ความเปรียบเทียบและความประณีตในสมาบัติอารูป : หน้า 263/266

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 262 ความแปลกกันโดยความเป็นพื้นปราสาท แห่งพื้นทั้ง 4 นั้น หามีไม่ ก็จริงอยู่ ถึงกระนั้น พื้นชั้นบน ๆ ก็ย่อมประณีตกว่าชั้นล่าง ๆ โดย มีความสมบูรณ์แห่งเบญจกามคุณแปลกกันฉันใด อนึ่ง ผ้า (เนื้อบาง น้ำหนักเบา) ชนิดจตุปละ (หนัก 4 ปละ) และชนิดติปละ (หนัก ๓ ปละ) ทวิปละ (หนัก ๒ ปละ) เอกปละ (หนักปละเดียว (อัน ประณีตด้วยอำนาจ) แห่งด้าย (๔ ชนิดคือ) หยาบ ละเอียด ละเอียดกว่า และละเอียดที่สุด ที่หญิงคนหนึ่งปั่นไว้ ต่างว่าเป็นผ้ามีขนาดเท่ากัน ทั้งโดยยาวและโดยกว้าง ในความอุปมานั้น ผ้าทั้ง 4 ชนิดนั้นมีขนาด เท่ากันทั้งโดยยาวและโดยกว้าง ความแปลกกันโดยขนาดแห่งผ้าเหล่า นั้นหามีไม่ ก็จริงแล แต่ทว่า ผ้าชนิดหลัง ๆ ก็ย่อมประณีตกว่าชนิด หน้าๆ โดยความมีสัมผัสนิ่ม เนื้อละเอียด และความมีราคาแพงฉันใด แม้ในอารูปสมาบัติทั้ง ‹ ๔ ก็มีองค์ ๒ คือ เท่านั้นโดยแท้ ถึงอย่างนั้น บัณฑิตก็พึงทราบเถิดว่า ในสมาบัตินี้ อุเบกขา จิตตกัคคตา นี้ สมาบัติข้อหลัง ๆ ย่อมประณีตดีกว่า โดยความประณีตและประณีตกว่า กันแห่งองค์เหล่านั้น ด้วยความวิเศษ (กว่ากัน) แห่งภาวนา ฉันนั้น เหมือนกัน อันอารูปสมาบัติเหล่านั้น ประณีตและประณีตไปโดยลำดับ ด้วยประการฉะนี้ [อารูป ๔ อุปมาด้วยบุรุษ ๔ คน] บุรุษผู้หนึ่งเกาะอยู่ที่มณฑป (อันตั้งอยู่) ในที่ · ปละ (อ่านปะละ) เป็นชื่อมาตราน้ำหนัก ว่าประมาณ 4 ออนซ์ เคยเห็นผ้า ซึ่งคลื่อ แล้วห่มนอนได้ แต่เมื่อรวบเข้าได้กำเดียว จะเป็นผ้าชนิดนั้นกระมัง ?