ขณะ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 128 / 199

… แต่โทษ (คือความมีสีดำขึ้น) นี้ เป็นโทษของ ร่างกาย" แล้วหยั่งญาณลงในปัญจขันธ์ เจริญวิปัสสนาไปจนถึง (ขณะ) แต่อนุโลมญาณไปใกล้โคตรภูญาณ ขณะนั้นพระผู้มีพระภาคเจ้าจึงตรัส โอภาสคาถาแก่เธอว่า "ราคะ เรียกว่า ธุล…

ในบทนี้ พระจุลปันถูกยืนร้องไห้อยู่ที่ประตูเมื่อพระผู้มีพระภาคเจ้าทรงเห็นและเข้าไปปลอบพระจุลปันถูก โดยตรัสว่าผู้ที่ไม่สามารถท่องคาถาได้ไม่ถือเป็นความผิดในศาสนา พระองค์จูงมือเธอเข้าสู่วิหาร และเนรมิตผ้า

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 132 พระภาคเจ้าที่นั่น (ทุกวัน ?) พระผู้มีพระภาคเจ้าโปรดประทานนยะแก่ พระเถระว่า "วันนี้เราแสดงธรรมเท่านี้" พระองค์ตรัสอภิธรรมกถา ไม่หยุดเลยตลอด ๓ เดือนด้ว

… และนายจุลอนาถได้ช่วยเหลือคนกลุ่มนั้น พระอนุรุทธเจริญอาโลกกสิณเพื่อดูที่ประทับของพระผู้มีพระภาคเจ้า ขณะเดียวกัน พระมหาโมคคัลลานเถระถูกเรียกเพื่อแสดงฤทธิ์ขึ้นไปเฝ้าพระองค์ ข้อมูลเกี่ยวกับการแสดงอภิธรรมบ่ง…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 137 ท้าวเธอตั้งอยู่ในอนาคามิผล และโปรดอมาตย์ ๑,๐๐๐ ของท้าวเธอให้ ตั้งอยู่ในโสดาปัตติผลแล้ว ทรงทำอย่างที่พระนางอโนชาพร้อมทั้งหญิง บริวาร ๑,๐๐๐ ผู้เสด็จ (ต

ในบทนี้กล่าวถึงเหตุการณ์ที่พระนางอโนชาพร้อมอำมาตย์ ๑,๐๐๐ คนตั้งอยู่ในโสดาปัตติผล ขณะที่พระราชาทรงตั้งอยู่ในอรหัตผล และพระมหินทเถรเจ้าก็ได้ทำปาฏิหาริย์ที่ทำให้พระราชาไม่ทอดพระเนตรเห็นผู…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 144 [อภิชชมาโนทกคมนปาฏิหาริย์ - เดินบนน้ำอันไม่แตกก็ได้ ในปาฏิหาริย์ข้อว่า "อุทเกปิ ปภิชฺชมาเน- (เดินไป) บนน้ำ อันไม่แตกก็ได้" มีพรรณนาว่า บุคคลใดแล้วจม

…ตถุต่างๆ เพื่อให้เป็นไปตามที่ต้องการได้อีกด้วย ดังนั้นบุคคลที่ไม่มีฤทธิ์จะต้องเดินบนพื้นดินเท่านั้น ขณะที่ผู้ที่มีฤทธิ์สามารถดำเนินการต่าง ๆ ได้ตามที่อธิษฐานไว้เพื่อให้สอดคล้องกับความต้องการของตนเอง และเ…

… 166 จิตนั่นเอง" แต่เมื่อเกิดปัญหาขึ้นว่า "ผู้มีฤทธิ์นี้เมื่อไปด้วยอทิสสมาน- กายอย่างนั้น ไปในอุปปาทขณะแห่งอธิฏฐานจิตนั้นหรือ หรือว่าใน ฐิติขณะหรือในภังคขณะ (แห่งอธิฏฐานจิต) ?" พระเถระก็กล่าวว่า "ไปได้ทั…

เนื้อหาเกี่ยวกับความเข้าใจในเรื่องการมีฤทธิ์และการนิรมิต โดยมีการถามตอบเกี่ยวกับการไปในสามขณะและลักษณะของการไปด้วยตนเองหรือการส่งรูปนิรมิต มุ่งเน้นที่ความหมายของคำว่า 'มโนมัย' และการทำกิจกรรมนิ…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 176 [วิธีทำเจโตปริยญาณ] ปุจฉาว่า "ก็ญาณนี้ พระโยคาวจรภิกษุจะพึงให้เกิดขึ้นได้ อย่างไร ? วิสัชนาว่า เพราะว่าญาณนี้ย่อมสำเร็จด้วยอำนาจทิพพจักขุ (ญาณ) ทิพพจ

…รสังเกตความเปลี่ยนแปลงของสีในโลหิตสามารถช่วยระบุอารมณ์จิตของบุคคลได้ สีดำแสดงถึงความโสมนัสและโทมนัส ขณะที่สีใสแสดงถึงอุเบกขา การทำความเข้าใจในกระบวนการเหล่านี้ช่วยเพิ่มพูนเจโตปริยญาณให้อยู่ในระดับที่สูงข…

…อน) ไปได้ถึง ๑๐ ปี ๒๐ ปี เป็นอาทิไปจนถึง การปฏิสนธิของตนในภพนี้ได้ ก็พึงอาวัชนาการถึงรูปอันเป็นไปใน ขณะจุติในภพก่อน (ต่อไป) อันภิกษุผู้มีปัญญาย่อมอาจเพิกปฏิสนธิ เสีย ทำนามรูปในขณะจุติให้เป็นอารมณ์ได้โดยว…

บทความนี้เสนอการทำกิจกรรมเกี่ยวกับการชำระบาตรซึ่งมีความสำคัญในชีวิตประจำวันของภิกษุ โดยการย้อนลำดับไปถึงการทำกิจกรรมต่างๆ ตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน สิ่งเหล่านี้ช่วยให้ภิกษุมีสติรู้ตัวเมื่อทำกิจกรรมต่าง

…ตาเนื้อของมนุษย์ ในสองคำว่า "จวมาเน อุปปชุชมาเน -ที่กำลังจุติ กำลังอุปบัติ " นั้น มีอรรถาธิบายว่า ในขณะจุติก็ดี ใน ขณะอุปปบัติก็ดี ไม่อาจเห็น (แม้) ด้วยทิพยจักษุ" แต่สัตว์เหล่าใดใกล้ จะจุติ กล่าวได้ว่าจั…

…ยจักษุ การเห็นที่แท้จริงจึงเป็นสิ่งที่เกิดจากการเข้าถึงทิฏฐิวิสุทธิ์ มีรายละเอียดถึงลักษณะของสัตว์ในขณะกำลังจะจุติและถือปฏิสนธิ ไม่สามารถมองเห็นได้ด้วยตาแม้จะมีจักษุทิพย์ เนื้อหานี้เน้นย้ำถึงพลังของญาณที…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 218 ในหมู่บ้านแห่งใดแห่งหนึ่ง ท่านทั้งสองนั้นได้ยาคูยังร้อนประมาณ กระบวยหนึ่ง ในเรือนหลักแรกทีเดียว พอลมในท้องของพระเถระ เสียดขึ้น ท่านจึงคิดว่า "ยาคูนี้

เนื้อหาบทนี้เกี่ยวกับการสนทนาระหว่างพระเถระและภิกษุหนุ่ม ซึ่งพระเถระได้ดื่มยาคูในหมู่บ้าน ขณะที่ภิกษุหนุ่มแสดงความไม่เคารพพระเถระ โดยกล่าวว่า 'คนแก่หน้าไม่อาย' แม้ว่าตนเองจะเป็นพระโสดาบัน แต่ภิ…

* ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 230 อัชฌัตตารัมมณติกะ (หมวด ๓ แห่งอัชฌัตตารมณ์) (อิทธิวิธญาณเป็นไปในอารมณ์ ๗] ในอภิญญาญาณเหล่านั้น อิทธิวิธญาณย่อมเป็นไปในอารมณ์ ๓ โดยเป็นปริตตารมณ์ มห

ในบทความนี้กล่าวถึงอิทธิวิธญาณที่มี 3 อารมณ์ ได้แก่ ปริตตารมณ์ มหัคคตารมณ์ และอัชฌัตตารมณ์ เช่น ขณะพระโยคีทำกายให้อาศัยจิต การน้อมกายไปตามอำนาจจิต วางรูปกายลงไปในมหัคคตจิต เป็นต้น แสดงให้เห็นว่าการเข…

…นาคตารมณ์ [ปัจจุบันจิต ๓] เจโตปริยญาณเป็นปัจจุบันนารมณ์อย่างไรเล่า ? ชื่อว่าปัจจุบัน (จิต) มี ๓ คือ ขณะปัจจุบัน (จิตเป็นปัจจุบันชั่วขณะ) ๑ สัตติ * คือให้เรียงคำต่อว่า "พระสกทาคามี ก็ไม่รู้จิตของพระอนาคาม…

บทความนี้กล่าวถึงการทำความเข้าใจเกี่ยวกับเจโตปริยญาณและประเภทของจิตในบุคคลต่างๆ ตั้งแต่พระโสดาบันถึงพระอรหันต์ โดยมีการเจาะลึกเรื่องมรรคจิตและผลของคำว่าอัปปมาณารมณ์ในระบบการเข้าใจนี้ นอกจากนี้ยังชี้ให

…็นปัจจุบันชั่วกาลภพหนึ่ง) ๑ ในปัจจุบัน (จิต) ๓ อย่างนั้น (จิต) ที่ถึงความเกิดขึ้นตั้งอยู่และ ดับไป (ขณะหนึ่ง) ชื่อขณะปัจจุบัน ที่นับเนื่องอยู่ใน (ระยะ) ๑-๒ สันตติวาระชื่อสันตติปัจจุบัน [สันตติปัจจุบัน] พ…

บทนี้ในวิสุทธิมรรคอธิบายถึงสันตติปัจจุบันว่าจิตเป็นปัจจุบันในช่วงเวลาสั้นๆ ซึ่งประกอบด้วยสันตติวาระ หมายถึงช่วงที่จิตมีการเกิดขึ้น ตั้งอยู่ และดับไป พร้อมทั้งยกตัวอย่างในการปรากฏของอารมณ์และรูปในการเค

…ตปริยญาณได้" มีคำถามว่า เพราะเหตุไฉน ? มีคำแก้ว่า "เพราะจิตของผู้มีฤทธิ์และของผู้อื่น ย่อมเกิดขึ้นในขณะ เดียวกันได้" และนี้เป็นคำอุปมาแห่งจิตเหล่านั้น คือเมื่อดอกไม้ กำหนึ่ง บุคคลซัดไปในอากาศแล้ว ดอกไม้ด…

เนื้อหานี้กล่าวถึงความผูกพันของวิญญาณกับอำนาจฉันทราคะในปัจจุบัน และการศึกษาจิตในมุมมองของอาจารย์ภายในพระสูตรที่ทำให้ผู้คนสามารถรู้ถึงจิตของคนอื่นได้ ในอุปมาเปรียบเทียบกับดอกไม้ที่สามารถเชื่อมต่อกันได้

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 241 [ทิพพจักขุญาณเป็นไปในอารมณ์ ๔] ทิพพจักขุญาณ ย่อมเป็นไปในอารมณ์ ๔ โดยเป็นปริตตารมณ์ ปัจจุปันนารมณ์ อัชฌัตตารมณ์ และพริธารมณ์ เป็นไปอย่างไร ? ก็ทิพพจัก

…์, ปัจจุปันนารมณ์, อัชฌัตตารมณ์ และพหิทธารมณ์ โดยระบุลักษณะการเห็นรูปและอารมณ์ที่เกิดขึ้นในปัจจุบัน ขณะเดียวกันก็ได้อธิบายถึงอนาคตังสญาณที่เป็นไปในอารมณ์ 4 เช่นกัน ซึ่งอธิบายถึงการรู้ถึงการเกิดและการทำมร…

…วงวังวังค์ ดั่งน้ำ อันไหลหลานกระแสไปในระหว่างชนะนิดหน่อย ติดตามเรือที่เล่นไป ทวนกระแส ย่อมเกิดฉัน ๒ ขณะ หรือขณะเดียว ด้วยสามารถของ ปัจจัยนั้น ๆ ตามที่ตนได้ ด้วยอำนาจแห่งอารมณ์อรูปธรรมเป็นอาติ และแห่งบุรา…

เอกสารนี้นำเสนอการวิเคราะห์เกี่ยวกับกามาวจรชนะที่เกิดขึ้นในลำดับมนาวาระ และนำเสนอวิธีการที่ชนะเหล่านี้ทำงานร่วมกับวิญญาณและการปรับเปลี่ยนที่เกิดขึ้นจากอารมณ์ การตีความแสดงให้เห็นถึงความสำคัญของการรู้จ

…งวันเป็นต้น จัดเป็นปัจจุบัน รูปในสมมัยก่อนแต่นั้น จัดเป็นดี รูปในสมุฏฐานแน่นั้น จัดเป็นอนาคต ว่าโดย ขณะ รูปที่เนื่องอยู่บนขณะ ๓ มีอุปขณะเป็นต้น จัดเป็นปัจจุบัน รูป่อื่นนั่น จัดเป็นอนาคต รูปลังกั้นนั้นจัด…

…และความสัมพันธ์ระหว่างรูปกับสภาพการณ์ต่าง ๆ ผ่านการอภิปรายเกี่ยวกับปัจจุบัน อนาคต และสัมพันธ์ระหว่างขณะ การทำความเข้าใจเหล่านี้ช่วยให้เห็นความซับซ้อนของธรรมชาติและการมีอยู่ของรูปในแนวทางพุทธศาสนา โดยเฉพา…

…โมนะ โมนะ เพราะมาถึงพระนิพพาน กิสลดังสิ้น (หรือว่าหน่วยพระนิพพานเป็นอารมณ์ คิสลดังสิ้น) เพราะฉะนั้น ขณะ ถ้าแปลแล้วว่า ความสิ้นก็เป็นนิพพานไม่ใช่ (?)

บทความนี้วิจารณ์ถึงแนวคิดของพระนิพพานและพระอรหัต โดยที่ระบุว่าความสิ้นในพระธรรมสามารถถูกตีความเป็นนิพพานได้หรือไม่ ข้อความจะกล่าวถึงโทษและความถูกต้องของการตีความ และยังเจาะลึกถึงธรรมชาติที่สามารถบรรลุ

…มหากูติ (ถืออาศ) ๕ เป็น--อัตปิยองค์ซึ่งกันและกัน นามรูปเป็น----- อัศจีปัญญึ่งกันและกันในโอกกัตติยะ (ขณะลงสู่สรรค์) จิตและ เจตสิกธรรมทั้งหลายเป็น ---- อัตปิยองค์แห่งรูปรับทานทั้งหลาย จักขายตะ เป็น---อัตปิ…

บทความนี้นำเสนอเรื่องราวเกี่ยวกับขันธ์ ๕ ที่ไม่มีรูปเป็นปัจจัยและการสัมพันธ์กันระหว่างนามรูป, จิต และเจตสิกธรรมที่เป็นอัตปิยองค์แห่งรูปรับทานรวมทั้งมโนธาตุ และสิ่งต่างๆ ที่ส่งผลต่อการเกิดใหม่ เช่น อาห

ประโยค - วิชาธรรมมะภาค ๓ ตอนที่ ๑ หน้า ๒๙๒ เขาสัตว์ นมส้ม งา แป้งเป็นดิน ซึ่งไม่เหมือนกันก็เป็นปัจจัยแห่งหญิง แพรกและตะใคร่เป็นดิน แต่ปัจจัยธรรมเหล่านั้นเป็นปัจจัยที่ผิดกัน ไม่ผิดกันและเหมือนกันไม่เห

…มพันธ์ของปัจจัยต่างๆ ที่มีผลต่อความรู้และการอยู่ในสงสาร เพื่อให้เห็นถึงโครงสร้างและความหมายของธรรมะ ขณะเดียวกันยังเน้นถึงปัจจัยที่ก่อให้เกิดความรู้และความเข้าใจในทุกข์，以及如何避免一些错误。ศึกษาความเปลี่ยนแปลงในธร…

…ค - วิถีธรรมอันเปราะบาง ตอน ๑ หน้า ๓๐๔ นั่น ต้อนนั้นจิตจิตใจคง ทำอารมณ์ของวงค์ให้เป็นอารมณ์เกิดขึ้น ขณะจิต ๑ (คือวงค์ ๒ อาวะนะ ๑ ชนะ ๕ ทาริรามนะ ๒ ฐตุ ๑) เพียงนี้นับเป็นคำดี ลำดับนั้น ปฏิสัญญิติศัพท์เกีื…

บทความนี้สำรวจแนวทางการทำความเข้าใจอารมณ์และจิตใจ โดยเฉพาะในบริบทของการเกิดและการเปลี่ยนแปลงของจิตภายในระยะเวลาสั้นๆ รวมถึงการเกี่ยวข้องของอารมณ์ที่เป็นเหตุของทุกข์และกรรมที่มีอิทธิพลต่อจิตใจของบุคคลใ