ดู : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 300 / 331

…๕.๑ ข้าพระองค์ผู้สมรอ พวกข้าพระองค์ยังพร้อมเพรียงกัน ชื่นบานต่อกัน ไม่เวาะกันเป็นเหมือนน้ำมนต์กัน แลดูนั้นและกันด้วยจักขุเป็นที่รักอยู่ ม.ม. (เถระ) มก. ๑๙/๓ ๖. สัมมาทิฏฐิ ๖.๑ อ้าย ข้าวสาลี หรืออ่างัน …

เนื้อหาเกี่ยวกับอุปมาอุปไมยในพระไตรปิฎก เน้นการเป็นประดุจดาวรัศมีในความสุขและทุกข์ เพื่อบรรลุพระสัมโพธิญาณ การมีความสมักคีและสัมมาทิฏฐิเป็นพื้นฐานในการดำเนินชีวิตที่ดี การมีความเห็นชอบและความเพียรในกา

…ียบเหมือนหลงถ่านเพลิงลิกิ้งกว่าช่วงรุ่ง เต็มไปด้วยถ่านเพลิงปราศจากเปลวปราศจากควัน ลำดับนั้น บรรดาผู้ดูด้วยความร้อนแผดเผาครบวง เห็นเหนื่อยเหน็เขาแล้วพึงกล่าวอย่างนี้ว่า: บรรดาผู้เจริญจงปฏิบัติต่อกันนั้น …

เนื้อหาในพระไตรปิฎกนำเสนออุปมาอุปไมยเพื่อแสดงให้เห็นถึงการดําเนินชีวิตและผลของการกระทำนั้น ๆ โดยเปรียบเทียบกับสิ่งต่างๆ เช่น เพลิงที่มีถ่านปราศจากเปลว คำพูดจากการถามภิกษุจากพระเจ้าปายิสตรถึงโลกอื่นๆ แ

…คน คนหนึ่งตายไปเกิดในพระมหโลกอีกคนหนึ่งไปเกิดที่เมืองกัลสิมะใครไว้ก่อนกัน พระนาคเสนุตอบว่า มหาบุตรแลดูตา ดูดวงอาทิตย์ และดวงจันทร์ก็เห็นเร็วกว่ากัน มิลิน. ๑๑๓ ๓๗. พระเจ้ามิลินทร์สโมสรพระนาคเสนว่า ผู่ไป…

บทสนทนาระหว่างพระเจ้ามิลินทร์และพระนาคเสนว่าด้วยการเกิดใหม่และความเข้าใจในธรรม โดยการใช้ภาพเปรียบเทียบหลายประการเพื่ออธิบายแนวคิดแห่งการเวียนว่ายตายเกิด ความหมายของการเกิดใหม่ และการเปรียบเทียบกับสิ่ง

… 3. ประโยชน์ของการสงเคราะห์ญาติ 3.1 บุคคลผูได้ประทุษร้ายมิตร เหลาด้วยมิตรอย่ำ ยุงบุคคลผู้นั้นไม่ดี ดูดันไตรมีรากและย่านองงาม พยายามอำพัทพาให้ล้มได้ ฉะนั้น ชช. (โภธี) มก. ๒๓/๓๙ 3.2 บุคคลผูได้มีความเมต…

ในเอกสารนี้มีการสำรวจอุปมาอุปไมยจากพระไตรปิฏก โดยเน้นที่ความสำคัญของการสงเคราะห์ญาติและผลของการกระทำที่มีต่อตัวเราและผู้อื่น เนื้อหาขยายความเกี่ยวกับคุณค่าของการมีเมตตา และความสัมพันธ์ระหว่างบุคคล รวม

…มไม่ประมาณในธรรม ๑.๑ พระตาคตอตรหันสมมาสัมพุทธเจ้า บันทึกกล่าวว่า เป็นยอดของสัตว์เหล่านั้น ฉันใด ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย กุลธรรมเหล่าใดเหล่านั้น เกียรตินั้นเหมือนกันแล้ว กุลธรรมเหล่านั้น ทั้งหมด มีความ…

เนื้อหานี้สำรวจแนวคิดเกี่ยวกับความไม่ประมาณในธรรมซึ่งมีความสำคัญในพระไตรปิฎก โดยยกตัวอย่างการเปรียบเทียบความไม่ประมาณกับรอยเท้าต่างๆ เพื่อแสดงให้เห็นถึงความสำคัญและระดับของความไม่ประมาณในกุลธรรมต่างๆ

…สาระมีได้ จุดหยาดน้ำค้างเวลาในพระอากาศขึ้น จุดฟองน้ำ จุดอร่อยขินในน ใ จุดเมล็ดผักกาด บนปลายเข็มแหลม ดูสายฟ้าแลบ ดูลูกพวง พยับแดด ความฝัน ฟองน้ำ เป็นต้น อันตั้งอยู่ ชั่วเวลาเล็กน้อย ข.จ. (อรรถ) มก. ๒๗/๒…

ชีวิตของสัตว์ทั้งหลายมีความชำรุดและไม่ยืนยง เปรียบเหมือนภาชนะที่แตก การเป็นอยู่ในโลกนี้จึงไม่ยั่งยืน ชีวิตมีวันหมดอายุไม่เกินร้อยปี ซึ่งมีความเปราะบางเหมือนกับสิ่งอื่นในธรรมชาติ เช่น ต้นไม้และแผ่นผ้า

…สงจึงปรากฏ ฉันใดฉันก็นอนนั้นแหละ. ม.ม. (เณร) มก. ๑๙/๒๕๔ ๑๐ ร่างกาย ๑๐.๑ พยายามตั้งแต่นี้ขึ้นแล้วในฤดูร้อน ยอ่มปรากฏแก่บุคคลผู้อยู่นอ ค่ีโกล ดูมีปราง แต่ไม่ปรากฏเลยแก่บุคคลผู้อยู่นอ สักใกล้ ฉันใด แม้อัต…

ในบทความนี้ได้กล่าวถึงการพิจารณาร่างกายและสิ่งต่างๆ ว่าเป็นอนิจจัง ทุกขัง อนัตตา ผ่านการเปรียบเทียบและการสังเกตการณ์ที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติ เช่น การแตกของฟองน้ำในแม่น้ำ และการเปรียบเทียบกับสิ่งที่ผ่านเ

…แสนไปได้ด้วยกำลังสายธาร ฉันใด กายอันนี้ฉับลำไป จึงดิ้นไปได้ ฉันนั้น ที่ม. (อรรถ) มก. ๑๔/๐๐ ๑๐.๗ กระดูกเหล่านี้ อันเขาทั้งเลื่อนลาลาด ดูดน้ำเท่าในสารกกล มีสีเหมือนนกพิราบ ความยินดีอะไรล่ำลึกมี เพราะเห็น…

บทอุปมาที่นำเสนอในพระไตรปิฎกแสดงให้เห็นถึงลักษณะและความเป็นจริงของชีวิตมนุษย์ การเปรียบเทียบที่ใช้ทำให้สิ่งที่ซับซ้อนกลายเป็นที่เข้าใจได้ เช่น การเปรียบเทียบกายมนุษย์กับเรือที่ต้องพึ่งพากำลังลมและสายธ

…คคลผู้มีประโยชน์เข้ามาพพระราชา กำจัดพวกไม่มีประโยชน์. มิฉะนั้น ๑๑.๑.๔ ธรรมดาพระเจ้าจักรพรรดิ ย่อมทรงดูแลรักษาบ้านเมืองให้ดีทั้งภายใน และภายนอก ฉันใด ก็ยุติผู้วรรครวามเพียร ก็สมควรตั้งนายทวาร คือ สติ ควบ…

บทความนี้นำเสนอการวิเคราะห์อุปมาอุปไมยจากพระไตรปิฎก โดยเสนอความสำคัญของสติและสัมปชัญญะในการควบคุมกิเลส และการทำความดีในชีวิตประจำวัน เช่น การเปรียบเทียบกับนายประชาของพระราชา ที่ควรเลือกบุคคลที่มีประโย

…่ายอุจจาระ ปัสสาวะ นั่ง นอน ยืน เดิน เต้น พูด นิ่ง ฉันนั้น ข้อนี้สมพระดำรัสของพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า ดูก่อนภิษุทธ์ทั้งหลาย ภิกษวรเป็นผู้มี สติ ล้มชัญญะนี้ เป็นอุปสรรคสำหรับเธอทั้งหมด มิลิน. ๔๒ www.kaly…

ในบทนี้เสนอแนวทางการดักเตือนและพิจารณาตนเองเพื่อให้มีสติและปกป้องตนได้ จากข้อความในพระไตรปิฎกที่กล่าวถึงความสำคัญของการมีสติในการดำเนินชีวิต โดยเปรียบเทียบกับการซื้อขาย ซึ่งเป็นแนวคิดที่สามารถนำมาปรับ

๑๙๙ อุปมาอุปไมยจากพระไตรปิฎก 1. การพิจารณาณตน ๑.๑ ก็ย่อยเป็นผู้ลาภในวจนะจิตของตนเองอย่างไร ดูก่อนก็ให้ทั้งหลาย เปรียบเหมือนสต์รี หรือบุรุษที่เป็นหนุ่มสาว มีโพสต์ชอบแต่งตัวส่องดูหน้าอกหน้าของตนใ…

บทความนี้กล่าวถึงการพิจารณาตนเองตามหลักพระไตรปิฎก โดยใช้การเปรียบเทียบว่าคล้ายบุรุษหรือสตรีที่ชอบแต่งตัวและมองเห็นจุดด่างบนใบหน้า การสำรวจจิตใจและอารมณ์ เช่น ความสงสัย, ความโกรธ, และความเศร้าหมอง เป็น

…ามไม่มีมิคาสมาธิสุดเครื่องกังวล เข้าใจในความสำคัญในความเป็น สมณะไว้ เป็นผู้สูงเสียง ไม่งาม มิฉะนั้น ดูโคสะจะมีขาด และจุดเด็จจิตตาม ปฏิบัติแล้ว เพื่อประโยชน์ และความสุขแก่กิจกุศโล แท้ช้าโลกพร้อมทั้งเทวโล…

เนื้อหานี้พูดถึงการอุปมาอุปมัยจากพระไตรปิฎกที่ชี้ให้เห็นถึงคุณค่าของความอ่อนตนและการพิจารณาในชีวิตประจำวันของมนุษย์ การทำความดีที่มาจากการคิดพิจารณาตนเอง เช่น การตรวจสอบกาย วาจา ใจ ว่ามีความบริสุทธิ์เ

…วลา มีนตรีแข็ง เค็ม พื้นดินเค็ม พิงหว่านบางไม่หว่านบ้าง ข้อนั้นเพราะเหตุไร เพราะที่สุดจัดเป็นอาหารโรดู ก่อนนานคามณี เปรียบเหมือนดี ฉันใด เรายอมแสดงธรรมอันในเบื้องต้น งามในท่ามกลาง งามในที่สุด ประกาศพรหม…

เนื้อหาในพระไตรปิฎกได้จัดแบ่งผู้มีปัญญาออกเป็น ๓ ประเภท ได้แก่ บุคคลที่มีปัญญาเฉพาะในขณะฟัง คือ ขณะฟังธรรมก็ไม่ใส่ใจเหมือนการตั้งอยู่ น้ำที่ไหลไม่เต็มอ่าง และแบ่งการแสดงธรรมให้เห็นความสำคัญของการเรียน

… นี่ใด ข.อ. (อรรถ) มก. ๔/๖๒ ๑.๑๐ ปัจจันตนครอาหาร ๕ ประการ ได้ตามปรารถนา ได้โดยไม่ยาก ไม่ลำบาก ดูก่อนภิจกุทั้งหลาย ในกาใด ปัจจันตนครของพระราชาอันกันไว้ ด้วยเครื่องป้องกัน ๗ ประการนี้ (เสาระเนียยด, …

บทความนี้นำเสนอเกี่ยวกับคุณธรรมที่สำคัญในพระพุทธศาสนา ซึ่งได้แก่ ความมักน้อย ความสันโดษ ความขัดเกลากิเลส ความเป็นผู้ถึงง่าย และการปรารถนาความเพียร โดยมีการอ้างอิงถึงคำสอนต่างๆ ในพระไตรปิฎกที่เกี่ยวข้อ

…อเส้าด้วยมือขวา ขับไปทางซ้ายก็ได้ ถอยกลับขวาก็ได้ ในถนนใหญ่ ๕ แยก ซึ่งพื้นเรียบตามความประสงค์ ฉันใด ดู่อภิญญูทั้งหลาย ก็ภุชู่อสนศึกษาเพื่อจะรักษา ศึกษาเพื่อจะสำรวม ศึกษาเพื่อจะฝึกฝน ศึกษาเพื่อจะบังอินทร…

ในพระไตรปิฎกได้กล่าวถึงการฝึกฝนและการศึกษาของอภิญญู ซึ่งต้องมีการควบคุมตนเองและใช้ความตั้งใจในการเรียนรู้เพื่อบรรลุธรรมตามที่มีการอธิบายไว้ โดยการเปรียบเทียบถึงม้าในการฝึกฝน ที่มีอาจารย์ช่วยในการอบรม

…ี่ผุในนั้นทีโคน ครั้นตัดโคนแล้ว จึงตัดปลาย แล้วจึงคว่ำข้างในให้เรียบร้อยแล้วทำเป็นกระบองก้าน ฉันใด ดูคำอธิบายทั้งหลาย ฉันนั้นเหมือนกัน บุคคลบางคนในธรรมวินัยนี้ มีมากจะไปการเอื้อมกลับ การแสยะ การเสียดาย…

…ยนอกแสดงถึงความบริสุทธิ์ แต่ความจริงอาจแตกต่าง การเปรียบเทียบกับต้นไม้ที่แข็งและต้นไม้ที่ผุแทนที่การดูภายนอก มีความหมายถึงการสำรวมและความจริงที่อยู่เบื้องหลัง อุปมานี้ยังขยายไปสู่การเปรียบเปรยถึงสภาพของ…

…๑.๕ สีหมคราชออกจากที่อยู่ในเวลาเย็น แล้วเดินเอก็ด้วยท่าทางที่อาจ ส่งงานพร้อมที่แสงหาอาหาร แล้วเหลียวดูทีเดียวรอบ บันลือสีหนา ๓ ครั้ง แล้วออกหากิน สีหมคราชนั้น ถ้าแจ้งจะจับช้าง ยอดจับโดยแม่แน่ไม่พลาด ถ้า…

เนื้อหานี้มีการพูดถึงการอุปมายุในพระไตรปิฎก โดยเฉพาะในเรื่องของพระเจ้ามิสินห์ที่สำคัญที่ทำให้เกิดความสะดุ้งในใจเมื่อพบพระนาคเสน มีการอุปมาพฤติกรรมและศาสนธรรมเปรียบเปรยถึงการแสดงธรรม การฟังและความตั้งใ

…่ข่ายแห่งกามอันเกิดในร่างกาย เจ้าภูเราก็ได้แล้วจากไปตามชอบใจไม่ได้. ขุ.เธร. (เถระ) มก. ๓๒/๑๙ ๒.๓ ดูก่อนจิตผู้ชั่ว บัดนี้เจ้าผู้นั้นยินดีในธรรมอันลามเทียวไปเนื่องฯ ดังก่อนมิได้ นายเวทนามีกำลังแข็งแรง …

บทความนี้เสนอการสอนเรื่องการฝึกจิตตามแนวทางพระไตรปิฎก โดยเริ่มตั้งแต่วิธีการควบคุมและอบรมจิตใจให้เข้มแข็ง ไม่ให้ติดจมอยู่ในอารมณ์ต่างๆ รวมถึงการยกตัวอย่างการฝึกจิตที่เปรียบเสมือนการฝึกสัตว์ เช่น ช้างห

…เรือนทุ่มดีแล้วไม่ได้ ฉันใด รากย่อมเสียจิตแท้ที่บรมดีแล้วไม่ได้ ฉันนั้น. ข.ร. (อรรถ) มก. 40/3 2.9 ดูก่อนจิต แต่ก่อนท่านเคยแนะนำวา จงสำรวมระวังเมื่อเวลาเทียบไปบิณทบตาม ระหว่างตรอก อย่ามีใครเกี่ยวข้องใน…

บทความนี้สำรวจความสำคัญของการรักษาจิตใจและการมีสติในชีวิตประจำวัน โดยอ้างอิงถึงแนวทางจากพระบาลี ที่เน้นการสำรวมระวังเมื่อแสวงหาบิณฑบาต และการไม่เกี่ยวข้องกับกามรมณ์ เพื่อให้จิตผ่องใส และการมีสติในทุกข

…ที่ประชุม ชั้นจิตมันแล้ว ได้ชิจาของตนให้ตรงแล้ว ภิกษ์ทั้งปวงนั้นเป็นบันติ ย่อมรักษาอินทรีย์ทั้งหลาย ดูดังว่านายสารธ้อบังเหียน ฉะนั้น สง.ส. (ทั่วไป) มก. ๒๔/๒๐๑ ๓.๗ บุคคลผู้นั่งกล่าว เมื่อไม่ไม้ ย่อมต่อ…

เนื้อหาของบทความนี้อธิบายถึงหลักการบำเพ็ญเพียรและการสำรวมในวาจาของพระไตรปิฎก โดยเน้นให้เห็นความสำคัญของการรักษาอินทรีย์และการมีสติในชีวิตประจำวัน ซึ่งมีการเปรียบเทียบธรรมแห่งการฝึกฝนเพื่อความเจริญแห่ง