หน้าหนังสือทั้งหมด

อรรถกถาอิติวิธุตตะเกี่ยวกับนิพพาน
74
อรรถกถาอิติวิธุตตะเกี่ยวกับนิพพาน
…่ใช่สัตว์ ไม่ใช่ชีิวะ และเพราะอรรถว่า ทรงไว้ซึ่งภาวะของตน เหตุนี้ จึงชื่อว่า นิพพาน ธาตุ. โดยปริมิต ตรรมัดกันแห่งนิพพานธาตุ ย่อมไม่ผิด แต่ ความต่างกัน ย่อมปฏิกูได้โดยปริยาย เหตุนี้ พระผู้พระภาค ทรงหมายค…
…้ได้ โดยอธิบายถึงความเกี่ยวข้องของอุปปาทิสดกับนิพพานที่มีความแตกต่างกัน และยกตัวอย่างตามพระผู้ทรงการตรัส เพื่อให้เข้าใจถึงปริมาณและลักษณะของนิพพานให้ชัดเจน
การอธิบายเกี่ยวกับพระอรหันต์และสังโยชน
76
การอธิบายเกี่ยวกับพระอรหันต์และสังโยชน
…า มันธรียะ และอวิชา เพราะว่าสังโยชนเหล่านี้ ย่อมประกอบพร้า ไว้ด้วยภพ เพราะเหตุนี้ พระผู้มีพระภาค จึงตรัสสอนไว้ว่า 'ภ- สังโยชน', ภาสังโยชนเหล่านี้ ของพระอรหันต์สิ้นรอบแล้ว คืออัน ท่านจะได้แล้ว ได้แก่ อัน…
…นื้อหาอธิบายถึงความสำคัญของพระอรหันต์ในพุทธศาสนา โดยจะกล่าวถึงสังโยชน 10 และวิธีการที่พระผู้มีพระภาคตรัสสอนเกี่ยวกับประโยชน์ของการลดละสังโยชน เพื่อให้ถึงธรรมะและความรู้ที่แท้จริง ในบทเรียนนี้ยังมีการอธิ…
การเข้าถึงพระอรหัตผลและนิพพาน
84
การเข้าถึงพระอรหัตผลและนิพพาน
…"นิพพานสถิติจริยา" นี้. ด้วยเหตุนี้น พระอรหัตกาจร จึง กล่าวไว้ในอรรถกถาว่า " พระอรหัตผล พระผู้พระภาคตรง ประสงค์ว่า "นิพพาน" ในมงคลข้ออ.ันะ จริงอยู่ พระอรหัตผลนั้น ตรัสว่า "นิพพาน" เพราะเป็นธรรมชาตออกไปจ…
…ะการปฏิบัติตามหลักธรรม ทั้งยังเจาะลึกถึงการเข้าถึงนิพพานและการหลุดพ้นจากอาสวะต่างๆ ภายในบริบทของพระไตรปิฎก โดยพระอรหัตผลเป็นการรักษาความตระหนักรู้ทางธรรมชาติ การไม่ยึดติดในอาสวะและอุปาทาน จึงนำไปสู่ความ…
มงคลิตก เล่ม ๕: ธรรมและความสุข
93
มงคลิตก เล่ม ๕: ธรรมและความสุข
…ี้เป็นแปล เล่ม ๕ หน้า ๙๓ ธรรมเป็นเครื่องอยู่เป็นสุขในภูมิจรรมนั้น [๕๕๕] ด้วยคาถานี่ พระผู้มีพระภาค ตรัสองค์๔ ประการ คือ ตนะ พรหมวรรณ์ ความเห็นอริยสัจ การทำพระนิพพานให้แจ้ง ด้วยประกาศนี้ ก็ในคาถานี้ ๓ บ…
…เล่ม ๕ หน้าที่ ๙๓ ได้อธิบายถึงคุณค่าของธรรมที่เป็นเครื่องอยู่เป็นสุขในภูมิจรรมนั้น โดยพระผู้มีพระภาคตรัสชี้ให้เห็นถึงองค์สี่ประการที่นำไปสู่การตรัสรู้และการทำพระนิพพานให้แจ้ง คาถาในเอกสารนี้มีการวิเคราะ…
การเข้าใจธรรมและลาภในพระพุทธศาสนา
98
การเข้าใจธรรมและลาภในพระพุทธศาสนา
…ิดผิงทรายบวก ก็ถึง เหมือนกัน. แม้ในบททั้งสามบิบว่า ยส เป็นต้น ก็ฉนี้เหมือนกัน." [๕๕๕] ภิกษาโลภธรรมสูตรเป็นต้นนั้นว่า "ธรรมอันจะเห็นแท้ แก่สัตว์โลก ชื่อว่าธรรมสำหรับโลก. ด้วยเหตุนี้ พระอรหัตดาจารย์ จึงกล…
เนื้อหาทางธรรมนี้ชี้ให้เห็นถึงธรรมที่เกี่ยวข้องกับลาภและความเสื่อมลาภ โดยพระอรหัตดาจารย์ได้กล่าวถึงแนวคิดที่ว่า เมื่อวัตถุมีของกินและเครื่องปิดเป็นต้นจะถูกมองว่าคือ 'ลาภ' ในขณะที่การไม่มีก็ถือว่าเป็น
จิตและความคิดในธรรม
99
จิตและความคิดในธรรม
…ะว่า "จิตฺตฺ ธาตุ เป็นไปในอรรถว่า คิด กิเลสความคิดนั้น มี ๓ อย่าง คือ อุณฺฉนฺตุ (คิดด้วยอาณาจักรความตรี-ตรอง) วิจาณฉนฺตุ (คิดด้วยอาณาจักรความรู้แจ้ง) ปุญฺฉนฺตุ (คิดด้วยอาณาจักรความทราบชัด) ในความคิด ๓ อ…
ในบทนี้กล่าวถึงความหมายของจิตซึ่งเชื่อมโยงกับกระบวนการคิดและรู้แจ้งในระเบียบธรรมชาติ โดยสรุปแล้ว จิตถูกวิเคราะห์ในแง่ต่างๆ เช่น การคิดที่มีประสิทธิภาพ และรูปแบบต่างๆ ของความคิดที่ทำให้เราเข้าใจธรรมชาต
ความเข้าใจในจิตและธรรมชาติ
102
ความเข้าใจในจิตและธรรมชาติ
…นธรรมชาติดี ไม่เป็นไปโดยประกายั้น ธรรมชาติด นั้น คือ กิริยาดิฝ่ายกามพอธิ์คู่ และอันมีชมจิต บันติพูง ตราบว่า จิต ด้วยอำนาจแทนามธรรมมิวามดีดเป็นธรรมชาติ ดงาม ด้วยความคิดอันอาจารย์ได้อยู่ แต่สติปาทิกด มีชน…
ข้อความนี้สำรวจความหมายของจิตและธรรมชาติในบริบททางธรรม โดยอธิบายถึงจิตในแง่มุมที่มีความสัมพันธ์กับอารมณ์และปัญญา การสำรวจนี้รวมถึงการศึกษาเรื่องความคิด การรับรู้ และภาวะจิต โดยมีการอ้างอิงถึงแหล่งที่ม
ความไม่หวั่นไหวของจิตภิญญา
104
ความไม่หวั่นไหวของจิตภิญญา
… ๕ หน้า 104 ๖๙ ๑๐ ชื่อว่านะ ตั้งแต่ ๑๐ พระมารไป ชื่อว่านะมัชฌิมะ ตั้งแต่ ๒๐ พระมารชื่อว่านะ มีฎีกาสูตรนั้นว่า พระอธิการยิ้มว่าช่า วิตติBirthสุด ปฏุ ธายเถโร หมายเอา พระเถระผู้เข้าลักษณะผู้กล่าวสอน ภิญญ์.…
ในบทนี้ชี้ให้เห็นถึงจิตของภิญญาที่ได้ถูกต้องแล้วซึ่งไม่หวั่นไหวต่ออนโลกธรรม โดยอธิบายผ่านคำสอนเกี่ยวกับความเมตตาและความสูงส่งในโลก และการที่พระอรหันต์ไม่ตกอยู่ภายใต้ความกระสันหรือโกรธ จากการสนทนาระหว่
ความไม่หวั่นไหวในธรรม
105
ความไม่หวั่นไหวในธรรม
…านั้นเป็นผู้ซึ่งศีลาทำทีบ ไม่หวั่นไหว อันใคร ๆ ให้หวั่นไหวไม่ได้ ดังนี้แล้ว ศรีพระอากาศนี้เป็นบัณฑิตตราแห่งพระธรรมว่าผู้กล่าวธรรม "บัณฑิตทั้งหลาย ย่อมไม่หวั่นไหวในเพราะนิบทและสรรเสริญ เหมือนภูเขาศิลาทำ…
เนื้อหาอธิบายถึงความรู้ในการไม่หวั่นไหวจากโลกธรรมต่างๆ โดยยกตัวอย่างบัณฑิตซึ่งมีความมั่นคงเหมือนภูเขาศิลาทำทีบที่ไม่หวั่นไหวต่อสิ่งภายนอก เช่น รูป เสียง กลิ่น รส และผัสสะ นอกจากนี้ ยังกล่าวถึงการรักษา
มั่งคั่งที่เป็นเปล่า: ทุกข์และความแปรปรวน
108
มั่งคั่งที่เป็นเปล่า: ทุกข์และความแปรปรวน
…ายต่างกัน นี้เป็นเครื่องทำพระอริยสาวกผู้ดับแล้วให้ต่างจากปุถุชนผู้ไม่ด้อยสัตย์. (พระผู้มีพระภาค ได้ตรัสไว้ภายภาคินีแล้ว, พระสุคต ผุสาวะ กรัณฑรตรัไวญากรณาอธิบายแล้ว จึงตรัสอภาษพันธน์ในภายหลังว่า) [๒๕๓]…
ในบทนี้ได้กล่าวถึงธรรมชาติของทุกข์ที่ไม่เที่ยงและความแปรปรวนของชีวิต โดยพระผู้มีพระภาคได้ชี้ให้เห็นว่ามนุษย์ประสบกับความสุขและทุกข์ในชีวิตอย่างไม่แน่นอน การมีปัญญาจะช่วยให้เข้าใจความเปลี่ยนแปลงเหล่านี
มังคลัตถีบทนี้เป็นแปล เล่ม ๕ - หน้าที่ 115
115
มังคลัตถีบทนี้เป็นแปล เล่ม ๕ - หน้าที่ 115
…นี้ พวกท่านพึงนำทั้ง ๔ คน. บูชา奈นั้นไปบอกแล้วอย่างนั้นเทียว. ชนทั้งหมดเหล่านั้น ไปแล้วทีนั่น เห็นบุตรพรมมันนั้นตายแล้ว บูชาเครื่องหอมและดอกไม้ เผาดแล้ว. แม้สัตคนเดียวก็ไม่มีการร้องไห้หรือร่ำร้อง น้ำตาเ…
บทนี้กล่าวถึงเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นเมื่อบุตรของพราหมณ์ถูกเผาและไม่มีการแสดงความเศร้าโศกจากชนรอบข้าง พวกเขาเชื่อว่าบุตรไม่รู้สึกถึงความรำคาญจากคว…
การฟังธรรมเพื่อค้นหาความสุข
124
การฟังธรรมเพื่อค้นหาความสุข
…ิริยรอแล้วเสด็จไปสู่เรือนของเขาแต่พระองค์เดียว ประ- ทันทั่งบนอันสานที่เขาดำไว้แล้ว ทรงแสดงความอามสูตรว่า กาม กมย- มานสุข เป็นดัง โดยที่ถือรัไวนุตตกวรรคสุดนิบาต. พระมหามัณฑ์ กลับได้ความสบายเพราะฟังธรรม…
พระศาสดาทรงเห็นอุปนิสัยของบุคคลที่อยู่ในความโศกเศร้าและนำเขามาสู่การฟังธรรมเพื่อค้นหาความสุข โดยสอนให้เข้าใจถึงความไม่เที่ยงของสังขารและทำลายความเขลา เพื่อที่จะเผชิญหน้ากับความจริงในชีวิต พระองค์เสด็จ
การวิเคราะห์ โทสะ และ โมหะ ในพุทธศาสนา
126
การวิเคราะห์ โทสะ และ โมหะ ในพุทธศาสนา
…สมอ ด้วยฐี เพราะกระทำให้ครั้นหมอง. จริงอย่างนั้น พระผู้พระภาค (ครั้ง) ประทับนั่งในเรือนของหมอชีวกแล ตรงแผ่นพระโอษฐ์แก่พระอุทปปนาถผู้นั่งในพระเววะวันแล้ว ได้ศาลากา ๑ คาถา เหล่านี้ว่า [๕๓] " เรานี่ถอกะวาฐ…
ข้อความนี้กล่าวถึงความสัมพันธ์ของหลักธรรมเรื่องโทสะและโมหะ โดยระบุว่าคุณสมบัติเหล่านี้ทำให้เกิดสภาวะเดียวกันกับฐีและมีผลต่อผู้ปฏิบัติในพระพุทธศาสนา ข้อความนี้อ้างอิงถึงพระคำสอนที่แสดงถึงธรรมชาติที่เป็
มังคีลสีติ เล่ม ๕ หน้า ๑๒๗
127
มังคีลสีติ เล่ม ๕ หน้า ๑๒๗
…นสนามของท่าน ผู้ปรารถนาสูได้ เพราะละสันสียึด บัณฑิตพึงทราบว่านั่นในคาถานี้ดังนี้ ราก ผู้มีพระ- ภาค ตรัสว่า "เป็นภูสึ ในอรรถวินัย" แต่หาการคือออกว่า "เป็นภูสึ" ไม่ เพราะเหตุนี้คำว่า "ภูสึ" นั้น จึงเป็นช…
เนื้อหาในเอกสารนี้ โดยเฉพาะในคาถาที่พระผู้มีพระภาคทรงตรัสเกี่ยวกับความหมายของคำว่า โส ซึ่งหมายถึงโมหะ และบทบาทของบัณฑิตที่อยู่ในสนามของท่านผู้ต้องการบรรลุ …
บุตรช่างกัลลก ในอรรถกถาศิลาลชาดก
137
บุตรช่างกัลลก ในอรรถกถาศิลาลชาดก
ประโยค - มังคลัตถีเทินเป็นแปล เล่ม ๕ หน้า 137 เรื่องบุตรช่างกัลลก มาบนอรรถกถาศิลาลชาดก ในปฐมวรรค ทุกนิบาต [เรื่องทุจราบูชา] [๕๕๓] ในอดีตกาล ในกรุงพาราณสี ยั…
เรื่องเล่าถึงอดีตในกรุงพาราณสี มีพระราชาที่พระนามว่ากิฏวาสะ ห่วงใยในชีวิตของพระโอรส ทุจราภา หลังจากที่ได้รับคำทำนายเกี่ยวกับชะตาชีวิต ทำให้พระราชาได้สร้างสะโบกธนูเพื่อป้องกัน โดยในหนึ่งวัน อุปราชได้พบ
มังคลัตถิเป็นแผล เล่ม ๕ หน้า ๑๔๑
141
มังคลัตถิเป็นแผล เล่ม ๕ หน้า ๑๔๑
…ย่าเนิ่นช้า" ดังนี้แล้ว เสด็จกลับไปสู่ที่ของพระองค์ ที่เดียว พระราชา ผู้เป็นไปในอำนาจของความโลก ตรัสว่า "ดีละ" ดังนั้นแล้ว เมื่อไม่สามารถจะทรงชักถามว่า ท่านคือใคร ? หรือว่า ท่านมาจากไหน ?" ด้วยอ…
ในบทนี้กล่าวถึงพระราชาที่เสด็จไปพระนครและได้พบกับความร่ำรวย แต่ยังคงมีความกังวลเกี่ยวกับราชสมบัติและอำนาจของตนเอง ความคิดที่เริ่มโลภจนอาจนำมาซึ่งปัญหาภายในพระนคร และพระโพธิสัตว์ที่มาพร้อมกับการรักษาพร
มังคลัตถี เล่ม ๖ หน้า ๑๔๒
142
มังคลัตถี เล่ม ๖ หน้า ๑๔๒
…อากา ในกามชาตก. พระราชา ทรงสับธรรมเทคนนันแล้ว ทรงละดนหาได้ ด้วยสามารถทิ้งคบหนา เป็นผู้ขายจากพระ โรค ตรัสว่า " ท่าน กล่าวอาคาถา ๙ คาถา (แต่) คาถาทั้งหมด ยอมเป็นคาถาอันท่าน กล่าวั้ง" ดังนี้แล้ว ทรงชูพระโภ…
ในบทนี้ มีการสนทนาเกี่ยวกับสมุฎฐานแห่งโรค ระหว่างพระราชาและพระโภธิสัตว์ เรื่องความเศร้าโศกที่พระราชาเผชิญและการละทิ้งสิ่งต่างๆ เพื่อไปสู่ความพ้น ที่ยกตัวอย่างถึงการทำอาการ และข้อธรรมเทคนิคที่เกี่ยวข้อ
อุทาหรณ์พระเจ้าบายสี
147
อุทาหรณ์พระเจ้าบายสี
… (เป็นอุทาหรณ์) :- [เรื่องพระเจ้าบายสี] เมื่อพระผู้มีพระภาคปริมาณแล้ว เมือพระเกษังหลาว อันพระมหากษัตริย์เลือกคัดเอาไว้ เพื่อสั่งคายนาระธรรมวัน และเมื่อพระเกษอื่น ๆ อยู่ในสถานนั้น ๆ กับด้วยบริษัทของตน ๆ…
เนื้อหาเกี่ยวกับพระเจ้าบายสีที่ตรัสไม่มีปรโลกในบริบทของการสนทนาระหว่างพระองค์กับพระเกษ พระวิญญาณและแนวทางปฏิบัติต่างๆ ด้วยกฎเกณฑ์และค…
มังคลัดฏีกา เล่ม ๕ - หน้าที่ 159
159
มังคลัดฏีกา เล่ม ๕ - หน้าที่ 159
ประโยค - มังคลัดฏีกานเป็นแปล เล่ม ๕ - หน้าที่ 159 พระปิ่นพระพุทธ อินทภพคร ทูลถามแล้วอย่างนั้น ตรัสบอกชมงคล ๙ ประการ ด้วยอาภา ๑๐ คำ คือ ในคำที่ ๑-๒-๖ คำกล่าว ๓ ๆ มงคล ในคำที่ ๓-๔-๕-๖-๗-๑๐ คำกล่าว ๕…
ในหน้าที่ 159 ของมังคลัดฏีกา พระปิ่นพระพุทธ อินทภพคร ได้ทูลถามและตรัสบอกชมงคล ๙ ประการ โดยมีการอธิบายคำกล่าวต่างๆ เกี่ยวกับมงคลและการวิเคราะห์ทางภาษาที่แสดงถึงความหมาย…
มังคลัตถีและความมงคลในพระพุทธศาสนา
169
มังคลัตถีและความมงคลในพระพุทธศาสนา
प्रโยค : มังคลัตถีนี้เป็นแปล เล่ม ๕ หน้าที่ 169 อินทรธานไป ณ ที่นั่นนั่นเอง." ความทีมคคลสูตรงในที่สุด เป็น อินพระเถรแสดงแล้วด้วยบทนี้. [แก้คำมิน ] บรรดาบทหล่านั้น ด้วยบทว่า อ hammock นี้ พระเถ…
บทความนี้เน้นบริบทของมังคลัตถี ซึ่งเป็นการแปลที่อธิบายถึงความสำคัญของมงคล ๓๗ ประการที่พระศาสดาตรัสแก่พระอานนท์ โดยชี้ให้เห็นถึงการดำเนินชีวิตที่ถูกต้องและการเลือกสรรสิ่งดีงาม เพื่อให้ผู้ปฏิบัติเข้…