หน้าหนังสือทั้งหมด

บทสนทนาระหว่างสุมนเศรษฐีและอันนภาระเกี่ยวกับการบริจาคทาน
252
บทสนทนาระหว่างสุมนเศรษฐีและอันนภาระเกี่ยวกับการบริจาคทาน
…ร โดยเปล่งขึ้น 3 ครั้งว่า “โอ้! ทานที่ท่านถวายแด่ พระปัจเจกพุทธเจ้าอุปริฏฐะนั้น เป็นทานอันยอดเยี่ยม ดังนี้” สุมนเศรษฐีได้ยินเสียงสาธุการของเทวดาแล้วเกิดความสงสัย เพราะไม่เคยได้ยินมา ก่อนจึงถามว่า “ข้าพเจ้าบ…
ในเหตุการณ์นี้ สุมนเศรษฐีได้ยินเสียงสาธุการจากเทวดาเกี่ยวกับการบริจาคของอันนภาระที่ใส่บาตรให้พระปัจเจกพุทธเจ้า ทำให้สุมนเศรษฐีประหลาดใจว่าทำไมตนไม่เคยได้รับการสาธุการในขณะที่ได้ให้ทานมานาน อันนภาระปฏิ
ความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับพรหมันในคัมภีร์อุปนิษัท
42
ความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับพรหมันในคัมภีร์อุปนิษัท
…ุประโยชน์หรือจุดมุ่งหมายของชีวิตมนุษย์ ซึ่งเป็นขั้นเป็นตอนไปตามลำดับ เรียกว่าอาศรม 4 (Four Ashrams) ดังนี้ 1) พรหมจารี (Brahmacharya : Student) แปลว่า ผู้ประพฤติพรหมจรรย์ เป็นวัยที่ ต้องศึกษาเล่าเรียน จะเริ…
คัมภีร์อุปนิษัทประกาศว่ามีพรหมันหรือพระผู้เป็นเจ้าสูงสุดเพียงหนึ่งเดียว ทุกสิ่งเกิดจากพรหมันและจะกลับไปรวมกับพรหมัน บุคคลคือชีวาตมันต้องทำพิธีกรรมเพื่อบรรลุโมกษะและเชื่อมสัมพันธ์กับจักรวาล สำหรับพราหม
วาเสฏฐะและอุบาสกผู้เข้าถึงพระรัตนตรัย
71
วาเสฏฐะและอุบาสกผู้เข้าถึงพระรัตนตรัย
…งายของที่คว่ำ เปิดของที่ปิด บอกทางแก่คนหลงทางหรือส่องประทีปในที่มืด ด้วยคิดว่า ผู้มีจักษุจักเห็นรูป ดังนี้ ฉันใด พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงประกาศพระธรรมโดยอเนกปริยายก็ฉันนั้นเหมือนกัน ข้าพระองค์ทั้งสองนี้ ขอถึงพ…
เนื้อหาเกี่ยวกับวาเสฏฐะที่แสดงให้เห็นถึงความเข้าใจผิดของพราหมณ์ในพระเจ้าเมื่อเปรียบเทียบกับการนำทางในที่มืดและพระธรรมที่นำพาให้เห็นความจริง การยอมรับในพระรัตนตรัยเป็นอุบาสกและการหยุดให้การยอมรับวรรณะแ
การต่อต้านพระพุทธศาสนาในยุคโบราณ
90
การต่อต้านพระพุทธศาสนาในยุคโบราณ
…ธิ ทั้งหลาย พระพุทธศาสนาจึงถูกต่อต้านโจมตี และบ่อนทำลายอยู่ตลอดเวลา ด้วยเหตุผลสำคัญ ที่เป็นแรงจูงใจ ดังนี้ 1. พระพุทธศาสนาไม่ยอมรับคัมภีร์พระเวท (อไวทิกวาทะ) 2. พระพุทธศาสนามีคำสอนและแนวทางปฏิบัติที่เน้นศีล…
ในสมัยโบราณ พระพุทธศาสนาได้ขยายศรัทธาและถูกต่อต้านจากพราหมณ์ เนื่องจากไม่ยอมรับคัมภีร์พระเวท ปฏิเสธระบบวรรณะ และมีคำสอนที่เน้นการเข้าถึงสัจธรรม ทำให้มีผู้สนใจมากขึ้น อย่างไรก็ตาม พราหมณ์ได้พยายามทำลาย
องค์ความรู้ในพระไตรปิฎก
15
องค์ความรู้ในพระไตรปิฎก
…ภายในของมนุษย์ ได้แก่ เรื่องจิตใจ ความรู้สึกนึกคิดคุณค่าของความเป็นมนุษย์ เป็นต้น ซึ่งมีสาขาวิชาย่อยดังนี้ เช่น วิชาศาสนา วิชาปรัชญา วิชาภาษาศาสตร์ อารยธรรม และ วิชาประวัติศาสตร์ เป็นต้น สังคมศาสตร์นั้นกล่า…
บทนำนี้กล่าวถึงความลึกซึ้งและกว้างขวางขององค์ความรู้ในพระไตรปิฎก ซึ่งรวมถึงหลักคำสอนเพื่อความพ้นทุกข์และศาสตร์ทางโลกที่แบ่งออกเป็น 3 หมวดหลัก คือ มนุษยศาสตร์ (ศึกษาตัวมนุษย์และจิตใจ), สังคมศาสตร์ (ศึก
มนุษยศาสตร์ในพระไตรปิฎก
93
มนุษยศาสตร์ในพระไตรปิฎก
…อง มนุษยศาสตร์ทั้งสิ้น สำหรับมนุษยศาสตร์ในพระไตรปิฎกที่จะกล่าวถึงในที่นี้จะกล่าวในประเด็น ที่สำคัญๆ ดังนี้ 5.1 ภาพรวมมนุษยศาสตร์ในพระไตรปิฏก เนื้อหาในบทนี้มีอยู่ 8 ประเด็นด้วยกัน ประเด็นแรก คือ ประวัติศาสตร…
บทที่ 5 นี้เน้นการศึกษามนุษยศาสตร์ในพระไตรปิฎก โดยอธิบายภาพรวมของประวัติศาสตร์โลกและมนุษย์จากอัคคัญญสูตรและจักกวัตติสูตร เพื่อทำความเข้าใจถึงวัฏจักรความเจริญและความเสื่อมของมนุษย์ รวมถึงความสำคัญของจิ
ประวัติความเป็นมาของโลกและมนุษยชาติในอัคคัญญสูตร
97
ประวัติความเป็นมาของโลกและมนุษยชาติในอัคคัญญสูตร
…้ไว้ในจักกวัตติสูตร เนื้อหาในพระสูตรนี้ผู้จัดทำหนังสือแบ่งยุคออกเป็น 2 ยุค คือ ยุคกลางและยุคสุดท้าย ดังนี้ 2.) โลกและมนุษย์ในยุคกลาง พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสว่า พระเจ้าจักรพรรดิทัฬหเนมิ เป็นผู้ทรงธรรมครองราช…
เนื้อหาในอัคคัญญสูตรพระสัมมาสัมพุทธเจ้ากล่าวถึงการอุบัติขึ้นของมนุษย์ในยุคแรก และการลดลงของอายุขัยเมื่อมีการทำอกุศลกรรม รวมถึงรายละเอียดเกี่ยวกับพระเจ้าทัฬหเนมิที่ครองราชย์โดยธรรม การปรากฏตัวของบรรพชิ
กรรมและกุศลกรรมในพระไตรปิฎก
112
กรรมและกุศลกรรมในพระไตรปิฎก
…กรรมที่จัดเป็นกุศลกรรม คือ กุศลกรรมบถ 10 สามารถแบ่งออก 3 ทาง ตามการกระทำที่เกิดขึ้นทางกาย วาจาและใจ ดังนี้ คือ กายสุจริต หมายถึง การกระทำดีทางกาย มี 3 ประการ คือ (1) ปาณาติปาตา เวรมณี งดเว้นจากการฆ่าสัตว์ที…
เนื้อหานี้พูดถึงกรรมที่แสดงออกได้สามทาง คือ กาย วาจา และใจ โดยแบ่งเป็นกุศลกรรมและอกุศลกรรม กุศลกรรม คือการกระทำที่ดี ทำด้วยอโลภะ อโทสะ อโมหะ ซึ่งทำให้เกิดสุขและไม่มีโทษ กุศลกรรมบถ 10 มีการแบ่งการกระทำ
การลดกิเลสด้วยทาน ศีล และภาวนา
114
การลดกิเลสด้วยทาน ศีล และภาวนา
…รรมที่จัดเป็นอกุศลกรรมคือ อกุศลกรรมบถ 10 สามารถแบ่งออก 3 ทาง ตามการกระทำที่เกิดขึ้นทางกาย วาจาและใจ ดังนี้ คือ กายทุจริต หมายถึง การกระทำชั่วทางกาย มี 3 ประการ คือ (1) ปาณาติบาต การจงใจฆ่าสัตว์ที่ยังมีชีวิต…
การลดกิเลสทั้ง 3 ตระกูล (โลภะ โทสะ โมหะ) สามารถทำได้ด้วยการให้ทาน รักษาศีล และเจริญภาวนาอย่างสม่ำเสมอ ซึ่งจะช่วยลดอกุศลกรรมที่เกิดจากโลภะ โทสะ และโมหะ ควรหลีกเลี่ยงการกระทำที่เป็นอกุศลกรรม เช่น การฆ่า
การบูชายัญและการพัฒนาศีลธรรมในปกครองประเทศ
150
การบูชายัญและการพัฒนาศีลธรรมในปกครองประเทศ
…ัมพุทธเจ้า ถึงวิธีการบูชายัญที่ถูกต้อง พระสัมมาสัมพุทธเจ้าจึงตรัสเล่าถึงตัวอย่างการบูชายัญที่ถูกต้องดังนี้ ในอดีตกาล มีพระราชาพระองค์หนึ่งพระนามว่า พระเจ้ามหาวิชิตราช เป็นผู้มั่งคั่ง มีทรัพย์มาก วันหนึ่ง ทร…
เนื้อหานี้อ้างอิงจาก “กูฏทันตสูตร” สะท้อนถึงการปกครองที่มีคุณธรรม โดยมีการแนะนำจากพราหมณ์ปุโรหิตให้พระราชาช่วยเหลือคนยากจน เพื่อแก้ปัญหาโจรในอาณาจักร เพื่อที่จะสามารถบูชายัญได้อย่างถูกต้องและมีประโยชน
คุณสมบัติของผู้ปกครองและการบูชายัญในบทเรียนทางประวัติศาสตร์
151
คุณสมบัติของผู้ปกครองและการบูชายัญในบทเรียนทางประวัติศาสตร์
…ชามหายัญจากคนระดับบน 4 กลุ่ม ซึ่งเป็นกลุ่มที่มีอิทธิพลมากต่อ การเมืองการปกครองเพื่อเป็นบริวารของยัญ ดังนี้ (1) อนุยนตกษัตริย์ หมายถึง กษัตริย์ประเทศราช (2) อำมาตย์ราชบริพาร หมายถึง ข้าราชการผู้ใหญ่ (3) พราห…
เนื้อหาเกี่ยวกับการบูชายัญและความร่วมมือจากกลุ่มชนระดับบนเพื่อเสริมสร้างเศรษฐกิจและความสงบในสังคม โดยมีพระเจ้ามหาวิชิตราชเป็นตัวอย่างของผู้ปกครองที่มีคุณสมบัติเหมาะสม 8 ประการ ซึ่งถือเป็นเกณฑ์ในการปกค
บทวิเคราะห์การปกครองของพระเจ้ามหาวิชิตราช
154
บทวิเคราะห์การปกครองของพระเจ้ามหาวิชิตราช
…ความเหมาะสมกับเนื้อหาในหนังสือเล่มนี้ โดย ประเด็นแรกที่จะวิเคราะห์คือ พิธีกรรมบูชามหายัญยุคดั้งเดิม ดังนี้ 6.9.1 พิธีกรรมบูชามหายัญยุคดั้งเดิม ตั้งแต่ยุคดึกดำบรรพ์นับพัน ๆ ปีก่อนพุทธกาล พระราชาแต่ละแคว้นปกค…
การวิเคราะห์การปกครองของพระเจ้ามหาวิชิตราชมุ่งเน้นไปที่หลักการบริหารที่เรียกว่า "ยัญ 5" เพื่อการสงเคราะห์ประชาชน ซึ่งประกอบด้วยการสนับสนุนการเกษตร, การส่งเสริมข้าราชการ, และการส่งเสริมอาชีพ ขณะที่มีกา
ความหมายและบทบาทของธรรมในพระพุทธศาสนา
176
ความหมายและบทบาทของธรรมในพระพุทธศาสนา
…แล้วย่อมตรัสบอก ทรงแสดง บัญญัติ แต่งตั้ง เปิดเผย จำแนก กระทำให้ตื้น และตรัสว่า ท่านทั้งหลายจงดู ดัง ดังนี้' ธรรมเป็นความจริงที่มีอยู่ตามธรรมดาของมัน เราอาจจะแปลได้หลายอย่าง เช่น แปลว่า ธรรมชาติ กฎธรรมชาติ ค…
บทความนี้สำรวจความหมายของธรรมในพระพุทธศาสนา โดยเข้าใจว่า ธรรมคือความจริงตามธรรมชาติที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสรู้และเผยแพร่ให้แก่สังคม ผ่านการจัดตั้ง “สังฆะ” หรือชุมชนที่มีวินัยเป็นกรอบการประพฤติ เพื่อ
องค์ประกอบของสิกขาบท
182
องค์ประกอบของสิกขาบท
…ียน และจะได้ รางวัลตอบแทนเป็นอันมาก 7.4 องค์ประกอบของสิกขาบท สิกขาบทนั้นมีองค์ประกอบ 5 ประการด้วยกันดังนี้ 1.) ต้นบัญญัติ หมายถึง เรื่องเล่าของผู้ที่ประพฤติเสียหายในกรณีต่าง ๆ เป็นรายแรก ที่พระสัมมาสัมพุทธเ…
เนื้อหาเกี่ยวกับสิกขาบทในพระไตรปิฎกที่มีองค์ประกอบ 5 ประการ ได้แก่ ต้นบัญญัติ, พระบัญญัติ, สิกขาบทวิภังค์และบทภาชนีย์ที่อธิบายถึงความสำคัญและบทบาทในทางศาสนา นอกจากนี้ยังมีการยกตัวอย่างเกี่ยวกับการพิสู
หมวดหมู่และจำนวนสิกขาบทในพระภิกษุ
187
หมวดหมู่และจำนวนสิกขาบทในพระภิกษุ
…กษุมี 3 ล้านกว่าสิกขาบท แต่โดยรวมแล้วศีลของพระภิกษุแบ่ง ออกเป็น 4 หมวดใหญ่ๆ เรียกว่า ปาริสุทธิศีล 4 ดังนี้ คือ (1) ปาฏิโมกขสังวรศีล หมายถึง ศีล 227 สิกขาบท (2) อินทรียสังวรศีล หมายถึง การสำรวมตา หู จมูก ลิ้…
บทความนี้กล่าวถึงหมวดหมู่และจำนวนสิกขาบทของพระภิกษุ ตามที่สรุปในวิสุทธิมรรค โดยศีลของพระภิกษุถูกแบ่งออกเป็น 4 หมวดใหญ่ ได้แก่ ปาฏิโมกขสังวรศีล อินทรียสังวรศีล อาชีวปาริสุทธิศีล และปัจจัยสันนิสสิตศีล ศ
พระวินัยธรนักกฎหมายในพระธรรมวินัย
205
พระวินัยธรนักกฎหมายในพระธรรมวินัย
…ุทั้งปวงการจะเป็นพระวินัยธรได้นั้นพระพุทธองค์ทรงกำหนด คุณสมบัติที่สำคัญไว้ในปฐมวินัยธรสูตร 7 ประการ ดังนี้ (1) รู้จักอาบัติ หมายถึง รู้อาบัติทั้ง 7 กอง ได้แก่ ปาราชิก สังฆาทิเสส เป็นต้น (2) รู้จักอนาบัติ หม…
พระวินัยธรเป็นผู้ชำนาญวินัยในพระพุทธศาสนา ซึ่งพระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ยกย่องพระอุบาลีเป็นเลิศในด้านนี้ โดยมีคุณสมบัติสำคัญ 7 ประการ ได้แก่ รู้จักอาบัติ, อนาบัติ, ลหุกาบัติ, ครุกาบัติ, มีศีล, ได้ฌาน 4 แล
การสร้างบุญและฐานะทางเศรษฐกิจ
219
การสร้างบุญและฐานะทางเศรษฐกิจ
…งประเทศหรือของโลกทีเดียว ส่วนใครให้ทานมาน้อยหรือ ไม่ได้ให้ทานเลย ก็จะลำบากยากจน หลักการส่งผลของบุญมีดังนี้ คือ บุญเก่าหรือบุญในอดีตชาติจะส่งผลก่อนและส่งผล อย่างเต็มที่ เปรียบเสมือนต้นไม้ใหญ่ซึ่งปลูกไว้นานแล…
บุญมีสองประเภทคือบุญเก่าและบุญใหม่ โดยบุญเก่าคือบุญที่ทำไว้ในอดีตชาติ ส่วนบุญใหม่คือบุญที่ทำในปัจจุบัน วิธีการสร้างบุญมี 3 ประการ ได้แก่ การให้ทาน การรักษาศีล และการเจริญสมาธิ การให้ทานมีผลต่อฐานะทางเ
พระพุทธเจ้ากับทุกข์ในนรก
272
พระพุทธเจ้ากับทุกข์ในนรก
…่าง ๆ ได้ตรงใจ ผู้ถาม สำหรับสาเหตุแห่งการถามปัญหาของคนในโลกนั้น พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสไว้ 5 ประการ ดังนี้ 9.7.1 สาเหตุการถามปัญหา 5 ประการ 1) ถามปัญหาเพราะโง่เขลาและหลงลืม 2) ถามปัญหาเพราะมีความปรารถนาลามก…
พระพุทธเจ้าเปรียบเทียบความทุกข์ของบุรุษที่ถูกประหารด้วย 300 เล่มหอกกับความทุกข์ในนรก โดยชี้ให้เห็นว่าความทุกข์ในนรกมีความรุนแรงกว่ามาก นอกจากนี้ยังแสดงให้เห็นถึงหลักการตอบปัญหาที่ชัดเจนและการตรวจดูสาเ
ห้าขั้นแห่งการสร้างความคิด
296
ห้าขั้นแห่งการสร้างความคิด
…การค้นพบทฤษฎีหรือแนวคิดดีๆ ของนักวิทยาศาสตร์ไว้ 5 ประการ ภายใต้ชื่อว่า “ห้าขั้นแห่งการสร้างความคิด” ดังนี้ 10.5.1 ห้าขั้นแห่งการสร้างความคิด 1) คิดรวบรวมข้อมูล หมายถึง การใช้ใจคิดรวบรวมวัตถุดิบต่าง ๆ คิดถึง…
บทความนี้กล่าวถึงแนวทางในการค้นพบและสร้างความคิดใหม่ ขอสรุปเป็นห้าขั้น ได้แก่ 1) คิดรวบรวมข้อมูล 2) กระบวนการใช้วัตถุดิบ 3) ทำใจให้ว่าง 4) ยูรีกา 5) วิพากษ์วิจารณ์ เพื่อให้เข้าใจถึงความสำคัญของสมาธิใน
การรักษาสุขภาพในพระไตรปิฎก
334
การรักษาสุขภาพในพระไตรปิฎก
…เรื่องทางการแพทย์ด้วย พระองค์ตรัสถึงสาเหตุสำคัญแห่ง การอาพาธไว้ 8 ประการ ดังที่ปรากฏอยู่ในอาพาธสูตร ดังนี้ 1) อาพาธอันเกิดจาก “ดี” เป็นสาเหตุ 2) อาพาธอันเกิดจาก “เสมหะ” เป็นสาเหตุ 3) อาพาธอันเกิดจาก “ลม” เป…
บทความนี้อธิบายถึงการรักษาสุขภาพในพระไตรปิฎก โดยให้ข้อมูลเกี่ยวกับสาเหตุของการอาพาธที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ตรัส ซึ่งประกอบด้วย 8 ประการ ได้แก่ อาพาธจากดี เสมหะ ลม การรวมกันของดี เสมหะ และลม การเปลี่ย