จิต : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 197 / 375

…เวกขณ์องค์ฌานทั้งหลายอยู่ สุขกล่าวคือ โสมนัสเวทนา เจตสิกสุข ปรากฏโดยความเป็นองค์หยาบ อุเบกขาเวทนาและจิตเต กัคคตาปรากฏโดยความเป็นองค์ละเอียดในกาลใด ในกาลนั้นเมื่อเธอ ทำในใจแล้วๆ เล่าๆ ซึ่งนิมิตนั้นนั่นแล …

เนื้อหานี้กล่าวถึงการบรรลุถึงจตุตถฌานซึ่งเป็นการเข้าใจบริสุทธิ์ของจิต โดยการทำสมาธิและการฝึกปฏิบัติภาวนา เพื่อให้เกิดความอุเบกขาและความสงบ การค้นคว้าจิตวิญญาณผ่านการสัมผ…

…ดูเปลวไฟที่ตะเกียง ที่เตา ที่ๆ ระบมบาตรหรือที่ไฟไหม้ป่าที่ใดที่หนึ่งก็ตาม นิมิตก็เกิดขึ้นได้ ดังพระ จิตตคุตตเถร ฉะนั้น เล่ากันว่าเมื่อท่านผู้นั้นเข้าไปสู่โรงอุโบสถในวัน ธรรมสวนะ แลดูเปลวตะเกียงเท่านั้น น…

เนื้อหานี้ว่าด้วยการเจริญเตโชกสิณโดยพระโยคาวจร ที่ถือเอานิมิตในไฟเป็นตัวช่วยในการปฏิบัติธรรม เมื่อพระโยคาวจรผู้มีบุญได้สร้างนิมิตจากเปลวไฟในที่ต่างๆ เช่น ตะเกียงหรือโรงอุโบสถ ทั้งนี้ มีวิธีการแต่งกสิณ

…อพรมดอกไม้ อันมีสีอย่างนั้น หรือผ้าสีเหลือง ธาตุสีเหลือง อย่างใดอย่างหนึ่ง นิมิตก็เกิดขึ้นได้ ดุจพระจิตตคุตตเถระ ฉะนั้น ได้ยินว่า เมื่อท่านผู้นั้นแลดูเครื่องบูชาบนแท่นบูชาที่แล้วด้วยดอก ปัตตังคะทั้งหลาย …

บทนี้กล่าวถึงการทำกสิณในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะการสร้างนิมิตทั้งในสีเหลืองและสีแดงซึ่งมีความสำคัญในทางลัดสู่การเห็นอภิญญา พระพุทธศาสนาแนะนำให้ใช้ดอกไม้หรือผ้าสีต่างๆ เพื่อกระตุ้นการเกิดนิมิตและการทำสมาธ

…ธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 229 (กลับ) ดำเนินสู่วิถีได้ ดังนี้ [อธิบายข้อว่า อานิสสทสฺสาวีฯ เปฯ จิตติ อุปนิพนธติ บัดนี้ บัณฑิตพึงทราบอรรถาธิบายในอรรถกถาปาฐะข้อว่า " พระโยคาวจรนั้นเป็นผู้เห็นอานิสงส์อ…

ในบทนี้กล่าวถึงการเจริญกรรมฐานและวิปัสสนาในวิสุทธิมรรค โดยเน้นความสำคัญของการเข้าใจและเห็นอานิสสงส์ ซึ่งพระโยคาวจรนั้นถือว่าเป็นผู้ที่เห็นความสำคัญของกรรมฐานอันยากจะได้ เพราะว่าเมื่อท่านได้อานิสงส์จาก

…่ยวไปในกระดูกจนทั่ว กำหนดไปว่า ตรงนี้กระดูกนี่ เมื่อนิมิตไม่ปรากฏแม้ด้วยภาวนาวิธีอย่างนี้ ก็พึงหยุด จิตไว้ที่กระดูกหน้าผากเถิด ก็การถือเอานิมิตด้วยอาการ ๑๑ อย่างนี้ ในอัฏฐิอสุภนี่เป็นฉันใด แม้ในอสุภข้อก่…

เนื้อหาอธิบายการเข้าใจอสุภะในวิสุทธิมรรค โดยการกำหนดอาการจากกระดูกและอวัยวะต่าง ๆ ผ่านการพิจารณาเชิงวิเคราะห์ คุณสมบัติของอสุภะนั้นสามารถวิเคราะห์โดยใช้หลักการต่าง ๆ เช่น รูปร่าง ขนาด สถานที่ และอาการ

…็นของปฏิกูล (ทั้งนั้น ) [ในอสุภมีฌานเพียงปฐมฌานเท่านั้น] อนึ่ง เพราะเหตุว่า ในอสุภทั้ง ๑๐ อย่างนั้น จิตจะตั้งอยู่เป็น หนึ่งแน่ได้ ก็ด้วยกำลังแห่งวิตก เท่านั้น เว้นวิตกเสีย หาอา หาอาจตั้งอยู่

ในพุทธศาสนา การมองเห็นอสุภช่วยลดความยึดติดในเรือนร่าง โดยการเข้าใจถึงความไม่บริสุทธิ์ของร่างกาย อย่างเช่น วิกขายตกอสุภ ที่เน้นความสูญเสียสมบัติแห่งเนื้อ วิกขิตตกอสุภ ที่ชี้ให้เห็นถึงความกระจัดกระจายขอ

…ะสังฆรักขิตเถระ ซึ่งได้แลดูพระราชาประทับอยู่บนคอ * มหาฎีกาว่า เพราะความเป็นสิ่งปฏิกูล ไม่สามารถจะผูกจิตให้ดื่มอยู่ได้ จึงเรียกว่าเป็นอารมณ์ที่มีกำลังทราม ต้องอาศัยวิตกเท่านั้นตรึงจิตไว้ จิตจึงจะตั้งอยู่ไ…

…จากชราและมรณะ โดยมีตัวอย่างเกี่ยวกับผู้ที่ได้เห็นกระดูกและเปรียบเทียบกับการทำงานให้เห็นถึงผลลัพธ์ทางจิตใจอย่างชัดเจน รวมถึงการปรากฏของอสุภในลักษณะต่างๆ โดยมีการยกตัวอย่างจากความเป็นจริงในการปฏิบัติ

…ะภาคเจ้านั้นทรงคบ คือทรงเสพ ทรงทำให้มาก ซึ่งธรรมอันเป็นทิพวิหาร พรหมวิหาร และอริยวิหาร ซึ่งกายวิเวก จิตวิเวก และอุปธิวิเวก ซึ่งสุญญตวิโมกข์อัปปณิหิต วิโมกข์ และอนิมิตวิโมกข์ และซึ่งอุตตริมนุสสธรรมทั้งที่…

ในพระวิสุทธิมรรคมีการจำแนกธรรมโดยการแบ่งออกเป็นประเภทต่างๆ เช่น กุศลธรรม อริยสัจ และการระบุลักษณะต่างๆ เช่น ทุกข์ สมุทัย นิโรธ และมรรค โดยมีการประมวลมาในรูปแบบที่ชัดเจน การอธิบายธรรมอย่างลึกซึ้งด้วยอร

…เจ้านั้น เป็นพระอรห์ ฯลฯ เพราะเหตุนี้ ๆ พระผู้มี พระภาคเจ้านั้น เป็นพระภควา " ดังนี้อยู่ ในสมัยนั้น จิตของเธอ ย่อมไม่เป็นจิตที่ราคะกลุ้มรุม ไม่เป็นจิตที่โทสะกลุ้มรุม ไม่เป็นจิต ที่โมหะกลุ้มรุมเลยทีเดียว …

ในเนื้อหานี้มีการกล่าวถึงความหมายและการใช้คำว่า 'พระภควา' และความสำคัญของการระลึกถึงพระพุทธคุณในจิตของผู้ฝึกฝน พระโยคาวจรมีจิตที่ปราศจากราคะ โทสะ และโมหะ โดยมุ่งเน้นที่พระตถาคตเจ้า การตกลงในพระกรรมฐา…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 285 ร่ำไปๆ ปีติย่อมเกิดขึ้นความกระวนกระวายกายจิตของเธอผู้มีใจกอปร ด้วยปีติย่อมระงับ โดยปัสสัทธิอันมีปีติเป็นปทัฏฐาน สุขทั้งทางกาย ทั้งทางจิต ย่อมเกิ…

บทความนี้อธิบายถึงความสำคัญของการมีพุทธานุสสติที่ส่งผลต่อความสุขและปีติในจิตใจ โดยบรรยายถึงการที่ผู้มีพุทธานุสสติจะเกิดความเคารพต่อพระศาสดาและสามารถอดทนต่อความทุกข์ได้ รวมทั้งค…

…น ระลึกถึงพระธรรมคุณทั้งหลาย อันต่าง โดยคุณมีความเป็นสวากขาตะเป็นต้น ดังกล่าวมาฉะนี้อยู่ ในสมัยนั้น จิตของเธอย่อมไม่เป็นจิตที่ราคะกลุ้มรุม ไม่เป็นจิตที่โทสะกลุ้มรุม ไม่เป็นจิตที่โมหะกลุ้มรุมเลยทีเดียว ใน…

บทความนี้การพูดถึงธรรมของโลกุตตรที่ไม่เข้ากับคนโง่และสำคัญของการระลึกถึงพระธรรมคุณที่ช่วยทำให้จิตบริสุทธิ์ ในขณะที่จิตเดินตามทางของพระธรรม ยุติการครอบงำของราคะ โทสะ และโมหะ จนกระทั่งฌานได้เกิดขึ้นข…

…ระธรรม อนึ่ง แม้ สรีระของเธออันธรรมคุณานุสสติประทับอยู่ ย่อมเป็นร่างควรแก่การ บูชาดุจเรือนพระเจดีย์ จิต ( ของเธอ ) ย่อมน้อมไปในอันจะบรรลุ ( ให้ ถึง ) อนุตตรธรรม อนึ่ง ในเมื่อมีการประจวบเข้ากับวัตถุที่จะพ…

…สติ ซึ่งทำให้ภิกษุมีความเคารพในพระศาสดาและตระหนักถึงพระธรรม โดยเฉพาะเมื่อมีการระลึกถึงคุณของพระธรรม จิตใจของผู้มีธรรมานุสสติจะน้อมไปสู่การบรรลุธรรมที่สูงส่งและสามารถอดกลั้นต่อความกลัวและทุกข์ได้ นอกจากนี…

…ระลึกถึงพระสังฆคุณทั้งหลาย อันต่างโดยคุณ มีความเป็นผู้ปฏิบัติดีเป็นต้น ดังกล่าวมาฉะนี้อยู่ในสมัยนั้นจิต (ของ เธอ ) ย่อมไม่เป็นจิตที่ราคะกลุ้มรุม ไม่เป็นจิตที่โทสะกลุ้มรุม ไม่เป็น จิตที่โมหะกลุ้มรุมเลยทีเ…

…ก ว่าด้วยการระลึกถึงพระสังฆคุณเพื่อสร้างฌานและความเคารพในพระสงฆ์ ซึ่งนำไปสู่ความเจริญรุ่งเรืองในด้านจิตใจและศรัทธา อ่านเพิ่มเติมที่ dmc.tv.

…งเธออันสังฆคุณานุสสติประทับอยู่ ย่อมเป็นร่างควร แก่การบูชา ดุจโรงอุโบสถอันมีสงฆ์ประชุมกันอยู่ฉะนั้น จิตของเธอ ย่อมน้อมไปในอันจะบรรลุถึงพระสังฆคุณ อนึ่ง ในเมื่อมีการประจวบ เข้ากับวัตถุที่จะพึงล่วงละเมิด ห…

บทนี้กล่าวถึงความสำคัญของสังฆานุสสติ ที่ช่วยให้ผู้ที่มีความเข้าใจในพระพุทธศาสนามีความปีติและสามารถเผชิญกับความกลัวและทุกข์ได้อย่างมีสติ สังฆาะที่ติดตามพระสงฆ์จึงเป็นแรงกระตุ้นให้เกิดความรู้สึกใกล้ชิดก

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 310 เป็นศีลไม่ขาดเป็นต้นดังนี้อยู่ ในสมัยนั้น จิต (ของเธอ ) ย่อมไม่เป็น จิตที่ราคะกลุ้มรุม ไม่เป็นจิตที่โทสะกลุ้มรุม ไม่เป็นจิตที่โมหะกลุ้มรุม เลยทีเ…

…นื้อหาเกี่ยวกับวิสุทธิมรรค ภาค ๑ ตอน ๒ อธิบายความสำคัญของศีลและฌานที่เกิดจากการระลึกถึงคุณของศีล โดยจิตที่มีศีลไม่ขาดจะสามารถหลุดพ้นจากราคะ โทสะ และโมหะ และยังทำให้เกิดฌานที่เป็นอุปจารซึ่งเชื่อมโยงกับอาน…

…โดย (ระลึกถึง ) คุณ มีความเป็นผู้ปราศจากความตระหนี่ อันเป็นตัวมลทินเป็นอาทิอย่างนี้ อยู่ ในสมัยนั้น จิต (ของเธอ ) ย่อมไม่เป็นจิตที่ราคะกลุ้มรุม ไม่เป็น จิตที่โทสะกลุ้มรุม ไม่เป็นจิตที่โมหะกลุ้มรุมเลยทีเด…

ในบทนี้ กล่าวถึงการเสียสละในรูปแบบของ โวสุสคฺครโต หรือการบริจาค ซึ่งมีผลต่อจิตใจของผู้ให้ โดยเฉพาะเมื่อพระโยคาวจรระลึกถึงคุณความดีของตน ความไม่ตระหนี่และความพร้อมในการให้ทำให้จิ…

…ัยใด อริยสาวกระลึกถึงศรัทธา ศีล สุตะ จาคะ และ ปัญญาของตนและของเทวดาทั้งหลายเหล่านั้นด้วย ในสมัยนั้น จิต ของเธอย่อมไม่เป็นจิตที่ราคะกลุ้มรุมเลย..." ดังนี้ ตรัส (สองฝ่าย เสมอกันเช่นนั้น ) ก็จริง แต่ที่แท้ …

…วามสำคัญของการตั้งเทวดาเป็นพยาน และการระลึกถึงคุณธรรมทั้งหลาย เช่น ศีล สุตะ จาคะ และปัญญา เพื่อพัฒนาจิตใจให้สูงส่งขึ้น และมีความสงบหลีกเลี่ยงจากราคะ

…นในมหานามสูตร] ก็แล ในการทรงแสดงอนุสสติเหล่านั้นโดยพิสดาร พระผู้มีพระ ภาคเจ้าตรัสคำว่า " ในสมัยนั้น จิตของเธอเป็นจิตดำเนินไปตรงแน่ว ปรารภตถาคต " ดังนี้เป็นต้น แล้วตรัสพุทธวจนะใดว่า " ดูกรมหานาม ก็อริยสาว…

…ุทธวจนะที่กล่าวถึงอารมณ์และความยินดีในการปฏิบัติธรรม เช่น ความยินดีในอรรถและธรรมที่เกิดขึ้นจากการทรงจิตและพิจารณาอย่างลึกซึ้ง สำหรับผู้ที่ต้องการเข้าถึงรสของธรรมและความสุขจากการปฏิบัติในทางธรรม

…่อทรงแสดงนิสสัย วิหารของพระโสดาบันนั่นเอง แม้ในเคธสูตรก็ตรัส ( อนุสสติ ๖ นั้น) เพื่อประโยชน์แก่การทำจิตให้หมดจดด้วยอำนาจอนุสสติ แล้วได้ บรรลุปรมัตถวิสุทธิ์ยิ่งขึ้นไปแห่งอริยสาวก อย่างนี้ว่า " ดูกรภิกษุ ท…

อนุสสติ ๖ จะสำเร็จแก่ท่านอริยสาวกทั้งหลาย เพื่อทำให้จิตของท่านหมดจดจากกามคุณและเข้าถึงปรมัตถวิสุทธิ์ พระพุทธเจ้าตรัสถึงอนุสสติ ๖ เฉพาะในธรรมวินัยของพระโสดา…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 321 ตั้งมั่น ผู้มีจิตเป็นสมาธิ ผู้มีปัญญา เป็นผู้ทำให้สำเร็จได้ ผู้เกียจ คร้าน ผู้มีสติหลงลืม ผู้มีจิตไม่เป็นสมาธิ ผู้มีป…

บทความนี้เกี่ยวกับการตั้งมั่นและการเจริญธรรม ๖ เพื่อทำให้จิตมีสมาธิและสร้างปัญญา ผู้ปฏิบัติควรระลึกถึงคุณของพระพุทธเจ้าเพื่อให้เกิดความเลื่อมใสและสามารถข่มนิวรณ…