คำว่า : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 20 / 150

…อยู่ ดังลูกศรที่นายขมังธนูยิงขึ้นไป ฉะนั้น [จิตตวเสน กายปริณามนปาฏิหาริย์ - ไปด้วยอทิสสมานกายก็ได้] คำว่า "น้อมกายไปตามอำนาจจิต " นั้น อธิบายว่าถือเอากาย ยกขึ้นไว้ในจิต คือทำ (กาย) ให้มีคติตามจิต คือว่าทำใ…

บทนี้กล่าวถึงการเข้าใจปาฏิหาริย์ในวิสุทธิมรรค โดยเฉพาะการเคลื่อนที่ด้วยทิสสมานกายซึ่งเป็นผลจากการอธิษฐานของผู้ที่มีจิตตาธิฏฐาน ทำให้สามารถเคลื่อนที่ไปยังพรหมโลกได้ แม้จะมีผู้เห็นอยู่ การเคลื่อนที่นี้เ

…่ (ที่จริง) การไปด้วยตนเองแห่งผู้มีฤทธิ์นั้นนั่นแหละมาในปาฐะ (ที่กล่าวถึงปาฏิหาริย์ไปพรหมโลก) นี้ " คำว่า "มโนมัย" คือ รูปนั้นชื่อว่ามโนมัย เพราะเป็นรูปที่ผู้มีฤทธิ์นิรมิตขึ้นด้วยใจอธิษฐาน คำว่า "มีอินทรีย…

…ีการถามตอบเกี่ยวกับการไปในสามขณะและลักษณะของการไปด้วยตนเองหรือการส่งรูปนิรมิต มุ่งเน้นที่ความหมายของคำว่า 'มโนมัย' และการทำกิจกรรมนิรมิตต่าง ๆ ของพระพุทธเจ้าซึ่งทำได้ตามพระหฤทัย การใช้อำนาจที่สถิตอยู่ภายใน…

…่เป็นของมนุษย์" ความว่าล่วง คือล้ำธาตุหูเนื้ออันเป็นของมนุษย์ไป โดยได้ยินเสียงเลย อุปจารของมนุษย์ไป คำว่า "อุฏภ สทฺเท สุณาติ" แปลว่า ได้ยินเสียงทั้งสอง เสียงสองคืออะไรบ้าง คือเสียงทิพย์ด้วย เสียง มนุษย์ด้ว…

บทความนี้อธิบายความหมายของโสตธาตุที่เป็นทิพย์และความสามารถในการได้ยินเสียงจากทั้งมนุษย์และเทวดา รวมถึงการอธิบายว่าผู้ที่สามารถได้ยินเสียงที่เกินกว่าธาตุหูเนื้อมนุษย์ได้เป็นเพราะอำนาจของทิพยวิหารและการ

…หมายน ระหว่างคำสองคำกิ่ด ย่อคำหน้าบ้างหลังบ้างก็ดี เป็นลักษณะของสมาส มีทั้งในสำเนาไทย และบาลี เช่นคำว่า “สุรสเปโต” แปลเป็นสมาสในไทยว่า "เปรตหมู" การตั้งวิเคราะห์คือการขยายความว่า เปรต-เหมือนหมู, เปรต- …

บทความนี้นำเสนอความรู้เกี่ยวกับการย่อคำต่อคำและการสมาสระหว่างคำในภาษาไทยและบาลี พร้อมทั้งการวิเคราะห์ความหมายของคำต่างๆ เช่น เปรตหมู นอกจากนี้ยังอธิบายกรณีการใช้ปัจจัยและกรรมในภาษาศาสตร์ เพื่อเพิ่มควา

…ในอ. นี้จะพึงเห็นได้ว่า เวลาดัง วิเคราะห์ ตั้งไปตามลำดับเลข ๑,๒,๓. แต่เวลาเปล่าต้องเปล่าลำดับ คือแปลคำว่า มีวัตถุ เป็นสมาสที่ 2 ต่อไปยังแปลสมาสที่ 1. ว่าง หอมและระเบียบ, แต่ต่ออย่างนี้ สมาสที่ 3 และที่ 2 เ…

เนื้อหานี้อธิบายลำใวยากรณ์และสมาคมในภาษาไทย โดยมีการวิเคราะห์และอธิบายการใช้คำทั้งในทางไวยากรณ์และในการแปลสมาสแม้ว่าอาจมีข้อยกเว้นในกฎเกณฑ์ต่างๆ โดยเน้นที่ความนิยมในการใช้ภาษาและวิธีการวิเคราะห์อนุกรม

…ี เป็นอันใช้ได้. ในตรตษิติติดนี้ ลง นิฏ ปิณิจ แทนศัพท์ได้มา มี ตรติ ศัพท์ ซึ่งเปล่า ย่อมมาจน เป็นตน คำว่า เป็นตน นั่นเอง ให้สิ่ง ถึงศัพท์อื่น ๆ ได้หลายอย่างต่อไป เช่น คำว่า ยมด ย่อมเที่ยวไป, คจุดิ ยอมไป, ค…

เนื้อหาเกี่ยวกับการวิเคราะห์คำศัพท์ในภาษาบาลี โดยเน้นไปที่คำว่า ปัจ สายปุฏุตสุ อปจิต และการระบุลักษณะของศัพท์ โดยมีการเปรียบเทียบและอธิบายอย่างชัดเจนถึงวิธีการใช้ศ…

ประโยค - วิวัฒนาการแปล ภาค 3 ตอน 1 - หน้าที่ 13 [อัคคปฏิปัสมิภิกะ] ในวัฏฏะ นั้น คำว่า "อรรถ" นั้น โดยสังเขปเป็นคำเรียกผลที่ เผิดมานแต่เหตุ จริงอยู่ ผลที่เผิดมานแต่เหตุ ท่านเรียกว่า "อรร…

บทความนี้กล่าวถึงคำว่า 'อรรถ' และ 'ธรรม' ในบริบทของพระพุทธศาสนา โดยชี้ให้เห็นถึงความรู้ที่เกิดจากการศึกษาพุทธธรรม ความแตกต…

ประโยค - วิสถีมุทธบรรเลง ถลก ด ค ตอน ๑ - หน้า ที่ 234 อรรถาธิบายแห่งคำประพันธ์นี้ว่า คำว่า “ด้วยบทหนา” เป็นต้น ความว่า ความเป็นสัจจวตะ เป็นต้น ซึ่งแยกออกไปเป็นสัจจวตะ (กล่าวว่าจัตตะแและโลกิเ…

บทความนี้วิเคราะห์คำประพันธ์ที่เกี่ยวข้องกับอำนาจปัจจัยและความเป็นอยู่ของธรรมอย่างละเอียด โดยมีการแยกประเภทต่าง ๆ เช่น สัจจวตะ อนุภาพ และวิสถีถวา ที่ชี้ให้เห็นถึงความสัมพันธ์ระหว่างเหตุและผลในจักรวาลแ

… แม้ในอุทธศมอืนมีอารมณ์เป็นปัจจัย เป็นต้น กษัตริย์เดียวกันนี้ [แก้ศัพท์เหตุ] ในบท “เหตุปัจจัย” นั้น คำว่า “เหตุ” เป็นคำเรียกว vervolgens (อวัจจะแห่งคำ คืออโยคคำที่ให้รู้ความแต่ละคำ) และการนะ (สิ่งที่ ก่อผ…

บทความนี้สำรวจความหมายของคำว่า 'เหตุ' และ 'ปัจจัย' ในแง่มุมที่แตกต่างกัน ทั้งในทางวิทยาศาสตร์และทางพระศาสนา คำว่า 'เหตุ' ใช้กล่าวถ…

…) โดยหลายประการ เป็นปัจจัยแห่งอภิสงฆ์ข้อสุดท้าย (คืออญฺญชาขิ สัง- ขาร) โดยประการเดียวแล ในคำสังนั้น คำว่า “เป็นปัจจัยแห่งอภิสงฆ์คือ อญฺญชาขิ สังขาร” โดยประการ ๒ คือโดยเป็นอารมณ์มณีปัจจัย ๑ โดยเป็นอุปปาสส…

ในบทนี้มีการอภิปรายเกี่ยวกับปัจจัยในการสร้างอภิสงฆ์ ซึ่งรวมถึงความสำคัญของอุปธรรมสงฆ์และการอธิบายความหมายของอญฺญชาขิ สังขาร โดยเน้นถึงบทบาทของอารมณ์และปัจจัยที่เกี่ยวข้องในกระบวนการคิดและการทำบุญเพื่อ

…นดลภาพ คือกล่าวถึงผล (คือกล่าวถึงผล) เพราะกรรมนันเป็นเหตุแห่งภาพ ดังความเกิดขึ้นแห่งพระพุทธทั้งหลาย คำว่าเป็นสุข เพราะเป็นเหตุแห่งความสุขนั วิจินฉัยโดยอรรถในบทนี้ พึงทราบโดยประกาศที่กล่าวมานี้ เป็นอันดับแร…

…บ่งออกและการรวมของธรรมา โดยการวิจินฉัยโดยอรรถและโดยธรรมในเรื่องภาพซึ่งประกอบด้วยกรรมภาพและอุปปติภาพ คำว่า 'ภาพ' มีการแบ่งออกเป็น ๒ ประเภท ได้แก่ กรรมภาพ และอุปปติภาพ ซึ่งกรรมภาพนั้นถูกนับว่าเป็นเหตุของภาพ …

…โยค- วิทยธรรมกรรมเปล ก ด ตอน ๒ (ตอนจบ) - หน้าที่ 23 พรรณนามณะนี้ บัณฑิตพึงทราบว่าสิ่ง ทิฎฐิวิสัตฐิ คำว่า "นามรูป- วิภัตถะ- ความกำหนดนามรูป" ก็ดี คำว่า "สง่ารปริเทก- กำหนดสง่ารูป" ก็ดี ก็เป็นคำเรียก นามรูป…

…ี้เน้นการพรรณนามณะเกี่ยวกับวิทยธรรมและนามรูป โดยเฉพาะความเข้าใจในอธิการแห่งปัญญาภาวนา พร้อมการอธิบายคำว่า 'ทิฎฐิวิสัตฐิ' และแนวความคิดเกี่ยวกับการพิจารณาความจริงของสรรพสิ่ง. สนับสนุนการพัฒนาและเข้าใจนามรูป…

…มะนะ - พิจารณารูปที่เป็นอดีต เป็นต้น) อันนี้ รูปทั้งปวงนั้นแหละชื่อว่าเป็นทุกข์ เพราะอรรถคือเป็นภัย คำว่า "เพราะอรรถคือเป็นภัย" หมายความว่า เพราะเป็นสิ่งน่ากลัว ด้วยว่าสิ่งใดไม่เที่ยง منهنั้นเอาเป็นสัมมะนะ…

บทคาถานี้กล่าวถึงธรรมะที่ว่าด้วยสัมมะนะและทุกข์ในรูปแบบที่ชัดเจน พระพุทธองค์ได้แสดงให้เห็นถึงความไม่เที่ยงของรูปทั้งหลาย และความจริงที่ว่าเป็นภัยให้กับเทวดา โดยแยกประเภทสัมมะนะออกเป็น ๑๑ ลักษณะ เพื่อใ

…ผู้นี้ ซึ่งสงฆารบงบาญได้บรรลุแล้ว อย่างนี้ ย่อมเป็น สิญาปุปฏุ (ถึงยอด) เป็นอุฐานามมี (ไปสู่ความออก) คำว่า "สิญาปุปตรวปุสานา" ก็ดี คำว่า "อุฐานามมี" ก็ดี นั่นเป็นชื่อของญาณ 3 มีสงฆบญบาญเป็นต้น (คือ สงฆารบาญ…

…เกี่ยวกับมูลจิตภูมิยา, ปฏิสงขา และสนติภูมิยา ซึ่งวิเคราะห์ถึงการสละและทำบุญเพื่อเข้าถึงนิพพาน รวมถึงคำว่า 'สิญาปุปัตรวปุสานา' และ 'อุฐานามมี' ที่มีความหมายถึงญาณ 3 ที่เกี่ยวข้องกับการเข้าสู่ความสงบและการบร…

…ทเป็นภาคัญูะ สีลพัฒนาม เป็นภาคัญูะ อิทธิวิชาวนิชิว (ความยึดมั่นว่า นี้แหละจริง) เป็นภาคัญูะ" [อคติ] คำว่า อคติ เป็นคำเรียกการทำสิ่งที่ไม่ควรทำ และไม่ทำสิ่งที่ ควรทำ เพราะความรัก ความชัง ความเกลอ ความกลัว จ…

…เกี่ยวข้องกับการดำเนินชีวิต การทำสิ่งที่ถูกต้องและไม่ถูกต้อง ซึ่งเรียกว่า อคติ ทั้งนี้ยังมีการหยิบยกคำว่า 'อาศะวะ' ในการอภิปรายเกี่ยวกับอารมณ์และวิชชา ที่เป็นส่วนสำคัญในการเข้าใจธรรมชาติของมนุษย์ในมิติของอ…

…ัวอื่นมาก จำต้องอธิบายมากสักหน่อย ดังวิธีจะได้อธิบายดังต่อไปนี้ วิธีนี้น่าชื่อว่า "อัพกาส." อัพกาส คำว่า "อัพกาส" นี้ ได้แก่การที่ทำ ทุฎภาวะ พยัญชนะเพิ่ม ลงข้างหน้าชาตอีกตัวหนึ่ง อัพกาส นี้ โดยมากนิยมใช้ใ…

เนื้อหานี้กล่าวถึงการอธิบายลำไวยากรณ์ในภาษาไทย โดยเฉพาะการทำความเข้าใจเกี่ยวกับปัจจัยและการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นในภาษา เช่น วิธีการอัพกาสซึ่งเกี่ยวข้องกับการทำให้พยัญชนะเป็น 2 ตัว เพื่อเสริมสร้างศัพท

ประโยค - อธิบายชนไวยากรณ์ นามกิริด และกริยิกิริด - หน้า 7 อย่าง คำว่า นามศัพท์นั้นหมายความว่ากว้าง อาจหมายถึงนามศัพท์ที่เป็นนามนามทั้งหมดซึ่งเป็นนามโดยกำเนิดก็ได้, นามศั…

บทความนี้ให้คำอธิบายเกี่ยวกับชนไวยากรณ์ในภาษาไทย โดยเน้นที่นามกิริดและกริยิกิริด ซึ่งเป็นคำศัพท์ที่สามารถแบ่งได้หลากหลายประเภท จากการปรุงแต่งธาตุ นามกิริดจะหมายถึงคำที่มีลักษณะเป็นนามโดยเฉพาะ และกริยิ

…ใช้ได้งั้น แต่ต้องมีปัจจัยในอายุก มาด้วยในบางแห่ง เช่น อาย, อีบ ปีจีนในอุทธาหรณ์นี้เป็นต้น นามกิตติ คำว่า นามกิตติ ในที่นี้ ท่านหมายถึงกิตติที่ใช้เป็นนาม และ คำว่า นาม ก็หมายเฉพาะถึงคำที่นำมาประกอบในอัญประ…

บทความนี้อธิบายแนวคิดเกี่ยวกับนามกิตติและกิริยากิตติในภาษาไทย โดยมีการยกตัวอย่างเพื่อให้เห็นความสัมพันธ์และการทำงานของคำต่างๆ ในการสร้างประโยค การใช้คำที่เกี่ยวข้องในการตั้งนามและคุณนาม รวมถึงการปรับใ

…นี่อ่อน....กระทำ เป็นต้น. อดีตกาลนั้น แม่ออกเป็น 2 อย่างเหมือนกัน คือ ล่วงแล้ว ๑ ล่วงแล้วเสร็จ ๑ ๑. คำว่า ล่วงแล้ว นั้น หมายความว่า ล่วงไปแล้วไม่มี กำหนด บับแต่วันนี้จนถึงล่วงแล้วหลาย ๆ ปี ก็ได้ เพราะไม่มี…

บทความนี้เสนอการแปลคำกริยาในภาษาไทยตามกาลต่างๆ โดยอธิบายการใช้คำว่า 'ล่วงแล้ว' และ 'ล่วงแล้วเสร็จ' เพื่อแสดงถึงความหมายที่แตกต่างกัน โดยเฉพาะในบริบทของปัจจุบันและอดีต …

…สีทิ ฐิตวา ภัย อุปุปจิต. ในที่นี้ ทิฐวา เป็นกริยาของ ปุกโโล อุปุปจิต เป็นกิริยาของ ภัย. อธิบาย: [๑] คำว่า กัตตา หมายถึงผู้ว่า คือเจ้าของกิริยา ที่กล่าวถึง. คำว่า กิริยาลง หมายถึงกิริยาคุมพากย์เป็นพื้น อัน

เนื้อหาอธิบายเกี่ยวกับอภิธานความสัมพันธุ์ โดยเน้นการพิจารณากิริยาและการเรียงประโยคในภาษาไทย รวมถึงการใช้งานของวิศาสในการทำให้กิริยาอยู่ในรูปแบบที่เหมาะสม ข้อสังเกตต่างๆ เกี่ยวกับการพร่ำเพ้อ หรือถ้อยคำ