ชื่อว่า : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 42 / 167

…่ามีอยู่ในฌานนั้น เหตุนั้น ฌานนี้ท่านจึงกล่าวว่า ปีติสุข) มีปีติและสุข อีกนัยหนึ่ง ปีติด้วย สุขด้วย ชื่อว่า (ปีติสุข) ปีติและสุข ดุจบททวันทวะทั้งหลาย มีบท ธัมมวินยะ ( ธรรมและวินัย) เป็นต้น ปีติและสุขอันเกิดแ…

ในบทนี้พูดถึงการแปลความหมายของ 'วิเวกชมปีติสุข' ที่ระบุถึงปีติและสุขในฌานซึ่งเป็นสิ่งที่เกิดจากวิเวก โดยมีการอธิบายบทบาทของปีติสุขซึ่งสัมพันธ์กับวิเวก ทำให้เกิดความเข้าใจในจิตใจผู้ปฏิบัติธรรมได้ดีขึ้น

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 161 ขึ้นชื่อว่าอาวัชชนวสีรวดเร็วยิ่งกว่านี้หามีไม่ ส่วนความเป็นผู้สามารถ ในการเข้า ( ฌาน ) ได้เร็วดุจการเข้าเมื่อคร…

บทความนี้นำเสนอเกี่ยวกับการเข้า ฌาน และการควบคุมความสามารถของอธิฏฐานวสีและวุฏฐานวสี ในบริบทของพระพุทธศาสนา โดยยกตัวอย่างจากเรื่องพระพุทธรักขิตเถระและการช่วยเหลือพระมหาโรหณคุตตเถระซึ่งแสดงถึงความสามารถ

… เพราะเหตุนั้น คำใดที่กล่าวไว้ในวิภังค์ว่า "สัม ปสาทนะ (ความผ่องใสแห่งจิต) ปีติ สุข เอกัคคตาแห่งจิต ชื่อว่า งาน " ดังนี้คำนั้นท่านกล่าวโดยปริยาย เพื่อแสดงฌานนั้นพร้อมทั้ง บริขาร ( เครื่องประดับ ) แต่ยกสัมปสา…

ทุติยฌาน เป็นฌานที่สองที่มีความสำคัญซึ่งเกิดจากสัมปยุตสมาธิ ในการพิจารณาทุติยฌานนี้ นักปฏิบัติต้องทราบลักษณะเฉพาะที่รู้จักกันว่า ปีติสุข และ เอกัคคตา โดยฌานนี้ไม่มีวิตกวิจารที่กวนใจ ทำให้เกิดความผ่องใ

…อริยะทั้งหลายกล่าว ( สรรเสริญ ) ว่า เป็นผู้วาง เฉยมีสติเป็นสุขวิหารี (ผู้มีปกติอยู่เป็นสุข ) ดังนี้ ชื่อว่า เข้าถึงฌาน ที่ ๓ อยู่ ด้วยประการดังนี้ ตติยฌานปฐวีกสิณอันละองค์ ๑ กอบ ด้วยองค์ ๒ งาม ๓ ประการ พร้อม…

บทความนี้กล่าวถึงการเข้าถึงฌานที่ ๓ ในวิสุทธิมรรค โดยระบุว่าพระโยคาวจรสามารถบรรลุฌานนี้ได้ด้วยการปล่อยวางปีติและมีสติสัมปชัญญะ มีความสุขในกาย ซึ่งสอดคล้องกับคำสอนของพระอริยบุคคล. นอกจากนี้ ยังมีการวิเ

…นั้น จบแล้ว ( แก้ สโต จ สมฺปชาโน ) บัดนี้พึงทราบวินิจฉัยในปาฐะว่า สโต จ สมุปชาโน นี้ ( (ต่อไป) ภิกษุชื่อว่า สโต เพราะระลึกได้ ชื่อว่า สมฺปชาโน เพราะรู้ตัวโดยชอบ ( สองบทนั้นก็คือ ) สติและสัมปชัญญะ พระผู้มี พร…

บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับความแตกต่างของอุเบกขาในปฐมฌานและทุติยฌาน ว่าทำไมจึงไม่มีการกล่าวถึงอุเบกขาในฌานทั้งสองนั้น รวมถึงการพิจารณาถึงบทบาทของสติและสัมปชัญญะ. การวิเคราะห์นี้ช่วยให้เข้าใจถึงความชัดเจน

…กัคคตา เพรา ราะเหตุนั้น คำใดที่ท่านกล่าวไว้ใน วิภังค์ว่า 1 อุเบกขา สติสัมปชัญญะ สุข เอกัคคตาแห่งจิต ชื่อว่า ฌาน คำนั้นจึงเป็นอันท่านกล่าวไว้โดยอ้อม เพื่อแสดงฌานพร้อมทั้งบริขาร แต่ว่าตติยฌานนี้เว้นอุเบกขาและส…

บทนี้สำรวจการทำความเข้าใจเกี่ยวกับตติยฌานในวิสุทธิมรรค โดยเน้นองค์ประกอบสำคัญที่ประกอบกัน เช่น สุขและเอกัคคตาแห่งจิต อีกทั้งแสดงให้เห็นถึงความสัมพันธ์ระหว่างองค์ต่างๆ ในฌาน และการพิจารณาอุปนิชฌาน การท

… วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 187 ( แก้ อทุกขมสุข ) က ปาฐะว่า อทุกขมสุข มีวินิจฉัยว่า ฌานนี้ชื่อว่าอทุกข์ เพราะ ไม่มีทุกข์ ชื่อว่าอสุข เพราะไม่มีสุข พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงแสดง เวทนาที่ ๓ อันเป็นปฏิปัก…

ข้อความนี้เกี่ยวกับการวิเคราะห์อทุกขมสุข ในฌานซึ่งหมายถึงความไม่มีทุกข์และสุข พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงสอนเกี่ยวกับความเวทนาที่ ๓ อันเป็นกลางระหว่างทุกข์และสุข หรือที่เรียกว่าอุเบกขาเวทนา ที่มีความบริสุทธ

…- วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 246 ฉอนุสสตินิเทศ ๑๐ ที่ท่านจัดไว้ในลำดับแห่งอสุภ สตินั่นเอง ชื่อว่าอนุสติ เพราะเกิดขึ้นบ่อยๆ อนึ่ง สติ ชื่อว่าอนุสติ เหตุเป็น ความระลึกอันนับว่าสมควรแก่กุลบุตรผู้บวชด้…

เนื้อหาเกี่ยวกับอนุสติที่แบ่งออกเป็นประเภทต่างๆ เช่น พุทธานุสติ ที่เน้นที่พระพุทธคุณ ธรรมานุสติ ที่เกี่ยวข้องกับพระธรรม และ สังฆานุสติ ที่เกี่ยวกับพระสงฆ์ รวมไปถึงการระลึกถึงศีล จาคานุสติ และเทวดา ซึ่

…่ๆ ทวีป ๑ ๆ มีทวีปน้อยเป็นบริวาร ทวีปละ ๕๐๐ ( สิ่งทั้งปวง (ที่กล่าวมานี้ ) นั้น (รวม) เป็นจักรวาล ๑ ชื่อว่า โลกธาตุอัน ๑ ในระหว่างแห่งโลกธาตุทั้งหลาย มีโลกันตริยนรก ( แห่งละ ๑ )* ๑. มหาฎีกาว่า จักรวาล ก็คือโ…

บทความนี้พูดถึงขนาดของจักรวาลตามที่อธิบายในวิสุทธิมรรค เช่น ขนาดของภูเขาจักรวาลที่มีความสูง 82,000 โยชน์และตำนานของทวีปต่าง ๆ เช่น อมรโคยานและชมพูทวีป พร้อมทั้งความสัมพันธ์ระหว่างทวีปใหญ่และทวีปเล็ก โ

…ี่ยังมิได้ฝึก ( แต่ว่า ) ควรจะฝึกได้ เป็นดิรัจฉานบุรุษก็ดี เป็นมนุษย์บุรุษก็ดี เป็นอมนุษย์บุรุษก็ดี ชื่อว่า ปุริสทมฺมา - บุรุษที่พึง ฝึกได้ทั้งหลาย" ในบท ปุริสทมมาสารถี นั้น จริงอย่างนั้น แม้ดิรัจฉาน บุรุษทั…

บทความนี้กล่าวถึงการอธิบายคำสอนเกี่ยวกับการฝึกอบรมบุรุษที่พึงฝึกได้ทั้งหลาย ที่พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงนำไป ยังได้กล่าวถึงบุรุษที่ยังมิได้ฝึกและวิธีการนำ ไปสู่ทางที่ถูกต้อง รวมถึงการฝึกที่เข้าถึงได้ของบุ

…้แก่พระโลกุตตรธรรมอย่างเดียว ในธรรม ๒ อย่างนั้น (ว่าด้วย) พระปริยัติธรรมก่อน (พระปริยัติ ธรรมนั้น ) ชื่อว่า สุวากฺขาตะ เพราะความเป็นธรรมงามในเบื้องต้น งามในท่ามกลาง งามในเบื้องปลาย และเพราะความเป็นธรรม ประกา…

บทความนี้กล่าวถึงแนวทางการเจริญธัมมานุสสติ โดยแนะนำให้ผู้ปฏิบัติไปในที่ลับเพื่อระลึกถึงคุณธรรมแห่งพระปริยัติธรรมและพระโลกุตตรธรรม อธิบายถึงคำสอนที่ถูกต้องและความงามของบทพระธรรมที่มีมาตั้งแต่ต้นจนจบ เพ

… ปริยัติธรรมเป็นสวากฺขตะ โดยนัยดังกล่าวมาฉะนี้ เป็นอันดับ [โลกุตตรธรรมเป็นสวากขาตะ] ส่วนโลกุตตรธรรม ชื่อว่า สวากขาตะ เพราะตรัสข้อปฏิบัติอัน สมควรแก่พระนิพพาน และพระนิพพานสมควรแก่ข้อปฏิบัติ ดัง สักกเทวราชทรงก…

เนื้อหาแสดงให้เห็นถึงความแตกต่างระหว่างธรรมที่เป็นอันตรายิกธรรมและนิยยานิกธรรม รวมถึงความสำคัญของปริยัติธรรมและโลกุตตรธรรมที่สอดคล้องกับการปฏิบัติที่นำไปสู่พระนิพพาน พระผู้มีพระภาคเจ้าได้สอนให้สาวกยึด

…ปัจจเวกขณญาณ [นัยที่ ๒ แปลว่า " ชนะ ( กิเลส ) ด้วยสันทิฏฐิ " ៩ นัยหนึ่ง ทิฏฐิอันพระอริยเจ้าสรรเสริญ ชื่อว่า สันทิฏฐิ โลกุต ตรธรรมย่อมชนะ (กิเลส ) ด้วยสันทิฏฐิ เหตุนั้นจึงชื่อ สันทิฏฐิกะ จริงอย่างนั้น ในโลกุต…

เนื้อหานี้พูดถึงทุกขโทมนัสทางใจ โดยอธิบายว่าผู้ที่สามารถละความกำหนัดได้จะไม่คิดเบียดเบียนตนหรือผู้อื่น ซึ่งจะไม่รู้สึกทุกข์ใจ นอกจากนี้ยังมีการอธิบายถึงธรรมสันทิฏฐิว่าเป็นธรรมที่ผู้คนสามารถบรรลุได้ด้ว

…เหตุนั้นจึงชื่อ โอปนยิกะ หมายความว่าควรซึ่งการผนึกเข้าโดยทำให้แจ้ง หรือมิฉะนั้น ธรรม คือ ) อริยมรรค ชื่อว่า อุปเนยย เพราะนำ ( พระอริยบุคคล) เข้าไป ถึงพระนิพพาน ธรรมคือผล แลพระนิพพานชื่อว่า อุปเนยฺย เพราะ เป็…

ในบทนี้กล่าวถึงแนวทางและวิเคราะห์ธรรมที่เรียกว่า อุปนยะ ซึ่งชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการนำธรรมเข้าสู่จิตใจ ทำให้บุคคลรู้แจ้งถึงความจริงในพระนิพพาน ซึ่งอาจจะไม่สามารถได้จากเครื่องประดับภายนอก หรืออาจจะ

…ร้ายความเป็นประภัสสร (ผ่องใส) แห่งจิตอย่างใดอย่างหนึ่ง ครอบงำเอาแล้ว " บทว่า วิคตมลมจุเฉเรน ความว่า ชื่อว่า ปราศจากมลทินและ ความตระหนี่ เพราะความที่มลทินอื่นๆ เช่นราคะ โทสะ และความ ตระหนี่ด้วยปราศไปแล้ว คำว่…

บทนี้กล่าวถึงความสำคัญของการให้และการแบ่งปันในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะอย่างยิ่งการเอาชนะความตระหนี่ ซึ่งเป็นมลทินที่ขัดขวางความผ่องใสของจิต การที่สัตว์ทั้งหลายถูกมลทินครอบงำนั้น เป็นสาเหตุให้ไม่สามารถให้

…่า "ว่า..... ดังนี้" เรียกว่า สรุปบ้าง อาการบ้าง; แปลว่า ด้วยประการฉะนี้ เรียกว่า "ปการตฺถ" แปลว่า "ชื่อว่า" เรียกว่า "สัญญาโชดก." ส่วน สห กับ สทฺธิ์ ถ้าเข้ากับนาม ทางสัมพันธ์ เรียกว่า

เอกสารนี้อธิบายเกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์ในนามและอัพยยศัพท์ รวมถึงการใช้คำต่าง ๆ เช่น ปจฺฉา (ภายหลัง), ปุน (คราวเดียว), และสห (กับ) พร้อมทั้งอธิบายความสัมพันธ์ทางไวยากรณ์ เช่น สมฺปิณฺฑนตฺถ ที่แสดงความหลากห

…อายุให้สืบต่อไปยังมีอยู่ แต่ก็มีขึ้นได้ เพราะ ความที่กรรมอันก่อปฏิสนธิ มีวิบากสุกงอมสิ้นเชิงแล้วนี้ ชื่อว่า มรณะ เพราะสิ้นบุญ" มรณะใดมีขึ้นด้วยอำนาจความสิ้นแห่งอายุ ดังอายุ อันมีประมาณสก ๑๐๐ ปีของคนทุกวันนี้…

เนื้อหาเกี่ยวกับมรณสติซึ่งหมายถึงการระลึกถึงความตาย โดยชี้ให้เห็นถึงความขาดแห่งชีวิตินทรีย์และความสัมพันธ์กับกรรมที่ทำไว้ในอดีต อีกทั้งอธิบายลักษณะของมรณะที่เกิดจากอำนาจของกรรมต่างๆ ขอเสนอมุมมองที่หลา

…าล สถาน ที่ทอดร่าง และคติ ของสัตว์ทั้งหลายในชีวโลก ไม่มีนิมิต รู้ไม่ได้ ในธรรม ๕ ประการนั้น อันชีวิตชื่อว่าไม่มีนิมิต เพราะไม่มี กำหนดว่า จะพึงเป็นอยู่เพียงเท่านี้ ไม่เป็นอยู่ต่อแต่นี้ไป (ดังนี้ เป็นต้น) ด้ว…

เนื้อหาในบทนี้อธิบายถึงความสำคัญของการรำลึกถึงความตายและลักษณะของชีวิตที่ไม่มีขีดจำกัด โดยกล่าวถึงธรรม 5 ประการที่เกี่ยวข้องกับชีวิตและการตาย รวมถึงความไม่แน่นอนของอายุและปัจจัยที่ส่งผลให้เกิดความตาย

…ว่าโดยปล่อยลำดับ มีอรรถาธิบายว่า โกฏฐาสใด ๆ ไม่ ปรากฏ พระโยคาวจรผู้ปล่อยโกฏฐาสนั้น ๆ เสีย มนสิการไป ชื่อว่า มนสิการ โดยปล่อยลำดับ ก็เมื่อพระอาทิกัมมิกะมนสิการ (โดยอนุโลม เริ่ม) ว่า เกสา มนสิการก็ดำเนินไปจนสุ…

บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับกระบวนการมนสิการของพระโยคาวจร โดยเริ่มจากการไม่ฟุ้งซ่านและการเลิกทำตามบัญญัติ การนำน้ำในป่าเป็นตัวอย่าง เพื่อทำความเข้าใจเกี่ยวกับการตั้งจิตไว้ในความเป็นปฏิกูล การปล่อยลำดับในก

…ๆ คม อวัยวะที่หุ้มไส้ (ป่อง) คล้ายโปงผ้าที่เกิดขึ้นตรงกลางผ้าเปียก น้ำที่คนรวบ (ชาย) ทั้ง ๒ ข้าเข้า ชื่อว่า อุทร ข้างนอกเกลี้ยง ข้างในเป็นดังผ้าซับระดูที่เปื้อนแล้ว เขาห่อเศษเนื้อไว้ แม้นจะกล่าว ด. ได้ความตร…

ในบทนี้มีการกล่าวถึงการใช้ขดเชือกสำหรับเช็ดเท้า ซึ่งมีการตัดตอนด้วยส่วนของไส้น้อยและในส่วนที่แตกต่างจากตน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเรื่องของอาหารใหม่ที่หมายถึงสิ่งที่กิน ซึ่งเกิดขึ้นในอุทร การระบุถึงอวัยวะท