กิ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 249 / 550

…ลุ สังขารอันเป็นตัวความเพียร ชื่อว่าปธานสังขาร คำนี้เป็นชื่อ แห่งความเพียร กล่าวคือสัมมัปปธาน อันยังกิจ ๔ ให้สำเร็จ คำว่า มาพร้อม... คือประกอบด้วยฉันทสมาธิ และปธานสังขาร ทั้งหลายด้วย คำว่า อิทธิบาท ได้แ…

…ถึงปธานสังขารที่เป็นตัวช่วยในการพัฒนาความเพียรที่สำคัญต่อการเจริญในทางธรรม นอกจากนี้ยังมีการกล่าวถึงกิจทั้ง 4 ที่รวมถึงการป้องกันและละเว้นอกุศล ขณะเดียวกันก็สร้างกุศลให้เกิดและรักษากุศลที่มีอยู่

…ฉันทะราคะ (๒) จิตที่หลุดพ้น ชื่อว่า อาเนญชะ เพราะ เพราะไม่หวั่นไหวด้วย เพราะไม่หวั่นไหวด้วย กามราคะ กิเลส (๔) จิตที่ไม่พัวพัน ชื่อว่า อาเนญชะ เพราะ (๕) จิตที่ทำมิให้มีเขตแดน ชื่อว่า อาเนญชะ เพราะไม่หวั่…

…ูดถึงอาการต่าง ๆ ของจิตที่เรียกว่า 'อาเนญชะ' ซึ่งหมายถึงจิตที่ไม่หวั่นไหว ไม่เกาะเกี่ยว ไม่พัวพันกับกิเลส เช่น อุทธัจจะ ราคะ และพยาบาท การหลุดพ้นนี้จะทำให้จิตมีความสงบและอยู่นิ่งในอารมณ์เป็นหนึ่ง ทำให้เ…

…ชื่อว่าสัตว์ผู้ได้เห็นพระผู้มีพระ ภาคเจ้าในวันนั้นแล้ว ไม่ยังความกระหยิ่มต่อความเป็นพระพุทธเจ้าให้ เกิดขึ้น (เฉย) อยู่ได้ ไม่มีแล” พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ทรงทำอาวิภาว ปาฏิหาริย์นี้ในตอนนี้ (ตอนแรกพระโมคคั…

เนื้อหานี้เน้นถึงการแสดงธรรมของพระพุทธเจ้าและพระเถระธัมมทินนะในวันสำคัญ ขยายความเกี่ยวกับการทำอาวิภาวปาฏิหาริย์ พร้อมคำอธิบายเกี่ยวกับธรรม ๓ ประการที่บุคคลควรปฏิบัติ และการประเมินการเสด็จลงของพระพุทธเ

… 139 โดยกาลกำหนดเท่านี้ " ดังนี้แล้วทรงหายพระองค์ ตรัสพระคาถานี้ว่า (ภเววาห์ ภย์ ทิสฺวา ภวํ นาภิวที กิญจิ ภวญฺจ วิภเวสิน นนฺทิญฺจ น อุปาทิย์) เราเห็นภัยในภพ และ (เห็นตัว) ภพ (เอง) ที่ก่น แต่จะวิภพ (คือเ…

บทนี้ศึกษาเกี่ยวกับคาถาที่พระพุทธเจ้าตรัสซึ่งแสดงถึงความเข้าใจต่อภพและภัยที่มีในภพ โดยมีการตีความเกี่ยวกับความหมายของคำและการเล่นอักษรในคาถา ซึ่งมีการอธิบายถึงเหตุการณ์ที่พระพุทธเจ้าได้ทรงหายพระองค์ผ่

…ุดขึ้นและดำลงในแผ่นดิน ดุลผุดขึ้นและดำลงในน้ำก็ได้ฉะนั้น" อนึ่ง มิใช่แต่ผุดขึ้นและดำลงได้เท่านั้น ในกิจเนื่องด้วยน้ำ ทั้งหลาย เช่น อาบ ดื่ม ล้างหน้าสิ่งของ เธอต้องการ (ทำ) กิจ ใด ๆ ก็ทำกิจนั้น ๆ ได้ อนึ…

ในภาคนี้ของวิสุทธิมรรค กล่าวถึงความสามารถของภิกษุผู้มีฤทธิ์ในการเปลี่ยนแปลงสภาพของน้ำและดิน ดูเหมือนมนุษย์ธรรมดาจะมีความจำกัดในการทำเช่นนี้ แต่ผู้ที่มีฤทธิ์สามารถทำให้ดินกลายเป็นน้ำและน้ำกลายเป็นสิ่งท

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - - หน้าที่ 166 จิตนั่นเอง" แต่เมื่อเกิดปัญหาขึ้นว่า "ผู้มีฤทธิ์นี้เมื่อไปด้วยอทิสสมาน- กายอย่างนั้น ไปในอุปปาทขณะแห่งอธิฏฐานจิตนั้นหรือ หร…

…ปในสามขณะและลักษณะของการไปด้วยตนเองหรือการส่งรูปนิรมิต มุ่งเน้นที่ความหมายของคำว่า 'มโนมัย' และการทำกิจกรรมนิรมิตต่าง ๆ ของพระพุทธเจ้าซึ่งทำได้ตามพระหฤทัย การใช้อำนาจที่สถิตอยู่ภายในโลกมนุษย์เพื่อเห็นแล…

…ยจุติปฏิสนธิได้ เพราะการก้าวลง (ด้วยญาณ) * มหาฎีกาว่า เดียรถีย์ในที่นี้ หมายเอาจำพวกที่เป็นกรรมวาที กิริยาวาที มีพวกดาบส เป็นต้น และว่าเรื่องเดียรถีย์ระลึกได้ ๔๐ กัปนี้ มีอาคตสถานในพระสูตรมีพรหมชาลสูตร …

บทความนี้นำเสนอเนื้อหาเกี่ยวกับการระลึกปุพเพนิวาสในบุคคลต่างๆ โดยแยกประเภทเป็น 6 ประเภท รวมถึงเดียรถีย์และพระอสีติมหาสาวก โดยชี้ให้เห็นว่าสามารถระลึกได้ในระยะเวลาที่แตกต่างกัน อธิบายถึงความสามารถในการ

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 185 พระโพธิ เวลาชำระบาตร เวลาหยิบบาตร กิจที่ทำแต่อหยิบบาตรจนถึง ล้างหน้า' กิจที่ทำในเวลาใกล้รุ่ง กิจที่ทำในมัชฌิมยาม กิจที่ทำใน ปฐมยาม ก็กิจ…

บทความนี้เสนอการทำกิจกรรมเกี่ยวกับการชำระบาตรซึ่งมีความสำคัญในชีวิตประจำวันของภิกษุ โดยการย้อนลำดับไปถึงการทำกิจกรรมต่าง…

…เมื่อตัดต้นไม้ใหญ่เพื่อ ประโยชน์ (จะทำ) เป็นช่อฟ้าของเรือนยอด แม้เมื่อคมขวานบิ่น เสียด้วยเพียงแต่ตัดกิ่งใบ ไม่อาจตัดต้นใหญ่ได้ ก็ไม่ทำความทอดธุระ เสียเลย พึง (ถือขวานนั้น) ไปโรงช่างเหล็ก ให้ช่างเหล็กทำข…

…สนธิ การเปรียบเทียบด้วยการตัดต้นไม้เกี่ยวกับการเพียรในการทำสมาธิ ซึ่งจะนำไปสู่การตัดขาดจากนามรูปที่เกิดขึ้นในขณะจุติ ทั้งนี้ การฝึกฝนที่ต่อเนื่องจะส่งผลให้บรรลุญาณที่สูงขึ้นได้ ในท้ายที่สุด จำเป็นต้องพึ…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 196 [อาภัสสรพรหมลงมาเกิดและกินง้วนดินเป็นอาหาร] ก็ในกาลนั้น สัตว์ทั้งหลายผู้เกิดอยู่แต่แรก"ในอาภัสสรพรหมโลก จุติจากอาภัสสรพ…

ในกาลนั้น สัตว์ที่เกิดในอาภัสสรพรหมโลกจุติลงมาเกิดในโลกมนุษย์เมื่อสิ้นอายุและบุญ พวกเขาเกิดเป็นพรหมสัตว์ที่มีแสงในตัว แต่…

…เครือดินก็หายไปเสียอีก” ข้าวสาลีที่ไม่ต้องหุงด้วยไฟฟืน เป็น เมล็ดข้าวสารไม่มีรำไม่มีแกลบมีกลิ่นหอม เกิดปรากฏขึ้น (แทน) ต่อนั้น ภาชนะทั้งหลายก็เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น พวกเขาบรรจุข้าวสาลี ลงในภาชนะแล้วต…

เนื้อหาพูดถึงการปรากฏตัวของข้าวสาลีที่ไม่ต้องหุงด้วยไฟฟืน และการเกิดขึ้นของบุตรชายและหญิง พร้อมการเข้าใจเกี่ยวกับคุณสมบัติของอาหารต่างๆ เช่น ง้วนดินและเครือดิน ที่บรรย…

…ง (คติ) ตาม กรรม" คือกรรมใด ๆ ที่ตนก่อไว้ เข้าถึง (คติ) ตามกรรมนั้น ๆ [ยถากัมมูปคญาณ] ในบทเหล่านั้น กิจแห่งทิพยจักษุ พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสด้วยบท ทั้งหลายข้างต้น มีบทว่า "จวมาเน" เป็นต้น ส่วนกิจแห่งยถาก…

บทนี้กล่าวถึงการเข้าถึงคติที่เป็นผลแห่งกรรมว่าด้วยหลักการที่สัตว์เกิดขึ้นตามกรรมที่ตนก่อไว้ โดยภิกษุมีการขยายอาโลกกสิณเพื่อเห็นสัตว์ในนรกและสวรรค์ ว่าก่อกรรมใดไว้จึงได้…

…ป) ๑ อัทธาปัจจุบัน (จิต เป็นปัจจุบันชั่วกาลภพหนึ่ง) ๑ ในปัจจุบัน (จิต) ๓ อย่างนั้น (จิต) ที่ถึงความเกิดขึ้นตั้งอยู่และ ดับไป (ขณะหนึ่ง) ชื่อขณะปัจจุบัน ที่นับเนื่องอยู่ใน (ระยะ) ๑-๒ สันตติวาระชื่อสันตติ…

…ยถึงสันตติปัจจุบันว่าจิตเป็นปัจจุบันในช่วงเวลาสั้นๆ ซึ่งประกอบด้วยสันตติวาระ หมายถึงช่วงที่จิตมีการเกิดขึ้น ตั้งอยู่ และดับไป พร้อมทั้งยกตัวอย่างในการปรากฏของอารมณ์และรูปในการเคลื่อนไหว ซึ่งเกี่ยวข้องกั…

…วา. อี อารันต์ ก. อีการันต์ ที่เป็นนามนามามาเดิม อภัยที่สมาสแล้วไม่ ต้องรัดสะ เช่น :- ปุ. ตบสุโลโน กิจอ ตบสุจิวติ กิจของผู้มีความเพียร. เมธาวิน สุข เมธาวิสสุ สุขของคนมีปัญญา.

เนื้อหานี้เป็นการอธิบายคำบาลีและการนำไปใช้ในบริบทต่างๆ โดยเฉพาะเรื่องการประยุกต์ใช้คำในภาษาและการทำความเข้าใจความหมายของคำ อธิบายถึงความแตกต่างระหว่างคำในหน้าที่ต่างๆ และอย่างที่ไม่ต้องรัดสะ เพื่อให้ผ

…็ได้โดยวิธี เอกเสส คือพวกว่าพวกนาย ก. มาดังนี้ ก็ลงหมายความถึงนาย ข. มา ด้วยเหมือนคำว่ากล่าวสารปฏิฏ กิลึงถึงถึงพระโมคคลานะด้วย เพราะท่านเป็นอัครสาวกด้วยกัน ฉะนั้น เอกเสสสมาพที่จะเป็นได้ ก็ ต้องเป็นบทที่…

บทความนี้อธิบายถึงความหมายของพระโคในบริบทที่เกี่ยวข้องกับอัพยักวามาส ซึ่งเป็นการใช้ศัพท์เฉพาะในการสื่อสาร โดยมีตัวอย่างการใช้งานในเชิงพุทธศาสนา นอกจากนี้ยังกล่าวถึงความสำคัญของการใช้คำในวรรณกรรมที่เกี

ประโยค - อริยาบถใว้ระยะดี - หน้า 28 หลังบ้างก็ได้ เช่น อุกิ อาริโท เอน โละ=อุทยาโท พุทธมโณ ไฟอันพรมณฑใดๆชนะแล้ว พราหมณ์นี้นั่งชื่อว่ามีไฟอันพรมแล้ว อุ. นี้ ในบ…

…หานี้มีการพูดถึงอริยาบถซึ่งเป็นแนวทางทางพระพุทธศาสนา และการวิเคราะห์การใช้ศัพท์ที่เกี่ยวข้องเช่น 'อุกิ', 'อาริโท', และ 'อุทยาโท' สำรวจความหมายและวิธีการใช้งานในบริบทที่ถูกต้อง นอกจากนี้ยังมีคำอธิบายเกี่…

…สาสนาและตำบล - หน้า 29 ที่เป็นกรรมอันเป็นวิสาสะของประธานในรูปวิเคราะห์นั้น ๆ ถ้า วิสาสะไม่ใช่กรรมอันกิริยา ไม่มีผู้ถูกา ก็ไม่ต้องนามาใช้ เช่น อ. สถูชาโค ลำไก ยุสฺโส-สฺชาดลำไก ชโน ชนิดวามสังชเกิดแล้ว 4. …

บทความนี้พูดถึงการอภิปรายบาลเกี่ยวกับกรรมและวิสาสะในรูปวิเคราะห์ พร้อมการยกตัวอย่างการใช้ในภาษา เช่น ยศฟท์และการประยุกต์ในรูปปัญจวิริยติ การเชื่อมโยงของกรรมนั้นกับประธานและวิสาสะ อธิบายรูปแบบต่างๆ ที่

ประโยค - อธิบายบาลีไวราณี สมาธิและติฌฺฌิต - หน้า 33 กินนาธิการบูพพพินิ พุทธพินิ ในรูปวิเคราะห์ บททั้งหลายมีวิติติแตกต่างกัน เช่น บทหน้าใช้ ทวิยา บทหลังใช้…

ในบทความนี้มีการอธิบายเกี่ยวกับบาลีไวราณีและการวิเคราะห์บทต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับสมาธิและติฌฌิต เช่น การใช้บทที่แตกต่างกันในส่วนต่าง ๆ รวมถึงความสัมพันธ์ระหว่างบทประธานและบทวิติสะแนะ และวิธีตั้งวิเครา

…ูร) ผู้คนแล้วจากบาป ปุณิมดัปปุรส. 16. ปุณิโอ อิติ สมุตา=ปุณญสมุติ สมมติว่าเป็นญาติ สมกวน. กัมม. 17. กินโน ยโล ยส สโล=ทินโยโล มีอาณา ท่านให้แล้ว จุดกติ พุทธพิธี. 18. มหาพาย มู่ฉี อิว มู่ฉี สโล=มหาทัพโจ ม…

เนื้อหานี้มุ่งเน้นการอธิบายบาลีไว้อาณัติ สมาทและทัตติล ที่เกี่ยวข้องกับบทบาทและการใช้งานตามหลักธรรมต่างๆ ในพุทธศาสนา เช่น คำว่า 'ทาสี' และ 'ปาการสูติ' รวมถึงการเชื่อมโยงกับแนวคิดทางพุทธศาสนา ซึ่งมีควา

…ช้ปัจจัยแทนได้เฉพาะ ภาวะ ศพทอย่างเดียว อพยศถิต ใช้ปัจจัยที่หลังศพทนาม สำเร็จรูปเป็นอพยศศพท แกง ตามวิกิตติตั้ง ๆ ไม่ได้. สามัญญิตติต ที่ว่างปัจจัยแทนศพทนาม ทั้ง 2 นั้น ดังนี้:- แทนบนามนาม เช่นในโคตรถิติต…

…ทต่างๆ ว่าด้วยประโยชน์ของสามัญญิตติในทางภาษาและการเรียนรู้ด้านบาลี โดยพิจารณาจากต้นทางของคำที่ทำให้เกิดความหมายที่ชัดเจนและเหมาะสมกับการใช้งานในเชิงวิชาการ โดยเฉพาะการสื่อสารและการตีความในข้อบังคับและหล…