กล่าว : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 124 / 274

…าวรุกฺสุ มี ๕ ด้วยအํน๑องค์ประกอบแห่งอรูป ๕ คือ ว่า อรูปที่ ๑ ประกอบด้วยอากาสานุภาคตนาม โดยประกาศที่ กล่าวแล้ว อรูปที่ ๒ ที่ ๓ และที่ ๔ ก็ประกอบด้วยตามที่เหลือ วิญฺญาณญาณตนาม เป็นตัน โตกุฏฺกฤต มี ๕ โดยประกอ…

…กอบด้วยองค์ที่สำคัญ ได้แก่ รูปาจรุกฺสุ และอรูปาวรุกฺสุ โดยได้แบ่งได้เป็นหลายองค์ประกอบ ทั้งในส่วนที่กล่าวถึงอากาสานุภาคและวิญฺญาณที่แตกต่างกันไป ในการศึกษาวิญฺญาณมีการอธิบายถึงอุกุสลวิญฺญาณและหลักต่างๆ ที่…

…่งว่า มีการทำให้กระทบกันเป็นรส) ชื่อว่ามีความร่วมกันเข้าเป็นปัจจุปปะฐาน เพราะปรากฏด้วยอำนาจของอุปตน กล่าวคือถือสันนิษบัติ (ความร่วมกันเข้าแห่งธรรม ๓ คืออายตนะภายใน - อายตนะภายนอก และวิญญาณ) ชื่อนี้อารมณ์นี…

บทความนี้สำรวจคำว่า 'ผัสสะ' ในสภาวธรรม โดยระบุแนวคิดเกี่ยวกับการสัมผัสและความสัมพันธ์ระหว่างจิตใจและอารมณ์ ในการทำให้เกิดความรู้สึกและการรับรู้ นำเสนอว่าผัสสะ แม้จะเป็นรูปธรรม แต่กลับมีอิทธิพลต่ออารมณ

…าร ๑๓ ดังกำหนดนี้แล้ว พิจารณาว่า ถึงความสัมปโยคกับ กามวารณ์กศวลัญญาดังที่ ๑ (คือวิญาณที่เป็นสมมาสกะ กล่าวสัมปโยค อังคาร) ก็แล้ว สังวรที่สัมปโยคกับกามวารวฤกษ-

เนื้อหาหมุนรอบการทำความเข้าใจในวิสุทธิมรร โดยอธิบายถึงการปฏิบัติทางจิตใจ การใช้เมตตาและอุเบกขาเป็นเครื่องมือในการสงบจิต และการพิจารณาความสัมพันธ์ระหว่างสังขารและวิญาณ เพื่อให้เกิดการบรรลุธรรมตามหลักคำ

…วิญญาณแห่งวิญญาณเหล่านั้น ทุกประการเหมือนกันและ สังฆารามทั้งหมดแม้เป็นอัพงตะ บัณฑิตพิจารณาโดยนัยที่ กล่าวมานี้ นี้เป็นกุญแจอย่างพิสดารใส่สังฆารามนั้น นี้เป็นกุญแจอย่างพิสดารในสังฆ์ทั้งหลาย ตามแห่งบทนีในพระ…

บทความนี้พูดถึงเหตุผลในการจัดสังฆารามที่ประกอบด้วยมโนภิญญาธาตุ และวิริยะ โดยชี้ให้เห็นถึงการเปรียบเทียบระหว่างประเภทของสังฆารามต่างๆ ทบทวนแนวทางการพิจารณาและการตีความตามพระอภิธรรมของพระพุทธเจ้า ว่าการ

…ภาค ๑ ตอนที่ 103 อย่างเดียวย ไม่มีปิราม ยถา ที่เหลือ มีปิราม ประเภทรูปภายในการและรูปภายนอก มีนัยดังกล่าวมาแล้วนั้นแ ถึงว่า ในสุดตนเองนี้ พึงทราบว่า แม้ว่ารูปนี้อาจอยู่ในตนของตน ก็จัดเป็นภายใน และแม้ว่ารูป…

ในบทกรุณวดิวัฒนาการเปล ภาค ๑ ตอนที่ 103 กล่าวถึงความเข้าใจเกี่ยวกับการจำแนกรูปภายในและภายนอก โดยมีกระบวนการคิดที่สำคัญคือนัยน์ของรูปที่เป็นปัจจุบ…

…ด ๑ โดยอรรถว่าเป็นทุ่มหนุม ๑ โดยอรรถว่าเป็นถิ่น (หรือ แห่ง) กำเนิด ๑ โดยอรรถว่าเป็นเหตุ ๑ โดยอรรถดังกล่าวมานะนี้แล เพราะเหตุนี้นิจ วิจฉาในอายตนะเหล่านี้พึงทราบโดยอรรถอย่างนี้ ก่อนว่า จักุค่อย จักุนันนั้นเป…

ในวิชาธรรมวรรณเปล่า ภาค ๓ ตอน ๑ กล่าวถึงทวารและอารมณ์ตามหลักธรรมว่ามีจักุและรูป เป็นเหตุแห่งจิตเจตสิก การเข้าใจในอายตนะ เช่น สถานที่เกิดแ…

…คำนำแห่งความหมาย มีความหมายว่า วิภัต-- ดั่งนี้ วิญญาณ-อันสัตว์ทั้งไว้ เป็นดัง ตามความที่เป็นได้ ตั้งกล่าวมานั้น อีกนัยหนึ่ง ธาตุนี้หาเหมือนอัปดาของพวกเดียวียังซึ่งมิได้อยู่ โดยสภาวะไม่ แต่ธาตุนี้ ได้ชื่อว่…

บทนี้สำรวจการศึกษาธรรมะโดยเฉพาะในบริบทของโลกียธาตุที่สัตว์ทั้งหลายถือไว้ โดยชี้ให้เห็นว่าทุกสิ่งล้วนมีเหตุผลและความหมายภายในตามการดำรงอยู่และอำนาจแห่งธรรมชาติ โดยเชื่อมโยงไปยังแนวคิดเรื่องสัจและการรู้

ประโยค - วิภัชธิรรมครเปล ภาค 3 ตอนที่ 1 - หน้าที่ 138 กล่าวคือปัญญาของนี้ ฉันนั่น เพราะอาวะมีจุญเป็นตันนันกิำหนดลักษณะต่างกันและกันได้เลย อีกอย่างหนึ่ง คำว่า …

เนื้อหานี้เกี่ยวกับการวิเคราะห์ปัญญาและลักษณะของชาติในพระบาล โดยนำเสนอหลักการของธฤฏุและการวิเคราะห์ลักษณะเฉพาะของทุกสิ่ง ที่สามารถแบ่งแยกหรือจำแนกได้อย่างชัดเจน โดยอ้างอิงถึงคำสอนที่ปรากฏในพระไตรปิฎก

…ี่ 141 ธาตุ" ดังนี้ เทนุกัมมาตถุ เป็นธรรมธาตุแท้ มังจะเป็นโนวิญญาณธาตุ ก็ได้เหมือนกัน เพราะ (มี) บทกล่าว "ธรรมทั้งหมดที่เป็นกุศลทั้งปวง ชื่อเทนุกัมมาตถุ" พยาบาทถุ วิญญาณธาตุ อวิชชาธาตุ อวิชชาสารถุ สุขธาตุ…

ในหน้า 141 ของ 'วิญญาณธาตุภาค ๑ ตอนที่ ๑' กล่าวถึงธาตุต่างๆ เช่น เทนุกัมมาตถุ, พยาบาทถุ, และธรรมธาตุ โดยระบุถึงความสัมพันธ์ระหว่างพวกมัน รวมถึงการอ…

ประโยค - วิทถีภิรมย์ภาค ๓ ตอนที่ ๑ หน้า ๑๕๙ ที่ท่านจำแนกไว้ดังกล่าวมานี้แปล นี้เป็นวิจิฉัยโดยวิกาในอธิษฐานนี้เป็นอันกับแรก [โดยเนื่องนี้] ส่วนใน ๒ หัวข้อคือ นิพพจน์ลูก…

ในหน้าที่ 159 ของวิถีภิรมย์ภาค ๓ ตอนที่ ๑ กล่าวถึงการจำแนกและวิจิฉัยความหมายของคำว่า 'ทุกข์' โดยการวิเคราะห์ศัพท์ในอรรถและบริบทที่เกี่ยวข้อง นอกจาก…

…ไม่มี เพราะเหตุนี้นี่ มรรคนั้นจึงตก ว่าเป็นสัจจะ เพราะความเป็นธรรมเครื่องนำออก แน่แท้ บัดทีทั่งหลาย กล่าวความแท้ความไม่คาด เคลื่อนและความเป็นจริงในอริยสัจทั้ง ๔ มีฤทธิเป็น ต้นโดยปลดกัน ว่าเป็นอรรถแห่งสัจจะ…

ในวิชาธรรมฐาน ภาค ๑ ตอนที่ ๑๖๕ นี้ ได้มีการอภิปรายเกี่ยวกับอริยสัจทั้ง ๔ และนิพพาน รวมถึงหลักการที่ว่าทุกข์จะไม่มี หากไม่มีเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น และวิธีที่สันตะหรือความสงบจากนิพพานนั้นจึงถือว่ามีความเป

ประโยค - วิถีธรรมคริปา คำ ตอนที่ 171 ในเทคนิคแห่งมรรคสองดังนี้ว่า "ทุกข์นี้โรคามีปัญญาอธิษฐานเป็น ไฉน? คืออธิษฐานมองคง ๘ นี้แหละ อธิษฐานมองคง ๘ นี้คืออะไรบ้าง คือสัมมภิิฏฐิ ฯ ฯ สัมมาสามิ" ดังนี้ โดยว

ในวิถีธรรมคริปา คำ ตอนที่ 171 กล่าวถึงเทคนิคแห่งมรรคสองเพื่อเข้าใจทุกข์ที่มีปัญญาอธิษฐาน โดยมุ่งเน้นที่การมองคง ๘ ซึ่งประกอบด้วยสัมมาทิ…

…ฉลากพูช) มาในปฏิสันธิถึงทั้งหลายเท่านั้น สำหรับ สัตว์จำพวกนนี้ (คือสังขทะะ และอุปาปะกะ) แมวิจฉวกที้ กล่าวมานี้ก็ยังเป็นปรัยกถา (ว่าว่าอ้อม) อยู่ เมือ่วาโดย นิริยาย (โดยตรง) นั้จะหลากหลาย ค ะ ปรากฏขึ้นแม้สส…

เนื้อหาในวิทยาธรรมภาคนี้กล่าวถึงการเกิดจิตดวงแรกและวิญญาณแรกในท้องมารดาภายใต้บริบทของชาติและเหตุการณ์ต่างๆ ที่เกิดขึ้นในพุทธศาสนา…

…อื่นทำเอาเป็นมูล) และ [สุขขาดทุกข์] ชาตินี้เป็นพื้น (ที่ตั้ง) แต่สักว่างนี้แหงทุกข์ทั้งปวงนี้ ก็กล่าวมา เพราะ เหตุนี้น นักปราชญ์จึงกล่าวคำประพันธ์นี้ว่า นายเอก โน เจ นรากู สตูโต ฯปฯ ทุกข์นี้ สพ…

…วามนี้พูดถึงความเป็นไปของทุกข์และสุขในชีวิต ซึ่งถูกอธิบายว่า ทุกข์มาจากการกระทำของตัวเองและคนอื่น ๆ กล่าวถึงอำนาจของความโกรธที่สามารถทำให้เกิดทุกข์ รวมถึงการเน้นถึงหลักธรรมสำคัญที่นักปราชญ์ได้กล่าวไว้ โดยช…

…ในมรรคะ [โลภะ] ในปภูติทุกมีโลภเป็นต้น ความเร่าร้อนจิตแห่งบุคคลผู้ถูก ทุกข์มีเสียดายไปเป็นต้นต้องเอา กล่าว่า โลภ โลภนี้ โดยความก็ เป็นโมหะสนั่นเองก็จริงแ แล้วเป็นเช่นนั้น ก็ (มีลักษณะประจำตัว คือ) มีความตรม…

…ละลบ เนื่องจากโลภเป็นส่วนหนึ่งที่ทำให้บุคคลตกอยู่ในทุกข์ และรู้สึกถึงความไม่พอใจในชีวิต นักปราชญ์ได้กล่าวเตือนเกี่ยวกับอันตรายของความโลภซึ่งมีลักษณะเป็นโมหะ นอกจากนี้ยังเสนอวิธีการแก้ไขและความเข้าใจในธรรมะ…

…ือความคร่ำครวญ เพราะทนบต่อทุกข์นั้นไม่ได้ เป็น ปรีณะ ต่อไปทุกข์คือความเจ็บกาย เพราะประสบณิกยุปภูฏяш กล่าวคือว่ากำไรกินแห่งธูป เป็นทุกขะ ทุกข์คือความเจ็บใจ เพราะ เกิดปฏิยะในทุกข์กายนัน แห่งปุจฉทั้งหลายผู็ถู…

บทนี้นำเสนอการวิเคราะห์เกี่ยวกับทุกข์และอุปาทานขันธ์ว่ามีความเชื่อมโยงอย่างไรกับชีวิตประจำวันของผู้คน โดยใช้ตัวอย่างต่าง ๆ เช่น การทำเกษตรกรรม การเป็นโจร และการประสบกับความเจ็บปวดทั้งทางกายและใจ การค้

…ด الاحืยงุ สัยย์ย่อมได้ดูกถอึง แล้ว ก็คิดได้รไป เพราะเหตุที่ทุกข์ย่อมดับ เพราะความดับไปแห่งสมุทัยดังกล่าวมา ๑. เรายินามเทสนัมว่าว่า " ----ในอรรถมนั้น ๆ" ฟังดูเป็นปัจจุบันดี ใจอวยเอาได้ง่ายด้วย ๒. มูล แปลว…

เนื้อหาเกี่ยวกับความเข้าใจในธรรมะ โดยเฉพาะการดับทุกข์ซึ่งสัมพันธ์กับสมุทัย กล่าวถึงความหมายของทุกข์และการดับทุกข์ที่มาจากการเข้าใจแนวทางตามศาสตร์แห่งธรรมะ และการใช้หลักการพิจารณาเพ…

…พราะพระนิพพานนั้นเป็นธรรมชาติที่พึ่ง (หา) ได้ด้วยอุบาย แท้จริง พระนิพพานนั้น ย่อม (หา) ได้ด้วยอุบาย กล่าวคือความปฏิบัติอันสมควรแก่พระนิพพานนั้น ดูใกล้ครตจิตของ คนอื่น ๆ พระอริยะย่อมรู้ได้ด้วยเจตปริญญา etc.…

เนื้อหาดังกล่าวพูดถึงลักษณะและธรรมชาติของพระนิพพานในพระพุทธศาสนา ซึ่งมีความสงบ, ไม่เปลี่ยนแปลง, และไม่มีเครื่องหมาย…

…ตอนที่ 204 สัมมาอาชว์นั้นแหละ ตัดโศกซะเสียได้ขาด แห่งพระโอโฉนั้น ผู้ตั้ง มั่นอยู่แล้วในภูมิแห่งศีล กล่าวคือ สัมมาอาชว์ สัมมาอาชว์นั้น อันใด วิริยะของนั้นชื่อสัมมาอาชว์ สัมมา-วายามนั้น มีการประคอง (จิต) ไว…

ในเนื้อหานี้มีการพูดถึงสัมมาอาชว์และสัมมาสติตามคำสอนของพระโอโฉ โดยกล่าวถึงการตั้งมั่นในสติและวิริยะเพื่อลดมิจฉาอาชว์และการทำลายมิจฉาในการดำเนินชีวิต การศึกษาและปฏิบัติตามแ…

…ย ย่อมเห็นทุกนิโรธด้วย ย่อม เห็นทุกบัญญามีปฏิภาณด้วย" ดังนี้เป็นต้น คำบาลีแห่งนี้ บัณฑิต พึง (นำมา) กล่าวไว้หมดเดิม อันกิจแห่งปฏิวิรญาณนั้น จักมี แจ้งใน (ตอนว่าด้วย) ญาณทัสสนวิธี ก็เถาสังเคราะห์เป็น โลโกะน…

ในภาคนี้กล่าวถึงการวินิจฉัยโดยกิจแห่งญาณซึ่งมี 2 ประเภท ได้แก่ อนุโพธิญาณ และปฏิวิรญาณ โดยผ่านอำนาจการได้ฟังและกา…