจาริโวหาร (ถือคำที่ใช้ก…
บทความนี้สำรวจความเข้าใจในอัตตปฏิสัธิมิกา ซึ่งคือความรู้ในธรรมที่ชาตแล้วเป็นแล้ว โดยเฉพาะอย่างยิ่งเกี่ยวกับชรรามระและสังวรณโรค ธรรมเหล่านี้มีความสัมพันธ์กับความรู้ที่เป็นเอกลักษณ์และมีบทบาทสำคัญในการท
วิภัทิยมรรกแปลภาค ๑ ตอน ๑
20
วิภัทิยมรรกแปลภาค ๑ ตอน ๑
… ได้ นี้เป็นความสงบในปัญญาข้อ นี้ ส่วนความ (ต่อไป) นี้ เป็น ความพิสดาร [ภูมิเฉอปัญญา] คำใดข้าพเจ้า กล่าวไว้ว่า "ธรรมทั้งหลายอันแยกประเภทเป็นนั้นร คายตนะ ชาดุ อินทรีย์ สังจะ และปฏิสนุปบาท เป็นภูมิ (ของปัญญ…
…ารูป ว่าด้วยการรวบรวมและทำความเข้าใจธรรมชาตินั้น ๆ ในมุมมองของปัญญาและการสลายตัวของมัน โดยข้อความดังกล่าวมีการแทรกประเด็นหลักเกี่ยวกับความพังบำเพ็ญญาณได้อย่างครบถ้วน จุดสำคัญคือการเข้าใจและพัฒนาในปัญญาและก…
การศึกษาเกี่ยวกับหหยัทยรูปและวิญญุติป
32
การศึกษาเกี่ยวกับหหยัทยรูปและวิญญุติป
…งรับธาตุลำ้นั้นแหละ ไว้เป็นรส มีการเบก ธาตุทั้งสองนั้นไปปัจจุบัน หหยัทยรูปนั้น อาศัยโลหิตมีประการดังกล่าวแล้วในนายตาศติกา ได้อุปกรณ์ที่รูป (๓) ซึ่งมีหน้าที่ค่านุเป็นต้นทำให้ อนุจติจิตและ อาหารอุ้มภัธ่อยอยู…
บทความนี้นำเสนอความรู้เกี่ยวกับหหยัทยรูปซึ่งมีความเกี่ยวข้องกับมนโณธและโมนวิญญาณธาตุต่างๆ โดยอธิบายถึงลักษณะและหน้าที่ของหหยัทยรูป รวมถึงการที่มันทำให้อนุจติจิตและอาหารทำงานร่วมกัน นอกจากนี้ยังพูดถึงค
วิทยาธีรมรรคแปล: อายยะและอุปะยะ
36
วิทยาธีรมรรคแปล: อายยะและอุปะยะ
ประโยค - วิทยาธีรมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ หน้า ที่ 35 นั่นในนิทแห่งบทเหล่านี้ จึงกล่าวไว้ว่า “อายยะ (ความก่อขึ้น) แห่งอายตนะทั้งหลายอันใด รูปสุขอุปถะ (ความเดิมแห่งรูป) ก็อันนั้น รูปลสุขอ…
บทความนี้พูดถึงแนวคิดเกี่ยวกับอายยะ (ความก่อขึ้น) และอุปะยะ (ความดับขึ้น) ในวิทยาธีรมรรค โดยอธิบายด้วยอุปมาที่ช่วยในการเข้าใจความหมายของแนวคิดเหล่านี้ ต้องอาศัยการสังเกตพฤติกรรมของน้ำในหลุม ซึ่งเป็นกา
ความเข้าใจเกี่ยวกับธรรมชาติของรูปและความแก่
37
ความเข้าใจเกี่ยวกับธรรมชาติของรูปและความแก่
…็หายไปได้เป็นปัจจุบัน จุดความแก่แห่งข้าวปล่อยกะนั้น มีฐานแต่ก็อยู่เป็นปัจจุบัน ความแก่ (ที่ว่า) นี้ กล่าวหมายเอาปกุจร่า (แก่ปิดผน) เพราะแสดงความวิการในอวะจะมีินเป็นต้น โดยภาวะมีความหักเป็นต้น ส่วนความแก่แห…
บทความนี้วิเคราะห์ธรรมชาติของรูปและอธิบายความแก่ในบริบทของพระพุทธศาสนา โดยยกตัวอย่างการเปลี่ยนแปลงและการเสื่อมสลายของรูปลักษณ์ สื่อถึงแนวคิดอันลึกซึ้งเกี่ยวกับความไม่ยั่งยืน การรู้แจ้งในธรรมชาติของสิ่
วิชาภิมรรคนแปล ภาค ๑ ตอน ๑
42
วิชาภิมรรคนแปล ภาค ๑ ตอน ๑
…อ (๑) เป็น อนิทสนิทสนมรูป (รูปที่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้) รูป เป็น ๓ อย่าง ด้วยอำนาจแห่งสนิทสนมติก กล่าวมาว่า นี้ เป็น อันดับแรก ส่วนรูปเป็น ๓ ด้วยอำนาจแห่งกัมมาชาติ พึงทราบดังนี้คือ รูปที่เกิดแต่กรรม ชื่…
บทเรียนวิชาภิมรรคนในภาค ๑ ตอน ๑ อธิบายการจำแนกรูป โดยระบุให้เห็นถึงรูปทั้งสามประเภท ได้แก่ รูปที่เกิดจากกรรม, รูปที่เกิดจากปัจจัยอื่น, และรูปที่เกิดจากใจ ซึ่งแต่ละประเภทนั้นมีลักษณะและการตีความแตกต่าง
วิทยาภิวรรณ์แปล ภาค ๑ ตอน ๑
47
วิทยาภิวรรณ์แปล ภาค ๑ ตอน ๑
เนื้อความจากภาพ OCR ที่ได้คือ: ประโยค - วิทยาภิวรรณ์แปล ภาค ๑ ตอน ๑ หน้า ๔๖ เดิมตามสภาพ โดยลักษณะคือความรู้แจ้ง (แถม ว่าโดยชาติคือเป็นอย่าง คือ เป็นฤกษ์ ฤกษ์ และอัพพฤกษ์ (ท่านใช้ว่า วิญญาณบ้าง จิณบ้
เนื้อหาในวิทยาภิวรรณ์แปล ภาค ๑ ตอน ๑ กล่าวถึงการแบ่งประเภทของวิญญาณและฤกษ์ตามภูมิ เข้าสู่วิธีการวิเคราะห์ความคิดเห็นในสถานการณ์ต่าง ๆ โดยเชื่อ…
การศึกษาวิฏฺฐิมรรคนแปล ภาค ๑ ตอน ๑
49
การศึกษาวิฏฺฐิมรรคนแปล ภาค ๑ ตอน ๑
…าวรุกฺสุ มี ๕ ด้วยအํน๑องค์ประกอบแห่งอรูป ๕ คือ ว่า อรูปที่ ๑ ประกอบด้วยอากาสานุภาคตนาม โดยประกาศที่ กล่าวแล้ว อรูปที่ ๒ ที่ ๓ และที่ ๔ ก็ประกอบด้วยตามที่เหลือ วิญฺญาณญาณตนาม เป็นตัน โตกุฏฺกฤต มี ๕ โดยประกอ…
…กอบด้วยองค์ที่สำคัญ ได้แก่ รูปาจรุกฺสุ และอรูปาวรุกฺสุ โดยได้แบ่งได้เป็นหลายองค์ประกอบ ทั้งในส่วนที่กล่าวถึงอากาสานุภาคและวิญฺญาณที่แตกต่างกันไป ในการศึกษาวิญฺญาณมีการอธิบายถึงอุกุสลวิญฺญาณและหลักต่างๆ ที่…
การอธิบายผัสสะในสภาวธรรม
72
การอธิบายผัสสะในสภาวธรรม
…่งว่า มีการทำให้กระทบกันเป็นรส) ชื่อว่ามีความร่วมกันเข้าเป็นปัจจุปปะฐาน เพราะปรากฏด้วยอำนาจของอุปตน กล่าวคือถือสันนิษบัติ (ความร่วมกันเข้าแห่งธรรม ๓ คืออายตนะภายใน - อายตนะภายนอก และวิญญาณ) ชื่อนี้อารมณ์นี…
บทความนี้สำรวจคำว่า 'ผัสสะ' ในสภาวธรรม โดยระบุแนวคิดเกี่ยวกับการสัมผัสและความสัมพันธ์ระหว่างจิตใจและอารมณ์ ในการทำให้เกิดความรู้สึกและการรับรู้ นำเสนอว่าผัสสะ แม้จะเป็นรูปธรรม แต่กลับมีอิทธิพลต่ออารมณ
วิสุทธิมรร แปล ภาค ๓ ตอน ๑
85
วิสุทธิมรร แปล ภาค ๓ ตอน ๑
…าร ๑๓ ดังกำหนดนี้แล้ว พิจารณาว่า ถึงความสัมปโยคกับ กามวารณ์กศวลัญญาดังที่ ๑ (คือวิญาณที่เป็นสมมาสกะ กล่าวสัมปโยค อังคาร) ก็แล้ว สังวรที่สัมปโยคกับกามวารวฤกษ-
เนื้อหาหมุนรอบการทำความเข้าใจในวิสุทธิมรร โดยอธิบายถึงการปฏิบัติทางจิตใจ การใช้เมตตาและอุเบกขาเป็นเครื่องมือในการสงบจิต และการพิจารณาความสัมพันธ์ระหว่างสังขารและวิญาณ เพื่อให้เกิดการบรรลุธรรมตามหลักคำ
วัชิฆิมรรภาค ๑ ตอน ๑
100
วัชิฆิมรรภาค ๑ ตอน ๑
…วิญญาณแห่งวิญญาณเหล่านั้น ทุกประการเหมือนกันและ สังฆารามทั้งหมดแม้เป็นอัพงตะ บัณฑิตพิจารณาโดยนัยที่ กล่าวมานี้ นี้เป็นกุญแจอย่างพิสดารใส่สังฆารามนั้น นี้เป็นกุญแจอย่างพิสดารในสังฆ์ทั้งหลาย ตามแห่งบทนีในพระ…
บทความนี้พูดถึงเหตุผลในการจัดสังฆารามที่ประกอบด้วยมโนภิญญาธาตุ และวิริยะ โดยชี้ให้เห็นถึงการเปรียบเทียบระหว่างประเภทของสังฆารามต่างๆ ทบทวนแนวทางการพิจารณาและการตีความตามพระอภิธรรมของพระพุทธเจ้า ว่าการ