ชื่อว่า : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 45 / 167

…- นาย (วิธีรวมที่มีรูปเสมอกันแต่ส่วนเข้าให้เหลือแต่ ๑) ดังนี้ว่า "นามด้วย รูปด้วย ทั้งนามและรูปด้วย ชื่อว่า นามรูป" แล้ว พึงทราบดังว่านามรูปนั้นชื่อว่านามรูปที่มีเพราะปัจจัยคือจริญาณ หากมีคำว่ามาว่า "คำว่าจั…

บทความนี้นำเสนอการวิเคราะห์วิญญาณและนามรูปในวัตติกลของปัญโจวภารค โดยแบ่งวิญญาณออกเป็น ๒ ส่วนคือ วิภาควิญญาณและอิวภาววิญญาณ พร้อมกับข้อสังเกตเกี่ยวกับการใช้คำต่าง ๆ ในกลุ่มลักษณ์เพื่อสัมพันธ์กับการมีชี

…เป็นปัจจัยของสิ่งไร [วิจินฉัยโดยอรรถ] วิจินฉัยโดยอรรถในบทนี้ว่า ธรรมโดย้อมเป็น เหตุนี้ ธรรม命นั้น จึงชื่อว่า ภาพ (แปลว่าธรรมที่เป็นขึ้น) ภาพนี้มี ๒ ประเภท คือ กรรมภาพ อุปปติภาพ ๑ ดังกล่าวว่า "ภาพมีโดยส่วน ๒ ค…

ในวิชาธรรมเล่ม ๓ ตอนที่ ๑๗๖ เนื้อหาได้อธิบายถึงการแบ่งออกและการรวมของธรรมา โดยการวิจินฉัยโดยอรรถและโดยธรรมในเรื่องภาพซึ่งประกอบด้วยกรรมภาพและอุปปติภาพ คำว่า 'ภาพ' มีการแบ่งออกเป็น ๒ ประเภท ได้แก่ กรรม

…รรมภพ องค์ กรรมภพเป็นภาวามี (ยังสัตว์ให้ไปสูพ) ทั้งปวง ก็เรียกกรรมภพ"- ก็แล้วในกรรมพี่ เจตนา ๑๓ ดวง ชื่อว่า บุญญาสังฆาร เจตนา ๑๒ ดวง ชื่ออญญาสังฆาร เจตนา ๔ ดวงชื่อ อนุญาสังฆาร โดยประกาศดังนี้ ความที่เจตนาเหล…

บทนี้สำรวจความสัมพันธ์ระหว่างกรรมภพและเจตนาในวัฒนธรรมไทย โดยกล่าวถึงบุญญาสังฆาร อัญญาสังฆาร และอนุญาสังฆาร พร้อมกับการอธิบายอุปปัณฑภที่แสดงถึงการแบ่งประเภทของสถานะทางจิตและกรรมที่ส่งผลต่อชีวิตของสัตว์

… (จนกว่าจะถึงจตุรมรรค) [ขยายความ] [สนธิ ๑] ในสนธินั้น เงื่อนไขหนึ่งในระหว่างสังสารถปฏิสนธิ- วิญญาณ ชื่อว่า เหตุผลสนิท (ต่อเหตุคู่ผล) เงื่อนไขหนึ่งในระหว่าง เวทนากับตนา ชื่อว่ ผลเหตุสนิท (ต่อผลกับเหตุ) เงื่อ…

บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับภาวจักรตามตำราทางจิตวิทยา ซึ่งมีสนิท ๓ และสังคะ ๕ ประเภท โดยมีองค์ประกอบสำคัญที่เกี่ยวข้องกับเหตุผลกับผลเหตุ และรายละเอียดเกี่ยวกับอาการ ๒๐ ที่ปรากฏในภาวจักร เพื่อให้ผู้อ่านเข้

…ยกันผู้วาง ทักษิณาลงในมือของปฏิทินหลาย เรียกว่าภพ นั้นหนึ่งแน่ ในชวน ๖ ที่เป็นจิตอันอันวัชชนะเดี่ยว ชื่อว่าเขตอันอันประมวลไว้ นับ เป็นสังขาร เขตนาในชวนที่ ๕ เป็นภาพ หรือลินั้นเขตนา ทุกดวงเป็นภาพ ธรรมทั้งหลาย…

เนื้อหาเกี่ยวกับการทำกรรมและความหลงในธรรม ซึ่งเป็นที่มาของวิชชาและผลกระทบต่างๆ ที่เกิดจากจิตอันเป็นสังขาร มีการอธิบายถึงเขตของความใคร่และกรรมที่เกิดขึ้นในชีวิต การเตรียมความพร้อมในการทำกรรมต่างๆ เช่น

…น ๓ ตอน ๑ - หน้าที่ 402 [nานัตนัย] ส่วนการกำหนดลักษณะของใครของมัน แห่งธรรมทั้งหลายมี อวิชาเป็นต้น ชื่อว่านานัตนัย ซึ่งเป็นนิยามที่เมื่อเห็นโดยถูกต้องอ่อน ละสัสถกฎรู้ได้ เพราะเห็นความเกิดขึ้นแห่งสิ่งใหม่ ๆ …

บทนี้ว่าด้วยหลักการของอวิชาและการตีความธรรมะที่เกี่ยวข้องกับการเกิดขึ้นและความเป็นอยู่ของสิ่งต่าง ๆ. เริ่มจากการอธิบายความหมายของนานัตนัยที่กล่าวถึงการมองเห็นสิ่งใหม่ ๆ และอภัยาปานัยที่เกี่ยวข้องกับคว

…ิวซา่นินดันเท่านัน จุดความเกิดขึ้นแห่งนมสัมเมลัน ย่อมมีแต่น นมสดเป็นต้น จะนั้ น มิใช่อื่น (ดัง) นี้ ชื่อว่า เอาวัมมตานีย นี่เป็น นิยที่เมื่อเห็นโดยถูกต้องย่อมจะเกิดเหตุฏิษฎี แล้วกรีฏิญญูได้ เพราะ หยังผู้ผลโด…

เนื้อหานี้กล่าวถึงความสัมพันธ์ของเหตุและผลในชีวิต ที่จัดอยู่ในหมวดของวิจัยธีมครมเปล่า โดยมองเห็นถึงการเกิดขึ้นของผลที่ต้องมีเหตุทำหน้าที่เป็นพื้นฐาน ในการอธิบายถึงการเกิดขึ้นของสิ่งต่างๆ เมื่อมองเห็นจ

…จื่อว่าสิ อันศีล 4 อย่างนั้นน่าจะเข้าได้ (กล่าว) ให้พิสดารใน สีลนเทคนิคันแล้ว สมบัติ 4 รวมทั้งอุปาร ชื่อว่าจิตวิสุทธิมา สมาบัติ นั้นแล ข้ามเจ็ได้ (กล่าว) ให้พิสดารโดยอาการทั้งปวงใน สมาธินเทคนิคุตาล่าโจอคือจิ…

บทนี้ว่าด้วยการอธิบายวิสุทธิมรรคแปล ภาค 3 ที่มีเนื้อหาเกี่ยวกับศีลและจิตวิสุทธิ การศึกษาธรรมและเทคนิคในการเข้าถึงความรู้ โดยเฉพาะในเรื่องของสีลวิสุทธิ จิตวิสุทธิ และสมาธิ นอกจากนี้ยังกล่าวถึงความรู้ที

…บั่นธ ๕ มีอยู่ โวหารว่า 'สัตว์'ว่า 'บุคคล' มีมืจันเท่านั้นเอง เมื่อสำรวจจรรรมแต่ละส่วน ๆ ไปโดย ปรมณ์ชื่อว่าสัตว์อันเป็นวัตถุแห่งความเชื่อถือว่า 'เราเป็น' หรือว่า 'เป็นเรา' หมายไม่ โดยปรมณ์ดังแล้ว ก็มีแต่ภาพก…

…ษวารเกี่ยวกับการเห็นสัตว์และบุคคลในแง่ปรัชญา และการเข้าใจความสุขที่เกิดจากการที่มนุษย์ยึดมั่นในความเชื่อว่า 'สัตว์มี' หรือ 'สัตว์เที่ยง' ที่อาจส่งผลต่อความทุกข์ของตนเอง นอกจากนี้ ยังกล่าวถึงการเห็นความจริงที…

…ขนิเทศ ส่วนคุณอันขามความสงสัยในอธิษฐา เสียใจ ด้วยการกำหนด จับปัจจัยของนามรูปนั่นแหละ แล้วแต่ก็อยู่ ชื่อว่า กังขาวิจารณาสุขนิเทศ [รำพึงถึงเหตุปัจจัยของนามรูป] ภิกษุใดใครยังง่วงนอนวิรุธนั้นให้คล้องพร้อม ยอมรำ…

บทนี้พูดถึงการพิจารณาเหตุและปัจจัยของนามรูป โดยเฉพาะในบริบทของการตั้งสติและการพิจารณาในชีวิตประจำวัน ภิกษุผู้ที่ต้องเผชิญกับความสงสัยต้องเรียนรู้ที่จะมองหาสาเหตุที่ทำให้มีชีวิตอยู่ โดยคิดถึงนามรูปที่ไ

อนุใจ ได้ที่พึ่งในพระพุทธศาสนา มีคำแน่นอน ได้ชื่อว่าผูโชคลาภ เพราะเหตุนั้น ภูมุตผู้มีความต้องการด้วยกังขา- วิจารณวิสุทธิ พึงเป็นผู้มีสติหงับปัญ Joyce ทั…

เนื้อหานี้อธิบายถึงความสำคัญของการพึ่งพาในพระพุทธศาสนาและวิธีการที่ผู้มีความต้องการสามารถเข้าถึงการพึ่งพาได้ โดยชี้ให้เห็นว่าความมั่นคงในทางแห่งมรรคผลนั้นเกิดจากการไม่เสื่อมจากการปฏิบัติธรรม และเสนอคต

… โดยนิยามว่า "รูปมืออ่อนสายไปได้เป็นลักษณะ เวทมนสิ้นสวย (รสรอมณ์)" ได้ เป็นลักษณะ ดังนี้เป็นต้น ชื่อว่า ญาณปรัญญา ส่วนลักษณะรวมมณี-วิปาสนาปัญญา (วิปาสนาปัญญานี้ใครลักษณะเป็นอารมณ์) ที่เป็นไปโดยยกขึ้น…

บทความนี้สำรวจหลักการของวิสุทธิมรรคและปรัญญา 3 ประเภท ได้แก่ ญาณปรัญญา, วิปาสนาปัญญา และปานปรัญญา โดยเน้นการทำความเข้าใจลักษณะเฉพาะและความสำคัญในทางธรรม เพื่อให้นักปฏิบัติสามารถใช้ในชีวิตประจำวันและเข

…ร้อมกับอุปปาทะแห่งจิตดวงที่ ๑๓ รูปที่เกิดในวงศ- ฐานแห่งปฏิสนธิยิน ถึงฐานะแห่งจิตดวงที่ ๑๓ ย่อมดับ ชื่อว่า ปวติ ( ความหนุนไปแห่งสังสารวัฏ ? ) ยังมีอยู่ตราบใด รูปก็อำเภอ เป็นไปอย่างนี้อยู่นั้นแหละ แต่สำหรับ…

เนื้อหาในบทนี้พูดถึงลักษณะของสัตว์ที่ใกล้ล้มละลาย และการเกิดขึ้นดับไปของจิตร่วมกับรูปในปฏิสนธิยิน โดยมีการอธิบายเกี่ยวกับอำนาจของกรรมและการจัดประเภทกรรมฐานที่เป็นปัจจัยในการเกิดรูปทั้งหลาย และการมีอยู

…หลงลืม สยามทบทละ 10 ปีแห่งความนอน [ขยายความ] ในทบทเหล่านี้ 10 เป็นแรกของบุคคลผู้มีชีวิตอยู่ 100 ปี ชื่อว่า มันทบทก่อน ด้วยว่าในตอนนั้น บุคคลนั้นยังเป็นเด็กอ่อนซุกซนอยู่ 10 ปีต่อมา ชื่อจิตทบทแล้วด้วยในตอนนั้…

บทนี้ได้สำรวจวิถีชีวิต 100 ปีของบุคคล โดยแบ่งเป็นช่วงต่างๆ ตั้งแต่เด็กทารก จิตใจ การสื่อสาร วัฒนธรรม และปัญญา ที่มีการเปลี่ยนแปลงในแต่ละช่วง และว่าด้วยการทบทวนประสบการณ์ในช่วงชีวิตที่สำคัญ เช่น ความสน

…ลายที่ซัดลงในกระบังอันร้อน (แตก) ดังดวง ๆ (เป็น เมล็ด ๆ) อยู่ขนันนั้น เหตุนี้นัง ธรรมทั้งหลายนัน จึงชื่อว่าไม่เที่ยง เป็นทุกข์ เป็นอนัตตา" เพียงนี้เป็นนัยในวิสุทธิกถา ส่วนในอธิษฐานกถา กล่าวไว้ว่า "เมื่อพิจาร…

เนื้อหานี้กล่าวถึงการพิจารณาธรรมที่ไม่เที่ยง เป็นทุกข์ และอนัตตา โดยแสดงหลักการในวิสุทธิกถาที่เน้นเจตนาการวิเคราะห์จิตและความไม่เที่ยงของอาตมัน ทั้งนี้เพื่อให้ผู้ปฏิบัติได้เห็นความจริงของชีวิตและการดำ

…(ตอนจบ) - หน้าที่ 96 นั่น (ในอธิษฐานก) ท่านจึงบอกไว้ในจิตดวงที่ ๑๐ เท่านั้นเกิด" พิจารณาดังก่อนมนี้ ชื่อว่า พิจารณาโดยลำดับ [ทิฏฐุอุปมานุโท-โดยพิกภู] ฯ ป ฯ ใน ๓ ข้อคือ ทิฏฐุอุปมานุโ-โดยพิกภู มานสมุทุมานุ- โท…

ในตอนจบของวิฤทธิมรรคเปลกก เชื่อมโยงถึงการพิจารณาจิตในระดับต่าง ๆ และลำดับการเกิดของจิตที่เกี่ยวข้องกับรูปและอรูป ซึ่งอาจเป็นแนวทางในการเข้าใจธรรมชาติของสัตว์และความไม่เกิดขึ้นของมานะ ที่มีความสำคัญต่อ

…ล่าวไว้ในลำดับสัมสมบูรณ์ว่า "ปฏิญญาอันคำนี้งิ้ง เห็นความปรวนแปรแห่งธรรมทั้งหลายอันเกิดขึ้นเฉพาะหน้า ชื่อว่าคอท- ยพยานูปสัญญา (ญาณในอำนาจนี้เห็นความเกิดขึ้นและความเสื่อม ไป)" ดังนี้ ก็เมื่อเริ่มทำย่อมเริ่มทำโ…

เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงการเข้าใจในวิปัสสนาและอุทธพยานูปสัญญา โดยพระโโยคูสามารถบรรลุถึงสัมสมบูรณ์ได้จากความเพียร โดยมีการพิจารณาความปรวนแปรของธรรมที่เกิดขึ้นต่อหน้า รวมถึงกระบวนการทำความเพียรเพื่อเข้าถึ

… สิ่งที่เป็นทุกข์ ลักษณะของความเป็นทุกข์ สิ่งที่เป็นอัตต ลักษณะของความเป็นอัตตา ในวิภาคนั้น ขันธ์ ๕ ชื่อว่า สิ่งที่ไม่เที่ยง เพราะอะไร เพราะภวะ คืออันมีความเกิดขึ้นความเสื่อมไป และความเปลี่ยนแปลงไป หรือเพราะ…

บทนี้กล่าวถึงการวิเคราะห์ไตรลักษณะ และอธิบายว่า ความไม่เที่ยงคือการเปลี่ยนแปลงของสรรพสิ่งที่มีการเกิดขึ้นและเสื่อมไป การเข้าใจในลักษณะนี้จะทำให้เห็นความจริงเกี่ยวกับทุกข์และความไม่เที่ยง ความเป็นอนัตต

…ึ่งนหมายก होलाไว้ (ในปฐมสมภารฎ) ว่า "ถามว่า problem ในการ พิจารณาอารมณ์และความเห็น (แต่) ความแตกดับ ชื่อว่า วิบาสนาญ เป็นไฉน? จิตรีรูปเป็นอารมณ์เกิดขึ้นแล้วอ่อนดับก็แตกดับ ภูมิจิจฉนา อารมณ์นี้แล้ว ย่อมตามเห็…

เนื้อหาในบทความนี้นำเสนอการสำรวจและวิเคราะห์วิบาสนาญ ที่กล่าวถึงการเกิดและการอ่อนดับของอารมณ์ จิตและการเห็นความไม่เที่ยง รวมถึงความเป็นทุกข์และอนัตตา เมื่อมีการเห็นตามธรรมชาติก็จะสามารถละทิ้งอารมณ์และ

…นปัญญา เพราะมีความหมายว่ารู้ทั่ว เหตุฉะนั้นไว้ ปัญญาในการพิจารณาอารมณ์แล้วความเห็น (แต่) ความแตกดับ ชื่อว่า วิปุสนาญ ดังนี้ [อธิบายยาบาลี] อรรถาธิบายในบทสั้นนี้ พึงทราบบดังนี้คำว่า "อารมุนฺม" ปฏิสงฺขา-พิจาร…

บทความนี้สำรวจแนวคิดเกี่ยวกับปัญญาวิสนาม ซึ่งคือการเห็นแจ้งและการพิจารณาอารมณ์ที่นำไปสู่ความเข้าใจที่ลึกซึ้งในชีวิต ในการพิจารณาอารมณ์และการฝึกปัญญา ช่วยในการหลีกเลี่ยงความแตกดับและการเสื่อมของจิตใจ โ