ตา : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 343 / 726

…กขาบทก็มิได้บัญญัติแก่สาวกปาติโมกข์ก็มิได้ทรงแสดง เมื่อ พระผู้มีพระภาคเจ้าเหล่านั้นกับสาวกผู้ตรัสรู้ตามอันตรธานไปแล้ว สาวกผู้บวชมีภายหลัง ต่างชื่อ ต่างโคตร ต่างชาติ ต่างตระกูล ได้ทำศาสนานั้นให้อันตรธานโ…

บทความนี้อธิบายเหตุปัจจัยที่ทำให้ศาสนาของพระวิปัสสี, พระสิขี และพระเวสสภู ไม่อยู่ยืนนาน ส่วนพระกกุสันธะ, พระโกนาคมนา และพระกัสสปะ มีความสามารถในการรักษาศาสนาให้ตั้งอยู่ยืนยาว โดยอ้างอิงถึงความสำคัญของ

…ระโยชน์ ในเวลาใดมีอธิมุติกล้าก็ตรัสเทศนาด้วยปรมัตถประโยชน์ ใน เวลาใดควรจะทรงแสดงธรรมเช่นไร ก็ทรงแสดงตามควรแก่เวลานั้น ศาสโนวาทของพระองค์จึงมี คุณเป็นอัศจรรย์ผู้กระทำตามได้ผลสมควรแก่ความปฏิบัติ มีผู้ศรัท…

… โดยมีการนำเสนอในบริบทของจักรวัติสูตรและคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า พระองค์ทรงดำเนินวิธีการสอนต่างๆ ตามอัธยาศัยของชนที่แตกต่างกัน เพื่อให้เกิดการปฏิบัติที่เหมาะสมและนำไปสู่ความสุขและความมั่นคงของประชาชน…

…ด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส) ในศก ๑๒๓ ຕຕ พระคุณพิเศษ ส่วนอัตตสมบัติ จะถวายวิสัชนาด้วยสมานัตตาส่วนปรหิตปฏิบัติ จะถวายวิ สัจนาด้วยการุญญภาพ และรัฏฐาภิบาลโนบาย พอเป็นนิทัสสนนัย สมานัตตตานั้นแปลว่า…

ในพระบทธรรมที่กล่าวถึงสมานัตตาและการประพฤติตนตามธรรมชาติในความสัมพันธ์ของญาติและการบริหารจัดการทรัพย์สิน โดยอธิบายความสำคัญของการถ…

(สมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส) ๓๘ พระประยูรญาติเป็น เหล่าอนุยนต์คอยตามเสด็จในราชกิจด้วยหมู่หนึ่ง จะต้องกล่าวอะไรถึงชน สามัญ บุคคลใดละเมิดวงศ์ญาติ ของขนเสียไม่แลเหลียว บุ…

บทความนี้สนทนาเกี่ยวกับความสำคัญของญาติและมิตรในชีวิตมนุษย์ตามหลักพุทธศาสนา โดยระบุว่าหากบุคคลมีการคบหากับมิตรที่ดี เช่น กัลยาณมิตร จะส่งผลให้เกิดความเจริญ ในขณะ…

…ยร บำเพ็ญกุศล ธรรมเพื่อบรรลุคุณที่เกษมจากโยคะ คือสังกิเลสธรรมอันประกอบสัตว์ไว้ในภพ (๑) ข. ขา ๒๗/๕๒. ตาฏฐกถา, ๓/๒๓.

บทความนี้กล่าวถึงพระบารมีและบทบาทในการปกครองของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส โดยนำเสนอเหตุการณ์ในอดีตเช่นเรื่องราวของพระเจ้าพรหมทัตต์ และอลินจิตตกุมาร ที่บรรยายถึงการต่อสู้เพื่อป้องกันแผ่นด

…ยาวชิรญาณวโรรส) ปาปุเณ อนุปุพเพน จะบรรลุธรรมเป็นที่สิ้นสังโยชน์ได้โดยลำดับ ดังนี้ สพฺพสโยชนกุขย์ ๔๒ ตามเรื่องนี้ สันนิษฐานได้ว่า พระเจ้าพรหมทัตต์เป็นที่รักใคร่นับถือของประชาชนและ ความจงรักนั้น มีอนุสนธิ…

บทความนี้มีเนื้อหาเกี่ยวกับสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ที่ทรงเป็นที่รักของประชาชนและบทบาทในการปกครองพระราชวงศ์ โดยเน้นการทรงบำเพ็ญญาติ และความมีมิตรธรรมต่อพระราชวงศ์และข้าราชการ การทรงทำห

…านอภัยปลดปละอำนาจที่จะพึงใช้ในราชกิจ หรือธรรมเนียมบางอย่าง เช่น ในกาลก่อน คนพลเรือนไม่ได้เพื่อจะอยู่ตามลำพัง ต้องมีสังกัดขึ้น สัก เป็นเลขไพร่หลวงบ้าง ไพร่สมกำลังบ้าง เลิกทาสบ้าง คนไม่มีสังกัดเรียกว่าคนข…

เนื้อหาวิเคราะห์การเปลี่ยนแปลงพระราชกำหนดที่มีผลต่อเสรีภาพของประชาชน รวมถึงการเลิกทาสและความสำคัญของการมีสังกัดในสังคมไทย โดยเน้นให้ประชาชนได้สิทธิเสรีภาพมากขึ้น และความกรุณาของพระเจ้าแผ่นดินต่อประชาช

…ดา อาจารย์กับศิษย์ สามีกับภรรยาญาติมิตร กับญาติมิตร เจ้ากับข้า สมณพราหมณ์กับคฤหัสถ์ รักใคร่นับถือกันตามฉันที่เกี่ยวกันอย่างไร และ ให้อนุเคราะห์กันตามหน้าที่และอนุศาสน์ ให้แผ่เมตตาทั่วไปไม่เจาะจงเฉพาะบุค…

พระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรสได้ประทานโอวาทให้สมาชิกในสังคมรักใคร่และดูแลต่อกัน รวมถึงการทำเมตตาให้กับผู้อื่น โดยไม่จำกัดแค่บุคคลใดบุคคลหนึ่ง ซึ่งจะนำไปสู่ความสุขและการอยู่ร่วมกันอย่างสันติ มีการก…

(สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส) ๕๒ อันการแผ่เผื่อนั้นชอบเป็นไปโดยชอบ เช่นแสดงตนตามฉันที่ควรจะเป็นอย่างไร และยังแขกผู้มา นั้นให้ได้รับความยกย่องนับถือและเอื้อเฟื้อสมแก่เขาเป็นอาทิ ดั…

…พุทธเจ้า ที่ทรงสอนให้เคารพและต้อนรับแขกอย่างเหมาะสม ทั้งในฝ่ายบรรพชิตและคฤหัสถ์ ซึ่งต้องทำหน้าที่นี้ตามประเพณีและจริยธรรมของสังคม งานต้อนรับยังสะท้อนถึงการมีเมตตาจิตซึ่งเป็นหลักสำคัญของการดำเนินชีวิตตาม…

…ย์ ขณะทรง พระปัจจเวกขณ์ถึงในมหามงคลพิธี แต่นั้นสิริสวัสดิ์จะเกิดมีแต่สมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภาร เจ้า ตามกำลังแห่งประโยคสมบัติมีพระคุณพิเศษนั้นเป็นปทัฏฐาน

เนื้อหาวิเคราะห์พระราชกรณียกิจส่วนรัฏฐาภิบาลและพระราชจริยาวัตรของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส โดยเน้นความสำคัญและประโยชน์ของการปฏิบัติหน้าที่ในฐานะพระมหากษัตริย์เพื่อความเจริญรุ่งเรืองของป

…ได้ นิยมในโอวาทอนุศาสน์ของสมเด็จพระผู้มีพระภาคเจ้าผู้เป็นพระศาสดา ก่อเวราฆาตคิดร้ายใน แต่ก็ไม่สำเร็จตามมุ่งหมาย ครั้นภายหลังเมื่อกำลังอยู่ที่คยาสีสประเทศอาพาธ พระองค์เสียอีก หนัก กลักจิตหวนคิดถึงพระบรมศ…

…เขามีความสามัคคีในการป้องกันอาณาจักร แต่ถูกทำลายโดยแผนการแบ่งความสามัคคี จนทำให้ไม่สามารถบรรลุผลได้ ตามคัมภีร์ชาดกได้ยกตัวอย่างให้เห็นถึงความสำคัญของเวลาและการจัดการที่ถูกต้อง ในตอนที่พระเทวทัตต์และสถาน…

…หน่งเป็นเศรษฐีใหญ่ ให้สมคาถานิพนธ์ว่า อปุปเกนปิ เมธาว ปากเฏน วิจกฺขโณ อณ์ อคคิ้ว สนธ สมุฏฺฐาเปติ อตฺตานํ บุคคลผู้มีปัญญาคาดเห็นเหตุผลประจักษ์ ย่อมยังตนให้ตั้งขึ้นได้ ในยศศักดิ์ศฤงคารด้วยทรัพย์ที่ เป็นต้…

เนื้อหาเกี่ยวกับการพัฒนาจิตใจและการใช้ทรัพย์สินอย่างชาญฉลาด โดยมีการยกตัวอย่างจากประวัติศาสตร์และคำสอนของพระพุทธเจ้า เรื่อง การตั้งตัวในยศศักดิ์จากการทำงานหนักและการประกอบกิจธุระอย่างมีระเบียบ ทั้งยัง

…โปรดให้รับราชกิจด้วยมิได้ทรงระแวงทีฆาวุก็แสดงความภักดีและสามารถเป็นลำดับ มา จนพระเจ้าพรหมทัตต์ทรงเมตตาชุบเลี้ยงเป็นคนสนิท ตามเสด็จติดพระองค์ทุกแห่งหน คราว หนึ่งได้ช่องที่จะปลงพระชนม์พระเจ้าพรหมทัตต์ แก้…

บทความนี้เล่าถึงเรื่องราวของทีฆาวุกุมาร พระราชโอรสที่ได้โอกาสแสดงความภักดีและสามารถจนได้รับความไว้วางใจจากพระเจ้าพรหมทัตต์ แม้ว่าจะมีหนทางในการแก้แค้นแต่กลับเลือกที่จะทำการอย่างมีสติ ภายหลังเขาได้รวมส

…ริบูรณ์ด้วยคุณธรรมนั้น ๆ ซึ่งเป็นเครื่องป้องกันบำรุงรักษา เป็นต้นว่าองคสมบัติ ๔ ประการ ในหนหลัง. อตฺตา หิ อตฺตโน นาโถ โก หิ นาโถ ปโร สิยา (๑) ตนของตนแล ย่อมเป็นที่พึ่งของตน ใครอื่นเล่าจะมาเป็นที่พึ่ง, ว…

บทความนี้สำรวจแนวคิดของความเพียรและการพึ่งพาตนเองในพุทธศาสนา โดยอ้างถึงพระพุทธภาษิตและตัวอย่างจากประวัติศาสตร์ เช่น พระเจ้าวัฏฏคามณีที่ไม่ย่อท้อในการต่อสู้อันยาวนานเพื่อฟื้นฟูพระนคร ความหมายของการพึ่ง

…พื่อประโยชน์แก่ แผ่นดินและประชาชน ต้องด้วยความสรรเสริญในพุทธนิพนธ์ว่า หิโต พหุนฺนํ ปฏิปชช โภเค ต เทวตา รกฺขติ ธมฺมคุตต์ เทวดาย่อมรักษาบุคคลนั้น อันธรรมคุ้มครองรักษา พหุสฺสต์ สีลวตูปปนฺนํ ธมฺเม ฐิติ น วิ…

…่เสด็จประพาสยุโรป ผู้นำพระราชกรณียกิจให้ทำหน้าที่ในการรักษาพระนคร โดยมีการจัดการแผนการอย่างมีระเบียบตามพระบรมเดชานุภาพเพื่อประโยชน์แก่ประชาชน

…ท่าน เมื่อท้าวเธอได้ผ่านสมบัติแล้วทรงเปล่งอุทานวาจาขึ้นว่า พาราณสี กุสลูปเทเส ธิติยา ทฬหาย อวตฺถิตตฺตา ภยภิรุตาย จ น รกุขสีนํ วสมาคมมุห์ เส ส โสตถิภาโว มหตา ภเยน เม. ดังนี้ มีความว่า เพราะเรามั่นแล้ว ด้…

เนื้อหาเกี่ยวกับการวิเคราะห์และศึกษาความเป็นไปของพระราชาในมุมมองทางศาสนา โดยเฉพาะเรื่องราวของพระโสดาปัตติผลและการเผชิญกับอุปสรรคในชีวิต การเน้นย้ำถึงความสำคัญของมิตรภาพและการสมัครสมานของพระราชาและพระเ

…ล ผลดังนี้ เพราะตั้งมั่นในคำแนะนำของพระปัจเจกพุทธะนั้นได้แก่ กุลบุตรได้รับโอวาทของปราชญ์ แล้วประพฤติตามแล้วแล ได้บรรลุความดีความงามนั้น ๆ ตามภูมิของตน, ความเป็นผู้มีบาปชน เป็นมิตรเป็นเหตุแห่งหายนะ ความเ…

…งจากอบายมุขเพื่อที่จะก้าวขึ้นสู่ความดี ความงาม และการพ้นจากทุกข์ เมื่อมีกัลยาณมิตรที่ดีและถือปฏิบัติตามคำสอนของพระพุทธเจ้า สัตว์ทั้งหลายจึงสามารถพ้นจากทุกข์และธรรมชาติของชีวิตได้

…ได้การจ่าย ผ่อนผันให้ทรัพย์ที่ได้กลบลบทรัพย์ที่จ่ายให้ตนได้สุข แต่ให้สมบัติทวี ขึ้นได้ชื่อว่า สมชีวิตา ความเป็นอยู่สม่ำเสมอ เป็นปฏิปักษ์แก่วิสมชีวิตา ความเป็นอยู่เผอเรอไม่ รู้จักประหยัด, บุคคลรู้จักบริโ…

เนื้อหาเกี่ยวกับการรักษาสมบัติและความรับผิดชอบของเจ้าของ โดยยกตัวอย่างการดูแลทรัพย์สิน การบริโภค และการสร้างความมั่นคงในชีวิต สะท้อนถึงการจัดการและความรู้จักประมาณในด้านการเงิน ซึ่งจะสามารถนำไปสู่ความ

…นเหตุเจริญพระชนมสุขสถาพร ในวาระนี้ จะรับพระราชทานยกขึ้นพรรณนาโดยสังเปข เพียง ๒ ประการ คือ กัตตุกัมย ตาฉันทะ ๑ บุคคลัญญุตา Q. กัตตุกัมยตาฉันทะนั้น ได้แก่ความพอใจ ด้วยความเป็นผู้ใคร่จะทำ, คุณข้อนี้ เป็นอิ…

…มทั้งได้รับพระราชทานไทยธรรมที่เคยบริจาคในการฉลองพระชนมพรรษาอย่างเป็นประโยชน์ อธิบายความสำคัญของกรรมยตาฉันทะที่เป็นตัวชี้นำให้เกิดความสำเร็จในการดำเนินชีวิต ผ่านพระคุณของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าในการแสดงปรัชญ…

…สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส) ในศก ที่ ๑๒๙ ๙๓ จะพรรณนาพระคุณพิเศษ ๓ ประการ คือ กัตตุกัมยตาฉันทะ ๑ บุคคลัญญุตา ๑ รัฏฐาภิบาลโนบาย ๑ พอเป็นนิทัสสนนัย กัตตุกัมยตาฉันทะข้อต้นนั้น ได้แก่ความพอใจ ค…

บทความนี้พรรณนาถึงพระคุณพิเศษ 3 ประการของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ได้แก่ กัตตุกัมยตาฉันทะ ซึ่งหมายถึงความพอใจที่จะทำบุญและทำความดี บุคคลัญญุตา ซึ่งกล่าวถึงการมีจิตใจที่ดีและสามารถทำควา…