คำว่า : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 19 / 147

…่า (ข้าพเจ้าได้ฟังมาแล้วอย่างนี้) สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาค เสด็จประทับอยู่ในเมืองสาวัตถี ฯลฯ ดังนี้ คำว่า เอก เป็นวิเสสนะ (อนิยมวิเสสนสัพพนาม) ของ สมย์ แต่ไม่ได้ มุ่งหมายที่จะนับ สมัย ว่า หนึ่งสมัย หรือ สอ…

…ขยาจะนับจำนวนของนามนาม ส่วนอนิยมวิเสสนใช้ประกอบกับบทนามเพื่อสละสลวยในการกล่าวถึงในพระสูตรต่างๆ เช่น คำว่า เอก ในพระสูตรไม่ได้มุ่งหมายที่จะนับแต่ใช้เพื่อเสริมสำนวนในข้อความ.

…มรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 50 ตัดตอนด้วยส่วนที่ผิดกับตน ก็เช่นเดียวกับ (การกำหนด) ผมนั่นแล [ฟัน] คำว่า ทนฺตา - ฟันทั้งหลาย คือกระดูกฟัน ๓๒ ซี่ของผู้มีฟัน เต็ม แม้ฟันทั้งหลายนั้น โดยสีขาว โดยสัณฐาน มีสัณ…

…ช่น ฟันที่มีรากเดียวและหลายราก รวมถึงการกำหนดส่วนที่ตัดออกจากฟัน ด้วยการเปรียบเทียบกับการกำหนดผม และคำว่าหนังที่หุ้มร่างกายซึ่งมีสีต่างๆ ทั้งนี้เพื่อความเข้าใจในศาสตร์ของวิสุทธิมรรคและสัญญาณของร่างกายที่มี…

…ะดูกเหล่านั้น ส่วน (วิสภาคบริเฉท) ตัดตอนด้วยส่วนที่ ผิดกับตน ก็เช่นเดียวกับผมนั่นแล [เยื่อในกระดูก] คำว่า อฏฐิมิญช์-เยื่อในกระดูก คือเยื่ออันอยู่เฉพาะภายในแห่ง กระดูกทั้งหลายนั้น ๆ เยื่อในกระดูกนั้น โดยสี …

เนื้อหาเกี่ยวกับการอธิบายเยื่อในกระดูกและลักษณะของไต พร้อมพูดถึงศัพท์ทางการแพทย์ที่เกี่ยวกับอวัยวะภายใน โดยใช้คำอธิบายเชิงเปรียบเทียบเพื่อให้เข้าใจง่ายและชัดเจน ทั้งนี้เพื่อให้นักอ่านสามารถเข้าใจสภาพแ

…ยส่วนของตนแห่งหัวใจนั้น ส่วน (วิสภาค บริเฉท) ตัดตอนด้วยส่วนที่ผิดกับตน ก็เช่นเดียวกับผมนั่นแล [ตับ] คำว่า ยกนํ - ตับ ได้แก่แผ่นเนื้อสองแฉก ตับนั้น โดยสี แดง (แต่) พื้นเหลือง (จึง) ไม่แดงจัด สีดังสีหลังกลีบ…

บทนี้อธิบายเกี่ยวกับการตัดตอนของหัวใจและตับ โดยระบุวิธีการตัดตอน เช่นการกำหนดส่วนต่าง ๆ ของหัวใจและตับ ตลอดจนรายละเอียดเกี่ยวกับพังผืดประเภทต่าง ๆ การวิเคราะห์โดยใช้ศัพท์เกี่ยวกับธรรมและการอธิบายลักษณ

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 63 [ปอด] คำว่า บุปผาส-ปอด ได้แก่เนื้อปอดอันมีเนื้อย่อย ๆ ๓๒ ชิ้น (ประกอบกันอยู่) ปอดนั้น โดยสี แดงดังสีผลมะเดื่อที…

เนื้อหาวิเคราะห์เกี่ยวกับลักษณะและโครงสร้างของปอดและไส้ใหญ่ โดยชี้ให้เห็นถึงความสัมพันธ์ระหว่างกรรมและสภาพของปอดที่ไม่สดใส รวมถึงการทำงานหลักของอวัยวะทั้งสองนี้ เช่น หน้าที่รับสารอาหารและของเหลวในร่าง

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - [ปุพโพ-น้ำเหลือง-หนอง] - หน้าที่ 72 คำว่า ปุพฺโพ มีอธิบายว่า บุพโพนั้น (โดยสีปกติ) มีสี (เหลืองอ่อน) ดังสีใบไม้เหลือง แต่ในร่างคนตาย (กลาย) เ…

บทความนี้นำเสนอคำอธิบายเกี่ยวกับคำว่า 'ปุพฺโพ' และ 'โลหิต' ซึ่งมีความหมายที่แตกต่างกันในทางศาสนา โดยเฉพาะในเรื่องของสีและลักษณะของน้ำเหลื…

…้ำลายนั้น ส่วน (วิสภาคบริเฉท) ตัดตอนด้วยส่วนที่ผิดกับตน ก็เช่นเดียวกับผมนั่นแล [สิงฆาณิกา - น้ำมูก] คำว่า สิงฆาฬิกา - น้ำมูก ได้แก่น้ำไม่สะอาดที่ไหลออกจากมัน ในสมอง น้ำมูกนั้น โดยสี มีสีดังเยื่อในเม็ดตาลอ่…

เนื้อหานี้กล่าวถึงเรื่องน้ำมูกและการไขข้อภายในวิสุทธิมรรค แสดงให้เห็นถึงวิวัฒนาการและอาการต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับน้ำมูกในสถานการณ์ต่างๆ โดยอธิบายลักษณะของน้ำมูก สี และการเกิดขึ้นตามฤดูกาล รวมถึงการใช้น

…ล้ว" จงทรงชี้อิริยาบถอันสงบ ไม่เป็นไปข้างหูและไม่เป็นข้างฟุ้ง แก่พระโยคาวจรภิกษุนั้น (ต่อไป) จึงตรัสคำว่า "นั่ง" ต่อนั้น เมื่อจะทรงแสดงความมั่นคงแห่งการนั่ง ความเป็นไปสะดวกแห่งลม หายใจออกเข้า และอุบายในการ…

ในบทนี้กล่าวถึงวิธีการนั่งที่เหมาะสมสำหรับการฝึกสมาธิ โดยมีการชี้แนะการตั้งกายให้ตรงและการรักษาสติในลมหายใจเข้าออก เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดอาการเวทนาและเสริมสร้างสมาธิให้มั่นคงมากขึ้น การนั่งในลักษณะที่

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - - หน้าที่ 96 เจริญงอกงามขึ้น คำว่า ดำรงสติไว้เฉพาะหน้า คือตั้งสติให้มุ่งหน้าต่อ กรรมฐาน อีกนัยหนึ่ง อรรถาธิบายในคำนี้พึงทราบโดยนัยที่ก…

บทนี้กล่าวถึงการตั้งสติในกรรมฐานและการเจริญงอกงาม โดยเสนอความหมายของคำต่าง ๆ เช่น สติที่มีความมั่นคงและการไม่หลงลืม นอกจากนี้ ยังเสนอวิธีการที่พระโยคาวจรสามารถสังเกตพฤติกรรมเหล่านั้นเพื่อพัฒนาอารมณ์ดี

…วนขวายจุดปลายทั้ง ๒ ข้าง และกลาง (ของ ๑. ถ้ายอมรับว่า พระพุทธโฆสแต่งวิสุทธิมรรคนี้ก่อนอรรถกถาอื่น ๆ คำว่า "ในอรรถกถาทั้งหลาย นี้ ก็ต้องหมายถึงอรรถกถาทั้งหลาย ที่ปราชญ์ชาวสีหลแต่งไว้ก่อน เช่น มหาอรรถกถา (?)…

เอกสารนี้พูดถึงการมนสิการในวิสุทธิมรรค โดยการอธิบายถึงวิธีการต่างๆ เช่น อนุพันธนาและผุสนา การนับลม และการตั้งจิต ที่ช่วยให้บัณฑิตเข้าใจถึงแนวทางการปฏิบัติอย่างถูกต้อง พร้อมกับอุปมาที่ช่วยอธิบายแนวความ

…อพฺยาปชฺฌา ดหนฺตุ- ขอสัตว์ทั้งหลายทั้งปวงจงเป็นผู้มีความไม่บีบคั้นเถิด" นี้ก็เป็นอัปปนา อันหนึ่งได้ คำว่า 'อพยาปชฺฌา - ไม่มีความบีบคั้น" นั้น คือ พยาปาทรหิตา ปราศจากพยาบาท ภาวนาว่า "(สพฺเพ สตฺตา) อนีฆา โหน…

ในการทำเมตตาภาวนา ผู้ปฏิบัติสามารถอธิษฐานให้สัตว์ทั้งหลายมีความสุขและปราศจากเวร โดยแบ่งเป็นคำอธิษฐาน ๕ ประการ เช่น ขอให้สัตว์ไม่มีเวร, ไม่มีความบีบคั้น, และไม่มีทุกข์ นอกจากนี้ยังมีคำอธิษฐานอีกมากมายท

…ในเนวสัญญานาสัญญายตนะ แม้ในที่นี้ บทว่า 'สพฺพโส - โดยประการทั้งปวง" นี้ก็มีนัยดัง กล่าวแล้วนั่นแล ในคำว่า "ก้าวล่วงอากิญจัญญายตนะ" นั้นเล่า ก็ หมายเอาทั้งฌานทั้งอารมณ์เป็นอากิญจัญญายตนะ โดยนัยที่กล่าวมา ก่…

ในเนื้อหานี้ อธิบายถึงการวิเคราะห์อากิญจัญญายตนะ ซึ่งเกี่ยวข้องกับฌานและอารมณ์ที่มีบทบาทสำคัญในการเข้าถึงเนวสัญญานาสัญญายตนะ พระโยคาวจรต้องก้าวล่วงทั้งสองอย่างเพื่อให้เข้าถึงได้ ด้วยการไม่ให้ความคิดไป

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 258 ในคำของสามเณรนั้น คำว่า "น้ำมันมี" ก็ใช่ โดยมุ่งถึงความ (ที่น้ำมัน) ไม่ควร (ปน) กับยาคู เพราะมัน (มีติด) อยู่ข้างใน (บาตร) …

เนื้อหาพูดถึงการเข้าใจและพิจารณาสัญญาในทางวิปัสนา สัญญากิจที่จำเป็นต้องมีเพื่อการเข้าถึงความเป็นจริง เมื่อพูดถึงธาตุไฟในน้ำร้อน เป็นภาพลักษณ์ที่สื่อถึงความไม่สามารถทำกิจได้แม้จะมีธรรมแม้ว่าเป็นธรรมชาต

… "สามเณร ถ้านำมี ก็จงนำ ผ้าอาบมา เราจักอาบน้ำ" จึงเรียนว่า "(น้ำ) ไม่มีดอก ขอรับ" ในคำของสามเณรนั้น คำว่า "น้ำมี" ก็ใช่ โดยมุ่งถึง (มันมี) พอเปียกรองเท้า คำว่า (น้ำ) ไม่มี" ก็ใช่ โดยมุ่งถึง (มันไม่มี พอจะ)…

บทความนี้วิเคราะห์ถึงความหมายของน้ำในบริบทของสมาบัติ โดยมีการอุปมาที่ช่วยให้เข้าใจถึงการรับรู้และการสัญญา ความแตกต่างระหว่างการมีและไม่มีน้ำทำให้เห็นถึงความละเอียดของจิตที่เป็นเศษสังขาร ซึ่งสามารถอธิบ

…ตัวความเพียร ชื่อว่าปธานสังขาร คำนี้เป็นชื่อ แห่งความเพียร กล่าวคือสัมมัปปธาน อันยังกิจ ๔ ให้สำเร็จ คำว่า มาพร้อม... คือประกอบด้วยฉันทสมาธิ และปธานสังขาร ทั้งหลายด้วย คำว่า อิทธิบาท ได้แก่กองจิตและเจตสิกที…

บทนี้พูดถึงอิทธิบาทในพระธรรมวินัย โดยเฉพาะการเจริญอิทธิบาทสี่ประการ ได้แก่ ฉันทสมาธิ วิริยสมาธิ จิตตสมาธิ และวีมังสาสมาธิ ซึ่งมีความสำคัญต่อการบรรลุธรรม นอกจากนี้ยังกล่าวถึงปธานสังขารที่เป็นตัวช่วยในก

…อธิษฐาน ด้วยญาณว่า "เราจงเป็นคนจำนวนมาก" เธอก็เป็นคนมากจำนวน ๑๐๐ ดังท่านจุลปันถกฉะนั้น " ดังนี้เล่า คำว่า "อาวชฺชติ - นึก" ท่านก็ กล่าวโดยเป็นบริกรรมนั่นเอง (ไม่ใช่อาวัชชนะ) คำว่า "ครั้นนึกแล้ว ก็อธิษฐานด้…

…จตุตถฌานแบบเฉพาะ อธิบายถึงการเกิดขึ้นของจิตในสมาบัติและการอธิษฐานด้วยญาณในอภิญญา โดยแสดงความสำคัญของคำว่า 'อธิษฐานด้วยญาณ' ที่พึงเข้าใจในลักษณะโดยรายละเอียดในการปฏิบัติ.

…ที่กำหนดไว้ มัน จึง(กลับ) เป็นน้ำไปตามเดิม (อากาเส ปัลลังกกมปาฏิหาริย์ - นั่งขัดสมาธิไปในอากาศก็ได้ คำว่า ปลุลงเกน กมติ ความว่า ไปทั้ง (ที่นั่งคู่) บัลลังก์ (คือนั่งขัดสมาธิไป) คำว่า ปกขี สกุโณ แปลว่า นกที…

เนื้อหาเกี่ยวกับการทำปาฏิหาริย์ในอากาศ ซึ่งสามารถทำได้โดยการนั่งขัดสมาธิ และการอธิษฐานให้แผ่นดินเกิดขึ้นในอากาศได้ โดยมีการอธิบายถึงนกที่มีปีกและสัตว์น้ำต่างๆ โดยนำเสนอหลักธรรมของพระพุทธศาสนาในการประย

…เองฉันใด ปาฏิหาริย์ข้อนี้ก็อุปมาฉันนั้น [กาเยน วสวัตตนปาฏิหาริย์ - ใช้อำนาจด้วยกายไปถึงพรหมโลกก็ได้ คำว่า "ยาว พรหมโลกาปิ - เพียงไรแต่พรหมโลกก็ได้" หมาย ความว่าทำพรหมโลกให้เป็นที่กำหนดก็ได้" คำว่า "กาเยน ว…

ในบทความนี้กล่าวถึงวิสุทธิมรรคในภาค ๒ ตอน ๒ ที่อธิบายถึงปาฏิหาริย์ของการอธิษฐานไปสู่พรหมโลก ซึ่งเป็นการใช้ฤทธิ์ของตนเพื่อย้ายที่หมายไปที่ใกล้และไกล ทั้งยังมีตัวอย่างการอธิษฐานที่สามารถเปลี่ยนของมากให้

…อยู่ ดังลูกศรที่นายขมังธนูยิงขึ้นไป ฉะนั้น [จิตตวเสน กายปริณามนปาฏิหาริย์ - ไปด้วยอทิสสมานกายก็ได้] คำว่า "น้อมกายไปตามอำนาจจิต " นั้น อธิบายว่าถือเอากาย ยกขึ้นไว้ในจิต คือทำ (กาย) ให้มีคติตามจิต คือว่าทำใ…

บทนี้กล่าวถึงการเข้าใจปาฏิหาริย์ในวิสุทธิมรรค โดยเฉพาะการเคลื่อนที่ด้วยทิสสมานกายซึ่งเป็นผลจากการอธิษฐานของผู้ที่มีจิตตาธิฏฐาน ทำให้สามารถเคลื่อนที่ไปยังพรหมโลกได้ แม้จะมีผู้เห็นอยู่ การเคลื่อนที่นี้เ

…่ (ที่จริง) การไปด้วยตนเองแห่งผู้มีฤทธิ์นั้นนั่นแหละมาในปาฐะ (ที่กล่าวถึงปาฏิหาริย์ไปพรหมโลก) นี้ " คำว่า "มโนมัย" คือ รูปนั้นชื่อว่ามโนมัย เพราะเป็นรูปที่ผู้มีฤทธิ์นิรมิตขึ้นด้วยใจอธิษฐาน คำว่า "มีอินทรีย…

…ีการถามตอบเกี่ยวกับการไปในสามขณะและลักษณะของการไปด้วยตนเองหรือการส่งรูปนิรมิต มุ่งเน้นที่ความหมายของคำว่า 'มโนมัย' และการทำกิจกรรมนิรมิตต่าง ๆ ของพระพุทธเจ้าซึ่งทำได้ตามพระหฤทัย การใช้อำนาจที่สถิตอยู่ภายใน…